8. Sınıf Türkçe Sözcükte Anlam Testleri

Doğru cevap: B

"İnce" sözcüğü farklı anlamlarda kullanılabilir. Bu soruda "kibar, nazik" anlamı aranıyor. A seçeneğinde "ince ses" ifadesi, sesin "tiz/az duyulan" olmasını anlatır; nezaket anlamı yoktur. B seçeneğinde "ince davranmak" ifadesi, "kibar, nazik davranmak" anlamındadır. Bu nedenle doğru cevap B’dir. C seçeneğinde "ince ip" ipliğin "kalın olmayan" yani fiziksel olarak "dar/kalınlığı az" olduğunu belirtir. D seçeneğinde "ince kapak" kapağın "kalın olmayan" olduğunu anlatır; yine fiziksel bir özelliktir.

1. Çözüm: "İnce" sözcüğü farklı anlamlarda kullanılabilir. Bu soruda "kibar, nazik" anlamı aranıyor. A seçeneğinde "ince ses" ifadesi, sesin "tiz/az duyulan" olmasını anlatır; nezaket anlamı yoktur. B seçeneğinde "ince davranmak" ifadesi, "kibar, nazik davranmak" anlamındadır. Bu nedenle doğru cevap B’dir. C seçeneğinde "ince ip" ipliğin "kalın olmayan" yani fiziksel olarak "dar/kalınlığı az" olduğunu belirtir. D seçeneğinde "ince kapak" kapağın "kalın olmayan" olduğunu anlatır; yine fiziksel bir özelliktir.

Doğru cevap: A

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşarak, benzetme ya da aktarım yoluyla farklı bir anlamda kullanılmasıdır. A seçeneğinde “kavramak” sözcüğü gerçek anlamıyla “eliyle tutmak, yakalamak” demektir. Cümlede ise “konuyu anlamak” anlamında kullanılmıştır. Bu, gerçek anlamdan uzaklaşıldığı için mecaz anlamdır. B’de “sıcak” çorbanın ısısını bildirir, gerçek anlamdır. C’de “kırmızı” renk bildirir, gerçek anlamdır. D’de “uzun” yolculuğun süresinin/mesafesinin fazla olduğunu belirtir, gerçek anlamdadır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşarak, benzetme ya da aktarım yoluyla farklı bir anlamda kullanılmasıdır. A seçeneğinde “kavramak” sözcüğü gerçek anlamıyla “eliyle tutmak, yakalamak” demektir. Cümlede ise “konuyu anlamak” anlamında kullanılmıştır. Bu, gerçek anlamdan uzaklaşıldığı için mecaz anlamdır. B’de “sıcak” çorbanın ısısını bildirir, gerçek anlamdır. C’de “kırmızı” renk bildirir, gerçek anlamdır. D’de “uzun” yolculuğun süresinin/mesafesinin fazla olduğunu belirtir, gerçek anlamdadır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: C

“Ağır” sözcüğü farklı anlamlarda kullanılabilir. Soruda istenen anlam “ciddi, önemli” anlamıdır. A şıkkında “ağır”, “tartısı fazla” anlamındadır. B şıkkında “ağırlaşmak”, “kötüleşmek, ciddileşmek” anlamına yaklaşsa da burada sözcük “durumun kötüleşmesi” anlamında kullanılmıştır. C şıkkında “ağır bir konu” ifadesi, “ciddi, önemli, üzerinde dikkatle durulması gereken konu” anlamındadır. D şıkkında ise “ağır”, “sindirmesi zor, mideyi yoran” anlamındadır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: “Ağır” sözcüğü farklı anlamlarda kullanılabilir. Soruda istenen anlam “ciddi, önemli” anlamıdır. A şıkkında “ağır”, “tartısı fazla” anlamındadır. B şıkkında “ağırlaşmak”, “kötüleşmek, ciddileşmek” anlamına yaklaşsa da burada sözcük “durumun kötüleşmesi” anlamında kullanılmıştır. C şıkkında “ağır bir konu” ifadesi, “ciddi, önemli, üzerinde dikkatle durulması gereken konu” anlamındadır. D şıkkında ise “ağır”, “sindirmesi zor, mideyi yoran” anlamındadır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: B

“Gerçek anlam”, bir sözcüğün akla gelen ilk, temel anlamıyla kullanılmasıdır. A seçeneğinde “içim ısındı” ifadesi, sevindiğini/duygusal olarak rahatladığını anlatır; “ısınmak” burada mecaz anlamdadır. B seçeneğinde “serin” sözcüğü, içeceğin sıcaklığının düşük olmasını anlatır. Bu, sözcüğün temel (gerçek) anlamıdır. C seçeneğinde “yaraladı” sözcüğü, fiziksel bir yaralanmayı değil, sözlerin üzüp incitmesini anlatır; mecaz anlamdadır. D seçeneğinde “şaşırdı” sözcüğü bir duyguyu bildirir; temel anlamı zaten bu duygudur ancak soru “gerçek anlam”ı somut, temel kullanım üzerinden aradığından en açık gerçek anlam kullanımı B seçeneğindedir. Doğru cevap: B.

1. Çözüm: “Gerçek anlam”, bir sözcüğün akla gelen ilk, temel anlamıyla kullanılmasıdır. A seçeneğinde “içim ısındı” ifadesi, sevindiğini/duygusal olarak rahatladığını anlatır; “ısınmak” burada mecaz anlamdadır. B seçeneğinde “serin” sözcüğü, içeceğin sıcaklığının düşük olmasını anlatır. Bu, sözcüğün temel (gerçek) anlamıdır. C seçeneğinde “yaraladı” sözcüğü, fiziksel bir yaralanmayı değil, sözlerin üzüp incitmesini anlatır; mecaz anlamdadır. D seçeneğinde “şaşırdı” sözcüğü bir duyguyu bildirir; temel anlamı zaten bu duygudur ancak soru “gerçek anlam”ı somut, temel kullanım üzerinden aradığından en açık gerçek anlam kullanımı B seçeneğindedir. Doğru cevap: B.

Doğru cevap: B

“Gerçek anlam”, sözcüğün akla gelen ilk ve temel anlamıdır. “Yanmak” sözcüğünün gerçek anlamı; ateş, sıcaklık ya da aşırı soğuk gibi fiziksel etkenlerle derinin zarar görmesi, acımasıdır. A seçeneğinde “içim yandı” ifadesi üzüntü duymayı anlatır; mecaz anlamdadır. B seçeneğinde “Soğuk havada ellerim yandı.” cümlesinde “yanmak”, aşırı soğuğun fiziksel etkisiyle ellerin acıması anlamında kullanılmıştır. Bu, sözcüğün gerçek anlamına uygundur. C seçeneğinde “umutları yandı” ifadesi umutların yok olması anlamındadır; mecazdır. D seçeneğinde “yüzüm yandı” ifadesi utanmak/mahcup olmak nedeniyle yüzün kızarmasını anlatır; mecaz anlamdadır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: “Gerçek anlam”, sözcüğün akla gelen ilk ve temel anlamıdır. “Yanmak” sözcüğünün gerçek anlamı; ateş, sıcaklık ya da aşırı soğuk gibi fiziksel etkenlerle derinin zarar görmesi, acımasıdır. A seçeneğinde “içim yandı” ifadesi üzüntü duymayı anlatır; mecaz anlamdadır. B seçeneğinde “Soğuk havada ellerim yandı.” cümlesinde “yanmak”, aşırı soğuğun fiziksel etkisiyle ellerin acıması anlamında kullanılmıştır. Bu, sözcüğün gerçek anlamına uygundur. C seçeneğinde “umutları yandı” ifadesi umutların yok olması anlamındadır; mecazdır. D seçeneğinde “yüzüm yandı” ifadesi utanmak/mahcup olmak nedeniyle yüzün kızarmasını anlatır; mecaz anlamdadır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: C

C seçeneğinde “aşağı yukarı” ifadesi bir bütün olarak “yaklaşık, kesin olmayan bir süre/miktar” anlamı katar. “Aşağı yukarı on dakika” derken süre net değildir, yaklaşık olarak verilir. A seçeneğindeki “hemen” sözcüğü “derhâl, gecikmeden” anlamındadır; yaklaşık anlamı yoktur. B seçeneğindeki “tam” sözcüğü “kesin, eksiksiz” anlamı verir. Yaklaşık değil, net bir süre bildirir. D seçeneğindeki “kolayca” sözcüğü “zorlanmadan” anlamındadır; yaklaşık anlamı taşımaz.

1. Çözüm: C seçeneğinde “aşağı yukarı” ifadesi bir bütün olarak “yaklaşık, kesin olmayan bir süre/miktar” anlamı katar. “Aşağı yukarı on dakika” derken süre net değildir, yaklaşık olarak verilir. A seçeneğindeki “hemen” sözcüğü “derhâl, gecikmeden” anlamındadır; yaklaşık anlamı yoktur. B seçeneğindeki “tam” sözcüğü “kesin, eksiksiz” anlamı verir. Yaklaşık değil, net bir süre bildirir. D seçeneğindeki “kolayca” sözcüğü “zorlanmadan” anlamındadır; yaklaşık anlamı taşımaz.

Doğru cevap: D

“Ağır” sözcüğü farklı anlamlarda kullanılabilir. Soruda istenen anlam “ciddî, önemli” yani sözün etkili ve sert bir ağırlık taşımasıdır. A şıkkında “ağır”, “tartısı fazla” anlamındadır. B şıkkında “ağırlaşmak”, “kötüleşmek, şiddetlenmek” anlamındadır. C şıkkında “ağır”, “zor, güç” anlamında kullanılmıştır. D şıkkında ise “ağır konuşmalar” ifadesi, “kırıcı, sert ve ciddî sözler” anlamına gelir. Bu nedenle doğru cevap D’dir.

1. Çözüm: “Ağır” sözcüğü farklı anlamlarda kullanılabilir. Soruda istenen anlam “ciddî, önemli” yani sözün etkili ve sert bir ağırlık taşımasıdır. A şıkkında “ağır”, “tartısı fazla” anlamındadır. B şıkkında “ağırlaşmak”, “kötüleşmek, şiddetlenmek” anlamındadır. C şıkkında “ağır”, “zor, güç” anlamında kullanılmıştır. D şıkkında ise “ağır konuşmalar” ifadesi, “kırıcı, sert ve ciddî sözler” anlamına gelir. Bu nedenle doğru cevap D’dir.

Doğru cevap: B

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp duygu, düşünce veya soyut bir durumu anlatmak için kullanılmasıdır. A seçeneğinde “kuru” sözcüğü dalın nemsiz, susuz olma durumunu anlatır; bu gerçek (temel) anlamdır. B seçeneğinde “soğuk” sözcüğü hava sıcaklığını bildirmek için değil, “üzüntü, endişe, iç sıkıntısı” gibi bir duyguyu anlatmak için kullanılmıştır. “İçime bir soğuk düştü” ifadesinde gerçek bir sıcaklık düşüşü yoktur; bu nedenle mecaz anlam vardır. C seçeneğinde “sıcak” gerçek anlamıyla hava durumunu belirtir. D seçeneğinde “ağır” gerçek anlamıyla kitabın ağırlığını (kütlesini) ifade eder. Bu yüzden doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp duygu, düşünce veya soyut bir durumu anlatmak için kullanılmasıdır. A seçeneğinde “kuru” sözcüğü dalın nemsiz, susuz olma durumunu anlatır; bu gerçek (temel) anlamdır. B seçeneğinde “soğuk” sözcüğü hava sıcaklığını bildirmek için değil, “üzüntü, endişe, iç sıkıntısı” gibi bir duyguyu anlatmak için kullanılmıştır. “İçime bir soğuk düştü” ifadesinde gerçek bir sıcaklık düşüşü yoktur; bu nedenle mecaz anlam vardır. C seçeneğinde “sıcak” gerçek anlamıyla hava durumunu belirtir. D seçeneğinde “ağır” gerçek anlamıyla kitabın ağırlığını (kütlesini) ifade eder. Bu yüzden doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: C

“İnce” sözcüğü farklı anlamlarda kullanılabilir: “kalın karşıtı”, “tiz (yüksek) ses”, “az kalınlıkta tabaka” ve “nazik, zarif” gibi. A seçeneğinde “ince”, kumaşın kalınlığının az olduğunu (kalın karşıtı) anlatır. B seçeneğinde “ince ses” ifadesi, “tiz/ince tonlu ses” anlamındadır. D seçeneğinde “ince tabaka”, “az kalınlıkta” demektir. C seçeneğinde ise “ince davranmak” ifadesi “nazik, zarif, düşünceli davranmak” anlamına gelir. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: “İnce” sözcüğü farklı anlamlarda kullanılabilir: “kalın karşıtı”, “tiz (yüksek) ses”, “az kalınlıkta tabaka” ve “nazik, zarif” gibi. A seçeneğinde “ince”, kumaşın kalınlığının az olduğunu (kalın karşıtı) anlatır. B seçeneğinde “ince ses” ifadesi, “tiz/ince tonlu ses” anlamındadır. D seçeneğinde “ince tabaka”, “az kalınlıkta” demektir. C seçeneğinde ise “ince davranmak” ifadesi “nazik, zarif, düşünceli davranmak” anlamına gelir. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: B

“Gerçek anlam”, bir sözcüğün akla gelen ilk, temel anlamıdır. Mecaz anlamda ise sözcük, gerçek anlamından uzaklaşarak başka bir anlamda kullanılır. A seçeneğinde “içime kurt düştü” ifadesinde “kurt” sözcüğü hayvan anlamında değil, “içine şüphe düşmek, tedirgin olmak” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecazdır. B seçeneğinde “ayakkabının tabanı” ifadesinde “taban” sözcüğü ayakkabının alt kısmını, yani gerçek ve somut anlamını karşılar. Bu nedenle gerçek anlamlıdır. C seçeneğinde “yüzü güldü” ifadesi “mutlu oldu, sevindi” anlamındadır; burada “gülmek” doğrudan gülme eyleminden çok sevinmeyi anlatır. Bu kullanım mecaza yakındır. D seçeneğinde “yıldız oldu” ifadesinde “yıldız” sözcüğü gökyüzündeki gök cismi anlamında değil, “çok beğenilen/öne çıkan kişi” anlamında kullanılmıştır; mecazdır. Bu yüzden doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: “Gerçek anlam”, bir sözcüğün akla gelen ilk, temel anlamıdır. Mecaz anlamda ise sözcük, gerçek anlamından uzaklaşarak başka bir anlamda kullanılır. A seçeneğinde “içime kurt düştü” ifadesinde “kurt” sözcüğü hayvan anlamında değil, “içine şüphe düşmek, tedirgin olmak” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecazdır. B seçeneğinde “ayakkabının tabanı” ifadesinde “taban” sözcüğü ayakkabının alt kısmını, yani gerçek ve somut anlamını karşılar. Bu nedenle gerçek anlamlıdır. C seçeneğinde “yüzü güldü” ifadesi “mutlu oldu, sevindi” anlamındadır; burada “gülmek” doğrudan gülme eyleminden çok sevinmeyi anlatır. Bu kullanım mecaza yakındır. D seçeneğinde “yıldız oldu” ifadesinde “yıldız” sözcüğü gökyüzündeki gök cismi anlamında değil, “çok beğenilen/öne çıkan kişi” anlamında kullanılmıştır; mecazdır. Bu yüzden doğru cevap B’dir.