TYT - 20.Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti - Orta Test - 20.Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti 1 - 1
Doğru cevap: A
1908’de II. Meşrutiyet’in yeniden ilan edilmesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudan etkili olmuştur?
A
İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin baskısı ve ordudaki genç subayların hareketi
B
Lozan Antlaşması’nın Osmanlı’yı siyasi olarak rahatlatması
C
Tanzimat Fermanı ile yönetimde köklü değişikliklerin yapılması
D
Sanayi Devrimi’nin Osmanlı’da üretimi artırması
Çözüm
II. Meşrutiyet’in ilanında İttihat ve Terakki’nin örgütlü baskısı ve özellikle Rumeli’deki subayların girişimleri belirleyici olmuştur. Diğer seçenekler dönem veya olay olarak 1908’i doğrudan açıklamaz.
2. soru
TYT - 20.Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti - Orta Test - 20.Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti 1 - 3
Doğru cevap: B
Trablusgarp Savaşı’nda (1911-1912) Osmanlı Devleti’nin bölgeye düzenli ordu gönderememesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
İtalya’nın Boğazları kapatması
B
Mısır’ın İngiltere denetiminde olması nedeniyle kara bağlantısının kesilmesi
C
Osmanlı donanmasının Akdeniz’de üstün olması
D
Balkan devletlerinin Osmanlı ile ittifak kurması
Çözüm
Trablusgarp’a kara yoluyla ulaşım için Mısır üzerinden geçmek gerekiyordu; Mısır İngiltere denetiminde olduğundan bu yol kapalıydı. Bu nedenle Osmanlı subayları bölgeye daha çok gizli yollarla gidebilmiştir.
3. soru
TYT - 20.Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti - Orta Test - 20.Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti 1 - 5
Doğru cevap: A
I. Dünya Savaşı öncesinde Osmanlı Devleti’nin Almanya’ya yakınlaşmasında aşağıdakilerden hangisi daha etkili olmuştur?
A
İngiltere ve Fransa’nın Osmanlı toprakları üzerindeki çıkar çatışmaları ve güven vermemesi
B
ABD’nin Osmanlı’yı askeri ittifaka zorlaması
C
Rusya’nın Osmanlı’ya kapitülasyonları kaldırma sözü vermesi
D
İtalya’nın Osmanlı’ya Trablusgarp’ı geri vermesi
Çözüm
İngiltere ve Fransa’nın Osmanlı üzerindeki siyasi ve ekonomik baskıları, Osmanlı’nın güvenilir bir destek aramasına yol açmıştır. Almanya’nın askeri ve teknik desteği de bu yakınlaşmayı güçlendirmiştir.
4. soru
TYT - 20.Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti - Orta Test - 20.Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti 2 - 1
Doğru cevap: A
1909 Anayasa değişiklikleriyle Osmanlı Devleti’nde padişahın yetkilerinin kısıtlanması ve Meclis-i Mebusan’ın güçlendirilmesi aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
A
Meşrutî yönetimin güçlenmesi ve parlamenter sisteme geçişin hızlanması
B
Saltanatın tamamen kaldırılması ve cumhuriyetin ilan edilmesi
C
Devletin teokratik yapısının sona ermesi ve laikliğin kabul edilmesi
D
Kapitülasyonların kaldırılması ve ekonomik bağımsızlığın sağlanması
Çözüm
1909 değişiklikleri padişahın yetkilerini azaltıp meclisi güçlendirmiştir. Bu durum meşrutî/parlamenter yönetimin güçlendiğini gösterir. Diğer seçenekler bu dönemde gerçekleşmemiştir.
5. soru
TYT - 20.Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti - Orta Test - 20.Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti 2 - 2
Doğru cevap: B
Osmanlı Devleti’nin 20. yüzyıl başlarında Trablusgarp Savaşı’nda bölgeye düzenli ordu gönderememesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
Donanmanın çok güçlü olması nedeniyle kara ordusuna ihtiyaç duyulmaması
B
Mısır’ın İngiltere denetiminde olması nedeniyle kara bağlantısının kesilmesi
C
Balkanlarda hiçbir tehdit bulunmaması nedeniyle ordunun terhis edilmesi
D
Trablusgarp’ın Osmanlı toprağı olmaktan çıkarılmış olması
Çözüm
Trablusgarp’a kara yoluyla ulaşım Mısır üzerinden sağlanıyordu. Mısır İngiltere’nin denetiminde olduğu için Osmanlı düzenli ordu sevk edemedi. Bu yüzden daha çok gönüllü subaylar ve yerel direniş öne çıktı.
6. soru
TYT - 20.Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti - Orta Test - 20.Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti 2 - 3
Doğru cevap: B
Balkan Savaşları sonunda Osmanlı Devleti’nin Edirne’yi geri almasını sağlayan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
A
I. Balkan Savaşı’nda Osmanlı ordusunun kesin zafer kazanması
B
Balkan devletleri arasında anlaşmazlık çıkmasıyla II. Balkan Savaşı’nın başlaması
C
Berlin Antlaşması’nın yeniden yürürlüğe konması
D
İtalya’nın Balkanlara asker çıkarması
Çözüm
Balkan devletleri ganimet paylaşımı yüzünden birbirine düştü ve II. Balkan Savaşı başladı. Osmanlı bu fırsattan yararlanarak Edirne’yi geri aldı. Bu durum Osmanlı’nın diplomatik/askerî fırsatçılığını gösterir.
7. soru
TYT - 20.Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti - Orta Test - 20.Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti 2 - 4
Doğru cevap: B
Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı öncesinde Almanya’ya yakınlaşmasında aşağıdakilerden hangisi etkili olmuştur?
A
İngiltere ve Fransa’nın Osmanlı toprak bütünlüğünü kesin olarak garanti etmesi
B
Rusya’nın Boğazlar üzerindeki isteklerinin Osmanlı için tehdit oluşturması
Rusya’nın Boğazlar ve sıcak denizlere inme politikası Osmanlı için büyük tehditti. İngiltere ve Fransa’nın desteği zayıflayınca Osmanlı Almanya’ya yakınlaştı. Böylece Almanya, denge arayışında öne çıktı.
8. soru
TYT - 20.Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti - Orta Test - 20.Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti 2 - 5
Doğru cevap: A
II. Meşrutiyet Dönemi’nde siyasi partilerin kurulması, basın faaliyetlerinin artması ve meclisin daha etkin hâle gelmesi aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
A
Demokratikleşme ve siyasal katılımın artması
B
Mutlak monarşinin güçlenmesi
C
Merkezî otoritenin tamamen ortadan kalkması
D
Sömürge yönetimine geçilmesi
Çözüm
Partilerin kurulması ve basının canlanması siyasal katılımı artırır. Meclisin etkinleşmesi de temsilî yönetimin güçlendiğini gösterir. Bu gelişmeler demokratikleşme yönünde adımlardır.
9. soru
TYT - 20.Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti - Orta Test - 20.Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti 3 - 1
Doğru cevap: A
II. Meşrutiyet’in ilan edilmesinin Osmanlı Devleti’nde aşağıdakilerden hangisine ortam hazırladığı söylenebilir?
A
Meclis-i Mebusan’ın yeniden açılmasına
B
Saltanatın kaldırılmasına
C
Halifeliğin kaldırılmasına
D
Kapitülasyonların kaldırılmasına
Çözüm
II. Meşrutiyet ile Kanun-ı Esasi yeniden yürürlüğe girmiş ve meclis tekrar açılmıştır. Saltanat ve halifelik daha sonra kaldırılmış, kapitülasyonlar ise 1914’te tek taraflı kaldırılmıştır.
10. soru
TYT - 20.Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti - Orta Test - 20.Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti 3 - 3
Doğru cevap: B
Trablusgarp Savaşı’nda (1911-1912) Osmanlı Devleti’nin düzenli ordu gönderememesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
İtalya’nın Boğazları kapatması
B
Mısır’ın İngiltere’nin kontrolünde olması nedeniyle kara bağlantısının kesilmesi
C
Osmanlı donanmasının Akdeniz’de üstün olması
D
Balkan devletlerinin Osmanlı ile ittifak yapması
Çözüm
Trablusgarp’a kara yoluyla ulaşım için Mısır üzerinden geçmek gerekiyordu; Mısır İngiltere’nin denetimindeydi. Bu nedenle Osmanlı düzenli ordu sevk edememiş, gönüllü subaylar gizlice bölgeye gitmiştir.
11. soru
TYT - 20.Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti - Orta Test - 20.Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti 3 - 4
Doğru cevap: A
Balkan Savaşları (1912-1913) sonrasında Osmanlı Devleti’nin Avrupa’daki topraklarının büyük ölçüde kaybedilmesinin aşağıdakilerden hangisiyle doğrudan ilişkili olduğu söylenebilir?
A
Balkan devletlerinin Osmanlı’ya karşı ortak hareket etmesi
B
Osmanlı Devleti’nin kapitülasyonları kaldırması
C
Osmanlı Devleti’nin Almanya ile ittifak yapması
D
Osmanlı Devleti’nin Misak-ı Milli’yi ilan etmesi
Çözüm
Balkan devletleri ittifak kurarak Osmanlı’ya karşı birlikte savaşmıştır. Kapitülasyonların kaldırılması (1914), Almanya ile ittifak (1914) ve Misak-ı Milli (1920) farklı süreçlerdir.
12. soru
TYT - 20.Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti - Orta Test - 20.Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti 3 - 5
Doğru cevap: A
Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’na Almanya yanında girmesinde aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu söylenebilir?
A
Kaybedilen toprakları geri alma ve kapitülasyonlardan kurtulma beklentisi
B
Wilson İlkeleri’nin uygulanmasını sağlama isteği
C
Cemiyet-i Akvam’a üye olma hedefi
D
Balkan Antantı’na katılma zorunluluğu
Çözüm
Osmanlı yönetimi, Almanya’nın savaşı kazanacağı düşüncesiyle kayıpları telafi etmeyi ve kapitülasyon baskısından kurtulmayı hedeflemiştir. Wilson İlkeleri, Cemiyet-i Akvam ve Balkan Antantı daha sonraki gelişmelerdir.
