TYT - Türkiye Tarihi - Orta Test - Türkiye Tarihi 2 - 1
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Selçuklu Devleti döneminde Anadolu’da ticareti geliştirmek amacıyla yapılan uygulamalardan biridir?
A
Kervansarayların inşa edilmesi
B
Devşirme sisteminin uygulanması
C
Tımar sisteminin yaygınlaştırılması
D
Kapitülasyonların sürekli hâle getirilmesi
Çözüm
Türkiye Selçukluları, ticaret yollarının güvenliğini artırmak ve konaklama ihtiyacını karşılamak için kervansaraylar yaptırmıştır. Bu yapıların yaygınlaşması iç ve dış ticareti canlandırmıştır.
2. soru
TYT - Türkiye Tarihi - Orta Test - Türkiye Tarihi 2 - 2
Doğru cevap: B
Osmanlı Devleti’nde Anadolu Türk siyasi birliğinin büyük ölçüde sağlanmasında aşağıdaki padişahlardan hangisinin faaliyetleri daha belirleyicidir?
A
Orhan Bey
B
Yıldırım Bayezid
C
II. Murad
D
II. Mahmud
Çözüm
Yıldırım Bayezid, Anadolu’daki birçok beylik üzerine seferler düzenleyerek Osmanlı hâkimiyetini genişletmiştir. Bu süreç Anadolu Türk siyasi birliğini büyük ölçüde güçlendirmiştir.
3. soru
TYT - Türkiye Tarihi - Orta Test - Türkiye Tarihi 2 - 4
Doğru cevap: D
I. Erzurum Kongresi
II. Sivas Kongresi
III. Amasya Genelgesi
Yukarıdakilerden hangilerinde “milli iradeyi hâkim kılmak” düşüncesi açıkça vurgulanmıştır?
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve III
Çözüm
Amasya Genelgesi’nde milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır denilerek milli irade vurgulanır. Erzurum ve Sivas kongrelerinde de milli iradenin hâkim kılınması temel ilkeler arasındadır.
4. soru
TYT - Türkiye Tarihi - Orta Test - Türkiye Tarihi 2 - 5
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi 1923-1938 döneminde Türkiye’de ekonomik bağımsızlığı güçlendirmeye yönelik bir uygulamadır?
A
Kabotaj Kanunu’nun kabul edilmesi
B
Düyun-u Umumiye’nin kurulması
C
Kapitülasyonların genişletilmesi
D
Aşar vergisinin yeniden yürürlüğe konulması
Çözüm
Kabotaj Kanunu ile Türkiye’nin kendi karasularındaki deniz taşımacılığı Türk bayraklı gemilere bırakılmıştır. Bu düzenleme ekonomik egemenliği ve milli ekonomiyi güçlendirmeyi amaçlar.
5. soru
TYT - Türkiye Tarihi - Orta Test - Türkiye Tarihi 3 - 1
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi, 1921 Anayasası’nın 1924 Anayasası’ndan farklı olarak benimsediği bir özelliktir?
A
Güçler birliği ilkesini daha belirgin şekilde uygulaması
B
Cumhuriyet yönetim biçimini açıkça belirtmesi
C
İki meclisli yasama sistemini kabul etmesi
D
Temel hak ve özgürlükleri ayrıntılı biçimde düzenlemesi
Çözüm
1921 Anayasası, Meclis Hükûmeti sistemine dayanır ve güçler birliğini belirgin biçimde öne çıkarır. 1924 Anayasası’nda ise yürütme, cumhurbaşkanı ve bakanlar kurulu aracılığıyla daha kurumsal hâle getirilmiştir.
6. soru
TYT - Türkiye Tarihi - Orta Test - Türkiye Tarihi 3 - 3
Doğru cevap: B
Atatürk Dönemi’nde çok partili hayata geçiş denemelerinin kısa sürede sona ermesinde aşağıdakilerden hangisi daha etkili olmuştur?
A
Dış politikada yalnız kalma endişesi
B
Rejim karşıtı hareketlerin partiler etrafında toplanması
C
Sanayileşme hedeflerinin tamamlanması
D
Eğitimde birlik ilkesinin uygulanamaması
Çözüm
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ve Serbest Cumhuriyet Fırkası çevresinde rejim karşıtı unsurların toplanması, denemelerin kısa sürmesinde etkili olmuştur. Bu durum, siyasal istikrar ve güvenlik kaygılarını artırmıştır.
7. soru
TYT - Türkiye Tarihi - Orta Test - Türkiye Tarihi 3 - 4
Doğru cevap: C
Aşağıdakilerden hangisi, I. Dünya Savaşı sonrası Anadolu’da kurulan cemiyetlerin ortak amaçlarından biridir?
A
Saltanatın kaldırılmasını sağlamak
B
Mondros Ateşkes Antlaşması’nı uygulamak
C
İşgallere karşı milli hakları savunmak
D
Yeni bir kapitülasyon düzeni kurmak
Çözüm
Cemiyetlerin ortak amacı, işgallere karşı halkı örgütleyerek milli hakları savunmaktır. Saltanatın kaldırılması doğrudan ortak hedef değildir; kapitülasyon ve Mondros’u uygulama ise amaçlarıyla çelişir.
8. soru
TYT - Türkiye Tarihi - Orta Test - Türkiye Tarihi 3 - 5
Doğru cevap: B
Aşağıdakilerden hangisi, 1930’lu yıllarda Türkiye’de uygulanan devletçilik politikasının bir sonucu olarak değerlendirilebilir?
A
Köy Enstitülerinin açılması
B
Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı’nın uygulanması
C
Kabotaj Kanunu’nun kabul edilmesi
D
Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun çıkarılması
Çözüm
Devletçilik, sanayileşmede devletin öncü rol üstlenmesini ifade eder ve Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı bunun somut uygulamasıdır. Diğer seçenekler eğitim ve denizcilik alanındaki düzenlemelerdir.
9. soru
TYT - Türkiye Tarihi - Orta Test - Türkiye Tarihi 5 - 1
Doğru cevap: B
Ankara Savaşı (1402) sonrasında Osmanlı Devleti'nde yaşanan Fetret Devri'nin en belirgin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A
İstanbul'un fethedilmesi
B
Merkezi otoritenin zayıflaması ve şehzadeler arası taht mücadelesi
C
Kapitülasyonların kaldırılması
D
Tımar sisteminin tamamen kaldırılması
Çözüm
Ankara Savaşı'ndan sonra Yıldırım Bayezid'in esir düşmesiyle şehzadeler arasında taht mücadelesi başladı. Bu süreçte merkezi otorite zayıfladı ve devlet geçici olarak dağınık bir görünüm aldı.
10. soru
TYT - Türkiye Tarihi - Orta Test - Türkiye Tarihi 5 - 2
Doğru cevap: D
Aşağıdakilerden hangisi 1839 Tanzimat Fermanı'nın amaçlarından biri olarak gösterilemez?
A
Can, mal ve namus güvenliğini sağlamak
B
Vergilerin düzenli ve adaletli toplanmasını sağlamak
C
Askerlik hizmetini kurallara bağlamak
D
Meşrutiyet yönetimine geçerek padişahın yetkilerini sınırlamak
Çözüm
Tanzimat Fermanı temel haklar ve idari-mali düzenlemeler getirmiştir. Meşrutiyet yönetimine geçiş ve padişah yetkilerinin anayasal olarak sınırlandırılması 1876 Kanun-ı Esasi ile gerçekleşmiştir.
11. soru
TYT - Türkiye Tarihi - Orta Test - Türkiye Tarihi 5 - 4
Doğru cevap: C
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılmasının (23 Nisan 1920) sonuçlarından biri değildir?
A
Ulusal egemenlik ilkesinin kurumsallaşması
B
Düzenli orduya geçiş sürecinin hız kazanması
C
İstanbul Hükümeti'nin hukuken tamamen ortadan kaldırılması
D
Milli Mücadele'nin sevk ve idaresinin tek merkezde toplanması
Çözüm
TBMM'nin açılmasıyla milli iradeye dayalı yeni bir otorite oluşmuş ve mücadele tek merkezden yönetilmiştir. Ancak İstanbul Hükümeti hukuken 1 Kasım 1922'de saltanatın kaldırılmasıyla sona ermiştir.
12. soru
TYT - Türkiye Tarihi - Orta Test - Türkiye Tarihi 6 - 3
Doğru cevap: C
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin temel amaçlarından biri değildir?
A
Vergilerin düzenli toplanmasını sağlamak
B
Taşrada güvenliği ve asayişi desteklemek
C
Merkez hazinesinin nakit gelirlerini sürekli artırmak
D
Atlı asker (sipahi) yetiştirmek
Çözüm
Tımar sistemi gelirleri doğrudan merkez hazinesine nakit olarak aktarmaktan çok, hizmet karşılığı dirlik olarak dağıtılmasına dayanır. Amaç asker yetiştirmek, üretimi ve düzeni sürdürmektir.