Coğrafi Keşifler, Akdeniz merkezli ticareti zayıflatıp Atlantik ticaretini öne çıkarmıştır. Bu durum Osmanlı’nın kontrol ettiği kara ve Akdeniz yollarının önemini görece azaltmıştır.

Millet sistemi, gayrimüslim toplulukların kendi liderleri aracılığıyla iç işlerini düzenlemesine imkân vererek yönetimi kolaylaştırmıştır. Bu, çok uluslu yapının sürdürülebilirliğini artırmıştır.

Osmanlı'nın Balkanlar üzerinden Avrupa siyasetine doğrudan dâhil olması, ittifakların ve güç dengelerinin değiştiği bir ortamda diplomasi ihtiyacını artırdı. Diğer seçenekler daha çok iç düzen ve ekonomiyle ilgilidir.

Millet sistemi, gayrimüslim cemaatlere dinî ve hukuki alanda özerk düzen sağlarken devletin asayiş ve vergi düzenini sürdürmesine yardımcı olmuştur. Zorla din değiştirme veya merkezden kopuş amaçlanmamıştır.

İstanbul'un fethiyle İpek Yolu ve Doğu-Batı ticaret yolları Osmanlı denetimine daha çok girdi. Avrupalılar alternatif ticaret yolları arayarak deniz yoluna yöneldi. Bu durum Coğrafi Keşifleri hızlandırdı.

Osmanlı, Habsburg (Avusturya-İspanya) baskısına karşı Fransa'yı yanında tutmak istemiştir. Kapitülasyonlar bu siyasi hedefi destekleyen bir araçtır. Ekonomik sonuçları daha sonra belirginleşmiştir.

Portekizliler Hint Okyanusu'nda ticaret yollarını kontrol ederek Baharat Yolu'nu tehdit etmiştir. Osmanlı, Kızıldeniz ve Basra Körfezi hattını korumak istemiştir. Mücadelelerin odağı ticaret ve stratejik denetimdir.

Preveze Deniz Savaşı, Osmanlı'nın Akdeniz'de uzun süreli deniz üstünlüğünü güçlendirmiştir. Barbaros Hayreddin Paşa komutasında Haçlı donanmasına karşı başarı kazanılmıştır. Diğer seçenekler kara savaşlarıdır.

Osmanlı'nın konumu kara ve iç deniz ticaret yolları ile boğazlar açısından büyük avantaj sağlamıştır. Ancak okyanus aşırı sömürge imparatorluğu kurmak, Osmanlı'nın coğrafi ve denizcilik öncelikleriyle doğrudan uyumlu değildir. Bu nedenle D seçeneği avantaj değildir.

Kapitülasyonlar, o dönemde Osmanlı’nın Avrupa siyasetinde Habsburglara karşı Fransa ile ittifak zemini kurma hedefiyle verilmiştir. Böylece Avrupa’daki güç dengesi Osmanlı lehine etkilenmek istenmiştir.

İskân politikasıyla fethedilen yerlere nüfus yerleştirilerek bölgenin güvenliği ve kalıcı yönetimi hedeflenmiştir. Bu uygulama, özellikle Rumeli’de Osmanlı hâkimiyetini pekiştirmiştir.

İstanbul’un fethi Osmanlı’nın stratejik ve siyasî gücünü artırmıştır. Coğrafi Keşiflerin temel nedeni ise yeni ticaret yolları arayışı olup fethin etkisi dolaylıdır, temel etken değildir.