Tanzimat Fermanı, can-mal-namus güvenliği ve vergide/askerlikte düzenleme gibi ilkelerle devlet otoritesini güçlendirmeyi hedefledi. Böylece iç karışıklıkların ve Avrupa’nın müdahale gerekçelerinin azaltılması amaçlandı.

Islahat Fermanı, özellikle gayrimüslimlerin hukuki ve idari haklarını genişletmeyi hedefledi. Memuriyet, eğitim ve askerlik gibi alanlarda eşitlik vurgusu öne çıktı.

Kanun-ı Esasi ile I. Meşrutiyet ilan edilmiş ve parlamentolu yönetim başlamıştır. Mebusan ve Ayan meclisleriyle yasama sürecine temsil unsuru eklenmiştir.

Osmanlı, dış borçlarını ödemekte zorlanınca alacaklılar gelir kaynaklarına el koymaya yönelik bir idare kurulmasını sağladı. Düyun-u Umumiye, mali bağımsızlığı sınırlayan bir denetim mekanizmasıdır.

II. Meşrutiyet’le anayasal düzen yeniden işler hale gelmiş, siyasal katılım artmıştır. Bu süreçte parti faaliyetleri ve basında çeşitlilik belirgin şekilde güçlenmiştir.

Balta Limanı Antlaşması İngiltere’ye geniş ticari imtiyazlar vererek Osmanlı iç pazarını dış rekabete açmıştır. Bu durum yerli üreticiyi zorlamış ve ekonomik bağımlılığı artırmıştır.