TYT - 1.Dünya Savaşı – Milli Mücadeleye Hazırlık D. - Orta Test - 1.Dünya Savaşı – Milli Mücadeleye Hazırlık D. 1 - 1
Doğru cevap: B
I. Dünya Savaşı’nın Osmanlı Devleti açısından aşağıdaki sonuçlarından hangisi, Mondros Ateşkes Antlaşması’nın imzalanmasına doğrudan zemin hazırlamıştır?
A
Savaşın uzamasıyla kapitülasyonların kaldırılması
B
Almanya ve Bulgaristan’ın savaştan çekilmesiyle Osmanlı’nın yalnız kalması
C
Boğazların Osmanlı denetimine tamamen geçmesi
D
İtilaf Devletleri arasında çıkar birliğinin güçlenmesi
Çözüm
Bulgaristan’ın savaştan çekilmesi Osmanlı’nın Almanya ile kara bağlantısını koparmış, Osmanlı’yı savunmasız bırakmıştır. Bu durum ateşkes arayışını hızlandırarak Mondros’a zemin hazırlamıştır.
2. soru
TYT - 1.Dünya Savaşı – Milli Mücadeleye Hazırlık D. - Orta Test - 1.Dünya Savaşı – Milli Mücadeleye Hazırlık D. 1 - 3
Doğru cevap: B
Aşağıdakilerden hangisi, Wilson İlkeleri’nin Osmanlı aydınları ve halkı üzerinde etkili olmasının en önemli nedenidir?
A
Sömürgeciliği açıkça teşvik etmesi
B
Ulusların kendi geleceğini belirlemesi fikrini öne çıkarması
C
Osmanlı Devleti’nin savaşa devam etmesini istemesi
D
Boğazların tamamen Osmanlı’ya bırakılacağını garanti etmesi
Çözüm
Wilson İlkeleri, “self-determinasyon” anlayışıyla milletlerin kendi kaderini tayin edebileceğini savunmuştur. Bu, özellikle işgaller karşısında bağımsızlık beklentisini güçlendirmiştir.
3. soru
TYT - 1.Dünya Savaşı – Milli Mücadeleye Hazırlık D. - Orta Test - 1.Dünya Savaşı – Milli Mücadeleye Hazırlık D. 1 - 5
Doğru cevap: B
Aşağıdakilerden hangisi, Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkışının (19 Mayıs 1919) temel amacıyla en doğru şekilde ilişkilidir?
A
İtilaf Devletleriyle yeni bir ateşkes imzalamak
B
Bölgedeki asayişi sağlama görevi üzerinden milli direnişi başlatmak ve örgütlemek
Mustafa Kemal, resmi görevi olan asayişi sağlama yetkisini kullanarak milli mücadeleyi örgütlemeyi hedeflemiştir. Samsun’a çıkış, milli direnişin fiilen başlatılmasında dönüm noktasıdır.
4. soru
TYT - 1.Dünya Savaşı – Milli Mücadeleye Hazırlık D. - Orta Test - 1.Dünya Savaşı – Milli Mücadeleye Hazırlık D. 2 - 1
Doğru cevap: B
I. Dünya Savaşı sonunda imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması’nın Osmanlı Devleti açısından en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A
Osmanlı Devleti’nin savaş tazminatı ödemeyi kabul etmesi
B
İtilaf Devletlerine stratejik gördükleri yerleri işgal etme fırsatı vermesi
C
Kapitülasyonların tamamen kaldırılması
D
Boğazların yönetiminin Osmanlı’ya bırakılması
Çözüm
Mondros’un ilgili maddeleri, İtilaf Devletlerine güvenlik gerekçesiyle istedikleri stratejik bölgeleri işgal etme imkânı tanıdı. Bu durum işgallerin hukuki dayanağı olarak kullanıldı.
5. soru
TYT - 1.Dünya Savaşı – Milli Mücadeleye Hazırlık D. - Orta Test - 1.Dünya Savaşı – Milli Mücadeleye Hazırlık D. 3 - 1
Doğru cevap: C
I. Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin Almanya’nın yanında savaşa girmesinde aşağıdakilerden hangisi etkili olmamıştır?
A
Kaybedilen toprakları geri alma düşüncesi
B
Almanya’nın savaşı kazanacağına inanılması
C
İtilaf Devletleri’nin Osmanlı’yı kendi yanında savaşa alma tekliflerini kabul etmesi
D
Kapitülasyonlardan kurtulma isteği
Çözüm
İtilaf Devletleri Osmanlı’yı kendi yanında savaşa alma konusunda istekli davranmamış, Osmanlı’nın taleplerini karşılamamıştır. Diğer seçenekler Osmanlı’nın Almanya yanında savaşa girme gerekçeleri arasındadır.
6. soru
TYT - 1.Dünya Savaşı – Milli Mücadeleye Hazırlık D. - Orta Test - 1.Dünya Savaşı – Milli Mücadeleye Hazırlık D. 3 - 3
Doğru cevap: B
Mondros Ateşkes Antlaşması’nın aşağıdaki maddelerinden hangisi, İtilaf Devletleri’ne Anadolu’yu işgal etme konusunda en geniş yetkiyi sağlamıştır?
A
Osmanlı ordusunun terhis edilmesi
B
İtilaf Devletleri’nin güvenliklerini tehdit eden bir durum olursa istedikleri yeri işgal edebilmesi
C
Boğazların İtilaf Devletleri denetimine bırakılması
D
Haberleşmenin İtilaf Devletleri kontrolünde yapılması
Çözüm
“Güvenliği tehdit eden bir durum” ifadesi muğlak olduğundan işgallere hukuki zemin oluşturmuştur. Diğer maddeler de Osmanlı’yı zayıflatır ancak doğrudan işgal yetkisi kadar kapsamlı değildir.
7. soru
TYT - 1.Dünya Savaşı – Milli Mücadeleye Hazırlık D. - Orta Test - 1.Dünya Savaşı – Milli Mücadeleye Hazırlık D. 3 - 4
Doğru cevap: C
Aşağıdakilerden hangisi, Milli Mücadele’ye hazırlık sürecinde kurulan cemiyetlerden birinin ortak amacı değildir?
A
İşgallere karşı halkı bilinçlendirmek ve örgütlemek
B
Bölgesel direnişi sağlamak ve savunma yapmak
C
Azınlıkların bağımsız devlet kurma faaliyetlerini desteklemek
D
Milli varlığı korumak için kamuoyu oluşturmak
Çözüm
Milli cemiyetler, işgallere karşı milli varlığı korumayı hedeflemiştir. Azınlıkların bağımsızlık faaliyetlerini desteklemek, milli cemiyetlerin değil azınlık cemiyetlerinin amacıdır.
8. soru
TYT - 1.Dünya Savaşı – Milli Mücadeleye Hazırlık D. - Orta Test - 1.Dünya Savaşı – Milli Mücadeleye Hazırlık D. 7 - 1
Doğru cevap: B
Mondros Ateşkes Antlaşması’nın Osmanlı Devleti açısından en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A
Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’ndan galip çıkması
B
İtilaf Devletlerine işgal için hukuki zemin sağlaması
C
Kapitülasyonların kesin olarak kaldırılması
D
Sınırların Misak-ı Millî’ye göre belirlenmesi
Çözüm
Mondros’un 7. maddesi, İtilaf Devletlerine güvenliği tehdit eden bir durum gerekçesiyle işgal yetkisi tanıdı. Bu durum işgalleri hızlandırarak Milli Mücadele’nin zeminini oluşturdu.
9. soru
TYT - 1.Dünya Savaşı – Milli Mücadeleye Hazırlık D. - Orta Test - 1.Dünya Savaşı – Milli Mücadeleye Hazırlık D. 8 - 1
Doğru cevap: B
I. Dünya Savaşı sonunda Osmanlı Devleti’nin imzaladığı Mondros Ateşkes Antlaşması’nın en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A
Osmanlı Devleti’nin savaştan galip çıkması
B
İtilaf Devletlerine Osmanlı topraklarını işgal etme zemini sağlaması
C
Boğazların tamamen Osmanlı denetimine bırakılması
D
Kapitülasyonların kesin olarak kaldırılması
Çözüm
Mondros’un hükümleri, özellikle güvenliği tehdit eden yerlerin işgali maddesiyle İtilaf Devletlerine geniş işgal imkânı verdi. Bu durum işgallerin hızlanmasına ve Milli Mücadele’nin başlamasına zemin hazırladı.
10. soru
Çözümlü soru 10
Doğru cevap: C
Mondros Ateşkes Antlaşması’nın aşağıdaki hükümlerinden hangisi, Osmanlı topraklarında işgallerin hukuki zeminini en doğrudan oluşturarak Milli Mücadele’nin başlamasında etkili olmuştur?
A
Boğazların İtilaf Devletleri denetimine bırakılması
B
Osmanlı ordusunun terhis edilmesi
C
İtilaf Devletlerinin güvenliklerini tehdit eden bir durum görürlerse istedikleri yeri işgal edebilmesi
D
Haberleşme ve ulaşım araçlarının denetiminin İtilaf Devletlerine bırakılması
Çözüm
“Güvenliği tehdit” gibi muğlak bir gerekçeyle istenen yerin işgal edilebilmesi, işgallere doğrudan dayanak olmuştur. Diğer hükümler işgali kolaylaştırsa da en açık işgal yetkisi C’dedir.
11. soru
Çözümlü soru 11
Doğru cevap: C
Erzurum Kongresi kararları ile Sivas Kongresi kararları karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi yalnızca Sivas Kongresi’ne özgü bir gelişmedir?
A
Manda ve himayenin kesin olarak reddedilmesi
B
Temsil Heyeti’nin oluşturulması
C
Bölgesel cemiyetlerin tek çatı altında birleştirilerek Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adını alması
D
Milli iradenin hâkim kılınmasının esas alınması
Çözüm
Sivas Kongresi’nde tüm yararlı cemiyetler birleştirilerek ulusal örgüt kurumsallaştırılmıştır. Temsil Heyeti Erzurum’da da oluşturulmuş, manda-himaye ve milli irade vurgusu her iki kongrede de yer almıştır.
12. soru
Çözümlü soru 12
Doğru cevap: B
I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti’nin aşağıdaki gelişmelerden hangisiyle Boğazlar üzerindeki egemenliğini uluslararası bir belgeyle ilk kez fiilen güçlendirdiği söylenebilir?
A
Londra Antlaşması (1915)
B
Brest-Litovsk Antlaşması (1918)
C
Mudanya Ateşkes Antlaşması (1922)
D
Mondros Ateşkes Antlaşması (1918)
Çözüm
Brest-Litovsk ile Rusya savaştan çekilmiş, Osmanlı ile barış yaparak işgal ettiği topraklardan vazgeçmiştir. Bu durum Karadeniz’de ve Boğazlar çevresinde Osmanlı’nın askeri-siyasi konumunu güçlendirmiştir. Diğer seçenekler Boğaz egemenliğini güçlendirmek yerine sınırlayan/ilgili olmayan belgelerdir.
