Polinomlar Konu Anlatımı

TYT Matematik Polinomlar konusu için polinomlarda işlemler, derece, kalan ve çarpan teoremi ile çözümlü soruları incele.

1. bölüm

TYT & AYT - Polinomlar - 1.Sayfa

Polinomlar - 1. Sayfa
Lise • TYT • AYT
Polinomlar
1. Sayfa • Tanım, terimler ve temel gösterimler
Polinom nedir?
Değişkenin (genellikle x) tam sayı kuvvetleriyle kurulan ve katsayıların sabit olduğu cebirsel ifadelerdir.
Bir polinom genellikle şöyle gösterilir:
Genel biçim
P(x)= an xn + an1 xn1 ++ a1x + a0
Burada an, an−1, …, a0 katsayılardır ve sabittir.
Kritik şart
Polinomlarda üsler negatif olamaz ve üsler tam sayı olmalıdır. Yani x’in kuvvetleri 0, 1, 2, 3, … şeklindedir.
Bu nedenle aşağıdakiler polinom değildir:
Negatif üs içeriyor
x+x1
Kuvvet tam sayı değil
x12 +1
Terim, katsayı, sabit terim, derece
Polinomu okurken her parça ayrı bir anlam taşır.
Örnek bir polinom üzerinden parçalayalım:
P(x)= 3x4 2x2 +5x 7
Terimler
Her toplama/çıkarma ile ayrılan parça bir terimdir: 3x⁴, −2x², 5x, −7.
Katsayı
Değişkenli terimde x’in önündeki sayı katsayıdır: 3, −2, 5.
Sabit terim
Değişken içermeyen terim sabit terimdir: burada −7.
Derece
Polinomun derecesi, x’in en büyük kuvvetidir. Bu örnekte en büyük üs 4 olduğu için derece 4’tür.
Not: Sıfır polinomu
Tüm katsayıları 0 olan polinoma sıfır polinomu denir. Derecesi standart tanımda belirsiz kabul edilir (çünkü “en büyük üs” yoktur).
Polinomun değeri: P(a)
Değişken yerine bir sayı yazıp hesapladığımız sonuca polinomun o noktadaki değeri denir.
Örneğin:
P(x)= 2x3 3x2 +x +4
P(2) demek, her x gördüğümüz yere 2 yazmak demektir:
P(2)= 223 322 +2 +4
Burada işlem adımlarını ileriki sayfalarda daha sistematik ele alacağız. Bu sayfada amaç, P(a) yazımının ne anlama geldiğini netleştirmektir.
Hızlı kontrol
Eğer P(a)=0 oluyorsa, a sayısına polinomun kökü denir. Kök kavramını yakında çarpanlara ayırma ile birlikte derinleştireceğiz.
Sonraki sayfa: Polinomlarda eşitlik, özdeşlik ve katsayı karşılaştırma fikri
2. bölüm

TYT & AYT - Polinomlar - 2.Sayfa

Polinomlar - 2. Sayfa
Lise • TYT • AYT
Polinomlarda Eşitlik ve Özdeşlik
2. Sayfa • Eşit polinom kavramı ve katsayı karşılaştırma temeli
Polinomların eşit olması ne demektir?
İki polinom, her x değeri için aynı sonucu veriyorsa eşittir.
Örneğin aşağıdaki iki polinomu inceleyelim:
P(x) = 3x2 + 5x + 2
Q(x) = 3x2 + 5x + 2
Bu iki polinom eşittir çünkü:
Tüm kuvvetlerin katsayıları aynıdır.
Özdeşlik nedir?
Her x değeri için doğru olan eşitliklere özdeşlik denir.
Örneğin:
( x + 2 ) ( x + 3 ) = x2 + 5x + 6
Bu eşitlik tüm x değerleri için doğrudur. Bu nedenle bu bir özdeşliktir.
Özdeşlikte katsayılar birebir eşit olmak zorundadır.
Katsayı karşılaştırma yöntemi
Aynı dereceden terimlerin katsayıları eşittir.
Örneğin aşağıdaki özdeşlik verilmiş olsun:
2x2 + ax + 5 = 2x2 + 7x + 5
Aynı derecedeki terimlerin katsayılarını karşılaştırırız:
x² katsayıları eşit → 2 = 2
x katsayıları eşit → a = 7
sabit terimler eşit → 5 = 5
Sonuç:
a = 7 bulunur.
Sonraki sayfa: Polinomlarda toplama ve çıkarma işlemleri