8. Sınıf Türkçe 1. Dönem 1. Yazılı Testleri

Doğru cevap: A

Gelecek sözcüğü günler adını niteleyen sıfat-fiildir.

1. Eki ve görevi belirle: Fiilimsi eki alan sözcüğün isim, sıfat ya da zarf görevinde kullanılıp kullanılmadığını kontrol et.
2. Cümledeki görevle eşleştir: Sözcüğün cümledeki anlamını ve bağlı olduğu sözcükleri inceleyerek doğru türü seç.

Doğru cevap: C

“İnce” sözcüğü farklı anlamlarda kullanılabilir: “kalın karşıtı (çok kalın olmayan)”, “dar”, “hassas” ya da “nazik, kırıcı olmayan”. Soru, “nazik, kırıcı olmayan” anlamını soruyor. A seçeneğinde “ince”, kumaşın kalınlığının az olduğunu (kalın karşıtı) anlatır. seçeneğiC261nde “ince bir dille” ifadesi, “kibar, nazik, kırıcı olmayan bir üslupla” demektir. Bu, soruda istenen anlamdır. C seçeneğinde “ince ip”, ipin kalınlığının az olduğunu belirtir. D seçeneğinde de “ince bardak”, bardak camının kalınlığının az olduğunu ifade eder. Bu nedenle doğru cevap C543’dir.

1. Çözüm: “İnce” sözcüğü farklı anlamlarda kullanılabilir: “kalın karşıtı (çok kalın olmayan)”, “dar”, “hassas” ya da “nazik, kırıcı olmayan”. Soru, “nazik, kırıcı olmayan” anlamını soruyor. A seçeneğinde “ince”, kumaşın kalınlığının az olduğunu (kalın karşıtı) anlatır. seçeneğiC261nde “ince bir dille” ifadesi, “kibar, nazik, kırıcı olmayan bir üslupla” demektir. Bu, soruda istenen anlamdır. C seçeneğinde “ince ip”, ipin kalınlığının az olduğunu belirtir. D seçeneğinde de “ince bardak”, bardak camının kalınlığının az olduğunu ifade eder. Bu nedenle doğru cevap C543’dir.

Doğru cevap: A

Cümle ülkenin gücünü toplumsal güvenle ilişkilendirir.

1. Değer ipucunu bul: Soruda vatan sevgisi, bağımsızlık, millî hafıza, sorumluluk, sembol ya da metin yorumu ile ilgili ipucunu belirle.
2. Anlamla eşleştir: Seçenekleri metnin ana düşüncesi, değer vurgusu ve anlatım özelliğiyle karşılaştır.

Doğru cevap: C

“Aklım aldı” ifadesi, bağlama göre farklı anlamlara kayabilir. Soruda istenen anlam “beklenmedik bir durum karşısında şaşırma”dır. A seçeneğinde, “kısa sürede yetiştireceğini söylemesi” şaşırtıcı olabilir; ancak cümlede daha çok “inanmakta zorlanma / ikna olmama” anlamı da mümkündür. Bu, istenen anlamı tek başına kesinleştirmez. B seçeneğinde, “onca uyarıya rağmen aynı hatayı yapma” durumu şaşkınlıktan çok “anlam verememe, kızma, tepki duyma” çağrışımı taşır. Şaşırma anlamı baskın değildir. C seçeneğinde, “bu işi tek başına bitirdiğini duyunca” ifadesi, beklenmedik ve şaşırtıcı bir başarı haberine tepkiyi anlatır. Burada “aklım aldı” açık biçimde “çok şaşırdım” anlamındadır. D seçeneğinde, “düşük not almak” beklenen bir sonuç da olabilir; cümlede daha çok “üzülme / hayal kırıklığı” ön plandadır. Şaşırma anlamı kesin değildir. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: “Aklım aldı” ifadesi, bağlama göre farklı anlamlara kayabilir. Soruda istenen anlam “beklenmedik bir durum karşısında şaşırma”dır. A seçeneğinde, “kısa sürede yetiştireceğini söylemesi” şaşırtıcı olabilir; ancak cümlede daha çok “inanmakta zorlanma / ikna olmama” anlamı da mümkündür. Bu, istenen anlamı tek başına kesinleştirmez. B seçeneğinde, “onca uyarıya rağmen aynı hatayı yapma” durumu şaşkınlıktan çok “anlam verememe, kızma, tepki duyma” çağrışımı taşır. Şaşırma anlamı baskın değildir. C seçeneğinde, “bu işi tek başına bitirdiğini duyunca” ifadesi, beklenmedik ve şaşırtıcı bir başarı haberine tepkiyi anlatır. Burada “aklım aldı” açık biçimde “çok şaşırdım” anlamındadır. D seçeneğinde, “düşük not almak” beklenen bir sonuç da olabilir; cümlede daha çok “üzülme / hayal kırıklığı” ön plandadır. Şaşırma anlamı kesin değildir. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: B

Fiilimsiler; fiilden türeyip fiil anlamını koruyan ancak cümlede isim, sıfat ya da zarf görevinde kullanılan sözcüklerdir. Sıfat-fiiller (ortaçlar) bir ismi niteleyerek “hangi?” sorusuna cevap verir. B seçeneğinde “koşan” sözcüğü “koş-” fiil köküne “-an” sıfat-fiil eki getirilerek oluşturulmuştur. “Koşan çocuklar” ifadesinde “koşan” sözcüğü “çocuklar” ismini nitelediği için sıfat-fiil görevindedir (Hangi çocuklar? Koşan çocuklar). A seçeneğinde “çıkınca” sözcüğü “-ınca/-ince” ekiyle zarf-fiildir; zamanı bildirir (Ne zaman konuştuk? Çıkınca). İsim niteleme görevi yoktur. C seçeneğinde “anlayabilmek” sözcüğü “-mek” ekiyle isim-fiildir; amaç bildirir ancak bir ismi nitelemez. D seçeneğinde “okuyarak” sözcüğü “-arak/-erek” ekiyle zarf-fiildir; işin yapılış biçimini bildirir (Nasıl anlamadım? Okuyarak). Bu nedenle doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: Fiilimsiler; fiilden türeyip fiil anlamını koruyan ancak cümlede isim, sıfat ya da zarf görevinde kullanılan sözcüklerdir. Sıfat-fiiller (ortaçlar) bir ismi niteleyerek “hangi?” sorusuna cevap verir. B seçeneğinde “koşan” sözcüğü “koş-” fiil köküne “-an” sıfat-fiil eki getirilerek oluşturulmuştur. “Koşan çocuklar” ifadesinde “koşan” sözcüğü “çocuklar” ismini nitelediği için sıfat-fiil görevindedir (Hangi çocuklar? Koşan çocuklar). A seçeneğinde “çıkınca” sözcüğü “-ınca/-ince” ekiyle zarf-fiildir; zamanı bildirir (Ne zaman konuştuk? Çıkınca). İsim niteleme görevi yoktur. C seçeneğinde “anlayabilmek” sözcüğü “-mek” ekiyle isim-fiildir; amaç bildirir ancak bir ismi nitelemez. D seçeneğinde “okuyarak” sözcüğü “-arak/-erek” ekiyle zarf-fiildir; işin yapılış biçimini bildirir (Nasıl anlamadım? Okuyarak). Bu nedenle doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: A

A seçeneğinde “bu işin altından kalkamaz” ifadesinde “kalkmak” sözcüğü gerçek anlamıyla (oturduğu yerden ayağa kalkmak) kullanılmamıştır. Burada “bir işi başarabilmek, üstesinden gelebilmek” anlamında, benzetme yoluyla (mecaz) kullanılmıştır. B seçeneğinde “buz gibi” ifadesi, ellerin çok soğuk olduğunu anlatır; günlük dilde benzetme içerse de anlam doğrudan “çok soğuk” durumunu karşılar ve somut bir özellik bildirir. C seçeneğinde “derin nefes” gerçek anlamdadır; nefesin derin alınması fiziksel bir durumdur. D seçeneğinde “ağrımak” da gerçek anlamıyla kullanılmıştır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: A seçeneğinde “bu işin altından kalkamaz” ifadesinde “kalkmak” sözcüğü gerçek anlamıyla (oturduğu yerden ayağa kalkmak) kullanılmamıştır. Burada “bir işi başarabilmek, üstesinden gelebilmek” anlamında, benzetme yoluyla (mecaz) kullanılmıştır. B seçeneğinde “buz gibi” ifadesi, ellerin çok soğuk olduğunu anlatır; günlük dilde benzetme içerse de anlam doğrudan “çok soğuk” durumunu karşılar ve somut bir özellik bildirir. C seçeneğinde “derin nefes” gerçek anlamdadır; nefesin derin alınması fiziksel bir durumdur. D seçeneğinde “ağrımak” da gerçek anlamıyla kullanılmıştır. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: A

Cümlede gençlere tarihî ve millî değerlere sahip çıkmaları öğütlenir.

1. Temayı belirle: Soruda vatan sevgisi, bağımsızlık, fedakârlık, bayrak, millî birlik veya tarih bilinci kavramlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Cümlenin ya da paragrafın ana düşüncesiyle uyumlu, millî ve ahlaki değeri doğru yansıtan seçeneği işaretle.

Doğru cevap: A

Yakınma (şikâyet) cümlelerinde kişi, bir durumdan rahatsızlık duyduğunu ve bundan memnun olmadığını bildirir. Genellikle olumsuz bir durumdan söz edilir ve sitem/şikâyet tonu sezilir. A seçeneğinde "Bu kadar yoğun çalışınca dinlenmeye zaman bulamıyorum." ifadesi, yoğunluk nedeniyle dinlenememekten duyulan rahatsızlığı dile getirir. Bu nedenle yakınma anlamı vardır. B seçeneği amaç-sonuç bildirir (zamanında yetişebilmek için erkenden yola çıkma). C seçeneği yine amaç bildirir (daha iyi anlayabilmek için kaynak tarama). D seçeneği ise koşul-sonuç/öğüt niteliğindedir (düzenli çalışırsan başarıya ulaşırsın). Bu seçeneklerde yakınma yoktur.

1. Çözüm: Yakınma (şikâyet) cümlelerinde kişi, bir durumdan rahatsızlık duyduğunu ve bundan memnun olmadığını bildirir. Genellikle olumsuz bir durumdan söz edilir ve sitem/şikâyet tonu sezilir. A seçeneğinde "Bu kadar yoğun çalışınca dinlenmeye zaman bulamıyorum." ifadesi, yoğunluk nedeniyle dinlenememekten duyulan rahatsızlığı dile getirir. Bu nedenle yakınma anlamı vardır. B seçeneği amaç-sonuç bildirir (zamanında yetişebilmek için erkenden yola çıkma). C seçeneği yine amaç bildirir (daha iyi anlayabilmek için kaynak tarama). D seçeneği ise koşul-sonuç/öğüt niteliğindedir (düzenli çalışırsan başarıya ulaşırsın). Bu seçeneklerde yakınma yoktur.

Doğru cevap: C

Uzun süredir beklenen grubu haber adını niteler.

1. Eki ve görevi belirle: Fiilimsi eki alan sözcüğün isim, sıfat ya da zarf görevinde kullanılıp kullanılmadığını kontrol et.
2. Cümledeki görevle eşleştir: Sözcüğün cümledeki anlamını ve bağlı olduğu sözcükleri inceleyerek doğru türü seç.

Doğru cevap: B

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşıp benzetme ya da aktarım yoluyla başka bir anlamda kullanılmasıdır. B seçeneğinde “onun sözleri ortamı bir anda ısıttı” cümlesinde “ısıtmak” sözcüğü, ortamın sıcaklığını artırmak anlamında değil; konuşmanın havayı yumuşatması, gerginliği azaltması ya da ortamı canlandırması anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecaz anlam vardır. C ve D seçeneklerinde “ısıtmak” sözcüğü gerçek anlamıyla (sıcaklığını artırmak) kullanılmıştır. A seçeneğinde “yol” sözcüğü ise “yöntem, çözüm biçimi” anlamındadır ve bu kullanım Türkçede yerleşik bir anlam olduğundan mecaz değil, sözcüğün yan/terimleşmiş anlamı olarak değerlendirilir. Doğru cevap: B.

1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından uzaklaşıp benzetme ya da aktarım yoluyla başka bir anlamda kullanılmasıdır. B seçeneğinde “onun sözleri ortamı bir anda ısıttı” cümlesinde “ısıtmak” sözcüğü, ortamın sıcaklığını artırmak anlamında değil; konuşmanın havayı yumuşatması, gerginliği azaltması ya da ortamı canlandırması anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecaz anlam vardır. C ve D seçeneklerinde “ısıtmak” sözcüğü gerçek anlamıyla (sıcaklığını artırmak) kullanılmıştır. A seçeneğinde “yol” sözcüğü ise “yöntem, çözüm biçimi” anlamındadır ve bu kullanım Türkçede yerleşik bir anlam olduğundan mecaz değil, sözcüğün yan/terimleşmiş anlamı olarak değerlendirilir. Doğru cevap: B.