8. Sınıf Türkçe 1. Dönem 1. Yazılı Testleri

Doğru cevap: B

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp benzetme veya aktarma yoluyla yeni bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “gül” bahçede yetişen çiçek anlamıyla kullanılmıştır; gerçek anlamdır. B seçeneğinde “kök” sözcüğü gerçekte bitkinin toprak altındaki kısmıdır. Ancak “sorunun kökünü bulmak” ifadesinde “sorunun asıl nedeni/temeli” anlamında kullanılmıştır. Bu kullanım gerçek anlamdan uzaklaştığı için mecazdır. C seçeneğinde “masa ayağı” ifadesinde “ayak” sözcüğü insan ayağı değildir; ancak bir nesnenin alt kısmını adlandıran, kalıplaşmış bir adlandırmadır. Bu tür kullanım 8. Sınıf’de genellikle terim/anlam genişlemesi kapsamında değerlendirilir; mecaz anlatım amaçlı değildir. D seçeneğinde “soğuk” hava durumunu bildirir; gerçek anlamdır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp benzetme veya aktarma yoluyla yeni bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “gül” bahçede yetişen çiçek anlamıyla kullanılmıştır; gerçek anlamdır. B seçeneğinde “kök” sözcüğü gerçekte bitkinin toprak altındaki kısmıdır. Ancak “sorunun kökünü bulmak” ifadesinde “sorunun asıl nedeni/temeli” anlamında kullanılmıştır. Bu kullanım gerçek anlamdan uzaklaştığı için mecazdır. C seçeneğinde “masa ayağı” ifadesinde “ayak” sözcüğü insan ayağı değildir; ancak bir nesnenin alt kısmını adlandıran, kalıplaşmış bir adlandırmadır. Bu tür kullanım 8. Sınıf’de genellikle terim/anlam genişlemesi kapsamında değerlendirilir; mecaz anlatım amaçlı değildir. D seçeneğinde “soğuk” hava durumunu bildirir; gerçek anlamdır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: A

Kamu malına zarar vermek vatan sevgisi ve sorumluluk bilinciyle bağdaşmaz.

1. Temayı belirle: Soruda vatan sevgisi, bağımsızlık, fedakârlık, bayrak, millî birlik veya tarih bilinci kavramlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Cümlenin ya da paragrafın ana düşüncesiyle uyumlu, millî ve ahlaki değeri doğru yansıtan seçeneği işaretle.

Doğru cevap: A

A şıkkında “pay” sözcüğü gerçek anlamıyla “bölüşülen hisse, parça” demektir. Cümlede ise “bu işte onun da payı var” denilerek kişinin o işte “katkısı/sorumluluğu” olduğu anlatılmıştır. Yani sözcük, gerçek anlamından uzaklaşıp soyut bir anlam kazanmıştır; bu kullanım mecazdır. B şıkkında “ayak”, masanın destek kısmını ifade eder; bu, nesnenin bir parçasını karşılayan yerleşmiş bir addır ve cümlede gerçek (temel) anlamdadır. C şıkkında “göz”, çantanın bölmesi/fermuarlı kısmı için kullanılan yerleşmiş bir addır; gerçek anlamda (yan anlamla adlandırma) kullanılmıştır, mecaz değildir. D şıkkında “yüz”, duvarın dışa bakan kısmını anlatır; yine nesnenin görünen tarafını karşılayan yerleşmiş bir kullanımdır (yan anlam) ve mecaz sayılmaz. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

1. Çözüm: A şıkkında “pay” sözcüğü gerçek anlamıyla “bölüşülen hisse, parça” demektir. Cümlede ise “bu işte onun da payı var” denilerek kişinin o işte “katkısı/sorumluluğu” olduğu anlatılmıştır. Yani sözcük, gerçek anlamından uzaklaşıp soyut bir anlam kazanmıştır; bu kullanım mecazdır. B şıkkında “ayak”, masanın destek kısmını ifade eder; bu, nesnenin bir parçasını karşılayan yerleşmiş bir addır ve cümlede gerçek (temel) anlamdadır. C şıkkında “göz”, çantanın bölmesi/fermuarlı kısmı için kullanılan yerleşmiş bir addır; gerçek anlamda (yan anlamla adlandırma) kullanılmıştır, mecaz değildir. D şıkkında “yüz”, duvarın dışa bakan kısmını anlatır; yine nesnenin görünen tarafını karşılayan yerleşmiş bir kullanımdır (yan anlam) ve mecaz sayılmaz. Bu nedenle doğru cevap A’dır.

Doğru cevap: A

Cümlede zaferde kararlılık ve inancın önemi vurgulanır.

1. Temayı belirle: Soruda vatan sevgisi, bağımsızlık, fedakârlık, bayrak, millî birlik veya tarih bilinci kavramlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Cümlenin ya da paragrafın ana düşüncesiyle uyumlu, millî ve ahlaki değeri doğru yansıtan seçeneği işaretle.

Doğru cevap: B

Soruda altı çizili sözcüğün “artık kullanılmayacak duruma gelmek, yıpranmak” anlamında kullanıldığı cümle isteniyor. A seçeneğinde “kalmadı” sözcüğü “vakit bulunmamak” anlamındadır; yıpranma ile ilgili değildir. B seçeneğinde “yıprandı” sözcüğü, “eski defterleri yıllarca kullanınca” ifadesiyle birlikte, defterlerin eskimesi ve kullanılmayacak hâle gelmesi anlamını verir. Bu, soruda istenen anlamla birebir örtüşür. C seçeneğinde “zorlandı” sözcüğü “güçlük çekmek” anlamındadır. D seçeneğinde “dağıldı” sözcüğü “topluluk hâlindeyken ayrılıp farklı yönlere gitmek” anlamındadır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: Soruda altı çizili sözcüğün “artık kullanılmayacak duruma gelmek, yıpranmak” anlamında kullanıldığı cümle isteniyor. A seçeneğinde “kalmadı” sözcüğü “vakit bulunmamak” anlamındadır; yıpranma ile ilgili değildir. B seçeneğinde “yıprandı” sözcüğü, “eski defterleri yıllarca kullanınca” ifadesiyle birlikte, defterlerin eskimesi ve kullanılmayacak hâle gelmesi anlamını verir. Bu, soruda istenen anlamla birebir örtüşür. C seçeneğinde “zorlandı” sözcüğü “güçlük çekmek” anlamındadır. D seçeneğinde “dağıldı” sözcüğü “topluluk hâlindeyken ayrılıp farklı yönlere gitmek” anlamındadır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: C

Cümlede bayrak üzerinden mecazlı ve duygulu bir anlatım kurulmuştur.

1. Değer ipucunu bul: Soruda vatan sevgisi, bağımsızlık, millî hafıza, sorumluluk, sembol ya da metin yorumu ile ilgili ipucunu belirle.
2. Anlamla eşleştir: Seçenekleri metnin ana düşüncesi, değer vurgusu ve anlatım özelliğiyle karşılaştır.

Doğru cevap: B

Soru, altı çizili sözcüğün “görevinden ayrılmak, işi bırakmak” anlamında kullanıldığı cümleyi soruyor. Bu anlam, bir görevi sürdürmeyi bırakıp istifa etmek ya da görevden ayrılmak durumunu ifade eder. B seçeneğinde “Yoğun tempoya daha fazla dayanamayınca görevinden çekildi.” cümlesinde “çekilmek” sözcüğü, “görevden ayrılmak/istifa etmek” anlamındadır. Bu nedenle doğru cevap B’dir. Diğer seçeneklerdeki kullanımlar farklı anlamdadır: A’da “kaçınmak” sözcüğü “bir şeyi yapmaktan uzak durmak” anlamındadır. C’de “bir köşeye çekilmek” ifadesi “kenara geçmek, geri durmak” anlamında kullanılmıştır; görev bırakma anlamı yoktur. D’de “teklifini geri çekmek” ifadesi “geri almak, vazgeçmek” anlamındadır; yine görevden ayrılma anlamı değildir.

1. Çözüm: Soru, altı çizili sözcüğün “görevinden ayrılmak, işi bırakmak” anlamında kullanıldığı cümleyi soruyor. Bu anlam, bir görevi sürdürmeyi bırakıp istifa etmek ya da görevden ayrılmak durumunu ifade eder. B seçeneğinde “Yoğun tempoya daha fazla dayanamayınca görevinden çekildi.” cümlesinde “çekilmek” sözcüğü, “görevden ayrılmak/istifa etmek” anlamındadır. Bu nedenle doğru cevap B’dir. Diğer seçeneklerdeki kullanımlar farklı anlamdadır: A’da “kaçınmak” sözcüğü “bir şeyi yapmaktan uzak durmak” anlamındadır. C’de “bir köşeye çekilmek” ifadesi “kenara geçmek, geri durmak” anlamında kullanılmıştır; görev bırakma anlamı yoktur. D’de “teklifini geri çekmek” ifadesi “geri almak, vazgeçmek” anlamındadır; yine görevden ayrılma anlamı değildir.

Doğru cevap: B

Bu ifadeler devralınan değerleri koruma sorumluluğunu vurgular.

1. Değer ipucunu bul: Soruda vatan sevgisi, bağımsızlık, millî hafıza, sorumluluk, sembol ya da metin yorumu ile ilgili ipucunu belirle.
2. Anlamla eşleştir: Seçenekleri metnin ana düşüncesi, değer vurgusu ve anlatım özelliğiyle karşılaştır.

Doğru cevap: B

“Fırçalamak” sözcüğü temel anlamıyla bir şeyi fırça ile temizlemek ya da sürtmek demektir. Ancak günlük dilde “birini fırçalamak” ifadesi mecaz anlamda “azarlamak, sertçe uyarmak” anlamına gelir. seçeneğiB196nde “öğrenciyi fırçaladı” ifadesi bir kişiye yöneliktir ve “azarlamak” anlamında mecaz kullanılmıştır. B, C ve D seçeneklerinde ise sözcük; duvar, saç ve ayakkabı gibi nesneler üzerinde fırça kullanma/temizleme anlamında, yani gerçek (temel) anlamıyla kullanılmıştır. Bu yüzden doğru cevap B484’dır.

1. Çözüm: “Fırçalamak” sözcüğü temel anlamıyla bir şeyi fırça ile temizlemek ya da sürtmek demektir. Ancak günlük dilde “birini fırçalamak” ifadesi mecaz anlamda “azarlamak, sertçe uyarmak” anlamına gelir. seçeneğiB196nde “öğrenciyi fırçaladı” ifadesi bir kişiye yöneliktir ve “azarlamak” anlamında mecaz kullanılmıştır. B, C ve D seçeneklerinde ise sözcük; duvar, saç ve ayakkabı gibi nesneler üzerinde fırça kullanma/temizleme anlamında, yani gerçek (temel) anlamıyla kullanılmıştır. Bu yüzden doğru cevap B484’dır.

Doğru cevap: C

Cümlede zor zamanlarda dayanışmanın önemi vurgulanır.

1. Temayı belirle: Soruda vatan sevgisi, bağımsızlık, fedakârlık, bayrak, millî birlik veya tarih bilinci kavramlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Cümlenin ya da paragrafın ana düşüncesiyle uyumlu, millî ve ahlaki değeri doğru yansıtan seçeneği işaretle.