8. Sınıf Türkçe 1. Dönem 1. Yazılı Testleri

Doğru cevap: B

“Gerçek anlam”, bir sözcüğün akla gelen ilk, temel anlamıdır. Mecaz anlamda ise sözcük, gerçek anlamından uzaklaşarak başka bir anlamda kullanılır. A seçeneğinde “içime kurt düştü” ifadesinde “kurt” sözcüğü hayvan anlamında değil, “içine şüphe düşmek, tedirgin olmak” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecazdır. B seçeneğinde “ayakkabının tabanı” ifadesinde “taban” sözcüğü ayakkabının alt kısmını, yani gerçek ve somut anlamını karşılar. Bu nedenle gerçek anlamlıdır. C seçeneğinde “yüzü güldü” ifadesi “mutlu oldu, sevindi” anlamındadır; burada “gülmek” doğrudan gülme eyleminden çok sevinmeyi anlatır. Bu kullanım mecaza yakındır. D seçeneğinde “yıldız oldu” ifadesinde “yıldız” sözcüğü gökyüzündeki gök cismi anlamında değil, “çok beğenilen/öne çıkan kişi” anlamında kullanılmıştır; mecazdır. Bu yüzden doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: “Gerçek anlam”, bir sözcüğün akla gelen ilk, temel anlamıdır. Mecaz anlamda ise sözcük, gerçek anlamından uzaklaşarak başka bir anlamda kullanılır. A seçeneğinde “içime kurt düştü” ifadesinde “kurt” sözcüğü hayvan anlamında değil, “içine şüphe düşmek, tedirgin olmak” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecazdır. B seçeneğinde “ayakkabının tabanı” ifadesinde “taban” sözcüğü ayakkabının alt kısmını, yani gerçek ve somut anlamını karşılar. Bu nedenle gerçek anlamlıdır. C seçeneğinde “yüzü güldü” ifadesi “mutlu oldu, sevindi” anlamındadır; burada “gülmek” doğrudan gülme eyleminden çok sevinmeyi anlatır. Bu kullanım mecaza yakındır. D seçeneğinde “yıldız oldu” ifadesinde “yıldız” sözcüğü gökyüzündeki gök cismi anlamında değil, “çok beğenilen/öne çıkan kişi” anlamında kullanılmıştır; mecazdır. Bu yüzden doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: C

Başkasının hakkını gözetmek adalet değerini gösterir.

1. Değer ipucunu bul: Soruda vatan sevgisi, bağımsızlık, millî hafıza, sorumluluk, sembol ya da metin yorumu ile ilgili ipucunu belirle.
2. Anlamla eşleştir: Seçenekleri metnin ana düşüncesi, değer vurgusu ve anlatım özelliğiyle karşılaştır.

Doğru cevap: C

C seçeneğinde “morali çöktü” ifadesinde “çökmek” sözcüğü gerçek anlamıyla (bir şeyin aşağı inmesi, yıkılması) kullanılmamıştır. Burada kişinin iç dünyasında yaşadığı olumsuzluğu, umudunun kırılmasını anlatan mecaz bir kullanımdır. A seçeneğinde “açıkça” sözcüğü “net, anlaşılır biçimde” anlamında kullanılmıştır ve mecaz bir anlatım oluşturmaz. B seçeneğinde “ayağını vurdu” ifadesi, ayakkabının ayağı tahriş etmesi/acıtmaması anlamında somut bir durumu anlatır; mecaz değildir. D seçeneğinde “üstündeki” sözcüğü, kitabın masanın üstünde bulunmasını belirten yer-yön bildiren gerçek anlamlı bir kullanımdır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: C seçeneğinde “morali çöktü” ifadesinde “çökmek” sözcüğü gerçek anlamıyla (bir şeyin aşağı inmesi, yıkılması) kullanılmamıştır. Burada kişinin iç dünyasında yaşadığı olumsuzluğu, umudunun kırılmasını anlatan mecaz bir kullanımdır. A seçeneğinde “açıkça” sözcüğü “net, anlaşılır biçimde” anlamında kullanılmıştır ve mecaz bir anlatım oluşturmaz. B seçeneğinde “ayağını vurdu” ifadesi, ayakkabının ayağı tahriş etmesi/acıtmaması anlamında somut bir durumu anlatır; mecaz değildir. D seçeneğinde “üstündeki” sözcüğü, kitabın masanın üstünde bulunmasını belirten yer-yön bildiren gerçek anlamlı bir kullanımdır. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: D

Bayrağın bağımsızlığı hatırlatması vatan sevgisini semboller aracılığıyla anlatır.

1. Temayı belirle: Soruda vatan sevgisi, bağımsızlık, fedakârlık, bayrak, millî birlik veya tarih bilinci kavramlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Cümlenin ya da paragrafın ana düşüncesiyle uyumlu, millî ve ahlaki değeri doğru yansıtan seçeneği işaretle.

Doğru cevap: B

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşarak benzetme veya çağrışım yoluyla farklı bir anlamda kullanılmasıdır. A seçeneğinde “düşün” sözcüğü gerçek anlamdadır; zihinsel etkinliği ifade eder. B seçeneğinde “hızlıca” sözcüğü gerçek anlamdadır; hareketin süratini bildirir. D seçeneğinde “ağır” sözcüğü gerçek anlamdadır; çantanın ağırlığının fazla olduğunu anlatır. seçeneğiB376nde “yaraladı” sözcüğü gerçek anlamıyla (bedende yara açmak) kullanılmamıştır. Burada “sözlerin üzüp incitmesi” anlatıldığı için sözcük mecaz anlamdadır. Bu nedenle doğru cevap B551’dir.

1. Çözüm: Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşarak benzetme veya çağrışım yoluyla farklı bir anlamda kullanılmasıdır. A seçeneğinde “düşün” sözcüğü gerçek anlamdadır; zihinsel etkinliği ifade eder. B seçeneğinde “hızlıca” sözcüğü gerçek anlamdadır; hareketin süratini bildirir. D seçeneğinde “ağır” sözcüğü gerçek anlamdadır; çantanın ağırlığının fazla olduğunu anlatır. seçeneğiB376nde “yaraladı” sözcüğü gerçek anlamıyla (bedende yara açmak) kullanılmamıştır. Burada “sözlerin üzüp incitmesi” anlatıldığı için sözcük mecaz anlamdadır. Bu nedenle doğru cevap B551’dir.

Doğru cevap: B

Millî bilinç ortak tarih, değer ve sembollerin farkında olmayı içerir.

1. Değer ipucunu bul: Soruda vatan sevgisi, bağımsızlık, millî hafıza, sorumluluk, sembol ya da metin yorumu ile ilgili ipucunu belirle.
2. Anlamla eşleştir: Seçenekleri metnin ana düşüncesi, değer vurgusu ve anlatım özelliğiyle karşılaştır.

Doğru cevap: C

Seçeneklerde altı çizili sözcüklerin gerçek mi mecaz mı kullanıldığına bakılır. A seçeneğinde “dişini sıkmak” ifadesi “sabretmek, dayanmak” anlamında kullanılmıştır; gerçek anlamda diş sıkma eylemi kastedilmez. Bu nedenle mecazdır. B seçeneğinde “ağzından kaçırmak” ifadesi “istemeden söylemek” anlamındadır; sözcükler gerçek anlamıyla kullanılmamıştır. Mecazdır. C seçeneğinde “aksadı” sözcüğü, ayakkabının ayağı vurması sonucu kişinin yürüyüşünün bozulmasını, yani fiziksel olarak topallamayı anlatır. Bu kullanım gerçek (temel) anlamdadır, mecaz değildir. D seçeneğinde “rengi atmak” ifadesi “korkmak/heyecanlanmak sonucu benzi solmak” anlamında kalıplaşmış bir anlatımdır; sözcükler tek tek gerçek anlamıyla değil, deyimleşmiş biçimde kullanıldığı için mecaz kabul edilir. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: Seçeneklerde altı çizili sözcüklerin gerçek mi mecaz mı kullanıldığına bakılır. A seçeneğinde “dişini sıkmak” ifadesi “sabretmek, dayanmak” anlamında kullanılmıştır; gerçek anlamda diş sıkma eylemi kastedilmez. Bu nedenle mecazdır. B seçeneğinde “ağzından kaçırmak” ifadesi “istemeden söylemek” anlamındadır; sözcükler gerçek anlamıyla kullanılmamıştır. Mecazdır. C seçeneğinde “aksadı” sözcüğü, ayakkabının ayağı vurması sonucu kişinin yürüyüşünün bozulmasını, yani fiziksel olarak topallamayı anlatır. Bu kullanım gerçek (temel) anlamdadır, mecaz değildir. D seçeneğinde “rengi atmak” ifadesi “korkmak/heyecanlanmak sonucu benzi solmak” anlamında kalıplaşmış bir anlatımdır; sözcükler tek tek gerçek anlamıyla değil, deyimleşmiş biçimde kullanıldığı için mecaz kabul edilir. Bu nedenle doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: D

Fedakârlık, birlik ve bağımsızlık kavramları vatan sevgisi temasıyla ilişkilidir.

1. Temayı belirle: Soruda vatan sevgisi, bağımsızlık, fedakârlık, bayrak, millî birlik veya tarih bilinci kavramlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Cümlenin ya da paragrafın ana düşüncesiyle uyumlu, millî ve ahlaki değeri doğru yansıtan seçeneği işaretle.

Doğru cevap: D

Gerçek anlam, bir sözcüğün akla gelen ilk ve temel anlamıdır; mecaz anlam ise sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp farklı bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “içime kurt düşmek” deyimleşmiş bir ifadedir ve “kuşkulanmak, tedirgin olmak” anlamında kullanılır; “kurt” gerçek anlamda değildir. seçeneğiD292nde “soğuk” sözcüğü suyun sıcaklığının düşük olmasını bildirir. Bu, sözcüğün temel (gerçek) anlamıdır. C seçeneğinde “yaraladı” sözcüğü fiziksel olarak yaralamak değil, “üzmek, incitmek” anlamında kullanılmıştır; mecazdır. D seçeneğinde “ucu” sözcüğü gerçek anlamıyla bir nesnenin ucu değildir; “sonuç, nereye varacağı” anlamında kullanılmıştır; mecazdır. Bu nedenle doğru cevap D669’dir.

1. Çözüm: Gerçek anlam, bir sözcüğün akla gelen ilk ve temel anlamıdır; mecaz anlam ise sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp farklı bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “içime kurt düşmek” deyimleşmiş bir ifadedir ve “kuşkulanmak, tedirgin olmak” anlamında kullanılır; “kurt” gerçek anlamda değildir. seçeneğiD292nde “soğuk” sözcüğü suyun sıcaklığının düşük olmasını bildirir. Bu, sözcüğün temel (gerçek) anlamıdır. C seçeneğinde “yaraladı” sözcüğü fiziksel olarak yaralamak değil, “üzmek, incitmek” anlamında kullanılmıştır; mecazdır. D seçeneğinde “ucu” sözcüğü gerçek anlamıyla bir nesnenin ucu değildir; “sonuç, nereye varacağı” anlamında kullanılmıştır; mecazdır. Bu nedenle doğru cevap D669’dir.

Doğru cevap: B

Bu cümlede sembol sözcüğü millî değer anlamında kullanılmıştır.

1. Temayı belirle: Soruda vatan sevgisi, bağımsızlık, fedakârlık, bayrak, millî birlik veya tarih bilinci kavramlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Cümlenin ya da paragrafın ana düşüncesiyle uyumlu, millî ve ahlaki değeri doğru yansıtan seçeneği işaretle.