8. Sınıf Türkçe 1. Dönem 1. Yazılı Testleri

Doğru cevap: D

Fiilimsiler; fiilden türeyen ancak cümlede fiil gibi çekimlenmeyen, isim–sıfat–zarf görevinde kullanılan sözcüklerdir. (İsim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) seçeneğiD154nde “oynayan” sözcüğü, “oynamak” fiilinden türemiştir ve “çocuklar” ismini niteleyerek sıfat görevi yapmaktadır. Bu nedenle “oynayan” bir sıfat-fiildir ve cümlede fiilimsi vardır. A seçeneğinde “gittik” çekimli fiildir, fiilimsi yoktur. C seçeneğinde “bitirdim” ve “dinlendim” çekimli fiillerdir, fiilimsi yoktur. D seçeneğinde “çekiciydi” ek-fiille çekimlenmiş bir isim/sıfat yapısıdır; fiilimsi değildir.

1. Çözüm: Fiilimsiler; fiilden türeyen ancak cümlede fiil gibi çekimlenmeyen, isim–sıfat–zarf görevinde kullanılan sözcüklerdir. (İsim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) seçeneğiD154nde “oynayan” sözcüğü, “oynamak” fiilinden türemiştir ve “çocuklar” ismini niteleyerek sıfat görevi yapmaktadır. Bu nedenle “oynayan” bir sıfat-fiildir ve cümlede fiilimsi vardır. A seçeneğinde “gittik” çekimli fiildir, fiilimsi yoktur. C seçeneğinde “bitirdim” ve “dinlendim” çekimli fiillerdir, fiilimsi yoktur. D seçeneğinde “çekiciydi” ek-fiille çekimlenmiş bir isim/sıfat yapısıdır; fiilimsi değildir.

Doğru cevap: C

Gerçek (temel) anlam, bir sözcüğün akla gelen ilk ve somut anlamıdır. Mecaz anlam ise sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp soyut bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “kökünden” sözcüğü, bir bitkinin köküyle ilgili değil; “tamamen, kökten” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecazdır. B seçeneğinde “ağır” sözcüğü, “kütlesi fazla” anlamında değil; “sert, kırıcı” eleştiri anlamında kullanılmıştır. Bu da mecazdır. C seçeneğinde “ince” sözcüğü, dalın kalınlığının az olduğunu bildirir. Bu, sözcüğün somut ve temel anlamıdır. D seçeneğinde “tatlı” sözcüğü, yiyeceklerin şekerli tadını anlatmıyor; “hoş, güzel” anlamında kullanılıyor. Bu nedenle mecazdır. Bu yüzden doğru cevap C’dir.

1. Çözüm: Gerçek (temel) anlam, bir sözcüğün akla gelen ilk ve somut anlamıdır. Mecaz anlam ise sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp soyut bir anlam kazanmasıdır. A seçeneğinde “kökünden” sözcüğü, bir bitkinin köküyle ilgili değil; “tamamen, kökten” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecazdır. B seçeneğinde “ağır” sözcüğü, “kütlesi fazla” anlamında değil; “sert, kırıcı” eleştiri anlamında kullanılmıştır. Bu da mecazdır. C seçeneğinde “ince” sözcüğü, dalın kalınlığının az olduğunu bildirir. Bu, sözcüğün somut ve temel anlamıdır. D seçeneğinde “tatlı” sözcüğü, yiyeceklerin şekerli tadını anlatmıyor; “hoş, güzel” anlamında kullanılıyor. Bu nedenle mecazdır. Bu yüzden doğru cevap C’dir.

Doğru cevap: B

Görev bilinci sorumlu vatandaşlıkla doğrudan ilişkilidir.

1. Değer ipucunu bul: Soruda vatan sevgisi, bağımsızlık, millî hafıza, sorumluluk, sembol ya da metin yorumu ile ilgili ipucunu belirle.
2. Anlamla eşleştir: Seçenekleri metnin ana düşüncesi, değer vurgusu ve anlatım özelliğiyle karşılaştır.

Doğru cevap: B

“Enine boyuna düşünmek” ifadesi “bir konuyu ayrıntılı, derinlemesine değerlendirmek” anlamına gelir. B seçeneğinde “enine boyuna düşünerek” ifadesi, hazırlık sürecinin ayrıntılı değerlendirme yapılarak gerçekleştirildiğini belirtir. C seçeneğinde “enine boyuna düşününce” ifadesi, ayrıntılı düşünmenin ardından sonuca ulaşıldığını anlatır. D seçeneğinde ise “enine boyuna düşünmek yerine” denilerek ayrıntılı düşünme yapılmadığı vurgulansa da, altı çizili bölüm yine “ayrıntılı düşünme” eyleminin kendisini ifade eder. seçeneğiB519nde altı çizili bölüm “enine boyuna düşünmeden” biçiminde kullanılmıştır; yani ayrıntılı düşünme eylemi yapılmadan karar verildiği anlatılır. Burada altı çizili bölüm, diğerlerinden farklı olarak “ayrıntılı düşünmenin yapılmaması” (olumsuzluk) anlamını taşır. Bu nedenle doğru cevap B800’dır.

1. Çözüm: “Enine boyuna düşünmek” ifadesi “bir konuyu ayrıntılı, derinlemesine değerlendirmek” anlamına gelir. B seçeneğinde “enine boyuna düşünerek” ifadesi, hazırlık sürecinin ayrıntılı değerlendirme yapılarak gerçekleştirildiğini belirtir. C seçeneğinde “enine boyuna düşününce” ifadesi, ayrıntılı düşünmenin ardından sonuca ulaşıldığını anlatır. D seçeneğinde ise “enine boyuna düşünmek yerine” denilerek ayrıntılı düşünme yapılmadığı vurgulansa da, altı çizili bölüm yine “ayrıntılı düşünme” eyleminin kendisini ifade eder. seçeneğiB519nde altı çizili bölüm “enine boyuna düşünmeden” biçiminde kullanılmıştır; yani ayrıntılı düşünme eylemi yapılmadan karar verildiği anlatılır. Burada altı çizili bölüm, diğerlerinden farklı olarak “ayrıntılı düşünmenin yapılmaması” (olumsuzluk) anlamını taşır. Bu nedenle doğru cevap B800’dır.

Doğru cevap: A

Söylenenleri sözcüğünde nitelenen isim düşmüş, sıfat-fiil adlaşmıştır.

1. Eki ve görevi belirle: Fiilimsi eki alan sözcüğün isim, sıfat ya da zarf görevinde kullanılıp kullanılmadığını kontrol et.
2. Cümledeki görevle eşleştir: Sözcüğün cümledeki anlamını ve bağlı olduğu sözcükleri inceleyerek doğru türü seç.

Doğru cevap: A

A seçeneğinde *ince* sözcüğü, “nazik, kırmadan-dökmenden, incelikli” anlamında kullanılmıştır. Burada fiziksel bir özellik değil, anlatımın üslubuna (soyut bir niteliğe) gönderme vardır. B seçeneğinde *ince*, “kalın karşıtı; çok kalın olmayan” anlamıyla su tabakasının fiziksel kalınlığını belirtir. C seçeneğinde *ince*, zımparanın tanecik yapısının “çok kaba olmayan, daha küçük taneli” oluşunu anlatır; yine somut/nesnel bir niteliktir. D seçeneğinde *ince*, soğuğun “keskin, hafif ama nüfuz eden” türünü betimleyen, günlük dilde yerleşmiş bir kullanımdır ve soğuğun etkisini (fiziksel duyumu) anlatır. Bu nedenle anlam bakımından diğerlerinden farklı olan kullanım A’dadır.

1. Çözüm: A seçeneğinde *ince* sözcüğü, “nazik, kırmadan-dökmenden, incelikli” anlamında kullanılmıştır. Burada fiziksel bir özellik değil, anlatımın üslubuna (soyut bir niteliğe) gönderme vardır. B seçeneğinde *ince*, “kalın karşıtı; çok kalın olmayan” anlamıyla su tabakasının fiziksel kalınlığını belirtir. C seçeneğinde *ince*, zımparanın tanecik yapısının “çok kaba olmayan, daha küçük taneli” oluşunu anlatır; yine somut/nesnel bir niteliktir. D seçeneğinde *ince*, soğuğun “keskin, hafif ama nüfuz eden” türünü betimleyen, günlük dilde yerleşmiş bir kullanımdır ve soğuğun etkisini (fiziksel duyumu) anlatır. Bu nedenle anlam bakımından diğerlerinden farklı olan kullanım A’dadır.

Doğru cevap: C

Çevreyi temiz tutmak ve kamu malını korumak vatan sevgisinin günlük yaşamdaki karşılığıdır.

1. Temayı belirle: Soruda vatan sevgisi, bağımsızlık, fedakârlık, bayrak, millî birlik veya tarih bilinci kavramlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Cümlenin ya da paragrafın ana düşüncesiyle uyumlu, millî ve ahlaki değeri doğru yansıtan seçeneği işaretle.

Doğru cevap: D

Çözme sözcüğü eylem anlamını koruyan isim-fiildir.

1. Eki ve görevi belirle: Fiilimsi eki alan sözcüğün isim, sıfat ya da zarf görevinde kullanılıp kullanılmadığını kontrol et.
2. Cümledeki görevle eşleştir: Sözcüğün cümledeki anlamını ve bağlı olduğu sözcükleri inceleyerek doğru türü seç.

Doğru cevap: D

şıkkıDnda “kök” sözcüğü, bitkinin topraktaki kısmını (gerçek anlam) ifade etmez. “Bir işin köküne inmek” deyimleşmiş bir kullanımdır ve “işin asıl nedenine/temeline inmek” anlamında kullanılır. Bu nedenle sözcük mecaz anlam kazanmıştır. B şıkkındaki “sığınak”, tehlikeden korunmak için girilen yer anlamıyla gerçek anlamdadır. C şıkkındaki “köşe”, masanın köşe kısmını belirtir; somut ve gerçek anlamlıdır. D şıkkındaki “ağız”, çantanın açılan kısmı için Türkçede yerleşik bir adlandırmadır; nesnenin açıklığını/boğaz kısmını karşılar ve bu kullanım gerçek anlam çerçevesinde değerlendirilir. Bu yüzden doğru cevap D604’dır.

1. Çözüm: şıkkıDnda “kök” sözcüğü, bitkinin topraktaki kısmını (gerçek anlam) ifade etmez. “Bir işin köküne inmek” deyimleşmiş bir kullanımdır ve “işin asıl nedenine/temeline inmek” anlamında kullanılır. Bu nedenle sözcük mecaz anlam kazanmıştır. B şıkkındaki “sığınak”, tehlikeden korunmak için girilen yer anlamıyla gerçek anlamdadır. C şıkkındaki “köşe”, masanın köşe kısmını belirtir; somut ve gerçek anlamlıdır. D şıkkındaki “ağız”, çantanın açılan kısmı için Türkçede yerleşik bir adlandırmadır; nesnenin açıklığını/boğaz kısmını karşılar ve bu kullanım gerçek anlam çerçevesinde değerlendirilir. Bu yüzden doğru cevap D604’dır.

Doğru cevap: D

Tarihî yapıyı korumaya yönelik davranış kültürel mirasa sahip çıkmaktır.

1. Değer ipucunu bul: Soruda vatan sevgisi, bağımsızlık, millî hafıza, sorumluluk, sembol ya da metin yorumu ile ilgili ipucunu belirle.
2. Anlamla eşleştir: Seçenekleri metnin ana düşüncesi, değer vurgusu ve anlatım özelliğiyle karşılaştır.