8. Sınıf Türkçe 1. Dönem 1. Yazılı Testleri

Doğru cevap: A

A şıkkında altı çizili “konuşmak” sözcüğü “-mak” eki almıştır ve bir eylemi adlaştırır: “konuşmak” (isim-fiil). Cümlede “konuşmak istemediğim” ifadesinde isim gibi kullanıldığı için fiilimsidir. B şıkkında “dinlenmek” yine “-mek” ekiyle eylemi adlaştırmıştır: “dinlenmek” (isim-fiil). “Dinlenmek herkese iyi geldi.” cümlesinde özne görevindedir; fiilimsi olduğu kesindir. şıkkıA372nda “çalışan” sözcüğü ilk bakışta “-an” ekiyle sıfat-fiil gibi görünebilir; ancak burada “kütüphanede çalışan öğrenciler” ifadesinde “çalışan” sözcüğü bir kurum/iş yeri çalışanı anlamında kalıplaşmış bir isim olarak da kullanılabilir. Bu kullanımda “çalışan” artık fiilimsi değil, isimleşmiş bir sözcüktür (çalışan = personel). Soru kökü, fiilimsi olmadığı için türü yanlış anlaşılan seçeneği sorduğundan doğru cevap A784’dir. D şıkkında “çözerken” sözcüğü “-erken” ekiyle yapılmış zarf-fiildir. “Soruları çözerken” ifadesi, “ne zaman/durumda?” sorusuna cevap vererek eylemin gerçekleşme zamanını/durumunu bildirir; bu nedenle fiilimsidir.

1. Çözüm: A şıkkında altı çizili “konuşmak” sözcüğü “-mak” eki almıştır ve bir eylemi adlaştırır: “konuşmak” (isim-fiil). Cümlede “konuşmak istemediğim” ifadesinde isim gibi kullanıldığı için fiilimsidir. B şıkkında “dinlenmek” yine “-mek” ekiyle eylemi adlaştırmıştır: “dinlenmek” (isim-fiil). “Dinlenmek herkese iyi geldi.” cümlesinde özne görevindedir; fiilimsi olduğu kesindir. şıkkıA372nda “çalışan” sözcüğü ilk bakışta “-an” ekiyle sıfat-fiil gibi görünebilir; ancak burada “kütüphanede çalışan öğrenciler” ifadesinde “çalışan” sözcüğü bir kurum/iş yeri çalışanı anlamında kalıplaşmış bir isim olarak da kullanılabilir. Bu kullanımda “çalışan” artık fiilimsi değil, isimleşmiş bir sözcüktür (çalışan = personel). Soru kökü, fiilimsi olmadığı için türü yanlış anlaşılan seçeneği sorduğundan doğru cevap A784’dir. D şıkkında “çözerken” sözcüğü “-erken” ekiyle yapılmış zarf-fiildir. “Soruları çözerken” ifadesi, “ne zaman/durumda?” sorusuna cevap vererek eylemin gerçekleşme zamanını/durumunu bildirir; bu nedenle fiilimsidir.

Doğru cevap: C

“İnce” sözcüğü farklı cümlelerde farklı anlamlarda kullanılabilir. Soruda istenen anlam “kırılgan, kolay zarar gören”dir. A şıkkında “ince plan” ifadesi “ayrıntılı, detaylı” anlamındadır. şıkkıC188nda “ince cam bardaklar” denilerek camın narin olduğu, kolay kırılabileceği vurgulanır. Bu, “kırılgan, kolay zarar gören” anlamına uygundur. C şıkkında “ince ses” ifadesi “tiz, yüksek perdeden” anlamındadır. D şıkkında “ince davranış” ifadesi “nazik, düşünceli” anlamındadır. Bu nedenle doğru cevap C482’dir.

1. Çözüm: “İnce” sözcüğü farklı cümlelerde farklı anlamlarda kullanılabilir. Soruda istenen anlam “kırılgan, kolay zarar gören”dir. A şıkkında “ince plan” ifadesi “ayrıntılı, detaylı” anlamındadır. şıkkıC188nda “ince cam bardaklar” denilerek camın narin olduğu, kolay kırılabileceği vurgulanır. Bu, “kırılgan, kolay zarar gören” anlamına uygundur. C şıkkında “ince ses” ifadesi “tiz, yüksek perdeden” anlamındadır. D şıkkında “ince davranış” ifadesi “nazik, düşünceli” anlamındadır. Bu nedenle doğru cevap C482’dir.

Doğru cevap: B

Cümlede birlik ve dayanışmanın zorlukları aşmadaki gücü vurgulanır.

1. Temayı belirle: Soruda vatan sevgisi, bağımsızlık, fedakârlık, bayrak, millî birlik veya tarih bilinci kavramlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Cümlenin ya da paragrafın ana düşüncesiyle uyumlu, millî ve ahlaki değeri doğru yansıtan seçeneği işaretle.

Doğru cevap: B

Cümlede kesinlik anlamı; işin gerçekleşeceğinin net ve tartışmasız biçimde bildirildiği durumlarda vardır. Bu anlamı veren ifadeler arasında “kesinlikle, mutlaka, elbette” gibi sözcükler bulunur. A seçeneğinde “yağabilir” olasılık bildirir; kesinlik yoktur. B seçeneğinde “sanırım” tahmin/şüphe bildirir; kesinlik yoktur. D seçeneğinde “belki” olasılık bildirir; kesinlik yoktur. seçeneğiB380nde “mutlaka” sözcüğü, aramanın kesin olarak yapılacağını bildirir. Bu nedenle doğru cevap B469’dir.

1. Çözüm: Cümlede kesinlik anlamı; işin gerçekleşeceğinin net ve tartışmasız biçimde bildirildiği durumlarda vardır. Bu anlamı veren ifadeler arasında “kesinlikle, mutlaka, elbette” gibi sözcükler bulunur. A seçeneğinde “yağabilir” olasılık bildirir; kesinlik yoktur. B seçeneğinde “sanırım” tahmin/şüphe bildirir; kesinlik yoktur. D seçeneğinde “belki” olasılık bildirir; kesinlik yoktur. seçeneğiB380nde “mutlaka” sözcüğü, aramanın kesin olarak yapılacağını bildirir. Bu nedenle doğru cevap B469’dir.

Doğru cevap: C

Okuyup sözcüğü -up ekiyle kurulmuş zarf-fiildir.

1. Eki ve görevi belirle: Fiilimsi eki alan sözcüğün isim, sıfat ya da zarf görevinde kullanılıp kullanılmadığını kontrol et.
2. Cümledeki görevle eşleştir: Sözcüğün cümledeki anlamını ve bağlı olduğu sözcükleri inceleyerek doğru türü seç.

Doğru cevap: B

seçeneğiBnde “askıya almak” deyimi, bir işi tamamen bırakmak değil; bir süreliğine durdurup daha sonra yeniden ele almak anlamına gelir. Bu da cümleye “geçici olarak erteleme / kısa süreli durdurma” anlamı katar. B’de “aksaklık” işleyişte bozulma, sorun çıkması demektir; geçicilik vurgusu zorunlu değildir. C’de “gerginlik” duygusal/psikolojik bir durumun oluşmasını anlatır, “kısa süreli” anlamı taşımaz. D’de “karmaşık” ise “anlaşılması güç, çok yönlü” anlamındadır; geçici bir durum bildirmez. Bu nedenle doğru cevap B510’dır.

1. Çözüm: seçeneğiBnde “askıya almak” deyimi, bir işi tamamen bırakmak değil; bir süreliğine durdurup daha sonra yeniden ele almak anlamına gelir. Bu da cümleye “geçici olarak erteleme / kısa süreli durdurma” anlamı katar. B’de “aksaklık” işleyişte bozulma, sorun çıkması demektir; geçicilik vurgusu zorunlu değildir. C’de “gerginlik” duygusal/psikolojik bir durumun oluşmasını anlatır, “kısa süreli” anlamı taşımaz. D’de “karmaşık” ise “anlaşılması güç, çok yönlü” anlamındadır; geçici bir durum bildirmez. Bu nedenle doğru cevap B510’dır.

Doğru cevap: B

“Canını ortaya koymak” büyük fedakârlık yapmayı çağrıştırır.

1. Temayı belirle: Soruda vatan sevgisi, bağımsızlık, fedakârlık, bayrak, millî birlik veya tarih bilinci kavramlarından hangisinin öne çıktığını bul.
2. Metni yorumla: Cümlenin ya da paragrafın ana düşüncesiyle uyumlu, millî ve ahlaki değeri doğru yansıtan seçeneği işaretle.

Doğru cevap: D

şıkkıDndaki "yağabilir" sözcüğü, işin gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinin kesin olmadığını bildirir. Bu nedenle cümlede olasılık/tahmin anlamı vardır. B şıkkında "yağdı" geçmişte gerçekleşmiş kesin bir durumu anlatır; tahmin yoktur. C şıkkında "yağacak" gelecek zaman bildirir; tek başına tahmin anlamı vermez, daha çok plan/gelecek zaman ifadesidir. D şıkkında "yağmalı" gereklilik (zorunluluk) bildirir; tahmin değil, yapılması gerektiğini ifade eder.

1. Çözüm: şıkkıDndaki "yağabilir" sözcüğü, işin gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinin kesin olmadığını bildirir. Bu nedenle cümlede olasılık/tahmin anlamı vardır. B şıkkında "yağdı" geçmişte gerçekleşmiş kesin bir durumu anlatır; tahmin yoktur. C şıkkında "yağacak" gelecek zaman bildirir; tek başına tahmin anlamı vermez, daha çok plan/gelecek zaman ifadesidir. D şıkkında "yağmalı" gereklilik (zorunluluk) bildirir; tahmin değil, yapılması gerektiğini ifade eder.

Doğru cevap: D

Önce fiilimsiyi ve görevini bulalım. Fiilimsi; fiil kökünden türeyip fiil anlamını koruyan, ancak cümlede isim/sıfat/zarf gibi görev yapan sözcüklerdir. A) “girecek” sözcüğü sıfat-fiildir ve “öğrenciler” ismini niteleyerek sıfat görevinde kullanılmıştır. Özne “öğrenciler”dir; fiilimsi + sözcük birlikte özne değildir. B) “okuduğun” sözcüğü sıfat-fiildir ve “kitap” ismini niteleyerek “okuduğun kitap” sıfat tamlamasını oluşturur. Cümlede asıl istenen nesne “özet”tir; özne görevinde değildir. C) “koşarak” sözcüğü zarf-fiildir; “gelen” ise sıfat-fiildir ve “çocuk” ismini niteleyerek sıfat görevindedir. Özne “çocuk”tur; fiilimsi grubunun tamamı özne değildir. D) “kalkmanın” sözcüğü isim-fiildir (kalk-ma) ve “erken” zarfıyla birlikte “erken kalkmanın” ifadesini oluşturur. Bu yapı, “faydası” sözcüğüyle isim tamlaması kurar: “erken kalkmanın faydası”. Cümlede “... anlarsın” yüklemine “neyi?” sorusu değil, “ne?” sorusu yöneltilince özne bulunur: “Erken kalkmanın faydası (özne)...”. Bu nedenle doğru cevap D’dir.

1. Çözüm: Önce fiilimsiyi ve görevini bulalım. Fiilimsi; fiil kökünden türeyip fiil anlamını koruyan, ancak cümlede isim/sıfat/zarf gibi görev yapan sözcüklerdir. A) “girecek” sözcüğü sıfat-fiildir ve “öğrenciler” ismini niteleyerek sıfat görevinde kullanılmıştır. Özne “öğrenciler”dir; fiilimsi + sözcük birlikte özne değildir. B) “okuduğun” sözcüğü sıfat-fiildir ve “kitap” ismini niteleyerek “okuduğun kitap” sıfat tamlamasını oluşturur. Cümlede asıl istenen nesne “özet”tir; özne görevinde değildir. C) “koşarak” sözcüğü zarf-fiildir; “gelen” ise sıfat-fiildir ve “çocuk” ismini niteleyerek sıfat görevindedir. Özne “çocuk”tur; fiilimsi grubunun tamamı özne değildir. D) “kalkmanın” sözcüğü isim-fiildir (kalk-ma) ve “erken” zarfıyla birlikte “erken kalkmanın” ifadesini oluşturur. Bu yapı, “faydası” sözcüğüyle isim tamlaması kurar: “erken kalkmanın faydası”. Cümlede “... anlarsın” yüklemine “neyi?” sorusu değil, “ne?” sorusu yöneltilince özne bulunur: “Erken kalkmanın faydası (özne)...”. Bu nedenle doğru cevap D’dir.

Doğru cevap: C

Soruda altı çizili sözcüğün “gereğinden fazla değer verip abartmak” anlamında kullanıldığı cümle isteniyor. seçeneğiC108nde “Bu kadar küçük bir hatayı büyütmek...” ifadesinde “büyütmek” sözcüğü gerçek anlamıyla “boyutça artırmak” değil, “küçük bir durumu abartıp önemli hâle getirmek” anlamındadır. Bu, soruda verilen anlamla birebir örtüşür. B seçeneğinde “aydınlandı” sözcüğü “ışıkla dolmak, aydınlık hâle gelmek” anlamında kullanılmıştır; abartma anlamı yoktur. C seçeneğinde “değiştirdi” sözcüğü “farklı hâle getirmek” anlamındadır; bir durumu gereğinden fazla önemseme/abartma anlamı taşımaz. D seçeneğinde “eğilmek” sözcüğü mecaz olarak “bir konu üzerinde durmak, incelemek” anlamındadır; ancak “abartmak” anlamı içermez. Bu nedenle doğru cevap C737’dır.

1. Çözüm: Soruda altı çizili sözcüğün “gereğinden fazla değer verip abartmak” anlamında kullanıldığı cümle isteniyor. seçeneğiC108nde “Bu kadar küçük bir hatayı büyütmek...” ifadesinde “büyütmek” sözcüğü gerçek anlamıyla “boyutça artırmak” değil, “küçük bir durumu abartıp önemli hâle getirmek” anlamındadır. Bu, soruda verilen anlamla birebir örtüşür. B seçeneğinde “aydınlandı” sözcüğü “ışıkla dolmak, aydınlık hâle gelmek” anlamında kullanılmıştır; abartma anlamı yoktur. C seçeneğinde “değiştirdi” sözcüğü “farklı hâle getirmek” anlamındadır; bir durumu gereğinden fazla önemseme/abartma anlamı taşımaz. D seçeneğinde “eğilmek” sözcüğü mecaz olarak “bir konu üzerinde durmak, incelemek” anlamındadır; ancak “abartmak” anlamı içermez. Bu nedenle doğru cevap C737’dır.