8. Sınıf Matematik

8. Sınıf Matematik Olasılık Testleri

Olasılık konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

8. Sınıf Olasılık Testleri

8. sınıf Matematik Olasılık testleri; eş olasılıklı durumları, olası durum sayısını, istenen durumların sayısını ve basit olasılık hesaplarını pekiştirir. Sorularda tüm durumları eksiksiz saymak ve uygun kesri kurmak önemlidir.

Basit Olasılık

Bir olayın olasılığı, istenen durumların sayısının tüm olası durumların sayısına oranıdır. Olasılık değeri 0 ile 1 arasında olur; imkânsız olayın olasılığı 0, kesin olayın olasılığı 1'dir.

Olası Durumları Listeleme

Para, zar, renkli toplar ve seçim problemlerinde sistematik listeleme yapılmalıdır. 8. Sınıf sorularında tekrar eden veya birbirinden farklı durumları ayırt etmek, olasılık hesabının doğru kurulmasını sağlar.

10. Test

8. Sınıf Matematik Olasılık Testleri

Olasılık konusu 10. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Bir torbada 3 kırmızı, 4 mavi ve 5 sarı top vardır.

Torbadan geri koymadan 3 top çekiliyor.

Çekilen topların en az birinin sarı olduğu bilindiğine göre, tam 2 topun mavi olma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

İstenen olasılığı koşullu olasılık olarak tanımlayalım: P ( B | Y ) Burada: B:  tam  2  topun mavi olması Y:  çekilen topların en az  1  tanesinin sarı olması Kural: P ( B | Y ) = P ( B ∩ Y ) P ( Y ) Önce kesişimi bulalım. Tam iki top mavi ise üçüncü top ya kırmızı ya sarıdır. Ancak en az birinin sarı olduğu bilindiği için üçüncü top mutlaka sarı olmalıdır. Yani: B ∩ Y =   2 M  ve  1 S Kombinasyon yöntemiyle (sıra önemsiz) sayalım: P ( B ∩ Y ) = 4 2 · 5 1 12 3 Hesaplayalım: P ( B ∩ Y ) = 6 · 5 220 = 30 220 = 3 22 Şimdi en az bir sarı olma olasılığını bulalım. Tümleyeni kullanmak daha kolay: P ( Y ) = 1 − P ( sarı yok ) Sarı yok demek, sadece kırmızı ve mavilerden seçim demektir: P ( sarı yok ) = 7 3 12 3 = 35 220 Buna göre: P ( Y ) = 1 − 35 220 = 185 220 = 37 44 Son olarak koşullu olasılık: P ( B | Y ) = 3 22 37 44 = 3 22 · 44 37 = 6 37 Sonuç: Doğru cevap B997 şıkkıdır.

  1. Çözüm: İstenen olasılığı koşullu olasılık olarak tanımlayalım: P ( B | Y ) Burada: B:  tam  2  topun mavi olması Y:  çekilen topların en az  1  tanesinin sarı olması Kural: P ( B | Y ) = P ( B ∩ Y ) P ( Y ) Önce kesişimi bulalım. Tam iki top mavi ise üçüncü top ya kırmızı ya sarıdır. Ancak en az birinin sarı olduğu bilindiği için üçüncü top mutlaka sarı olmalıdır. Yani: B ∩ Y =   2 M  ve  1 S Kombinasyon yöntemiyle (sıra önemsiz) sayalım: P ( B ∩ Y ) = 4 2 · 5 1 12 3 Hesaplayalım: P ( B ∩ Y ) = 6 · 5 220 = 30 220 = 3 22 Şimdi en az bir sarı olma olasılığını bulalım. Tümleyeni kullanmak daha kolay: P ( Y ) = 1 − P ( sarı yok ) Sarı yok demek, sadece kırmızı ve mavilerden seçim demektir: P ( sarı yok ) = 7 3 12 3 = 35 220 Buna göre: P ( Y ) = 1 − 35 220 = 185 220 = 37 44 Son olarak koşullu olasılık: P ( B | Y ) = 3 22 37 44 = 3 22 · 44 37 = 6 37 Sonuç: Doğru cevap B997 şıkkıdır.

İstenen olasılığı koşullu olasılık olarak tanımlayalım:

P(B|Y)

Burada:

B: tam 2 topun mavi olması
Y: çekilen topların en az 1 tanesinin sarı olması

Kural:

P(B|Y)=P(BY)P(Y)

Önce kesişimi bulalım. Tam iki top mavi ise üçüncü top ya kırmızı ya sarıdır. Ancak en az birinin sarı olduğu bilindiği için üçüncü top mutlaka sarı olmalıdır. Yani:

BY= 2M ve 1S

Kombinasyon yöntemiyle (sıra önemsiz) sayalım:

P(BY)=42·51123

Hesaplayalım:

P(BY)=6·5220=30220=322

Şimdi en az bir sarı olma olasılığını bulalım. Tümleyeni kullanmak daha kolay:

P(Y)=1P(sarı yok)

Sarı yok demek, sadece kırmızı ve mavilerden seçim demektir:

P(sarı yok)=73123=35220

Buna göre:

P(Y)=135220=185220=3744

Son olarak koşullu olasılık:

P(B|Y)=3223744=322·4437=637

Sonuç: Doğru cevap C şıkkıdır.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kutuda 5 kırmızı, 4 mavi ve 3 yeşil bilye vardır.

Kutudan geri koymadan ardışık olarak 3 bilye çekiliyor.

Çekilen bilyeler arasında en az 1 yeşil olduğu bilindiğine göre, tam olarak 1 yeşil bilye çekilmiş olma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Önce toplam bilye sayısını yazalım. 5 + 4 + 3 = 12 Yeşil olmayan (kırmızı+mavi) bilye sayısı: 5 + 4 = 9 İstenen olasılık koşullu olasılıktır: P ( tam olarak 1 yeşil | en az 1 yeşil ) = P ( tam olarak 1 yeşil ) P ( en az 1 yeşil ) Toplam durum sayısı (12 bilyeden 3 seçme): C ( 12, 3 ) = 12 · 11 · 10 3 · 2 · 1 = 220 “Tam olarak 1 yeşil” seçimi: 3 yeşilden 1 tane ve 9 yeşil-olmayan bilyeden 2 tane seçilir. C ( 3, 1 ) · C ( 9, 2 ) = 3 · 9 · 8 2 · 1 = 3 · 36 = 108 Bu durumda olasılık: P ( tam olarak 1 yeşil ) = 108 220 = 27 55 “En az 1 yeşil” olasılığı için önce “0 yeşil”i bulup 1’den çıkaralım. P ( 0 yeşil ) = C ( 9, 3 ) C ( 12, 3 ) = 9 · 8 · 7 3 · 2 · 1 220 = 84 220 Buradan: P ( en az 1 yeşil ) = 1 - 84 220 = 136 220 = 34 55 Şimdi koşullu olasılığı hesaplayalım: P ( tam olarak 1 yeşil ) P ( en az 1 yeşil ) = 27 55 34 55 = 27 34 Sonuç: 27 34 Bu değer şıklarda seçeneğiC868dir. Yani doğru cevap C888.

  1. Çözüm: Önce toplam bilye sayısını yazalım. 5 + 4 + 3 = 12 Yeşil olmayan (kırmızı+mavi) bilye sayısı: 5 + 4 = 9 İstenen olasılık koşullu olasılıktır: P ( tam olarak 1 yeşil | en az 1 yeşil ) = P ( tam olarak 1 yeşil ) P ( en az 1 yeşil ) Toplam durum sayısı (12 bilyeden 3 seçme): C ( 12, 3 ) = 12 · 11 · 10 3 · 2 · 1 = 220 “Tam olarak 1 yeşil” seçimi: 3 yeşilden 1 tane ve 9 yeşil-olmayan bilyeden 2 tane seçilir. C ( 3, 1 ) · C ( 9, 2 ) = 3 · 9 · 8 2 · 1 = 3 · 36 = 108 Bu durumda olasılık: P ( tam olarak 1 yeşil ) = 108 220 = 27 55 “En az 1 yeşil” olasılığı için önce “0 yeşil”i bulup 1’den çıkaralım. P ( 0 yeşil ) = C ( 9, 3 ) C ( 12, 3 ) = 9 · 8 · 7 3 · 2 · 1 220 = 84 220 Buradan: P ( en az 1 yeşil ) = 1 - 84 220 = 136 220 = 34 55 Şimdi koşullu olasılığı hesaplayalım: P ( tam olarak 1 yeşil ) P ( en az 1 yeşil ) = 27 55 34 55 = 27 34 Sonuç: 27 34 Bu değer şıklarda seçeneğiC868dir. Yani doğru cevap C888.

Önce toplam bilye sayısını yazalım.

5+4+3=12

Yeşil olmayan (kırmızı+mavi) bilye sayısı:

5+4=9

İstenen olasılık koşullu olasılıktır:

P(tam olarak 1 yeşil|en az 1 yeşil)=P(tam olarak 1 yeşil)P(en az 1 yeşil)

Toplam durum sayısı (12 bilyeden 3 seçme):

C(12,3)=12·11·103·2·1=220

“Tam olarak 1 yeşil” seçimi: 3 yeşilden 1 tane ve 9 yeşil-olmayan bilyeden 2 tane seçilir.

C(3,1)·C(9,2)=3·9·82·1=3·36=108

Bu durumda olasılık:

P(tam olarak 1 yeşil)=108220=2755

“En az 1 yeşil” olasılığı için önce “0 yeşil”i bulup 1’den çıkaralım.

P(0 yeşil)=C(9,3)C(12,3)=9·8·73·2·1220=84220

Buradan:

P(en az 1 yeşil)=1-84220=136220=3455

Şimdi koşullu olasılığı hesaplayalım:

P(tam olarak 1 yeşil)P(en az 1 yeşil)=27553455=2734

Sonuç:

2734

Bu değer şıklarda A seçeneğidir. Yani doğru cevap A.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Bir torbada 4 kırmızı, 3 mavi ve 2 yeşil bilye vardır.

Torbadan geri atılmadan ardışık 3 bilye çekiliyor.

Çekilen bilyelerden tam olarak ikisinin aynı renkte, üçüncüsünün farklı renkte olma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Doğru cevabın A olup olmadığını kontrol edelim. Önce torbadaki toplam bilye sayısını bulalım. 4 + 3 + 2 = 9 Geri atılmadan ardışık çekim yapıldığı için, seçilen üç bilyenin oluşturduğu tüm durum sayısını kombinasyonla bulabiliriz. C ( 9, 3 ) = 9! 3! 6! = 84 İstenen durum: çekilen bilyelerden tam olarak ikisi aynı renkte, üçüncüsü farklı renkte olsun. Bunu “hangi renkten ikili geldiğine” göre toplayalım. Kırmızıdan ikili gelsin: C ( 4, 2 ) × C ( 5, 1 ) = 6 × 5 = 30 Burada 5 sayısı, kırmızı olmayan bilye sayısıdır. 3 + 2 = 5 Maviden ikili gelsin: C ( 3, 2 ) × C ( 6, 1 ) = 3 × 6 = 18 Burada 6 sayısı, mavi olmayan bilye sayısıdır. 4 + 2 = 6 Yeşilden ikili gelsin: C ( 2, 2 ) × C ( 7, 1 ) = 1 × 7 = 7 Burada 7 sayısı, yeşil olmayan bilye sayısıdır. 4 + 3 = 7 Uygun durum sayısını toplayalım. 30 + 18 + 7 = 55 Olasılık: 55 84 Bu sonuç şıkkıD879 ile aynıdır; yani doğru cevap D905 dır.

  1. Çözüm: Doğru cevabın A olup olmadığını kontrol edelim. Önce torbadaki toplam bilye sayısını bulalım. 4 + 3 + 2 = 9 Geri atılmadan ardışık çekim yapıldığı için, seçilen üç bilyenin oluşturduğu tüm durum sayısını kombinasyonla bulabiliriz. C ( 9, 3 ) = 9! 3! 6! = 84 İstenen durum: çekilen bilyelerden tam olarak ikisi aynı renkte, üçüncüsü farklı renkte olsun. Bunu “hangi renkten ikili geldiğine” göre toplayalım. Kırmızıdan ikili gelsin: C ( 4, 2 ) × C ( 5, 1 ) = 6 × 5 = 30 Burada 5 sayısı, kırmızı olmayan bilye sayısıdır. 3 + 2 = 5 Maviden ikili gelsin: C ( 3, 2 ) × C ( 6, 1 ) = 3 × 6 = 18 Burada 6 sayısı, mavi olmayan bilye sayısıdır. 4 + 2 = 6 Yeşilden ikili gelsin: C ( 2, 2 ) × C ( 7, 1 ) = 1 × 7 = 7 Burada 7 sayısı, yeşil olmayan bilye sayısıdır. 4 + 3 = 7 Uygun durum sayısını toplayalım. 30 + 18 + 7 = 55 Olasılık: 55 84 Bu sonuç şıkkıD879 ile aynıdır; yani doğru cevap D905 dır.

Doğru cevabın A olup olmadığını kontrol edelim.

Önce torbadaki toplam bilye sayısını bulalım.

4+3+2=9

Geri atılmadan ardışık çekim yapıldığı için, seçilen üç bilyenin oluşturduğu tüm durum sayısını kombinasyonla bulabiliriz.

C(9,3)=9!3!6!=84

İstenen durum: çekilen bilyelerden tam olarak ikisi aynı renkte, üçüncüsü farklı renkte olsun. Bunu “hangi renkten ikili geldiğine” göre toplayalım.

Kırmızıdan ikili gelsin:

C(4,2)×C(5,1)=6×5=30

Burada 5 sayısı, kırmızı olmayan bilye sayısıdır.

3+2=5

Maviden ikili gelsin:

C(3,2)×C(6,1)=3×6=18

Burada 6 sayısı, mavi olmayan bilye sayısıdır.

4+2=6

Yeşilden ikili gelsin:

C(2,2)×C(7,1)=1×7=7

Burada 7 sayısı, yeşil olmayan bilye sayısıdır.

4+3=7

Uygun durum sayısını toplayalım.

30+18+7=55

Olasılık:

5584

Bu sonuç A şıkkı ile aynıdır; yani doğru cevap Adır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kutuda 5 kırmızı, 4 mavi ve 3 yeşil top vardır. Geri konulmadan art arda 2 top çekiliyor.

İlk çekilen topun yeşil olmadığı biliniyorsa, ikinci topun kırmızı olma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Toplam top sayısını bulalım. 5 + 4 + 3 = 12 Olayları tanımlayalım: B:  ilk çekilen top yeşil değil A:  ikinci çekilen top kırmızı İstenen olasılık koşullu olasılıktır. P ( A | B ) = P ( A ∩ B ) P ( B ) Önce yeşil gelmeme olasılığını bulalım. P ( B ) = 1 - 3 12 = 9 12 = 3 4 Şimdi ikinci kırmızı ve ilk yeşil değil birlikte olma durumunu bulalım. Bu iki ayrık durumdan oluşur: (1) İlk kırmızı, ikinci kırmızı 5 12 × 4 11 = 20 132 = 5 33 (2) İlk mavi, ikinci kırmızı 4 12 × 5 11 = 20 132 = 5 33 Toplayalım: P ( A ∩ B ) = 5 33 + 5 33 = 10 33 Koşullu olasılığı hesaplayalım. P ( A | B ) = 10 33 3 4 = 10 33 × 4 3 = 40 99 Bulunan sonuç şıklardan D ile aynıdır; yani doğru cevap A733 ’dir. 40 99

  1. Çözüm: Toplam top sayısını bulalım. 5 + 4 + 3 = 12 Olayları tanımlayalım: B:  ilk çekilen top yeşil değil A:  ikinci çekilen top kırmızı İstenen olasılık koşullu olasılıktır. P ( A | B ) = P ( A ∩ B ) P ( B ) Önce yeşil gelmeme olasılığını bulalım. P ( B ) = 1 - 3 12 = 9 12 = 3 4 Şimdi ikinci kırmızı ve ilk yeşil değil birlikte olma durumunu bulalım. Bu iki ayrık durumdan oluşur: (1) İlk kırmızı, ikinci kırmızı 5 12 × 4 11 = 20 132 = 5 33 (2) İlk mavi, ikinci kırmızı 4 12 × 5 11 = 20 132 = 5 33 Toplayalım: P ( A ∩ B ) = 5 33 + 5 33 = 10 33 Koşullu olasılığı hesaplayalım. P ( A | B ) = 10 33 3 4 = 10 33 × 4 3 = 40 99 Bulunan sonuç şıklardan D ile aynıdır; yani doğru cevap A733 ’dir. 40 99

Toplam top sayısını bulalım.

5+4+3=12

Olayları tanımlayalım:

B: ilk çekilen top yeşil değilA: ikinci çekilen top kırmızı

İstenen olasılık koşullu olasılıktır.

P(A|B)=P(AB)P(B)

Önce yeşil gelmeme olasılığını bulalım.

P(B)=1-312=912=34

Şimdi ikinci kırmızı ve ilk yeşil değil birlikte olma durumunu bulalım. Bu iki ayrık durumdan oluşur:

(1) İlk kırmızı, ikinci kırmızı

512×411=20132=533

(2) İlk mavi, ikinci kırmızı

412×511=20132=533

Toplayalım:

P(AB)=533+533=1033

Koşullu olasılığı hesaplayalım.

P(A|B)=103334=1033×43=4099

Bulunan sonuç şıklardan D ile aynıdır; yani doğru cevap D’dir.

4099
5. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kutuda 4 kırmızı, 3 mavi, 2 yeşil top vardır. Kutudan rastgele 3 top çekiliyor ve geri konulmuyor.

Çekilen topların tam olarak 2 farklı renkten oluştuğu bilindiğine göre, bu iki rengin kırmızı ve mavi olma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Kutuda 4 kırmızı, 3 mavi, 2 yeşil top var ve 3 top geri konulmadan çekiliyor. Koşul: Çekilen 3 top tam olarak 2 farklı renkten oluşuyor. Yani olası renk çiftleri: (Kırmızı-Mavi), (Kırmızı-Yeşil), (Mavi-Yeşil). Her çift için, 3 top içinde iki rengin de bulunması gerekir. İstenen olay: Renk çiftinin kırmızı ve mavi olması (ve ikisinin de gelmesi). 1) Kırmızı-Mavi çiftinin (iki renk de var) gelme sayısı: C ( 4, 2 ) C ( 3, 1 ) + C ( 4, 1 ) C ( 3, 2 ) = 6 · 3 + 4 · 3 = 18 + 12 = 30 2) Kırmızı-Yeşil çiftinin (iki renk de var) gelme sayısı: C ( 4, 2 ) C ( 2, 1 ) + C ( 4, 1 ) C ( 2, 2 ) = 6 · 2 + 4 · 1 = 12 + 4 = 16 3) Mavi-Yeşil çiftinin (iki renk de var) gelme sayısı: C ( 3, 2 ) C ( 2, 1 ) + C ( 3, 1 ) C ( 2, 2 ) = 3 · 2 + 3 · 1 = 6 + 3 = 9 Koşul olayının (tam olarak 2 renk) toplam durumu: 55 = 30 + 16 + 9 İstenen koşullu olasılık: 30 55 = 6 11 Sonuç: Olasılık B şıkkı ile aynıdır.

  1. Çözüm: Kutuda 4 kırmızı, 3 mavi, 2 yeşil top var ve 3 top geri konulmadan çekiliyor. Koşul: Çekilen 3 top tam olarak 2 farklı renkten oluşuyor. Yani olası renk çiftleri: (Kırmızı-Mavi), (Kırmızı-Yeşil), (Mavi-Yeşil). Her çift için, 3 top içinde iki rengin de bulunması gerekir. İstenen olay: Renk çiftinin kırmızı ve mavi olması (ve ikisinin de gelmesi). 1) Kırmızı-Mavi çiftinin (iki renk de var) gelme sayısı: C ( 4, 2 ) C ( 3, 1 ) + C ( 4, 1 ) C ( 3, 2 ) = 6 · 3 + 4 · 3 = 18 + 12 = 30 2) Kırmızı-Yeşil çiftinin (iki renk de var) gelme sayısı: C ( 4, 2 ) C ( 2, 1 ) + C ( 4, 1 ) C ( 2, 2 ) = 6 · 2 + 4 · 1 = 12 + 4 = 16 3) Mavi-Yeşil çiftinin (iki renk de var) gelme sayısı: C ( 3, 2 ) C ( 2, 1 ) + C ( 3, 1 ) C ( 2, 2 ) = 3 · 2 + 3 · 1 = 6 + 3 = 9 Koşul olayının (tam olarak 2 renk) toplam durumu: 55 = 30 + 16 + 9 İstenen koşullu olasılık: 30 55 = 6 11 Sonuç: Olasılık B şıkkı ile aynıdır.

Kutuda 4 kırmızı, 3 mavi, 2 yeşil top var ve 3 top geri konulmadan çekiliyor.

Koşul: Çekilen 3 top tam olarak 2 farklı renkten oluşuyor. Yani olası renk çiftleri: (Kırmızı-Mavi), (Kırmızı-Yeşil), (Mavi-Yeşil). Her çift için, 3 top içinde iki rengin de bulunması gerekir.

İstenen olay: Renk çiftinin kırmızı ve mavi olması (ve ikisinin de gelmesi).

1) Kırmızı-Mavi çiftinin (iki renk de var) gelme sayısı:

C(4,2)C(3,1)+C(4,1)C(3,2)
=6·3+4·3=18+12=30

2) Kırmızı-Yeşil çiftinin (iki renk de var) gelme sayısı:

C(4,2)C(2,1)+C(4,1)C(2,2)
=6·2+4·1=12+4=16

3) Mavi-Yeşil çiftinin (iki renk de var) gelme sayısı:

C(3,2)C(2,1)+C(3,1)C(2,2)
=3·2+3·1=6+3=9

Koşul olayının (tam olarak 2 renk) toplam durumu:

55=30+16+9

İstenen koşullu olasılık:

3055=611

Sonuç: Olasılık B şıkkı ile aynıdır.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Bir torbada 4 beyaz, 3 siyah ve 2 gri top vardır.

Torbadan geri koymadan ardışık 2 top çekiliyor.

Çekilen toplardan en az birinin beyaz olduğu bilindiğine göre, iki topun da beyaz olma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Önce toplam top sayısını yazalım. Toplam = 4 + 3 + 2 = 9 İstenen koşullu olasılık: P ( WW | en az bir W ) Önce iki topun da beyaz gelme olasılığı: P ( WW ) = 4 9 × 3 8 = 12 72 = 1 6 “En az birinin beyaz olması” olasılığını, tümleyeniyle bulalım: hiç beyaz gelmemesi. P ( hi ç beyaz yok ) = 5 9 × 4 8 = 20 72 Buradan “en az bir beyaz” olasılığı: P ( en az bir W ) = 1 - 20 72 = 52 72 = 13 18 Koşullu olasılık formülü: P ( WW | en az bir W ) = P ( WW ) P ( en az bir W ) Yerine yazıp sonucu bulalım: 1 6 13 18 = 1 6 × 18 13 = 3 13 Sonuç: P ( WW | en az bir W ) = 3 13 Bu değer şık C ile aynıdır; doğru cevap C’dir.

  1. Çözüm: Önce toplam top sayısını yazalım. Toplam = 4 + 3 + 2 = 9 İstenen koşullu olasılık: P ( WW | en az bir W ) Önce iki topun da beyaz gelme olasılığı: P ( WW ) = 4 9 × 3 8 = 12 72 = 1 6 “En az birinin beyaz olması” olasılığını, tümleyeniyle bulalım: hiç beyaz gelmemesi. P ( hi ç beyaz yok ) = 5 9 × 4 8 = 20 72 Buradan “en az bir beyaz” olasılığı: P ( en az bir W ) = 1 - 20 72 = 52 72 = 13 18 Koşullu olasılık formülü: P ( WW | en az bir W ) = P ( WW ) P ( en az bir W ) Yerine yazıp sonucu bulalım: 1 6 13 18 = 1 6 × 18 13 = 3 13 Sonuç: P ( WW | en az bir W ) = 3 13 Bu değer şık C ile aynıdır; doğru cevap C’dir.

Önce toplam top sayısını yazalım.

Toplam=4+3+2=9

İstenen koşullu olasılık:

P(WW|enazbirW)

Önce iki topun da beyaz gelme olasılığı:

P(WW)=49×38=1272=16

“En az birinin beyaz olması” olasılığını, tümleyeniyle bulalım: hiç beyaz gelmemesi.

P(hiçbeyazyok)=59×48=2072

Buradan “en az bir beyaz” olasılığı:

P(enazbirW)=1-2072=5272=1318

Koşullu olasılık formülü:

P(WW|enazbirW)=P(WW)P(enazbirW)

Yerine yazıp sonucu bulalım:

161318=16×1813=313

Sonuç:

P(WW|enazbirW)=313

Bu değer şık C ile aynıdır; doğru cevap C’dir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Bir torbada 5 kırmızı, 4 mavi ve 3 yeşil bilye vardır.

Torbadan geri koymadan iki bilye çekiliyor. Çekilen iki bilyenin renklerinin farklı ve en az birinin kırmızı olma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Önce toplam bilye sayısını bulalım. Toplam = 5 + 4 + 3 = 12 Geri koymadan iki bilye çekildiğinde tüm olası durum sayısı (ikili seçim) aşağıdaki gibidir. Tüm durum = ( 12 den 2 ) = 12 × 11 2 = 66 İstenen olay: Çekilen iki bilyenin renkleri farklı olacak ve en az biri kırmızı olacak. Bu, tam olarak “bir kırmızı + bir kırmızı olmayan” demektir. Bir kırmızı ve bir mavi seçme sayısı: K + M = 5 × 4 = 20 Bir kırmızı ve bir yeşil seçme sayısı: K + Y = 5 × 3 = 15 Uygun durum sayısı: Uygun = 20 + 15 = 35 Olasılık: P = 35 66 Bulunan olasılık şıklarla karşılaştırıldığında doğru cevap D582 şıkkıdır.

  1. Çözüm: Önce toplam bilye sayısını bulalım. Toplam = 5 + 4 + 3 = 12 Geri koymadan iki bilye çekildiğinde tüm olası durum sayısı (ikili seçim) aşağıdaki gibidir. Tüm durum = ( 12 den 2 ) = 12 × 11 2 = 66 İstenen olay: Çekilen iki bilyenin renkleri farklı olacak ve en az biri kırmızı olacak. Bu, tam olarak “bir kırmızı + bir kırmızı olmayan” demektir. Bir kırmızı ve bir mavi seçme sayısı: K + M = 5 × 4 = 20 Bir kırmızı ve bir yeşil seçme sayısı: K + Y = 5 × 3 = 15 Uygun durum sayısı: Uygun = 20 + 15 = 35 Olasılık: P = 35 66 Bulunan olasılık şıklarla karşılaştırıldığında doğru cevap D582 şıkkıdır.

Önce toplam bilye sayısını bulalım.

Toplam=5+4+3=12

Geri koymadan iki bilye çekildiğinde tüm olası durum sayısı (ikili seçim) aşağıdaki gibidir.

Tümdurum=(12 den 2)=12×112=66

İstenen olay: Çekilen iki bilyenin renkleri farklı olacak ve en az biri kırmızı olacak. Bu, tam olarak “bir kırmızı + bir kırmızı olmayan” demektir.

Bir kırmızı ve bir mavi seçme sayısı:

K + M=5×4=20

Bir kırmızı ve bir yeşil seçme sayısı:

K + Y=5×3=15

Uygun durum sayısı:

Uygun=20+15=35

Olasılık:

P=3566

Bulunan olasılık şıklarla karşılaştırıldığında doğru cevap A şıkkıdır.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kutuda 5 beyaz ve 3 siyah bilye vardır. Kutudan geri koymadan art arda 3 bilye çekiliyor.

Çekilen bilyeler arasında en az bir siyah olduğu bilindiğine göre, tam olarak iki beyaz gelme olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Verilen bilgiye göre istenen olasılık şartlı olasılıktır. Olayları tanımlayalım: A: “tam olarak iki beyaz gelmesi” (bu durumda kalan bilye zorunlu olarak bir siyahtır) B: “en az bir siyah gelmesi” İstenen: P ( A | B ) Şartlı olasılık tanımı: P ( A | B ) = P ( A ∩ B ) P ( B ) A olayı gerçekleşirse zaten en az bir siyah gelmiş olur; yani A, B’nin içindedir. A ⊆ B ⇒ P ( A ∩ B ) = P ( A ) Önce tüm durum sayısını bulalım (toplam sekiz bilyeden üç bilye seçiliyor): C ( 8, 3 ) = 56 A olayı: iki beyaz ve bir siyah seçilmesi. Beyazlardan iki seçim ve siyahlardan bir seçim: C ( 5, 2 ) ⋅ C ( 3, 1 ) = 10 ⋅ 3 = 30 Buna göre: P ( A ) = 30 56 = 15 28 Şimdi B olayını (en az bir siyah) bulalım. Tümleyeni “hiç siyah gelmemesi”, yani üç bilyenin de beyaz olmasıdır. P ( B ) = 1 − P ( üçü de beyaz ) Üçü de beyaz gelme olasılığı: P ( üçü de beyaz ) = C ( 5, 3 ) C ( 8, 3 ) = 10 56 = 5 28 Dolayısıyla: P ( B ) = 1 − 5 28 = 23 28 Şartlı olasılığı hesaplayalım: P ( A | B ) = P ( A ) P ( B ) = 15 28 23 28 = 15 23 Sonuç: P ( tam olarak iki beyaz | en az bir siyah ) = 15 23 Bu değer şıklardan A ile aynıdır; dolayısıyla doğru cevap A ’dır.

  1. Çözüm: Verilen bilgiye göre istenen olasılık şartlı olasılıktır. Olayları tanımlayalım: A: “tam olarak iki beyaz gelmesi” (bu durumda kalan bilye zorunlu olarak bir siyahtır) B: “en az bir siyah gelmesi” İstenen: P ( A | B ) Şartlı olasılık tanımı: P ( A | B ) = P ( A ∩ B ) P ( B ) A olayı gerçekleşirse zaten en az bir siyah gelmiş olur; yani A, B’nin içindedir. A ⊆ B ⇒ P ( A ∩ B ) = P ( A ) Önce tüm durum sayısını bulalım (toplam sekiz bilyeden üç bilye seçiliyor): C ( 8, 3 ) = 56 A olayı: iki beyaz ve bir siyah seçilmesi. Beyazlardan iki seçim ve siyahlardan bir seçim: C ( 5, 2 ) ⋅ C ( 3, 1 ) = 10 ⋅ 3 = 30 Buna göre: P ( A ) = 30 56 = 15 28 Şimdi B olayını (en az bir siyah) bulalım. Tümleyeni “hiç siyah gelmemesi”, yani üç bilyenin de beyaz olmasıdır. P ( B ) = 1 − P ( üçü de beyaz ) Üçü de beyaz gelme olasılığı: P ( üçü de beyaz ) = C ( 5, 3 ) C ( 8, 3 ) = 10 56 = 5 28 Dolayısıyla: P ( B ) = 1 − 5 28 = 23 28 Şartlı olasılığı hesaplayalım: P ( A | B ) = P ( A ) P ( B ) = 15 28 23 28 = 15 23 Sonuç: P ( tam olarak iki beyaz | en az bir siyah ) = 15 23 Bu değer şıklardan A ile aynıdır; dolayısıyla doğru cevap A ’dır.

Verilen bilgiye göre istenen olasılık şartlı olasılıktır.

Olayları tanımlayalım:

A: “tam olarak iki beyaz gelmesi” (bu durumda kalan bilye zorunlu olarak bir siyahtır)

B: “en az bir siyah gelmesi”

İstenen:

P(A|B)

Şartlı olasılık tanımı:

P(A|B)=P(AB)P(B)

A olayı gerçekleşirse zaten en az bir siyah gelmiş olur; yani A, B’nin içindedir.

ABP(AB)=P(A)

Önce tüm durum sayısını bulalım (toplam sekiz bilyeden üç bilye seçiliyor):

C(8,3)=56

A olayı: iki beyaz ve bir siyah seçilmesi.

Beyazlardan iki seçim ve siyahlardan bir seçim:

C(5,2)C(3,1)=103=30

Buna göre:

P(A)=3056=1528

Şimdi B olayını (en az bir siyah) bulalım. Tümleyeni “hiç siyah gelmemesi”, yani üç bilyenin de beyaz olmasıdır.

P(B)=1P(üçü de beyaz)

Üçü de beyaz gelme olasılığı:

P(üçü de beyaz)=C(5,3)C(8,3)=1056=528

Dolayısıyla:

P(B)=1528=2328

Şartlı olasılığı hesaplayalım:

P(A|B)=P(A)P(B)=15282328=1523

Sonuç:

P(tam olarak iki beyaz|en az bir siyah)=1523

Bu değer şıklardan A ile aynıdır; dolayısıyla doğru cevap A’dır.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kutuda 3 yeşil, 4 mavi ve 5 kırmızı bilye vardır. Kutudan geri konmadan rastgele 3 bilye çekiliyor.

Çekilen bilyeler arasında 1 tane yeşil bilye geldiği bilindiğine göre, çekilen bilyelerden tam olarak1 tanesinin yeşil olma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Soruda istenen olasılık, “en az bir yeşil geldiği biliniyorken, tam olarak bir yeşil gelme” koşullu olasılığıdır. Yani: P ( A | B ) = P ( A ) P ( B ) Tanımlar: A: Çekilen üç bilyenin tam olarak bir tanesi yeşildir. B: Çekilen üç bilyenin içinde en az bir yeşil vardır. Toplam bilye sayısı: 3 + 4 + 5 = 12 Toplam üçlü seçim sayısı: C 12, 3 = 12 ⋅ 11 ⋅ 10 3 ⋅ 2 ⋅ 1 = 220 1) Önce P(A) (tam olarak bir yeşil) hesaplayalım. Yeşillerden bir tane, yeşil olmayanlardan (mavi+kırmızı) iki tane seçilir: P ( A ) = C 3, 1 ⋅ C 9, 2 C 12, 3 Bu seçim sayılarını bulalım: C 3, 1 = 3 ⋅ C 9, 2 = 3 ⋅ 9 ⋅ 8 2 ⋅ 1 = 3 ⋅ 36 = 108 Dolayısıyla: P ( A ) = 108 220 = 54 110 = 27 55 2) Şimdi P(B) (en az bir yeşil) hesaplayalım. En az bir yeşil olma olasılığı, “hiç yeşil olmama”nın tümleyeni: P ( B ) = 1 - P ( 0 yeşil ) Hiç yeşil olmaması için üç bilyenin tamamı yeşil olmayan dokuz bilyeden seçilir: P ( 0 yeşil ) = C 9, 3 C 12, 3 Seçim sayılarını hesaplayalım: C 9, 3 = 9 ⋅ 8 ⋅ 7 3 ⋅ 2 ⋅ 1 = 84 P ( 0 yeşil ) = 84 220 = 21 55 O hâlde: P ( B ) = 1 - 21 55 = 34 55 3) Koşullu olasılık: P ( A | B ) = 27 55 34 55 = 27 34 Sonuç: Doğru seçenek B1203 ’dır. 27 34

  1. Çözüm: Soruda istenen olasılık, “en az bir yeşil geldiği biliniyorken, tam olarak bir yeşil gelme” koşullu olasılığıdır. Yani: P ( A | B ) = P ( A ) P ( B ) Tanımlar: A: Çekilen üç bilyenin tam olarak bir tanesi yeşildir. B: Çekilen üç bilyenin içinde en az bir yeşil vardır. Toplam bilye sayısı: 3 + 4 + 5 = 12 Toplam üçlü seçim sayısı: C 12, 3 = 12 ⋅ 11 ⋅ 10 3 ⋅ 2 ⋅ 1 = 220 1) Önce P(A) (tam olarak bir yeşil) hesaplayalım. Yeşillerden bir tane, yeşil olmayanlardan (mavi+kırmızı) iki tane seçilir: P ( A ) = C 3, 1 ⋅ C 9, 2 C 12, 3 Bu seçim sayılarını bulalım: C 3, 1 = 3 ⋅ C 9, 2 = 3 ⋅ 9 ⋅ 8 2 ⋅ 1 = 3 ⋅ 36 = 108 Dolayısıyla: P ( A ) = 108 220 = 54 110 = 27 55 2) Şimdi P(B) (en az bir yeşil) hesaplayalım. En az bir yeşil olma olasılığı, “hiç yeşil olmama”nın tümleyeni: P ( B ) = 1 - P ( 0 yeşil ) Hiç yeşil olmaması için üç bilyenin tamamı yeşil olmayan dokuz bilyeden seçilir: P ( 0 yeşil ) = C 9, 3 C 12, 3 Seçim sayılarını hesaplayalım: C 9, 3 = 9 ⋅ 8 ⋅ 7 3 ⋅ 2 ⋅ 1 = 84 P ( 0 yeşil ) = 84 220 = 21 55 O hâlde: P ( B ) = 1 - 21 55 = 34 55 3) Koşullu olasılık: P ( A | B ) = 27 55 34 55 = 27 34 Sonuç: Doğru seçenek B1203 ’dır. 27 34

Soruda istenen olasılık, “en az bir yeşil geldiği biliniyorken, tam olarak bir yeşil gelme” koşullu olasılığıdır. Yani:

P(A|B)=P(A)P(B)

Tanımlar:

A: Çekilen üç bilyenin tam olarak bir tanesi yeşildir.

B: Çekilen üç bilyenin içinde en az bir yeşil vardır.

Toplam bilye sayısı:

3+4+5=12

Toplam üçlü seçim sayısı:

C12,3=121110321=220

1) Önce P(A) (tam olarak bir yeşil) hesaplayalım.

Yeşillerden bir tane, yeşil olmayanlardan (mavi+kırmızı) iki tane seçilir:

P(A)=C3,1C9,2C12,3

Bu seçim sayılarını bulalım:

C3,1=3C9,2=39821=336=108

Dolayısıyla:

P(A)=108220=54110=2755

2) Şimdi P(B) (en az bir yeşil) hesaplayalım.

En az bir yeşil olma olasılığı, “hiç yeşil olmama”nın tümleyeni:

P(B)=1-P(0 yeşil)

Hiç yeşil olmaması için üç bilyenin tamamı yeşil olmayan dokuz bilyeden seçilir:

P(0 yeşil)=C9,3C12,3

Seçim sayılarını hesaplayalım:

C9,3=987321=84P(0 yeşil)=84220=2155

O hâlde:

P(B)=1-2155=3455

3) Koşullu olasılık:

P(A|B)=27553455=2734

Sonuç: Doğru seçenek A’dır.

2734
10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kutuda 4 kırmızı, 3 mavi, 2 yeşil bilye vardır. Kutudan geri koymadan 3 bilye çekiliyor. Çekilen bilyelerin tam olarak 2 farklı renkten oluşma olasılığı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Kutudaki toplam bilye sayısı: 4 + 3 + 2 = 9 Geri koymadan üç bilye çekmenin tüm olası seçim sayısı: C ( 9, 3 ) = 9 · 8 · 7 3 · 2 · 1 = 84 “Tam olarak iki farklı renk” demek: üç bilyenin iki tanesi aynı renkten, bir tanesi başka renkten olmalı (renk üçlüsü olamaz, tek renk de olamaz). Kırmızı–mavi durumu: C ( 4, 2 ) · C ( 3, 1 ) + C ( 4, 1 ) · C ( 3, 2 ) 6 · 3 + 4 · 3 = 18 + 12 = 30 Kırmızı–yeşil durumu: C ( 4, 2 ) · C ( 2, 1 ) + C ( 4, 1 ) · C ( 2, 2 ) 6 · 2 + 4 · 1 = 12 + 4 = 16 Mavi–yeşil durumu: C ( 3, 2 ) · C ( 2, 1 ) + C ( 3, 1 ) · C ( 2, 2 ) 3 · 2 + 3 · 1 = 6 + 3 = 9 Uygun durumların toplamı: 30 + 16 + 9 = 55 Olasılık: 55 84 Sonuç: Doğru cevap C646 şıkkıdır.

  1. Çözüm: Kutudaki toplam bilye sayısı: 4 + 3 + 2 = 9 Geri koymadan üç bilye çekmenin tüm olası seçim sayısı: C ( 9, 3 ) = 9 · 8 · 7 3 · 2 · 1 = 84 “Tam olarak iki farklı renk” demek: üç bilyenin iki tanesi aynı renkten, bir tanesi başka renkten olmalı (renk üçlüsü olamaz, tek renk de olamaz). Kırmızı–mavi durumu: C ( 4, 2 ) · C ( 3, 1 ) + C ( 4, 1 ) · C ( 3, 2 ) 6 · 3 + 4 · 3 = 18 + 12 = 30 Kırmızı–yeşil durumu: C ( 4, 2 ) · C ( 2, 1 ) + C ( 4, 1 ) · C ( 2, 2 ) 6 · 2 + 4 · 1 = 12 + 4 = 16 Mavi–yeşil durumu: C ( 3, 2 ) · C ( 2, 1 ) + C ( 3, 1 ) · C ( 2, 2 ) 3 · 2 + 3 · 1 = 6 + 3 = 9 Uygun durumların toplamı: 30 + 16 + 9 = 55 Olasılık: 55 84 Sonuç: Doğru cevap C646 şıkkıdır.

Kutudaki toplam bilye sayısı:

4+3+2=9

Geri koymadan üç bilye çekmenin tüm olası seçim sayısı:

C(9,3)=9·8·73·2·1=84

“Tam olarak iki farklı renk” demek: üç bilyenin iki tanesi aynı renkten, bir tanesi başka renkten olmalı (renk üçlüsü olamaz, tek renk de olamaz).

Kırmızı–mavi durumu:

C(4,2)·C(3,1)+C(4,1)·C(3,2)6·3+4·3=18+12=30

Kırmızı–yeşil durumu:

C(4,2)·C(2,1)+C(4,1)·C(2,2)6·2+4·1=12+4=16

Mavi–yeşil durumu:

C(3,2)·C(2,1)+C(3,1)·C(2,2)3·2+3·1=6+3=9

Uygun durumların toplamı:

30+16+9=55

Olasılık:

5584

Sonuç: Doğru cevap B şıkkıdır.

Olasılık Testleri Hakkında Sık Sorulanlar

Basit olasılık nasıl hesaplanır?

İstenen durumların sayısı tüm olası durumların sayısına bölünür.

Olasılık hangi aralıkta değer alır?

Olasılık 0 ile 1 arasında değer alır; yüzde veya kesir biçiminde de ifade edilebilir.

Kesin ve imkânsız olay nedir?

Gerçekleşmesi kesin olan olayın olasılığı 1, gerçekleşmesi mümkün olmayan olayın olasılığı 0'dır.