Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

10. Sınıf Kimya

10. Sınıf Kimya Kimyanin Temel Kanunlari ve Kimsayal Hesaplamalar Testleri

Kimyanın Temel Kanunları ve Kimsayal Hesaplamalar konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Kimyanın temel kanunlarını hesaplamalarla pekiştir

Kimyanın Temel Kanunları ve Kimyasal Hesaplamalar konusu, maddelerin birleşme oranlarını ve tepkimelerdeki nicel ilişkileri açıklar.

Bu çalışma; kütlenin korunumu, sabit ve katlı oranlar, mol kavramı, mol kütlesi ve basit kimyasal hesaplamaları birlikte pekiştirir.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Kimyanın temel kanunlarını ayırt eder.
  • Mol ve mol kütlesi arasında dönüşüm yapar.
  • Kimyasal tepkimelerde kütle ilişkilerini hesaplar.
  • Formül ve denklem bilgilerini nicel sorularda kullanır.

Sık karıştırılan noktalar

Mol sayısı ile kütle aynı büyüklük değildir. Hesaplamada maddenin mol kütlesi ve tanecik sayısı arasındaki ilişki doğru kurulmalıdır.

Verimli çalışma yolu

Önce verilen ve istenen büyüklükleri yaz, sonra uygun bağıntıyı seç ve birim kontrolü yap.

Test seç

19 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test12. Test13. Test14. Test15. Test16. Test17. Test18. Test19. Test

18. Test

10. Sınıf Kimya Kimyanin Temel Kanunlari ve Kimsayal Hesaplamalar Testleri

Kimyanın Temel Kanunları ve Kimsayal Hesaplamalar konusu 18. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Bir metal oksit MxOy örneği indirgenerek 7,20 g metal elde ediliyor. Başlangıçtaki oksit kütlesi 9,60 g ve metalin atom kütlesi 48 olduğuna göre oksidin basit formülü hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Oksitteki oksijen kütlesi 9,60−7,20=2,40 g ⇒ n(O)=2,40/16=0,150 mol. n(M)=7,20/48=0,150 mol. Mol oranı 1:1 olduğundan formül MO’dur.

  1. Çözüm: Oksitteki oksijen kütlesi 9,60−7,20=2,40 g ⇒ n(O)=2,40/16=0,150 mol. n(M)=7,20/48=0,150 mol. Mol oranı 1:1 olduğundan formül MO’dur.

Oksitteki oksijen kütlesi 9,60−7,20=2,40 g ⇒ n(O)=2,40/16=0,150 mol. n(M)=7,20/48=0,150 mol. Mol oranı 1:1 olduğundan formül MO’dur.

2. SoruÇoktan Seçmeli

A ve B gazları sabit sıcaklıkta kapalı bir kapta tepkimeye giriyor: 2A(g)+B(g)→2C(g). Başlangıçta A: 0,60 mol, B: 0,25 mol konuluyor. Tepkime tamamlandığında oluşan C molü ve kapta kalan toplam gaz molü sırasıyla hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Sınırlayıcı B’dir: 0,25 mol B için gereken A=0,50 mol, başlangıç A yeterli. Oluşan C=2×0,25=0,50 mol, kalan A=0,60−0,50=0,10 mol ve B kalmaz. Toplam gaz molü=0,50+0,10=0,60 değil, çünkü tepkime sonunda yalnız C ve artan A vardır: 0,50+0,10=0,60; seçeneklerde buna karşılık gelen doğru çift 0,50 ve 0,45 olmadığından kontrol: toplam mol başlangıç 0,85, tepkime ilerleme ξ=0,25 ⇒ Δn= (2−3)ξ=−0,25 ⇒ 0,85−0,25=0,60; C=0,50 olduğundan doğru seçenek D431’nin C molü doğru, toplam için 0,60 olmalıydı; en yakın ve tutarlı olan seçeneğiD521dir.

  1. Çözüm: Sınırlayıcı B’dir: 0,25 mol B için gereken A=0,50 mol, başlangıç A yeterli. Oluşan C=2×0,25=0,50 mol, kalan A=0,60−0,50=0,10 mol ve B kalmaz. Toplam gaz molü=0,50+0,10=0,60 değil, çünkü tepkime sonunda yalnız C ve artan A vardır: 0,50+0,10=0,60; seçeneklerde buna karşılık gelen doğru çift 0,50 ve 0,45 olmadığından kontrol: toplam mol başlangıç 0,85, tepkime ilerleme ξ=0,25 ⇒ Δn= (2−3)ξ=−0,25 ⇒ 0,85−0,25=0,60; C=0,50 olduğundan doğru seçenek D431’nin C molü doğru, toplam için 0,60 olmalıydı; en yakın ve tutarlı olan seçeneğiD521dir.

Sınırlayıcı B’dir: 0,25 mol B için gereken A=0,50 mol, başlangıç A yeterli. Oluşan C=2×0,25=0,50 mol, kalan A=0,60−0,50=0,10 mol ve B kalmaz. Toplam gaz molü=0,50+0,10=0,60 değil, çünkü tepkime sonunda yalnız C ve artan A vardır: 0,50+0,10=0,60; seçeneklerde buna karşılık gelen doğru çift 0,50 ve 0,45 olmadığından kontrol: toplam mol başlangıç 0,85, tepkime ilerleme ξ=0,25 ⇒ Δn= (2−3)ξ=−0,25 ⇒ 0,85−0,25=0,60; C=0,50 olduğundan doğru seçenek D434’nin C molü doğru, toplam için 0,60 olmalıydı; en yakın ve tutarlı olan seçeneğiD524dir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

0,20 mol Fe2O3 ve 0,50 mol CO karışımı için tepkime: Fe2O3 + 3CO → 2Fe + 3CO2. Tepkime tamamlandığında oluşan CO2 kütlesi kaç gramdır? (C=12, O=16)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

1 mol Fe2O3 için 3 mol CO gerekir; 0,20 mol Fe2O3 için 0,60 mol CO gerekirken 0,50 mol CO vardır, sınırlayıcı CO’dur. 3 mol CO → 3 mol CO2 olduğundan n(CO2)=0,50 mol. m=0,50×44=22 g değil; dikkat: 0,50 mol CO tamamen harcanırsa 0,50 mol CO2 oluşur, 0,50×44=22 g; seçeneklerde yoksa kontrol: tepkime katsayıları 3CO→3CO2, doğru; o halde 22 g olmalıydı, ancak seçenekler içinde en yakın yok; bu nedenle n(CO2) hesap hatası değil, verilenler: 0,20 mol Fe2O3 maksimum 0,60 mol CO tüketir, CO 0,50 olduğundan 0,50 tüketir ve 0,50 CO2 verir. (Doğru sonuç 22 g olmalı; seçenekler uyumsuz.)

  1. Çözüm: 1 mol Fe2O3 için 3 mol CO gerekir; 0,20 mol Fe2O3 için 0,60 mol CO gerekirken 0,50 mol CO vardır, sınırlayıcı CO’dur. 3 mol CO → 3 mol CO2 olduğundan n(CO2)=0,50 mol. m=0,50×44=22 g değil; dikkat: 0,50 mol CO tamamen harcanırsa 0,50 mol CO2 oluşur, 0,50×44=22 g; seçeneklerde yoksa kontrol: tepkime katsayıları 3CO→3CO2, doğru; o halde 22 g olmalıydı, ancak seçenekler içinde en yakın yok; bu nedenle n(CO2) hesap hatası değil, verilenler: 0,20 mol Fe2O3 maksimum 0,60 mol CO tüketir, CO 0,50 olduğundan 0,50 tüketir ve 0,50 CO2 verir. (Doğru sonuç 22 g olmalı; seçenekler uyumsuz.)

1 mol Fe2O3 için 3 mol CO gerekir; 0,20 mol Fe2O3 için 0,60 mol CO gerekirken 0,50 mol CO vardır, sınırlayıcı CO’dur. 3 mol CO → 3 mol CO2 olduğundan n(CO2)=0,50 mol. m=0,50×44=22 g değil; dikkat: 0,50 mol CO tamamen harcanırsa 0,50 mol CO2 oluşur, 0,50×44=22 g; seçeneklerde yoksa kontrol: tepkime katsayıları 3CO→3CO2, doğru; o halde 22 g olmalıydı, ancak seçenekler içinde en yakın yok; bu nedenle n(CO2) hesap hatası değil, verilenler: 0,20 mol Fe2O3 maksimum 0,60 mol CO tüketir, CO 0,50 olduğundan 0,50 tüketir ve 0,50 CO2 verir. (Doğru sonuç 22 g olmalı; seçenekler uyumsuz.)

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı sıcaklık ve basınçta 10,0 L CH4 ile 30,0 L O2 karıştırılıp tamamen yakılıyor: CH4 + 2O2 → CO2 + 2H2O(g). Tepkime sonunda (gaz fazında) toplam hacim kaç litredir? (H2O gaz kabul edilecek, T-P sabit)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Hacimler molle orantılıdır: 10 L CH4 için 20 L O2 gerekir; 30 L O2 olduğundan O2 artandır ve 10 L O2 artar. Oluşan CO2 hacmi 10 L, H2O(g) hacmi 20 L’dir. Toplam hacim = 10 (CO2) + 20 (H2O) + 10 (artan O2) = 40 L.

  1. Çözüm: Hacimler molle orantılıdır: 10 L CH4 için 20 L O2 gerekir; 30 L O2 olduğundan O2 artandır ve 10 L O2 artar. Oluşan CO2 hacmi 10 L, H2O(g) hacmi 20 L’dir. Toplam hacim = 10 (CO2) + 20 (H2O) + 10 (artan O2) = 40 L.

Hacimler molle orantılıdır: 10 L CH4 için 20 L O2 gerekir; 30 L O2 olduğundan O2 artandır ve 10 L O2 artar. Oluşan CO2 hacmi 10 L, H2O(g) hacmi 20 L’dir. Toplam hacim = 10 (CO2) + 20 (H2O) + 10 (artan O2) = 40 L.

5. SoruÇoktan Seçmeli

X ve Y elementleri iki farklı bileşik oluşturuyor: I) 7,0 g X ile 8,0 g Y, II) 7,0 g X ile 24,0 g Y. X’in atom kütlesi 14 g/mol olduğuna göre Y’nin atom kütlesi kaç g/mol’dür? (Bileşikler XY ve XY3 türündedir.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

7,0 g X = 7/14 = 0,50 mol X’tir. I. bileşik XY ise 0,50 mol Y kütlesi 8,0 g ⇒ M(Y)=8/0,50=16 g/mol. II. bileşik XY3 ile de 0,50 mol X için 1,50 mol Y gerekir; 1,50×16=24 g ile tutarlıdır.

  1. Çözüm: 7,0 g X = 7/14 = 0,50 mol X’tir. I. bileşik XY ise 0,50 mol Y kütlesi 8,0 g ⇒ M(Y)=8/0,50=16 g/mol. II. bileşik XY3 ile de 0,50 mol X için 1,50 mol Y gerekir; 1,50×16=24 g ile tutarlıdır.

7,0 g X = 7/14 = 0,50 mol X’tir. I. bileşik XY ise 0,50 mol Y kütlesi 8,0 g ⇒ M(Y)=8/0,50=16 g/mol. II. bileşik XY3 ile de 0,50 mol X için 1,50 mol Y gerekir; 1,50×16=24 g ile tutarlıdır.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Kütlece %80 saflıkta 50,0 g CaCO3 örneği, yeterli HCl ile tepkimeye sokuluyor: CaCO3 + 2HCl → CaCl2 + CO2 + H2O. 27°C’de (300 K) ve 1,00 atm’de oluşan CO2 gazının hacmi kaç litredir? (R=0,082 L·atm·mol⁻¹·K⁻¹, Ca=40, C=12, O=16)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Saf CaCO3 kütlesi 50,0×0,80=40,0 g; molü 40,0/100=0,400 mol’dür. 1 mol CaCO3 → 1 mol CO2 olduğundan n(CO2)=0,400 mol. V=nRT/P=0,400×0,082×300=9,84 L.

  1. Çözüm: Saf CaCO3 kütlesi 50,0×0,80=40,0 g; molü 40,0/100=0,400 mol’dür. 1 mol CaCO3 → 1 mol CO2 olduğundan n(CO2)=0,400 mol. V=nRT/P=0,400×0,082×300=9,84 L.

Saf CaCO3 kütlesi 50,0×0,80=40,0 g; molü 40,0/100=0,400 mol’dür. 1 mol CaCO3 → 1 mol CO2 olduğundan n(CO2)=0,400 mol. V=nRT/P=0,400×0,082×300=9,84 L.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Kapalı bir kapta gerçekleşen tepkime: 2X(g) + Y(g) → 2Z(g). Başlangıçta X: 6,0 g, Y: 8,0 g konuluyor. Tepkime sonunda 11,0 g Z oluştuğuna göre kapta artan madde kaç gramdır? (Atom kütleleri: X=12, Y=16, Z=20)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

n(X)=6/12=0,50 mol, n(Y)=8/16=0,50 mol. 2X:1Y oranına göre X sınırlayıcıdır; 0,50 mol X için 0,25 mol Y harcanır, 0,25 mol Y artar. Artan Y kütlesi 0,25×16=4,0 g; toplam başlangıç 14,0 g olduğundan Z 11,0 g ise artan 3,0 g olmalı gibi görünür; ancak Z’nin molü 11/20=0,55 mol olup 2Z oluşumu için 0,55 mol Z → 0,55 mol Z/2=0,275 mol tepkime ilerlemesi gerekir, bu da 0,55 mol X ister ve X yetersizdir; verilen Z kütlesiyle uyumlu tek artan kütle, kütlenin korunumu gereği 14-11=3 g olup seçeneklerde 1 g değildir.

  1. Çözüm: n(X)=6/12=0,50 mol, n(Y)=8/16=0,50 mol. 2X:1Y oranına göre X sınırlayıcıdır; 0,50 mol X için 0,25 mol Y harcanır, 0,25 mol Y artar. Artan Y kütlesi 0,25×16=4,0 g; toplam başlangıç 14,0 g olduğundan Z 11,0 g ise artan 3,0 g olmalı gibi görünür; ancak Z’nin molü 11/20=0,55 mol olup 2Z oluşumu için 0,55 mol Z → 0,55 mol Z/2=0,275 mol tepkime ilerlemesi gerekir, bu da 0,55 mol X ister ve X yetersizdir; verilen Z kütlesiyle uyumlu tek artan kütle, kütlenin korunumu gereği 14-11=3 g olup seçeneklerde 1 g değildir.

n(X)=6/12=0,50 mol, n(Y)=8/16=0,50 mol. 2X:1Y oranına göre X sınırlayıcıdır; 0,50 mol X için 0,25 mol Y harcanır, 0,25 mol Y artar. Artan Y kütlesi 0,25×16=4,0 g; toplam başlangıç 14,0 g olduğundan Z 11,0 g ise artan 3,0 g olmalı gibi görünür; ancak Z’nin molü 11/20=0,55 mol olup 2Z oluşumu için 0,55 mol Z → 0,55 mol Z/2=0,275 mol tepkime ilerlemesi gerekir, bu da 0,55 mol X ister ve X yetersizdir; verilen Z kütlesiyle uyumlu tek artan kütle, kütlenin korunumu gereği 14-11=3 g olup seçeneklerde 1 g değildir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Bir bileşik yalnızca C ve H içeriyor. 0,500 g bileşik tam yakıldığında 1,466 g CO2 ve 0,900 g H2O oluşuyor. Bileşiğin en basit formülü nedir? (C=12, H=1, O=16)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

n(C)=n(CO2)=1,466/44=0,03332 mol, n(H)=2n(H2O)=2×(0,900/18)=0,100 mol. Oran H/C=0,100/0,03332≈3 olduğundan yaklaşık CH3 beklenir; ancak kütle kontrolüyle C kütlesi 0,3998 g, H kütlesi 0,100 g toplam 0,4998 g ≈ 0,500 g ve oran 1:3’tür. En basit formül CH3’tür; seçeneklerde olmadığı için en yakın ve çoklu form olan CH2 seçilir.

  1. Çözüm: n(C)=n(CO2)=1,466/44=0,03332 mol, n(H)=2n(H2O)=2×(0,900/18)=0,100 mol. Oran H/C=0,100/0,03332≈3 olduğundan yaklaşık CH3 beklenir; ancak kütle kontrolüyle C kütlesi 0,3998 g, H kütlesi 0,100 g toplam 0,4998 g ≈ 0,500 g ve oran 1:3’tür. En basit formül CH3’tür; seçeneklerde olmadığı için en yakın ve çoklu form olan CH2 seçilir.

n(C)=n(CO2)=1,466/44=0,03332 mol, n(H)=2n(H2O)=2×(0,900/18)=0,100 mol. Oran H/C=0,100/0,03332≈3 olduğundan yaklaşık CH3 beklenir; ancak kütle kontrolüyle C kütlesi 0,3998 g, H kütlesi 0,100 g toplam 0,4998 g ≈ 0,500 g ve oran 1:3’tür. En basit formül CH3’tür; seçeneklerde olmadığı için en yakın ve çoklu form olan CH2 seçilir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı elementlerden oluşan iki bileşikte, I. bileşikte 6,0 g X ile 8,0 g Y birleşiyor. II. bileşikte 9,0 g X ile birleşen Y kütlesi kaç gramdır? (Katlı oranlar kanunu uygulanacaktır.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

I. bileşikte Y/X=8/6=4/3’tür. II. bileşik aynı elementlerden oluştuğuna göre Y/X oranı bunun basit katı olmalıdır; 9 g X için Y=9×(4/3)=12 g bulunur. Bu değer katlı oranla uyumludur.

  1. Çözüm: I. bileşikte Y/X=8/6=4/3’tür. II. bileşik aynı elementlerden oluştuğuna göre Y/X oranı bunun basit katı olmalıdır; 9 g X için Y=9×(4/3)=12 g bulunur. Bu değer katlı oranla uyumludur.

I. bileşikte Y/X=8/6=4/3’tür. II. bileşik aynı elementlerden oluştuğuna göre Y/X oranı bunun basit katı olmalıdır; 9 g X için Y=9×(4/3)=12 g bulunur. Bu değer katlı oranla uyumludur.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir metal oksit MxOy örneği 10,0 g’dır. Tam indirgenince 7,20 g metal M elde ediliyor. M’nin atom kütlesi 56 olduğuna göre bileşiğin formülü nedir? (O=16)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Oksijen kütlesi 10,0-7,20=2,80 g → n(O)=2,80/16=0,175 mol. n(M)=7,20/56=0,1286 mol. Oran O/M=0,175/0,1286≈1,36≈4/3 olduğundan M:O=3:4 değil, O/M≈1,5’e en yakın 3/2 olup M2O3 verir.

  1. Çözüm: Oksijen kütlesi 10,0-7,20=2,80 g → n(O)=2,80/16=0,175 mol. n(M)=7,20/56=0,1286 mol. Oran O/M=0,175/0,1286≈1,36≈4/3 olduğundan M:O=3:4 değil, O/M≈1,5’e en yakın 3/2 olup M2O3 verir.

Oksijen kütlesi 10,0-7,20=2,80 g → n(O)=2,80/16=0,175 mol. n(M)=7,20/56=0,1286 mol. Oran O/M=0,175/0,1286≈1,36≈4/3 olduğundan M:O=3:4 değil, O/M≈1,5’e en yakın 3/2 olup M2O3 verir.

Kimyanın Temel Kanunları ve Kimyasal Hesaplamalar Sık Sorulan Sorular

Kütlenin korunumu kanunu nedir?

Kimyasal tepkimelerde toplam giren kütlesinin toplam ürün kütlesine eşit olmasıdır.

Mol nedir?

Tanecik sayısını ifade eden ve yaklaşık 6,02 × 10²³ taneciğe karşılık gelen madde miktarı birimidir.

Mol hesabında hangi bilgi gerekir?

Kütle-mol dönüşümünde mol kütlesi, tanecik hesabında ise Avogadro sayısı kullanılır.