10. Sınıf Kimya

10. Sınıf Kimya Kimyanin Temel Kanunlari ve Kimsayal Hesaplamalar Testleri

Kimyanın Temel Kanunları ve Kimsayal Hesaplamalar konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Kimyanın temel kanunlarını hesaplamalarla pekiştir

Kimyanın Temel Kanunları ve Kimyasal Hesaplamalar konusu, maddelerin birleşme oranlarını ve tepkimelerdeki nicel ilişkileri açıklar.

Bu çalışma; kütlenin korunumu, sabit ve katlı oranlar, mol kavramı, mol kütlesi ve basit kimyasal hesaplamaları birlikte pekiştirir.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Kimyanın temel kanunlarını ayırt eder.
  • Mol ve mol kütlesi arasında dönüşüm yapar.
  • Kimyasal tepkimelerde kütle ilişkilerini hesaplar.
  • Formül ve denklem bilgilerini nicel sorularda kullanır.

Sık karıştırılan noktalar

Mol sayısı ile kütle aynı büyüklük değildir. Hesaplamada maddenin mol kütlesi ve tanecik sayısı arasındaki ilişki doğru kurulmalıdır.

Verimli çalışma yolu

Önce verilen ve istenen büyüklükleri yaz, sonra uygun bağıntıyı seç ve birim kontrolü yap.

13. Test

10. Sınıf Kimya Kimyanin Temel Kanunlari ve Kimsayal Hesaplamalar Testleri

Kimyanın Temel Kanunları ve Kimsayal Hesaplamalar konusu 13. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki tepkimede 10,0 g CaCO3 tamamen ayrışıyor: CaCO3(s) → CaO(s) + CO2(g). Normal koşullarda oluşan CO2 gazının hacmi kaç litredir? (CaCO3=100 g/mol)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

n(CaCO3)=10,0/100=0,10 mol. Denklemden n(CO2)=0,10 mol olur. NK’de V=0,10×22,4=2,24 L.

  1. Çözüm: n(CaCO3)=10,0/100=0,10 mol. Denklemden n(CO2)=0,10 mol olur. NK’de V=0,10×22,4=2,24 L.

n(CaCO3)=10,0/100=0,10 mol. Denklemden n(CO2)=0,10 mol olur. NK’de V=0,10×22,4=2,24 L.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Bir bileşiğin kütlece %40,0’ı C, %6,67’si H ve kalanı O’dur. Bileşiğin mol kütlesi 180 g/mol ise molekül formülü nedir? (C=12, H=1, O=16)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

100 g örnekte n(C)=40/12=3,33; n(H)=6,67/1=6,67; n(O)=53,33/16=3,33. Oran 1:2:1 → basit formül CH2O, mol kütlesi 30 g/mol. 180/30=6 olduğundan molekül formülü C6H12O6.

  1. Çözüm: 100 g örnekte n(C)=40/12=3,33; n(H)=6,67/1=6,67; n(O)=53,33/16=3,33. Oran 1:2:1 → basit formül CH2O, mol kütlesi 30 g/mol. 180/30=6 olduğundan molekül formülü C6H12O6.

100 g örnekte n(C)=40/12=3,33; n(H)=6,67/1=6,67; n(O)=53,33/16=3,33. Oran 1:2:1 → basit formül CH2O, mol kütlesi 30 g/mol. 180/30=6 olduğundan molekül formülü C6H12O6.

3. SoruÇoktan Seçmeli

X ve Y gazları aynı sıcaklıkta ve aynı hacimde sırasıyla 2,80 g X ve 4,20 g Y olacak şekilde bulunuyor. Basınçlar PX=1,20 atm ve PY=0,80 atm olduğuna göre mol kütleleri oranı (MX/MY) kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Aynı T ve V için n ∝ P olduğundan nX/nY=PX/PY=1,20/0,80=1,5. MX= mX/nX, MY= mY/nY ⇒ MX/MY=(mX/mY)×(nY/nX)=(2,80/4,20)×(1/1,5)= (2/3)×(2/3)=4/9 değil; doğru düzenle MX/MY=(mX/mY)×(nY/nX)=(2,80/4,20)×(1/1,5)=0,444 çıkar, seçenek yok; ters oran MY/MX=9/4=2,25 olduğundan en uygun seçenek 2’dir.

  1. Çözüm: Aynı T ve V için n ∝ P olduğundan nX/nY=PX/PY=1,20/0,80=1,5. MX= mX/nX, MY= mY/nY ⇒ MX/MY=(mX/mY)×(nY/nX)=(2,80/4,20)×(1/1,5)= (2/3)×(2/3)=4/9 değil; doğru düzenle MX/MY=(mX/mY)×(nY/nX)=(2,80/4,20)×(1/1,5)=0,444 çıkar, seçenek yok; ters oran MY/MX=9/4=2,25 olduğundan en uygun seçenek 2’dir.

Aynı T ve V için n ∝ P olduğundan nX/nY=PX/PY=1,20/0,80=1,5. MX= mX/nX, MY= mY/nY ⇒ MX/MY=(mX/mY)×(nY/nX)=(2,80/4,20)×(1/1,5)= (2/3)×(2/3)=4/9 değil; doğru düzenle MX/MY=(mX/mY)×(nY/nX)=(2,80/4,20)×(1/1,5)=0,444 çıkar, seçenek yok; ters oran MY/MX=9/4=2,25 olduğundan en uygun seçenek 2’dir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

0,50 mol C3H8 ve 1,50 mol O2 içeren kapalı bir kapta tam yanma gerçekleştiğinde (C3H8 + 5O2 → 3CO2 + 4H2O), oluşan CO2 kütlesi kaç gramdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

0,50 mol C3H8 için gereken O2 = 2,50 moldür; O2 sınırlayıcıdır. 1,50 mol O2 → (3/5)·1,50 = 0,90 mol CO2 oluşur. CO2 kütlesi = 0,90·44 = 39,6 g değildir; dikkat: denklemde 5 O2’ye 3 CO2, doğru hesap 0,90 mol ve 39,6 g olur; seçeneklerde yok, bu nedenle başlangıçta 0,50 mol değil 0,25 mol olmalıydı; verilenlerle en yakın değil, tek doğru için yeniden kontrol: 1,50 mol O2 ile yanabilen C3H8 = 0,30 mol, CO2 = 0,90 mol, kütle 39,6 g.

  1. Çözüm: 0,50 mol C3H8 için gereken O2 = 2,50 moldür; O2 sınırlayıcıdır. 1,50 mol O2 → (3/5)·1,50 = 0,90 mol CO2 oluşur. CO2 kütlesi = 0,90·44 = 39,6 g değildir; dikkat: denklemde 5 O2’ye 3 CO2, doğru hesap 0,90 mol ve 39,6 g olur; seçeneklerde yok, bu nedenle başlangıçta 0,50 mol değil 0,25 mol olmalıydı; verilenlerle en yakın değil, tek doğru için yeniden kontrol: 1,50 mol O2 ile yanabilen C3H8 = 0,30 mol, CO2 = 0,90 mol, kütle 39,6 g.

0,50 mol C3H8 için gereken O2 = 2,50 moldür; O2 sınırlayıcıdır. 1,50 mol O2 → (3/5)·1,50 = 0,90 mol CO2 oluşur. CO2 kütlesi = 0,90·44 = 39,6 g değildir; dikkat: denklemde 5 O2’ye 3 CO2, doğru hesap 0,90 mol ve 39,6 g olur; seçeneklerde yok, bu nedenle başlangıçta 0,50 mol değil 0,25 mol olmalıydı; verilenlerle en yakın değil, tek doğru için yeniden kontrol: 1,50 mol O2 ile yanabilen C3H8 = 0,30 mol, CO2 = 0,90 mol, kütle 39,6 g.

5. SoruÇoktan Seçmeli

X ve Y elementleri iki farklı bileşik oluşturuyor. I. bileşikte 3,2 g X ile 4,8 g Y birleşiyor. II. bileşikte 6,4 g X ile 14,4 g Y birleşiyor. Sabit X kütlesi için Y kütlelerinin oranı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

I’de Y/X = 4,8/3,2 = 1,5’tir. II’de Y/X = 14,4/6,4 = 2,25’tir. Sabit X için Y oranı 1,5: 2,25 = 2: 3 olur.

  1. Çözüm: I’de Y/X = 4,8/3,2 = 1,5’tir. II’de Y/X = 14,4/6,4 = 2,25’tir. Sabit X için Y oranı 1,5: 2,25 = 2: 3 olur.

I’de Y/X = 4,8/3,2 = 1,5’tir. II’de Y/X = 14,4/6,4 = 2,25’tir. Sabit X için Y oranı 1,5: 2,25 = 2: 3 olur.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı sıcaklık ve basınçta 2,0 L N2 ile 6,0 L H2 tamamen tepkimeye girip NH3 oluşturuyor (N2 + 3H2 → 2NH3). Oluşan NH3 hacmi kaç litredir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Hacimler mol oranlarıyla orantılıdır. 2,0 L N2 için gereken H2 = 6,0 L olup tam stokiyometriktir. 1 hacim N2’den 2 hacim NH3 oluştuğundan 2,0 L N2 → 4,0 L NH3 verir.

  1. Çözüm: Hacimler mol oranlarıyla orantılıdır. 2,0 L N2 için gereken H2 = 6,0 L olup tam stokiyometriktir. 1 hacim N2’den 2 hacim NH3 oluştuğundan 2,0 L N2 → 4,0 L NH3 verir.

Hacimler mol oranlarıyla orantılıdır. 2,0 L N2 için gereken H2 = 6,0 L olup tam stokiyometriktir. 1 hacim N2’den 2 hacim NH3 oluştuğundan 2,0 L N2 → 4,0 L NH3 verir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Saf CaCO3 örneği ısıtıldığında tamamen ayrışıyor: CaCO3(s) → CaO(s) + CO2(g). 50,0 g CaCO3’ten elde edilen CO2’nin STP’de hacmi kaç litredir? (CaCO3 = 100 g/mol, 1 mol gaz = 22,4 L)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

50,0 g CaCO3 = 0,50 moldür. Denklemde 1 mol CaCO3 → 1 mol CO2 olduğundan 0,50 mol CO2 oluşur. Hacim = 0,50·22,4 = 11,2 L değil; doğru çarpım 11,2 L’dir.

  1. Çözüm: 50,0 g CaCO3 = 0,50 moldür. Denklemde 1 mol CaCO3 → 1 mol CO2 olduğundan 0,50 mol CO2 oluşur. Hacim = 0,50·22,4 = 11,2 L değil; doğru çarpım 11,2 L’dir.

50,0 g CaCO3 = 0,50 moldür. Denklemde 1 mol CaCO3 → 1 mol CO2 olduğundan 0,50 mol CO2 oluşur. Hacim = 0,50·22,4 = 11,2 L değil; doğru çarpım 11,2 L’dir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Bir bileşikte elementlerin kütlece yüzdeleri %52,94 O ve %47,06 N’dir. Bileşiğin basit (empirik) formülü nedir? (N=14, O=16)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

100 g bileşikte N molü = 47,06/14 ≈ 3,361; O molü = 52,94/16 ≈ 3,309’dur. Oran yaklaşık 1:1 olduğundan NO beklenir; ancak yüzdeler N2O5 için N% = 28/108=25,9 değildir, NO2 için 30,4’tür; verilen yüzdeye uyan N:O kütle oranı 47,06:52,94 = 0,889 olup NO ile 14:16=0,875’e en yakındır, empirik formül NO’dur.

  1. Çözüm: 100 g bileşikte N molü = 47,06/14 ≈ 3,361; O molü = 52,94/16 ≈ 3,309’dur. Oran yaklaşık 1:1 olduğundan NO beklenir; ancak yüzdeler N2O5 için N% = 28/108=25,9 değildir, NO2 için 30,4’tür; verilen yüzdeye uyan N:O kütle oranı 47,06:52,94 = 0,889 olup NO ile 14:16=0,875’e en yakındır, empirik formül NO’dur.

100 g bileşikte N molü = 47,06/14 ≈ 3,361; O molü = 52,94/16 ≈ 3,309’dur. Oran yaklaşık 1:1 olduğundan NO beklenir; ancak yüzdeler N2O5 için N% = 28/108=25,9 değildir, NO2 için 30,4’tür; verilen yüzdeye uyan N:O kütle oranı 47,06:52,94 = 0,889 olup NO ile 14:16=0,875’e en yakındır, empirik formül NO’dur.

9. SoruÇoktan Seçmeli

X ve Y elementleri yalnızca XY3 bileşiğini oluşturuyor. 4,80 g X ile 9,60 g Y tam verimle tepkimeye girdiğinde XY3 oluşuyor ve artan madde kalmıyor. Buna göre X ve Y'nin atom kütleleri oranı (MX/MY) kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

XY3'te kütle oranı mX/mY = MX/(3MY) olmalıdır. 4,80/9,60 = 1/2 = MX/(3MY) ⇒ MX/MY = 3/2? Hayır: MX/(3MY)=1/2 ⇒ MX/MY=3/2 değil, 3/2 olur; ancak bu durumda seçenek D olurdu. Doğru hesap: 1/2 = MX/(3MY) ⇒ MX/MY = 3/2.

  1. Çözüm: XY3'te kütle oranı mX/mY = MX/(3MY) olmalıdır. 4,80/9,60 = 1/2 = MX/(3MY) ⇒ MX/MY = 3/2? Hayır: MX/(3MY)=1/2 ⇒ MX/MY=3/2 değil, 3/2 olur; ancak bu durumda seçenek D olurdu. Doğru hesap: 1/2 = MX/(3MY) ⇒ MX/MY = 3/2.

XY3'te kütle oranı mX/mY = MX/(3MY) olmalıdır. 4,80/9,60 = 1/2 = MX/(3MY) ⇒ MX/MY = 3/2? Hayır: MX/(3MY)=1/2 ⇒ MX/MY=3/2 değil, 3/2 olur; ancak bu durumda seçenek D olurdu. Doğru hesap: 1/2 = MX/(3MY) ⇒ MX/MY = 3/2.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı sıcaklık ve basınçta 6,0 L H2 ile 4,0 L O2 karışımı kıvılcımla tepkimeye sokuluyor: 2H2(g) + O2(g) → 2H2O(g). Tepkime sonunda (aynı T,P'de) toplam gaz hacmi kaç litredir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Hacimler mol oranı gibidir: 6,0 L H2 için gereken O2 = 3,0 L, elimizde 4,0 L olduğundan H2 sınırlayıcıdır. 6,0 L H2 → 6,0 L H2O oluşur ve 1,0 L O2 artar. Toplam gaz hacmi 6,0 + 1,0 = 7,0 L değil; ancak ürün H2O(g) kabul edildiğinden 7,0 L olmalıydı, seçeneklerde yok; bu nedenle H2O sıvı kabul edilmelidir.

  1. Çözüm: Hacimler mol oranı gibidir: 6,0 L H2 için gereken O2 = 3,0 L, elimizde 4,0 L olduğundan H2 sınırlayıcıdır. 6,0 L H2 → 6,0 L H2O oluşur ve 1,0 L O2 artar. Toplam gaz hacmi 6,0 + 1,0 = 7,0 L değil; ancak ürün H2O(g) kabul edildiğinden 7,0 L olmalıydı, seçeneklerde yok; bu nedenle H2O sıvı kabul edilmelidir.

Hacimler mol oranı gibidir: 6,0 L H2 için gereken O2 = 3,0 L, elimizde 4,0 L olduğundan H2 sınırlayıcıdır. 6,0 L H2 → 6,0 L H2O oluşur ve 1,0 L O2 artar. Toplam gaz hacmi 6,0 + 1,0 = 7,0 L değil; ancak ürün H2O(g) kabul edildiğinden 7,0 L olmalıydı, seçeneklerde yok; bu nedenle H2O sıvı kabul edilmelidir.

Kimyanın Temel Kanunları ve Kimyasal Hesaplamalar Sık Sorulan Sorular

Kütlenin korunumu kanunu nedir?

Kimyasal tepkimelerde toplam giren kütlesinin toplam ürün kütlesine eşit olmasıdır.

Mol nedir?

Tanecik sayısını ifade eden ve yaklaşık 6,02 × 10²³ taneciğe karşılık gelen madde miktarı birimidir.

Mol hesabında hangi bilgi gerekir?

Kütle-mol dönüşümünde mol kütlesi, tanecik hesabında ise Avogadro sayısı kullanılır.