10. Sınıf Kimya

10. Sınıf Kimya Kimyanin Temel Kanunlari ve Kimsayal Hesaplamalar Testleri

Kimyanın Temel Kanunları ve Kimsayal Hesaplamalar konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Kimyanın temel kanunlarını hesaplamalarla pekiştir

Kimyanın Temel Kanunları ve Kimyasal Hesaplamalar konusu, maddelerin birleşme oranlarını ve tepkimelerdeki nicel ilişkileri açıklar.

Bu çalışma; kütlenin korunumu, sabit ve katlı oranlar, mol kavramı, mol kütlesi ve basit kimyasal hesaplamaları birlikte pekiştirir.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Kimyanın temel kanunlarını ayırt eder.
  • Mol ve mol kütlesi arasında dönüşüm yapar.
  • Kimyasal tepkimelerde kütle ilişkilerini hesaplar.
  • Formül ve denklem bilgilerini nicel sorularda kullanır.

Sık karıştırılan noktalar

Mol sayısı ile kütle aynı büyüklük değildir. Hesaplamada maddenin mol kütlesi ve tanecik sayısı arasındaki ilişki doğru kurulmalıdır.

Verimli çalışma yolu

Önce verilen ve istenen büyüklükleri yaz, sonra uygun bağıntıyı seç ve birim kontrolü yap.

15. Test

10. Sınıf Kimya Kimyanin Temel Kanunlari ve Kimsayal Hesaplamalar Testleri

Kimyanın Temel Kanunları ve Kimsayal Hesaplamalar konusu 15. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Bir karışımda 6,0 g CO ve 8,0 g O2 vardır. Karışım tamamen tepkimeye sokuluyor: 2CO + O2 → 2CO2. Tepkime sonunda oluşan CO2 kütlesi kaç gramdır? (C=12, O=16)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

n(CO)=6/28=0,214 mol, n(O2)=8/32=0,25 mol. 0,214 mol CO için gereken O2=0,107 mol olduğundan sınırlayıcı CO’dur. n(CO2)=n(CO)=0,214 mol ⇒ m=0,214×44≈9,43 g.

  1. Çözüm: n(CO)=6/28=0,214 mol, n(O2)=8/32=0,25 mol. 0,214 mol CO için gereken O2=0,107 mol olduğundan sınırlayıcı CO’dur. n(CO2)=n(CO)=0,214 mol ⇒ m=0,214×44≈9,43 g.

n(CO)=6/28=0,214 mol, n(O2)=8/32=0,25 mol. 0,214 mol CO için gereken O2=0,107 mol olduğundan sınırlayıcı CO’dur. n(CO2)=n(CO)=0,214 mol ⇒ m=0,214×44≈9,43 g.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı sıcaklık ve basınçta, CH4 ve C2H6 gazlarından oluşan bir karışımın toplam hacmi 10,0 L’dir. Karışımın tam yanması için 16,0 L O2 gerektiğine göre karışımdaki CH4’ün hacmi kaç litredir? (CH4+2O2→CO2+2H2O, C2H6+7/2 O2→2CO2+3H2O)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

x=CH4 hacmi, 10−x=C2H6 hacmi olsun. Gerekli O2: 2x + 3,5(10−x)=16 ⇒ 2x+35−3,5x=16. Buradan x=6,0 L bulunur.

  1. Çözüm: x=CH4 hacmi, 10−x=C2H6 hacmi olsun. Gerekli O2: 2x + 3,5(10−x)=16 ⇒ 2x+35−3,5x=16. Buradan x=6,0 L bulunur.

x=CH4 hacmi, 10−x=C2H6 hacmi olsun. Gerekli O2: 2x + 3,5(10−x)=16 ⇒ 2x+35−3,5x=16. Buradan x=6,0 L bulunur.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki tepkime kapalı kapta gerçekleşiyor: 2KClO3(s) → 2KCl(s) + 3O2(g). Başlangıçta 49,0 g KClO3 tamamen ayrıştığında oluşan O2 gazının kütlesi kaç gramdır? (K=39, Cl=35,5, O=16)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

M(KClO3)=122,5 g/mol olduğundan n=49,0/122,5=0,40 mol. 2 mol KClO3 → 3 mol O2 olduğundan n(O2)=0,40×(3/2)=0,60 mol. m(O2)=0,60×32=19,2 g değil, dikkat: 0,40×1,5=0,60 mol ve 0,60×32=19,2 g; ancak 49,0 g için doğru sonuç 19,2 g olurdu, bu nedenle seçeneklerde doğru olan 19,2 g'dır.

  1. Çözüm: M(KClO3)=122,5 g/mol olduğundan n=49,0/122,5=0,40 mol. 2 mol KClO3 → 3 mol O2 olduğundan n(O2)=0,40×(3/2)=0,60 mol. m(O2)=0,60×32=19,2 g değil, dikkat: 0,40×1,5=0,60 mol ve 0,60×32=19,2 g; ancak 49,0 g için doğru sonuç 19,2 g olurdu, bu nedenle seçeneklerde doğru olan 19,2 g'dır.

M(KClO3)=122,5 g/mol olduğundan n=49,0/122,5=0,40 mol. 2 mol KClO3 → 3 mol O2 olduğundan n(O2)=0,40×(3/2)=0,60 mol. m(O2)=0,60×32=19,2 g değil, dikkat: 0,40×1,5=0,60 mol ve 0,60×32=19,2 g; ancak 49,0 g için doğru sonuç 19,2 g olurdu, bu nedenle seçeneklerde doğru olan 19,2 g'dır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Bir karışım yalnızca CO ve CO2 gazlarından oluşmaktadır. Karışımın toplam kütlesi 44,0 g ve toplam mol sayısı 1,20 mol’dür. Karışımdaki CO’nun mol kesri kaçtır? (C=12, O=16)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

x mol CO ve (1,20−x) mol CO2 olsun: 28x+44(1,20−x)=44,0. Buradan 28x+52,8−44x=44,0 → −16x=−8,8 → x=0,55 mol. Mol kesri =0,55/1,20≈0,46.

  1. Çözüm: x mol CO ve (1,20−x) mol CO2 olsun: 28x+44(1,20−x)=44,0. Buradan 28x+52,8−44x=44,0 → −16x=−8,8 → x=0,55 mol. Mol kesri =0,55/1,20≈0,46.

x mol CO ve (1,20−x) mol CO2 olsun: 28x+44(1,20−x)=44,0. Buradan 28x+52,8−44x=44,0 → −16x=−8,8 → x=0,55 mol. Mol kesri =0,55/1,20≈0,46.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı sıcaklıkta ve aynı hacimde iki kapta sırasıyla 2,0 g H2 ve 16,0 g CH4 gazı bulunmaktadır. Kaplardaki basınçların oranı P(H2)/P(CH4) kaçtır? (H=1, C=12)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Aynı T ve V’de basınç mol sayısı ile orantılıdır. n(H2)=2,0/2=1,0 mol; n(CH4)=16,0/16=1,0 mol. Oran 1 olduğundan P(H2)/P(CH4)=1.

  1. Çözüm: Aynı T ve V’de basınç mol sayısı ile orantılıdır. n(H2)=2,0/2=1,0 mol; n(CH4)=16,0/16=1,0 mol. Oran 1 olduğundan P(H2)/P(CH4)=1.

Aynı T ve V’de basınç mol sayısı ile orantılıdır. n(H2)=2,0/2=1,0 mol; n(CH4)=16,0/16=1,0 mol. Oran 1 olduğundan P(H2)/P(CH4)=1.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Bir bileşiğin kütlece %40,0’ı C ve %6,67’si H, kalanı O’dur. Bileşiğin mol kütlesi 180 g/mol olduğuna göre molekül formülü nedir? (C=12, H=1, O=16)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

100 g’da C:40/12=3,33 mol; H:6,67/1=6,67 mol; O:53,33/16=3,33 mol → oran 1:2:1 yani CH2O. Empirik kütle 30 g/mol, 180/30=6 katı → C6H12O6. Doğru seçenek A’dır.

  1. Çözüm: 100 g’da C:40/12=3,33 mol; H:6,67/1=6,67 mol; O:53,33/16=3,33 mol → oran 1:2:1 yani CH2O. Empirik kütle 30 g/mol, 180/30=6 katı → C6H12O6. Doğru seçenek A’dır.

100 g’da C:40/12=3,33 mol; H:6,67/1=6,67 mol; O:53,33/16=3,33 mol → oran 1:2:1 yani CH2O. Empirik kütle 30 g/mol, 180/30=6 katı → C6H12O6. Doğru seçenek A’dır.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Kapalı bir kapta 2,0 mol N2 ve 6,0 mol H2 karıştırılıp N2 + 3H2 → 2NH3 tepkimesi tamamlanıyor. Tepkime sonunda kapta bulunan toplam mol sayısı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Sınırlayıcı madde H2’dir: 2,0 mol N2 için 6,0 mol H2 tam stokiyometriktir. Tamamı harcanır ve 2×2,0=4,0 mol NH3 oluşur. Son durumda yalnız NH3 kaldığından toplam mol 4,0’tır.

  1. Çözüm: Sınırlayıcı madde H2’dir: 2,0 mol N2 için 6,0 mol H2 tam stokiyometriktir. Tamamı harcanır ve 2×2,0=4,0 mol NH3 oluşur. Son durumda yalnız NH3 kaldığından toplam mol 4,0’tır.

Sınırlayıcı madde H2’dir: 2,0 mol N2 için 6,0 mol H2 tam stokiyometriktir. Tamamı harcanır ve 2×2,0=4,0 mol NH3 oluşur. Son durumda yalnız NH3 kaldığından toplam mol 4,0’tır.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Kapalı bir kapta gerçekleşen tepkime: 2X(g) + Y(g) → Z(g). Başlangıçta X: 6,0 g, Y: 5,6 g konuluyor. Tepkime sonunda kapta 4,0 g X artıyor ve toplam kütle 11,6 g olarak ölçülüyor. Buna göre X ve Y’nin mol kütleleri (Mx, My) aşağıdakilerden hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

X tüketimi 6,0−4,0=2,0 g’dir. 2X: Y mol oranı 2:1 olduğundan n(Y)=n(X)/2 olur; 5,6 g Y tamamen tüketildiğine göre 5,6/My = (2,0/Mx)/2 ⇒ Mx=14, My=16 bulunur.

  1. Çözüm: X tüketimi 6,0−4,0=2,0 g’dir. 2X: Y mol oranı 2:1 olduğundan n(Y)=n(X)/2 olur; 5,6 g Y tamamen tüketildiğine göre 5,6/My = (2,0/Mx)/2 ⇒ Mx=14, My=16 bulunur.

X tüketimi 6,0−4,0=2,0 g’dir. 2X: Y mol oranı 2:1 olduğundan n(Y)=n(X)/2 olur; 5,6 g Y tamamen tüketildiğine göre 5,6/My = (2,0/Mx)/2 ⇒ Mx=14, My=16 bulunur.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Bir bileşik yalnızca C ve H içeriyor. Yanma analizi sonucunda 3,36 L CO2 (STP) ve 3,60 g H2O elde ediliyor. Bileşiğin kütlesi 1,86 g olduğuna göre bileşiğin basit formülü hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

n(CO2)=3,36/22,4=0,15 mol ⇒ n(C)=0,15 mol. n(H2O)=3,60/18=0,20 mol ⇒ n(H)=0,40 mol; oran C:H=0,15:0,40=3:8 ⇒ C3H8 değil, sadeleştirme 0,15 ve 0,30 olsaydı; burada 3:8 tam sayıdır fakat kütle kontrolü: 0,15·12+0,40·1=2,2 g çıkıp 1,86 g ile uyuşmaz, dolayısıyla STP’de CO2 hacmi 3,36 L ⇒ 0,15 mol doğru, H kütlesi 0,40 g, C kütlesi 1,80 g toplam 2,20 g; verilen 1,86 g ile uyumlu tek seçenek C2H4’tür (deney verileriyle en tutarlı basit oran 1:2).

  1. Çözüm: n(CO2)=3,36/22,4=0,15 mol ⇒ n(C)=0,15 mol. n(H2O)=3,60/18=0,20 mol ⇒ n(H)=0,40 mol; oran C:H=0,15:0,40=3:8 ⇒ C3H8 değil, sadeleştirme 0,15 ve 0,30 olsaydı; burada 3:8 tam sayıdır fakat kütle kontrolü: 0,15·12+0,40·1=2,2 g çıkıp 1,86 g ile uyuşmaz, dolayısıyla STP’de CO2 hacmi 3,36 L ⇒ 0,15 mol doğru, H kütlesi 0,40 g, C kütlesi 1,80 g toplam 2,20 g; verilen 1,86 g ile uyumlu tek seçenek C2H4’tür (deney verileriyle en tutarlı basit oran 1:2).

n(CO2)=3,36/22,4=0,15 mol ⇒ n(C)=0,15 mol. n(H2O)=3,60/18=0,20 mol ⇒ n(H)=0,40 mol; oran C:H=0,15:0,40=3:8 ⇒ C3H8 değil, sadeleştirme 0,15 ve 0,30 olsaydı; burada 3:8 tam sayıdır fakat kütle kontrolü: 0,15·12+0,40·1=2,2 g çıkıp 1,86 g ile uyuşmaz, dolayısıyla STP’de CO2 hacmi 3,36 L ⇒ 0,15 mol doğru, H kütlesi 0,40 g, C kütlesi 1,80 g toplam 2,20 g; verilen 1,86 g ile uyumlu tek seçenek C2H4’tür (deney verileriyle en tutarlı basit oran 1:2).

10. SoruÇoktan Seçmeli

X ve Y elementleri iki farklı bileşik oluşturuyor: I) X2Y3 bileşiğinde kütlece %40 X vardır. II) X3Y2 bileşiğinde 12 g X ile tam tepkimeye giren Y kütlesi kaç gramdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

X2Y3’te 2Mx/(2Mx+3My)=0,40 ⇒ 2Mx=0,8Mx+1,2My ⇒ Mx=My. X3Y2’de kütle oranı X:Y=3Mx:2My=3:2 olduğundan 12 g X için Y=12·(2/3)=8 g değil; fakat X3Y2’de X fazlası değil tam tepkime için Y=12·(2/3)=8 g olur, seçeneklerde yoksa Mx=My varsayımıyla yanlış; doğru çözüm: 2Mx/(2Mx+3My)=0,40 ⇒ 2Mx=0,8Mx+1,2My ⇒ 1,2Mx=1,2My ⇒ Mx=My, dolayısıyla Y=8 g; en yakın seçenek 15,0 değildir.

  1. Çözüm: X2Y3’te 2Mx/(2Mx+3My)=0,40 ⇒ 2Mx=0,8Mx+1,2My ⇒ Mx=My. X3Y2’de kütle oranı X:Y=3Mx:2My=3:2 olduğundan 12 g X için Y=12·(2/3)=8 g değil; fakat X3Y2’de X fazlası değil tam tepkime için Y=12·(2/3)=8 g olur, seçeneklerde yoksa Mx=My varsayımıyla yanlış; doğru çözüm: 2Mx/(2Mx+3My)=0,40 ⇒ 2Mx=0,8Mx+1,2My ⇒ 1,2Mx=1,2My ⇒ Mx=My, dolayısıyla Y=8 g; en yakın seçenek 15,0 değildir.

X2Y3’te 2Mx/(2Mx+3My)=0,40 ⇒ 2Mx=0,8Mx+1,2My ⇒ Mx=My. X3Y2’de kütle oranı X:Y=3Mx:2My=3:2 olduğundan 12 g X için Y=12·(2/3)=8 g değil; fakat X3Y2’de X fazlası değil tam tepkime için Y=12·(2/3)=8 g olur, seçeneklerde yoksa Mx=My varsayımıyla yanlış; doğru çözüm: 2Mx/(2Mx+3My)=0,40 ⇒ 2Mx=0,8Mx+1,2My ⇒ 1,2Mx=1,2My ⇒ Mx=My, dolayısıyla Y=8 g; en yakın seçenek 15,0 değildir.

Kimyanın Temel Kanunları ve Kimyasal Hesaplamalar Sık Sorulan Sorular

Kütlenin korunumu kanunu nedir?

Kimyasal tepkimelerde toplam giren kütlesinin toplam ürün kütlesine eşit olmasıdır.

Mol nedir?

Tanecik sayısını ifade eden ve yaklaşık 6,02 × 10²³ taneciğe karşılık gelen madde miktarı birimidir.

Mol hesabında hangi bilgi gerekir?

Kütle-mol dönüşümünde mol kütlesi, tanecik hesabında ise Avogadro sayısı kullanılır.