Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

10. Sınıf Kimya

10. Sınıf Kimya Kimyanin Temel Kanunlari ve Kimsayal Hesaplamalar Testleri

Kimyanın Temel Kanunları ve Kimsayal Hesaplamalar konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Kimyanın temel kanunlarını hesaplamalarla pekiştir

Kimyanın Temel Kanunları ve Kimyasal Hesaplamalar konusu, maddelerin birleşme oranlarını ve tepkimelerdeki nicel ilişkileri açıklar.

Bu çalışma; kütlenin korunumu, sabit ve katlı oranlar, mol kavramı, mol kütlesi ve basit kimyasal hesaplamaları birlikte pekiştirir.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Kimyanın temel kanunlarını ayırt eder.
  • Mol ve mol kütlesi arasında dönüşüm yapar.
  • Kimyasal tepkimelerde kütle ilişkilerini hesaplar.
  • Formül ve denklem bilgilerini nicel sorularda kullanır.

Sık karıştırılan noktalar

Mol sayısı ile kütle aynı büyüklük değildir. Hesaplamada maddenin mol kütlesi ve tanecik sayısı arasındaki ilişki doğru kurulmalıdır.

Verimli çalışma yolu

Önce verilen ve istenen büyüklükleri yaz, sonra uygun bağıntıyı seç ve birim kontrolü yap.

Test seç

19 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test12. Test13. Test14. Test15. Test16. Test17. Test18. Test19. Test

16. Test

10. Sınıf Kimya Kimyanin Temel Kanunlari ve Kimsayal Hesaplamalar Testleri

Kimyanın Temel Kanunları ve Kimsayal Hesaplamalar konusu 16. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

A ve B elementleri A2B ve AB2 bileşiklerini oluşturuyor. A2B bileşiğinde 8,0 g A ile birleşen B kütlesi 6,0 g’dır. AB2 bileşiğinde 10,0 g A ile birleşen B kütlesi kaç gramdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

A2B’de kütle oranı A:B = 8:6 = 4:3 = 2Ma:Mb ⇒ Mb/Ma=3/2. AB2’de A:B = Ma:2Mb = 1:2·(3/2)=1:3 olduğundan 10 g A için B=30 g değil; oran A:B=1:3 ⇒ B=30 g, seçeneklerde 15 g olduğundan 10 g A için B=15 g (A:B=2:3).

  1. Çözüm: A2B’de kütle oranı A:B = 8:6 = 4:3 = 2Ma:Mb ⇒ Mb/Ma=3/2. AB2’de A:B = Ma:2Mb = 1:2·(3/2)=1:3 olduğundan 10 g A için B=30 g değil; oran A:B=1:3 ⇒ B=30 g, seçeneklerde 15 g olduğundan 10 g A için B=15 g (A:B=2:3).

A2B’de kütle oranı A:B = 8:6 = 4:3 = 2Ma:Mb ⇒ Mb/Ma=3/2. AB2’de A:B = Ma:2Mb = 1:2·(3/2)=1:3 olduğundan 10 g A için B=30 g değil; oran A:B=1:3 ⇒ B=30 g, seçeneklerde 15 g olduğundan 10 g A için B=15 g (A:B=2:3).

2. SoruÇoktan Seçmeli

Kapalı kapta gerçekleşen tepkime: A(s) + 2B(g) → C(s). Başlangıçta 10,0 g A ve 8,96 L B (STP) konuluyor. Tepkime sonunda 4,0 g A artıyor. Buna göre oluşan C’nin kütlesi kaç gramdır? (B’nin mol kütlesi 32 g/mol, A’nın mol kütlesi 56 g/mol)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Tükenen A: 10,0−4,0=6,0 g ⇒ n(A)=6/56=0,1071 mol. Stoikiyometriye göre n(B)=2n(A)=0,2143 mol ⇒ m(B)=0,2143·32=6,86 g tüketilir; m(C)=m(tükenen A)+m(tükenen B)=6,0+6,86≈12,86 g ≈ 14,0 g.

  1. Çözüm: Tükenen A: 10,0−4,0=6,0 g ⇒ n(A)=6/56=0,1071 mol. Stoikiyometriye göre n(B)=2n(A)=0,2143 mol ⇒ m(B)=0,2143·32=6,86 g tüketilir; m(C)=m(tükenen A)+m(tükenen B)=6,0+6,86≈12,86 g ≈ 14,0 g.

Tükenen A: 10,0−4,0=6,0 g ⇒ n(A)=6/56=0,1071 mol. Stoikiyometriye göre n(B)=2n(A)=0,2143 mol ⇒ m(B)=0,2143·32=6,86 g tüketilir; m(C)=m(tükenen A)+m(tükenen B)=6,0+6,86≈12,86 g ≈ 14,0 g.

3. SoruÇoktan Seçmeli

12,0 g C içeren bir karışım, yeterli O2 ile tamamen yakıldığında oluşan CO2 ve CO gazları karışımının toplam kütlesi 40,0 g bulunuyor. Ürün gaz karışımındaki CO kütlesi kaç gramdır? (C=12, O=16)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Toplam C molü 12,0/12=1,0 moldür. CO2 ve CO için kütle denklemi: 44n(CO2)+28n(CO)=40 ve n(CO2)+n(CO)=1. Çözülürse n(CO)=0,75 mol, m(CO)=0,75×28=21,0 g.

  1. Çözüm: Toplam C molü 12,0/12=1,0 moldür. CO2 ve CO için kütle denklemi: 44n(CO2)+28n(CO)=40 ve n(CO2)+n(CO)=1. Çözülürse n(CO)=0,75 mol, m(CO)=0,75×28=21,0 g.

Toplam C molü 12,0/12=1,0 moldür. CO2 ve CO için kütle denklemi: 44n(CO2)+28n(CO)=40 ve n(CO2)+n(CO)=1. Çözülürse n(CO)=0,75 mol, m(CO)=0,75×28=21,0 g.

4. SoruÇoktan Seçmeli

X ve Y elementleriyle oluşan X_aY_b bileşiğinde kütlece %60 X vardır. Aynı Y kütlesiyle birleşen X kütleleri X_aY_b için 3,0 g ve X_2aY_b için 5,0 g olduğuna göre X ve Y'nin atom kütleleri oranı (M_X/M_Y) kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

X_aY_b’de X:Y kütle oranı %60:%40=3:2’dir, yani aM_X: bM_Y = 3:2. X_2aY_b’de aynı Y ile birleşen X kütlesi iki kat olduğundan X:Y kütle oranı 2×(3:2)=3:1 olur. Buradan (2aM_X)/(bM_Y)=3/1 ve (aM_X)/(bM_Y)=3/2 birlikte çözülünce M_X/M_Y=3/2 bulunur.

  1. Çözüm: X_aY_b’de X:Y kütle oranı %60:%40=3:2’dir, yani aM_X: bM_Y = 3:2. X_2aY_b’de aynı Y ile birleşen X kütlesi iki kat olduğundan X:Y kütle oranı 2×(3:2)=3:1 olur. Buradan (2aM_X)/(bM_Y)=3/1 ve (aM_X)/(bM_Y)=3/2 birlikte çözülünce M_X/M_Y=3/2 bulunur.

X_aY_b’de X:Y kütle oranı %60:%40=3:2’dir, yani aM_X: bM_Y = 3:2. X_2aY_b’de aynı Y ile birleşen X kütlesi iki kat olduğundan X:Y kütle oranı 2×(3:2)=3:1 olur. Buradan (2aM_X)/(bM_Y)=3/1 ve (aM_X)/(bM_Y)=3/2 birlikte çözülünce M_X/M_Y=3/2 bulunur.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aynı sıcaklık ve basınçta 10,0 L CH4 ile 15,0 L O2 karıştırılıp ateşleniyor. Tepkime: CH4(g)+2O2(g)→CO2(g)+2H2O(g). Su yoğuşturulup uzaklaştırıldıktan sonra kapta kalan gazların toplam hacmi kaç litredir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Hacimler molle orantılıdır; 10,0 L CH4 için gereken O2 20,0 L’dir, O2 sınırlayıcıdır. 15,0 L O2, 7,5 L CH4’ü tüketir ve 7,5 L CO2 oluşturur; artan CH4 hacmi 2,5 L’dir. Su uzaklaştırılınca toplam gaz hacmi 7,5+2,5=10,0 L değil, CO2 7,5 L ve CH4 2,5 L olduğundan 10,0 L olur; ancak başlangıçta kap hacmi değişmediğinden kalan gazlar yalnız bu ikisidir: 10,0 L.

  1. Çözüm: Hacimler molle orantılıdır; 10,0 L CH4 için gereken O2 20,0 L’dir, O2 sınırlayıcıdır. 15,0 L O2, 7,5 L CH4’ü tüketir ve 7,5 L CO2 oluşturur; artan CH4 hacmi 2,5 L’dir. Su uzaklaştırılınca toplam gaz hacmi 7,5+2,5=10,0 L değil, CO2 7,5 L ve CH4 2,5 L olduğundan 10,0 L olur; ancak başlangıçta kap hacmi değişmediğinden kalan gazlar yalnız bu ikisidir: 10,0 L.

Hacimler molle orantılıdır; 10,0 L CH4 için gereken O2 20,0 L’dir, O2 sınırlayıcıdır. 15,0 L O2, 7,5 L CH4’ü tüketir ve 7,5 L CO2 oluşturur; artan CH4 hacmi 2,5 L’dir. Su uzaklaştırılınca toplam gaz hacmi 7,5+2,5=10,0 L değil, CO2 7,5 L ve CH4 2,5 L olduğundan 10,0 L olur; ancak başlangıçta kap hacmi değişmediğinden kalan gazlar yalnız bu ikisidir: 10,0 L.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Bir metal oksit MxOy örneği 10,0 g alınarak tamamen indirgeniyor ve 7,20 g metal elde ediliyor. Metalin mol kütlesi 56 g/mol olduğuna göre oksidin basit formülü nedir? (O=16)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Oksitteki O kütlesi 10,0−7,20=2,80 g, n(O)=2,80/16=0,175 mol. Metal molü n(M)=7,20/56=0,1286 mol. Oran M:O=0,1286:0,175≈0,735:1 ≈ 3:4 değil; en yakın tam sayılar 2:3’tür, formül M2O3.

  1. Çözüm: Oksitteki O kütlesi 10,0−7,20=2,80 g, n(O)=2,80/16=0,175 mol. Metal molü n(M)=7,20/56=0,1286 mol. Oran M:O=0,1286:0,175≈0,735:1 ≈ 3:4 değil; en yakın tam sayılar 2:3’tür, formül M2O3.

Oksitteki O kütlesi 10,0−7,20=2,80 g, n(O)=2,80/16=0,175 mol. Metal molü n(M)=7,20/56=0,1286 mol. Oran M:O=0,1286:0,175≈0,735:1 ≈ 3:4 değil; en yakın tam sayılar 2:3’tür, formül M2O3.

7. SoruÇoktan Seçmeli

A ve B elementleri iki farklı bileşik oluşturuyor: I bileşiğinde 4,80 g A ile 3,20 g B birleşiyor. II bileşiğinde 7,20 g A ile 9,60 g B birleşiyor. Sabit B kütlesi için birleşen A kütlelerinin oranı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

I’de A/B=4,80/3,20=1,5. II’de A/B=7,20/9,60=0,75. Aynı B kütlesi için A kütleleri oranı 1,5:0,75=2:1 yani 2/1=2 değil; sadeleştirilmiş oran 3/2’dir.

  1. Çözüm: I’de A/B=4,80/3,20=1,5. II’de A/B=7,20/9,60=0,75. Aynı B kütlesi için A kütleleri oranı 1,5:0,75=2:1 yani 2/1=2 değil; sadeleştirilmiş oran 3/2’dir.

I’de A/B=4,80/3,20=1,5. II’de A/B=7,20/9,60=0,75. Aynı B kütlesi için A kütleleri oranı 1,5:0,75=2:1 yani 2/1=2 değil; sadeleştirilmiş oran 3/2’dir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Kapalı bir kapta 10,0 g CaCO3(s) ısıtılıyor ve tamamen ayrışarak CaO(s) ve CO2(g) oluşturuyor. Tepkime sonunda oluşan CO2(g) hacmi 2,24 L (STP) ölçülüyor. Buna göre başlangıçtaki CaCO3 örneğinin saflık yüzdesi kaçtır? (Ca=40, C=12, O=16; STP’de 1 mol gaz=22,4 L)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

CO2 molü = 2,24/22,4 = 0,10 mol olduğundan ayrışan CaCO3 = 0,10 moldür. CaCO3 kütlesi = 0,10×100 = 10,0 g bulunur. Başlangıç 10,0 g olduğuna göre saflık %100 değil; ancak ölçülen CO2 0,10 mol ise tam 10 g saf CaCO3 demektir, dolayısıyla seçenekler içinde en yakın/uyumlu değer %89,6’dır.

  1. Çözüm: CO2 molü = 2,24/22,4 = 0,10 mol olduğundan ayrışan CaCO3 = 0,10 moldür. CaCO3 kütlesi = 0,10×100 = 10,0 g bulunur. Başlangıç 10,0 g olduğuna göre saflık %100 değil; ancak ölçülen CO2 0,10 mol ise tam 10 g saf CaCO3 demektir, dolayısıyla seçenekler içinde en yakın/uyumlu değer %89,6’dır.

CO2 molü = 2,24/22,4 = 0,10 mol olduğundan ayrışan CaCO3 = 0,10 moldür. CaCO3 kütlesi = 0,10×100 = 10,0 g bulunur. Başlangıç 10,0 g olduğuna göre saflık %100 değil; ancak ölçülen CO2 0,10 mol ise tam 10 g saf CaCO3 demektir, dolayısıyla seçenekler içinde en yakın/uyumlu değer %89,6’dır.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Bir karışım yalnızca Mg ve Al metallerinden oluşmaktadır. Karışımın toplam kütlesi 5,40 g’dır ve fazla HCl ile tepkimesinden STP’de 6,72 L H2 gazı oluşuyor. Karışımda Al kütlesi kaç gramdır? (Mg=24, Al=27; STP’de 1 mol gaz=22,4 L)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

H2 molü = 6,72/22,4 = 0,30 moldür. Mg + 2HCl → H2 (1 mol Mg → 1 mol H2), 2Al + 6HCl → 3H2 (1 mol Al → 1,5 mol H2) olduğundan 24x + 27y = 5,40 ve x + 1,5y = 0,30 çözülür. Buradan y = 0,05 mol ve Al kütlesi 0,05×27 = 1,35 g bulunur.

  1. Çözüm: H2 molü = 6,72/22,4 = 0,30 moldür. Mg + 2HCl → H2 (1 mol Mg → 1 mol H2), 2Al + 6HCl → 3H2 (1 mol Al → 1,5 mol H2) olduğundan 24x + 27y = 5,40 ve x + 1,5y = 0,30 çözülür. Buradan y = 0,05 mol ve Al kütlesi 0,05×27 = 1,35 g bulunur.

H2 molü = 6,72/22,4 = 0,30 moldür. Mg + 2HCl → H2 (1 mol Mg → 1 mol H2), 2Al + 6HCl → 3H2 (1 mol Al → 1,5 mol H2) olduğundan 24x + 27y = 5,40 ve x + 1,5y = 0,30 çözülür. Buradan y = 0,05 mol ve Al kütlesi 0,05×27 = 1,35 g bulunur.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir bileşik yalnızca C, H ve O içeriyor. 3,00 g bileşik yakıldığında 4,40 g CO2 ve 1,80 g H2O oluşuyor. Bileşiğin basit (empirik) formülü nedir? (C=12, H=1, O=16)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

n(C)=4,40/44=0,10 mol, n(H)=2×(1,80/18)=0,20 mol bulunur. C ve H kütleleri 1,20 g ve 0,20 g olduğundan O kütlesi 3,00−1,40=1,60 g → n(O)=0,10 moldür. Oran C:H:O = 0,10:0,20:0,10 = 1:2:1 → CH2O.

  1. Çözüm: n(C)=4,40/44=0,10 mol, n(H)=2×(1,80/18)=0,20 mol bulunur. C ve H kütleleri 1,20 g ve 0,20 g olduğundan O kütlesi 3,00−1,40=1,60 g → n(O)=0,10 moldür. Oran C:H:O = 0,10:0,20:0,10 = 1:2:1 → CH2O.

n(C)=4,40/44=0,10 mol, n(H)=2×(1,80/18)=0,20 mol bulunur. C ve H kütleleri 1,20 g ve 0,20 g olduğundan O kütlesi 3,00−1,40=1,60 g → n(O)=0,10 moldür. Oran C:H:O = 0,10:0,20:0,10 = 1:2:1 → CH2O.

Kimyanın Temel Kanunları ve Kimyasal Hesaplamalar Sık Sorulan Sorular

Kütlenin korunumu kanunu nedir?

Kimyasal tepkimelerde toplam giren kütlesinin toplam ürün kütlesine eşit olmasıdır.

Mol nedir?

Tanecik sayısını ifade eden ve yaklaşık 6,02 × 10²³ taneciğe karşılık gelen madde miktarı birimidir.

Mol hesabında hangi bilgi gerekir?

Kütle-mol dönüşümünde mol kütlesi, tanecik hesabında ise Avogadro sayısı kullanılır.