TYT - Sözcük Türleri - Orta Test - Sözcük Türleri 7 - 2
Doğru cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük bağlaçtır?
A) İle kalem aldım.
B) Annem ile babam geldi.
C) Kapı ile pencere boyandı.
D) İle kelimesi cümlede farklı görevlerde kullanılır.
A
İle kalem aldım.
B
Annem ile babam geldi.
C
Kapı ile pencere boyandı.
D
İle kelimesi cümlede farklı görevlerde kullanılır.
Çözüm
B’de “ile” iki adı birbirine bağladığı için bağlaçtır (ve anlamında). A’da kullanım hatalı, C’de “kapı ile pencere” birlikte özne olsa da “ile” burada da bağlama görevi görür; ancak soruda bağlaç kullanımını en açık veren seçenek B’dir.
2. soru
TYT - Sözcük Türleri - Orta Test - Sözcük Türleri 7 - 3
Doğru cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük isim (ad) görevindedir?
A) Bu yüzden gelmedim.
B) Yüz sayısı matematikte önemlidir.
C) Onu yüz kere uyardım.
D) Çocuğun yüzü güldü.
A
Bu yüzden gelmedim.
B
Yüz sayısı matematikte önemlidir.
C
Onu yüz kere uyardım.
D
Çocuğun yüzü güldü.
Çözüm
B’de “yüz” bir sayıyı ad olarak karşılar ve isim görevindedir. A’da “bu yüzden” kalıplaşmış bağlaç/edat değeri taşır, C’de sayı sıfatı, D’de “yüzü” isimdir ancak ek almış hâlidir; soruda yalın isim kullanımı B’dedir.
3. soru
TYT - Sözcük Türleri - Orta Test - Sözcük Türleri 7 - 4
Doğru cevap: C
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük tür bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) Bu *güzel* günleri unutmayacağız.
B) Çok *hızlı* koştuğu için yoruldu.
C) *Yalnız* çocuklar bu oyuna katılabilir.
D) Bu soruyu *kolay* çözdü.
A
güzel
B
hızlı
C
yalnız
D
kolay
Çözüm
A, B ve D'de sözcükler sıfat ya da zarf olarak kullanılmıştır. C'de “yalnız” sözcüğü “çocuklar”ı nitelediği için sıfattır; ancak diğerleriyle aynı türde değerlendirilmez (A ve D sıfat, B zarf).
4. soru
TYT - Sözcük Türleri - Orta Test - Sözcük Türleri 7 - 6
Doğru cevap: A
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük edattır?
A) Başarı *için* düzenli çalışmak gerekir.
B) O, *için* kelimesinin anlamını sordu.
C) Bu iş *için* değil, senin hatan.
D) Sınav *için* mi geldin, görüşmek için mi?
A
için (amaç bildirir)
B
için (kelime olarak kullanılmış)
C
için (değil yapısında)
D
için (soru içinde)
Çözüm
A'da “için” sözcüğü tek başına anlamı olmayan, cümleye amaç anlamı katan edattır. B'de sözcük ad olarak kullanılmıştır; C ve D'de de yapı içinde geçse de edat görevini en açık biçimde A'da sürdürür.
5. soru
TYT - Sözcük Türleri - Orta Test - Sözcük Türleri 7 - 7
Doğru cevap: C
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük bağlaçtır?
A) Ne *de* aradı ne mesaj attı.
B) *De* ki yarın erken gelsin.
C) Evde *de* okulda da aynı kurallar geçerli.
D) *De* beni de anlayın.
A
de (ne...ne bağlamında)
B
de (fiil: demek)
C
de (da bağlacı)
D
de (fiil: demek)
Çözüm
C'de “de” sözcüğü “evde” ile “okulda”yı bağladığı için bağlaçtır ve ayrı yazılır. B ve D'de “de” fiildir (demek). A'da ise “ne...ne” yapısı bağlayıcıdır; altı çizili “de” bağlaç değildir.
6. soru
TYT - Sözcük Türleri - Orta Test - Sözcük Türleri 9 - 6
Doğru cevap: C
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük edattır?
A) Bu konuda gibi düşünmüyorum.
B) Gibi bir ses duydum.
C) Onun gibi konuşma.
D) Gibi davranışlar hoş değil.
A
Bu konuda gibi düşünmüyorum.
B
Gibi bir ses duydum.
C
Onun gibi konuşma.
D
Gibi davranışlar hoş değil.
Çözüm
C’de “gibi” benzetme anlamı katar ve tek başına anlamı olmadığı için edattır. B ve D’de “gibi” sözcüğü isimden önce kullanılsa da anlamı net olmadığı için edat sayılmaz; A ise anlamca bozuk bir kullanımdır.
7. soru
Çözümlü soru 7
Doğru cevap: C
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük “edat”tır?
A) Bu konuyu gibi anlatabilen pek yok.
B) Onun gibi biriyle çalışmak zor.
C) Bu iş, düşündüğün gibi kolay değil.
D) Sen gibi konuşanları dinlemem.
A
Zarf
B
Sıfat
C
Edat
D
Zamir
Çözüm
C’de “gibi” kendinden önceki yargıyla benzetme kuran, tek başına anlamı olmayan bir edattır. A’da “anlatabilen” fiilini derecelendirerek zarf, B’de “biri”ni niteleyerek sıfat, D’de “senin gibi” yapısında zamirleşmiş bir kullanımdır. Doğru cevap C’dir.
8. soru
Çözümlü soru 8
Doğru cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük “isim”dir?
A) Bu konuyu çok iyi biliyor.
B) Çok konuşmak bazen zararlıdır.
C) Bu işin çoğu bitti.
D) Çok güzel bir gün.
A
Zarf
B
İsim
C
Zamir
D
Sıfat
Çözüm
B’de “çok” sözcüğü “konuşmak” fiilimsisini nitelemeyip doğrudan özne konumunda kullanılarak adlaşmıştır; isimdir. A’da zarf, D’de sıfat görevindedir; C’de “çoğu” isim yerine kullanıldığı için zamirdir. Doğru cevap B’dir.
9. soru
Çözümlü soru 9
Doğru cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük “zarf” değildir?
A) Soruyu **doğru** çözdü.
B) **Doğru** cevapları işaretledi.
C) Bu iş **doğru** değil.
D) **Doğru** konuşmak her zaman kolay değildir.
A
Soruyu doğru çözdü.
B
Doğru cevapları işaretledi.
C
Bu iş doğru değil.
D
Doğru konuşmak her zaman kolay değildir.
Çözüm
B'de “doğru” isim olan “cevapları” nitelediği için sıfattır. A'da fiili (çözdü) niteleyerek zarf, C'de yüklemde isim (sıfat görevli) olarak, D'de ise isim-fiili niteleyerek zarf görevindedir.
10. soru
Çözümlü soru 10
Doğru cevap: A
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük tür bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) Bu konuda seninle *ayrı* düşünüyorum.
B) *Yalnız* çocuklar değil, yetişkinler de etkilenmiş.
C) Onu burada *ancak* yarın görebiliriz.
D) Bu işin *sadece* bir kısmını ben yaptım.
A
ayrı
B
yalnız
C
ancak
D
sadece
Çözüm
A'daki “ayrı” sözcüğü sıfat görevindedir (ayrı düşünüyorum: niteleme). B, C ve D’deki sözcükler cümlede anlamı sınırlandıran/pekiştiren edat-zarf işleviyle kullanılmıştır. Bu nedenle türce farklı olan A’dır.
11. soru
Çözümlü soru 11
Doğru cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük tür bakımından ötekilerden farklıdır?
A) Bunu ancak sen çözebilirsin.
B) Ancak bu şartla kabul ederim.
C) Bu işin sonu ancak böyle biter.
D) İstediğini yap, ancak beni karıştırma.
A
Zarf
B
Edat
C
Zarf
D
Bağlaç
Çözüm
B’de “ancak” ‘yalnız/sadece’ anlamıyla edat görevindedir ve kendinden sonraki sözle anlam ilgisi kurar. A ve C’de fiili/sonucu sınırlayan zarf, D’de ise iki yargıyı bağlayan bağlaçtır. Bu yüzden tür bakımından farklı olan B’dir.
12. soru
Çözümlü soru 12
Doğru cevap: C
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük “adlaşmış sıfat”tır?
A) Güzel konuşmak bazen yetmez.
B) Güzel bir gün geçirdik.
C) Güzel olanı seçmek zorundasın.
D) Bu tablo güzel görünüyor.
A
Adlaşmış sıfat
B
Sıfat
C
Adlaşmış sıfat
D
Zarf
Çözüm
C’de “güzel” isim görevinde kullanılmış ve “olan”la birlikte ‘güzel olan (şey)’ anlamını karşılar; adlaşmıştır. B’de isim niteleyen sıfattır, D’de yüklemi niteleyen zarftır. A’da ise “güzel” fiilimsiyle birlikte zarflaşmıştır.
