TYT - Edat-Bağlaç-Ünlem - Orta Test - Edat-Bağlaç-Ünlem 6 - 2
Doğru cevap: A
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ki” bağlaçtır?
A) Duydum ki çoktan yola çıkmışsın.
B) Evdeki düzeni kim bozdu?
C) Öyle yorgundu ki konuşamadı.
D) Yarınki toplantı ertelendi.
A
Duydum ki çoktan yola çıkmışsın.
B
Evdeki düzeni kim bozdu?
C
Öyle yorgundu ki konuşamadı.
D
Yarınki toplantı ertelendi.
Çözüm
A’daki “ki” bağlaçtır ve ayrı yazılır. B ve D’deki “-ki” ek görevindedir; C’deki “ki” ise pekiştirme/sonuç ilişkisi kurar ancak soru “bağlaç” olarak doğrudan A’daki kullanımı hedefler.
2. soru
Çözümlü soru 2
Doğru cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, bağlaç olarak kullanılmıştır?
A) Bu kadarını da mı bekliyordun?
B) Ben de geleceğim.
C) O dağ çok uzakta.
D) Kitabı da masaya bırak.
A
da
B
de
C
dağ
D
da
Çözüm
“Ben de geleceğim.” cümlesinde “de” bağlaçtır ve ayrı yazılır. Diğerlerinde “da” ya soru edatıyla kalıplaşmış kullanım içinde ya da vurgu amaçlı ek gibi kullanımla bağlaç değildir.
3. soru
Çözümlü soru 3
Doğru cevap: C
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili söz öbeği edat (ilgeç) göreviyle kullanılmıştır?
A) Başarı, sayesinde elde edilir.
B) Bu gecikme senin yüzünden oldu.
C) Onun gibi davranmak istemiyorum.
D) Sınav üzere hazırlanıyoruz.
A
Başarı, sayesinde elde edilir.
B
Bu gecikme senin yüzünden oldu.
C
Onun gibi davranmak istemiyorum.
D
Sınav üzere hazırlanıyoruz.
Çözüm
C’de “gibi” benzetme anlamı katan edattır ve kendinden önceki sözcükle öbek kurar. A ve B’de “sayesinde/yüzünden” isim soylu sözcükler olup cümlede yüklem tamamlayıcısı gibi kullanılmıştır; D’de “üzere” bu bağlamda doğru/yerleşik bir edat kullanımı değildir.
4. soru
Çözümlü soru 4
Doğru cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük bağlaç olarak kullanılmıştır?
A) İse yarın erkenden yola çıkacağız.
B) Ben gelirim; Ali ise evde kalır.
C) İse de olur, olmasa da.
D) Bu ise çok eski bir gelenek.
A
İse yarın erkenden yola çıkacağız.
B
Ben gelirim; Ali ise evde kalır.
C
İse de olur, olmasa da.
D
Bu ise çok eski bir gelenek.
Çözüm
B’de “ise” iki ögeyi karşılaştırıp ayıran bağlaçtır (ben… Ali ise…). D’de “bu ise” yapısında “ise” ek-fiil/bağlama unsuru gibi kullanılıp bağlaç işlevi taşımaz; A ve C’de kullanım bozuk/yerleşik değildir.
5. soru
Çözümlü soru 5
Doğru cevap: D
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, kendisinden önceki sözcüğün anlamını pekiştiren bir edat olarak kullanılmıştır?
A) Bu kitabı da okudum.
B) İle konuşmak istiyorum.
C) Onun gibi düşünmüyorum.
D) Sınav bile gözünü korkutmadı.
A
A
B
B
C
C
D
D
Çözüm
"Bile" cümlede beklenmedik/abartılı durum vurgusu yapan, anlamı pekiştiren edattır. "Da" bağlaç, "ile" çoğunlukla bağlaç/edat tartışmasına açık olabildiğinden burada hedeflenen pekiştirme değildir; "gibi" benzetme edatıdır.
6. soru
Çözümlü soru 6
Doğru cevap: C
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, cümleye olasılık/varsayım anlamı katan bir bağlaçtır?
A) Meğer seni aramışlar.
B) Hâlbuki ben bunu söylememiştim.
C) Sanki her şeyi biliyormuş gibi konuşuyor.
D) Üstelik kimseye haber vermedi.
A
A
B
B
C
C
D
D
Çözüm
"Sanki" varsayım/benzetme anlamı katarak cümlede gerçek dışı bir izlenim oluşturur ve bağlaç gibi kullanılır. "Meğer" sonradan anlama, "hâlbuki" karşıtlık, "üstelik" ise ekleme anlamı verir.
7. soru
Çözümlü soru 7
Doğru cevap: A
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlem, cümlenin ögesi değildir (yalnızca duygu bildirir)?
A) Eyvah, anahtarı evde unuttum!
B) Hey, buraya gelir misin?
C) Ah o günler, bir daha gelmeyecek.
D) Bravo, bu soruyu da çözdün.
A
A
B
B
C
C
D
D
Çözüm
A’da "Eyvah" yalnızca duygu bildirir; cümlenin özne/nesne gibi bir ögesi değildir. B’de "Hey" seslenme işleviyle muhatabı belirtir; C ve D’de ünlem, hitap/tepki bildirerek cümleyle daha doğrudan ilişkilidir.
8. soru
Çözümlü soru 8
Doğru cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, bağlaç değil edat görevindedir?
A) Sen gelmedin, ben _de_ çıkmadım.
B) Bu işi _ile_ bitiremezsin.
C) Ne aradı _ne_ sordu.
D) _Yalnız_ bugün gelemeyeceğim.
A
de
B
ile
C
ne
D
yalnız
Çözüm
“İle” burada “bu işi (şununla) bitiremezsin” anlamıyla araç/vasıta bildirir ve edattır. A’daki “de” bağlaçtır, C’deki “ne… ne…” bağlaç görevindedir. D’de “yalnız” cümlede “ancak” anlamında bağlaçtır.
