TYT - Fill-Ek Fiil - Orta Test - Fill-Ek Fiil 4 - 4
Doğru cevap: D
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil, cümleye varsayım/olasılık anlamı katmıştır?
A
Bu kadarını beklemiyordum.
B
O da gelmiş olabilir.
C
Keşke sen de bizimle gelseydin.
D
Yarın burada olurmuş.
Çözüm
“Olurmuş” yapısında ek fiilin rivayeti (-muş) kullanılmıştır. Bu kullanım çoğu zaman duyuma dayalı bilgi ve olasılık/varsayım anlamı katar. Diğerlerinde ek fiilin rivayeti bu işlevde değildir.
2. soru
TYT - Fill-Ek Fiil - Orta Test - Fill-Ek Fiil 8 - 2
Doğru cevap: C
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil, fiile gelerek birleşik zaman oluşturmuştur?
A
Dün akşam uzun uzun konuştuk.
B
Bu şehirde yıllarca yaşamışım.
C
Seni arayacaktım ama fırsat bulamadım.
D
Soruyu doğru cevapladı.
Çözüm
"Arayacaktım" sözcüğünde fiil köküne gelen "-tı" ek fiil, "-acak" gelecek zaman ekiyle birleşerek birleşik zaman (gelecek zamanın hikâyesi) oluşturur. Diğerlerinde ek fiille kurulmuş birleşik zaman yoktur.
3. soru
Çözümlü soru 3
Doğru cevap: C
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil, fiil kökenli bir sözcüğe gelerek birleşik zamanlı çekim oluşturmuştur?
A
Kapı açıktı.
B
Dün seni arıyordum.
C
Toplantı uzamıştı.
D
Bu sözler çok ağırmış.
Çözüm
"Uzamıştı" yapısında "uzamış" (öğrenilen geçmiş) üzerine ek fiilin "idi"si gelerek birleşik zaman oluşturur. Böylece fiil çekimi iki katmanlıdır. Diğerlerinde ya isim yüklem ya da tek zamanlı çekim vardır.
4. soru
Çözümlü soru 4
Doğru cevap: A
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil, yükleme olasılık/varsayım anlamı katan rivayet (miş) biçiminde kullanılmıştır?
A
Sınav zor olacakmış.
B
Sınav zor olacak.
C
Sınav zor olacaktı.
D
Sınav zordur.
Çözüm
"Olacakmış" yapısında "olacak" gelecek zaman çekimine ek fiilin rivayet biçimi "-miş" eklenerek duyulan/varsayılan bilgi anlamı katılır. Bu, birleşik zamanlı bir kullanımdır. Diğerlerinde rivayet anlamı yoktur.
5. soru
Çözümlü soru 5
Doğru cevap: A
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil, basit zamanlı bir fiili birleşik zamanlı yapmıştır?
A
Bu konuyu daha önce duymuş gibiydim.
B
Sınavdan sonra hepimiz yorgunduk.
C
Kapı birden açıldı.
D
Onun bu tavrı bana tuhaf geldi.
Çözüm
A’da “duymuş” (öğrenilen geçmiş) fiiline ek fiil (-idi) getirilerek “duymuş gibiydim” biçiminde birleşik zaman yapılmıştır. Diğerlerinde ek fiil ya isim soylu yüklem kurar ya da ek fiil yoktur.
6. soru
Çözümlü soru 6
Doğru cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil, fiile gelerek hikâye (-(y)di) birleşik zamanını oluşturmuştur?
A
Sabaha kadar çalışkandı.
B
Sabaha kadar çalışıyordu.
C
Sabaha kadar çalışkan olurdu.
D
Sabaha kadar çalışkanmış.
Çözüm
B’de “çalışıyor” (şimdiki zaman) fiiline ek fiil “-du” getirilerek “çalışıyordu” (şimdiki zamanın hikâyesi) yapılmıştır. Diğerlerinde ek fiil isim soylu yüklem kurar ya da farklı birleşik zaman söz konusudur.
7. soru
Çözümlü soru 7
Doğru cevap: A
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil, fiile gelerek rivayet (-(y)miş) birleşik zamanını oluşturmuştur?
A
Onu tanıyormuşum; yıllar sonra fark ettim.
B
Onu tanımışım; yıllar sonra fark ettim.
C
Onu tanıyormuş; yıllar sonra fark ettim.
D
Onu tanıyordum; yıllar sonra fark ettim.
Çözüm
A’da “tanıyor” fiiline ek fiil “-muş” getirilerek “tanıyormuşum” (şimdiki zamanın rivayeti) yapılmıştır. B’de ek fiil yoktur (duyulan geçmiş), C’de kişi eki farklıdır, D’de hikâye birleşik zaman vardır.
8. soru
Çözümlü soru 8
Doğru cevap: C
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil, isim soylu bir sözcüğü yüklem yapmamış; çekimli bir fiile birleşik zaman (hikâye/ rivayet/ şart) katmıştır?
A
Bu şehirde kışlar serttir.
B
Anlattıkların doğruydu.
C
Toplantıya geç kalmıştım.
D
Onun tek derdi para idi.
Çözüm
C’de “kalmıştım” yapısı, fiil kökenli “kalmış”a ek fiilin geçmiş zamanı (-tı) ve kişi eki gelmesiyle oluşmuş birleşik zamandır. Diğerlerinde ek fiil isim soylu sözcükleri yüklem yapmıştır (sert-tir, doğru-ydu, para idi).
9. soru
Çözümlü soru 9
Doğru cevap: A
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil, birleşik zamanlı bir çekim oluşturacak biçimde kullanılmıştır?
A
Bu şehirde yazlar çok sıcak olurdu.
B
Anlattıkların bana biraz abartılı geldi.
C
Sınavdan sonra herkes çok yorgundu.
D
Bu konuyu daha önce de konuşmuştuk.
Çözüm
A'da "olur-du" yapısında ek fiil (-di) geniş zamanın hikâyesini kurar; birleşik zamanlı fiil çekimi vardır. Diğerlerinde ek fiil ya isim cümlesi kurar (C) ya da fiil çekimi ek fiille yapılmamıştır (B, D).
10. soru
Çözümlü soru 10
Doğru cevap: C
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil, basit zamanlı bir fiili birleşik zamanlı yapmıştır?
A
Bu şehir, kışın bambaşka bir güzellikti.
B
Sınavdan önce epey gergindim.
C
Her akşam düzenli olarak kitap okurdum.
D
Onu görünce bir an duraksadım.
Çözüm
C’de “okur” geniş zaman fiiline ek fiilin hikâyesi (-du) gelerek “okur-dum” biçiminde birleşik zaman yapılmıştır. Diğerlerinde ek fiil ya isim soylu sözcüğü yüklem yapar ya da hiç yoktur.
11. soru
Çözümlü soru 11
Doğru cevap: A
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil hem kişi ekini hem de zaman anlamını (rivayet) birlikte taşımaktadır?
A
Meğer o günlerde burada yaşıyormuşum.
B
Bu işi daha önce de yapmıştım.
C
Seni görünce sevindim.
D
Bu bina çok eskiydi.
Çözüm
A’da “yaşıyor” fiiline ek fiilin rivayeti (-muş) ve 1. tekil kişi eki (-um) eklenerek “yaşıyormuşum” yapılmıştır. Diğerlerinde rivayetli ek fiil ve kişi eki bu şekilde birlikte yoktur.
12. soru
Çözümlü soru 12
Doğru cevap: C
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil, fiilimsiye değil; isim soylu bir sözcüğe gelerek yüklem oluşturmuştur?
A
Bu konuyu anlayan öğrenciler, sınavda daha rahat eder.
B
Onun bu kadar sakin oluşu, herkesi şaşırtmıştı.
C
Gecenin bu saatinde dışarıda olmak tehlikelidir.
D
Asıl mesele, sorunu büyütmeden çözmektir.
Çözüm
C'de “tehlikelidir” yüklemi isim soylu “tehlikeli” sözcüğüne ek fiilin (-dir) gelmesiyle kurulmuştur. Diğerlerinde ek fiil fiilimsi/isim-fiil yapıları içinde yer alır ve yüklem kurma işlevi doğrudan ek fiille gerçekleşmez.
