AYT - Üreme Sistemi ve Embriyonik Gelişim - Orta Test - Üreme Sistemi ve Embriyonik Gelişim 4 - 1
Doğru cevap: A
İnsanda sperm oluşumu (spermatogenez) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A
Mayoz sonucu oluşan her bir spermatit doğrudan olgun sperm hücresine dönüşür.
B
Spermatogenez yalnızca ergenlikten önce gerçekleşir ve sonra durur.
C
Bir birincil spermatosit mayoz sonunda 2 sperm hücresi oluşturur.
D
Spermatogenez sırasında sitoplazma eşit olmayan şekilde bölünür ve kutup cisimcikleri oluşur.
Çözüm
Mayoz sonunda spermatitler oluşur ve spermiogenez ile olgun sperm hücresine dönüşür. Spermatogenez ergenlikle başlar ve yetişkinlikte de devam eder. Kutup cisimcikleri oogenezde görülür.
2. soru
Çözümlü soru 2
Doğru cevap: B
İnsanda ovulasyon sonrası oluşan korpus luteumun temel görevi ve bu yapının gerilemesiyle (döllenme olmadığında) endometriumda görülen olay aşağıdakilerden hangisinde birlikte doğru verilmiştir?
Korpus luteumun temel hormonu progesterondur ve endometriumu sekretuar fazda tutar. Döllenme olmazsa korpus luteum geriler, progesteron düşer. Progesteron azalması endometriumun dökülmesine (menstruasyon) yol açar.
3. soru
Çözümlü soru 3
Doğru cevap: B
İnsanda döllenmeden sonraki erken embriyonik dönemde, blastokistin endometriuma tutunması (implantasyon) başarısız olursa aşağıdakilerden hangisi en doğrudur?
A
Zigot fallop tüpünde mitozla çoğalamaz ve gelişim durur
B
hCG salgılanamayacağı için korpus luteum kısa sürede geriler ve progesteron düşer
C
Zona pellusida parçalanamadığı için döllenme gerçekleşemez
D
Gastrulasyon fallop tüpünde tamamlanır ancak plasenta oluşmaz
Çözüm
İmplantasyon sonrası trofoblast hCG salgılayarak korpus luteumu sürdürür. İmplantasyon olmazsa hCG yükselmez. Bu durumda korpus luteum geriler, progesteron düşer ve endometrium korunamaz.
4. soru
Çözümlü soru 4
Doğru cevap: C
Aşağıdakilerden hangisi insan embriyonik gelişiminde germ tabakaları ile bu tabakalardan köken alan yapı eşleştirmelerinden doğru olanıdır?
A
Ektoderm — iskelet kası
B
Mezoderm — epidermis
C
Endoderm — sindirim kanalının epitel örtüsü
D
Endoderm — beyin ve omurilik
Çözüm
Endoderm; sindirim ve solunum sistemlerinin epitel örtüsü gibi iç yüzeyleri oluşturur. Ektoderm sinir sistemi ve epidermisi, mezoderm ise kas-iskelet ve dolaşım gibi yapıları oluşturur. Bu nedenle doğru eşleştirme C’dir.
5. soru
Çözümlü soru 5
Doğru cevap: C
İnsanda spermatogenez ve oogenez ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A
Spermatogenezde mayoz I sonunda oluşan hücrelerin her biri işlevsel gamettir
B
Oogenezde sitokinez eşit olduğundan dört yumurta hücresi oluşur
C
Spermatogenezde bir primer spermatositten dört haploid spermatit oluşur
D
Oogenezde mayoz bölünmeler ergenlikten sonra kesintisiz ve eş zamanlı tamamlanır
Çözüm
Primer spermatosit mayoz I ve mayoz II geçirerek dört haploid spermatit oluşturur. Mayoz I sonunda gamet değil sekonder spermatositler oluşur. Oogenezde sitokinez eşitsizdir ve süreç kesintili ilerler.
6. soru
Çözümlü soru 6
Doğru cevap: C
İnsanda dişi üreme döngüsünde hormon düzeyleriyle ilişkili olarak aşağıdaki olaylardan hangisi doğrudur?
A
LH piki, endometriumun dökülmesini başlatır
B
FSH’nin en yüksek olduğu dönem, luteal fazın ortasıdır
C
Östrojenin belirli bir eşik üzerinde uzun süre yüksek kalması, LH salgısını pozitif geri bildirimle artırarak ovulasyonu tetikler
D
Progesteron artışı, folikülün çatlamasını doğrudan başlatan temel etkendir
Çözüm
Foliküler fazın sonunda östrojenin yüksek ve sürdürülebilir düzeyi hipofizde pozitif geri bildirim oluşturur. Bu durum LH pikine yol açar ve ovulasyonu tetikler. Menstruasyon ise progesteron/östrojen düşüşüyle başlar.
7. soru
Çözümlü soru 7
Doğru cevap: A
İnsanda sperm hücresinin kadın üreme kanalında kapasitasyon geçirmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A
Kapasitasyon, spermin akrozom tepkimesini gerçekleştirebilmesi için zarındaki bazı protein/lipitlerin uzaklaştırılmasıyla gerçekleşir.
B
Kapasitasyon, spermin çekirdeğinde DNA replikasyonunun tamamlanmasıdır ve epididimiste olur.
C
Kapasitasyon, zona pellucida ile ilk temas sonrası gerçekleşir ve spermin hareketini durdurur.
D
Kapasitasyon, spermin baş kısmında mitokondri sayısını artırarak ATP üretimini yükseltmesidir.
Çözüm
Kapasitasyon kadın üreme kanalında gerçekleşir ve sperm zarındaki değişikliklerle akrozom tepkimesine hazırlık sağlar. DNA replikasyonu olmaz; mitokondriler başta değil orta kısımda bulunur.
8. soru
Çözümlü soru 8
Doğru cevap: A
İnsanda plasenta ve fetüs dolaşımıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Plasentada anne ve fetüs kanı doğrudan karışır; bu sayede difüzyon mesafesi azalır.
C
Fetüste duktus arteriozus, sol atriyum ile sağ atriyum arasında kan geçişini sağlar.
D
Fetüste foramen ovale doğumdan önce akciğerlerden gelen oksijenli kanı sol karıncığa yönlendirir.
Çözüm
Umbilikal ven plasentadan fetüse oksijen ve besin taşır; umbilikal arterler fetüsten plasentaya atık ve CO2 taşır. Anne ve fetüs kanı normalde karışmaz; foramen ovale atriyumlar arasında, duktus arteriozus ise pulmoner arter–aort arasında şanttır.
9. soru
Çözümlü soru 9
Doğru cevap: D
İnsanda yumurtlama ve döngü hormonlarıyla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
Östrojenin sürekli yüksek kalması → FSH salgısının artması ve yeni folikül dalgasının başlaması
Çözüm
Östrojenin yüksekliği genellikle hipofiz üzerinde negatif geri bildirim yaparak FSH’yi baskılar; yeni folikül dalgasını başlatmaz. LH piki ovulasyonu tetikler, progesteron endometriyumu salgı fazında tutar.
10. soru
Çözümlü soru 10
Doğru cevap: C
İnsanda ikiz oluşumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?
A
Tek yumurta ikizleri her zaman ayrı plasentaya ve ayrı amniyon kesesine sahiptir.
B
Çift yumurta ikizleri genetik olarak birbirinin aynısıdır.
C
Tek yumurta ikizleri aynı zigottan geliştiği için genetik olarak büyük ölçüde aynıdır.
D
Çift yumurta ikizlerinde her zaman aynı cinsiyet görülür.
Çözüm
Tek yumurta ikizleri tek bir zigotun bölünmesiyle oluşur ve genetik olarak büyük ölçüde aynıdır. Plasenta/amniyon sayısı bölünmenin zamanına bağlıdır; çift yumurta ikizleri genetik olarak farklı olabilir ve cinsiyetleri aynı olmak zorunda değildir.
11. soru
Çözümlü soru 11
Doğru cevap: C
Menstrüel döngüde hormon düzeyleri ve olaylar arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A
LH piki, progesteron düzeyinin en yüksek olduğu anda gerçekleşir ve endometriyumun yıkımını başlatır.
B
FSH’nin artışı, korpus luteumun gerilemesiyle progesteronun yükselmesine bağlıdır.
C
Ovulasyon öncesi yüksek östrojen, hipofizde pozitif geri bildirim oluşturarak LH pikini tetikler.
D
Ovulasyon sonrası östrojen hızla sıfırlanır ve endometriyum proliferatif faza geri döner.
Çözüm
Ovulasyon öncesi östrojenin belirli bir eşiğin üzerinde yükselmesi pozitif geri bildirimle LH pikini oluşturur. LH piki ovulasyonu tetikler. Progesteron ovulasyon sonrası korpus luteumdan artar.
12. soru
Çözümlü soru 12
Doğru cevap: D
Aşağıdakilerden hangisi insanda doğum kontrol yöntemleriyle ilgili doğru bir ifadedir?
A
Vazektomi, sperm üretimini tamamen durdurur ve testosteron salgısını belirgin şekilde azaltır.
B
Tüp ligasyonu, yumurtlamayı durdurur ve adet döngüsünü genellikle sonlandırır.
C
Rahim içi araç (RİA), döllenmeyi kesin olarak engeller; implantasyon üzerinde etkisi yoktur.
D
Kondom, hem gebelik riskini azaltır hem de birçok cinsel yolla bulaşan enfeksiyona karşı koruma sağlar.
Çözüm
Kondom bariyer yöntemi olup sperm geçişini azaltır ve CYBE riskini düşürür. Vazektomi sperm kanalını keser ama testosteron üretimi sürer; tüp ligasyonu ovulasyonu durdurmaz; RİA implantasyonu da zorlaştırabilir.
Blog
Üreme Sistemi ve Embriyonik Gelişim için blog rehberleri
