Osteosit, osteoblast kökenli olgun kemik hücresidir ve kemik dokunun canlılığını/dengeyi sürdürmede rol alır. Osteoblast kemik yapar, osteoklast kemik yıkar; kondrosit kıkırdak hücresidir.
2. soru
AYT - Destek ve Hareket Sistemi - Orta Test - Destek ve Hareket Sistemi 4 - 1
Doğru cevap: A
İskelet kasında kasılma sırasında sarkomerin boyu kısalırken aşağıdaki yapılardan hangisinin boyu değişmez?
A
A bandı
B
I bandı
C
H bandı
D
Z çizgileri arası mesafe
Çözüm
Kayma iplikçik modeline göre kalın filamentlerin uzunluğu değişmez. A bandı kalın filament uzunluğunu temsil ettiği için sabit kalır. I bandı, H bandı ve Z çizgileri arası mesafe azalır.
3. soru
AYT - Destek ve Hareket Sistemi - Orta Test - Destek ve Hareket Sistemi 4 - 2
Doğru cevap: A
İskelet kasında uyarının kasılmaya dönüştürülmesi sırasında aşağıdaki olaylardan hangisi doğrudan Ca2+ iyonlarının troponine bağlanmasının sonucudur?
A
Tropomiyozinin aktin üzerindeki bağlanma bölgelerinden çekilmesi
B
Miyozin başlarının ATP’yi ADP + Pi’ye hidroliz etmesi
C
Aksiyon potansiyelinin sarkolemma boyunca yayılması
D
Asetilkolinin sinaptik aralıktan geri alınması
Çözüm
Ca2+ troponine bağlanınca tropomiyozin yer değiştirir ve aktindeki bağlanma bölgeleri açığa çıkar. Böylece çapraz köprü kurulabilir. Diğer seçenekler Ca2+ bağlanmasının doğrudan sonucu değildir.
4. soru
AYT - Destek ve Hareket Sistemi - Orta Test - Destek ve Hareket Sistemi 4 - 3
Doğru cevap: C
Aşağıdakilerden hangisi eklem sıvısının (sinovyal sıvı) temel görevlerinden biri değildir?
A
Eklem yüzeyleri arasındaki sürtünmeyi azaltmak
B
Kıkırdak dokunun beslenmesine katkı sağlamak
C
Eklem kapsülünü kemiklere bağlamak
D
Darbe etkisini kısmen azaltarak eklemi korumak
Çözüm
Sinovyal sıvı kayganlık sağlar, kıkırdağın beslenmesine yardım eder ve darbeyi azaltır. Eklem kapsülünü kemiklere bağlama görevi bağ dokusu yapılarına (bağ/ligament ve kapsül) aittir.
5. soru
AYT - Destek ve Hareket Sistemi - Orta Test - Destek ve Hareket Sistemi 6 - 4
Doğru cevap: B
Aşağıdakilerden hangisi iskelet kasının çalışması için gerekli olan kalsiyum iyonlarının (Ca2+) doğrudan salındığı yapıdır?
A
Mitokondri
B
Sarkoplazmik retikulum
C
Ribozom
D
Golgi aygıtı
Çözüm
Kas hücresinde Ca2+ depolanması ve kasılma sırasında salınması sarkoplazmik retikulum tarafından yapılır. Ca2+ troponine bağlanarak aktin üzerindeki bağlanma bölgelerini açığa çıkarır.
6. soru
AYT - Destek ve Hareket Sistemi - Orta Test - Destek ve Hareket Sistemi 7 - 1
Doğru cevap: A
İnsan iskeletinde kıkırdak dokunun bulunduğu bir bölge ve temel görevi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A
Kaburga uçları – Solunum sırasında göğüs kafesinin esnekliğini artırmak
B
Kafatası kemikleri – Beyni darbelerden korumak
C
Uyluk kemiği gövdesi – Kan hücresi üretmek
D
Omur gövdesi – Kasların kemiğe tutunmasını sağlamak
Çözüm
Kaburga uçlarında kıkırdak bulunur ve göğüs kafesinin esnekliğini artırarak solunumu kolaylaştırır. Kafatası kemikleri kemik dokudur, uyluk kemiği gövdesinde kemik iliği sınırlıdır. Kasların kemiğe tutunması ise esas olarak tendonlarla olur.
7. soru
AYT - Destek ve Hareket Sistemi - Orta Test - Destek ve Hareket Sistemi 7 - 4
Doğru cevap: A
İskelet kasının kasılmasında ATP’nin doğrudan kullanıldığı olay aşağıdakilerden hangisidir?
A
Miyozin başının aktinden ayrılması
B
Asetilkolinin sinaptik aralıktan difüzyonu
C
Kalsiyumun troponine bağlanması
D
Kasın gevşemesiyle eklemin pasif hareketi
Çözüm
ATP, miyozin başının aktinden ayrılmasını sağlayarak çapraz-köprü döngüsünün devamını mümkün kılar. Kalsiyumun troponine bağlanması ATP gerektirmez. Asetilkolin difüzyonu da ATP’ye doğrudan bağlı değildir.
8. soru
Çözümlü soru 8
Doğru cevap: B
İskelet kasında sarkomerin kasılma sırasında boyu değişmeyen yapısı aşağıdakilerden hangisidir?
A
I bandı
B
A bandı
C
H bandı
D
Z çizgileri arası mesafe
Çözüm
Kasılmada aktin ve miyozin filamentlerinin boyu değişmez, sadece birbirlerinin üzerine kayar. Miyozin filament uzunluğunu temsil eden A bandının boyu sabit kalır. I bandı ve H bandı daralır, Z çizgileri yaklaşır.
9. soru
Çözümlü soru 9
Doğru cevap: B
Bir iskelet kası lifinde uyarıdan hemen sonra sarkoplazmik retikulumdan Ca2+ salınması gerçekleşiyor. Bu Ca2+ iyonlarının doğrudan bağlandığı yapı ve bunun sonucunda gerçekleşen ilk olay aşağıdakilerden hangisidir?
A
Tropomiyozin; miyozin başlarının ATP’yi ADP+Pi’ye hidroliz etmesi
B
Troponin; aktin üzerindeki miyozin bağlanma bölgelerinin açığa çıkması
C
Miyozin başı; aktin filamentinin Z çizgisine tutunması
D
Aktin; T-tübüllerinin depolarize olması
Çözüm
Ca2+ troponine bağlanınca tropomiyozin yer değiştirir ve aktin üzerindeki miyozin bağlanma bölgeleri açığa çıkar. Böylece çapraz-köprü kurulumu mümkün hale gelir. ATP hidrolizi Ca2+ bağlanmasından bağımsız olarak miyozin başını hazırlar.
10. soru
Çözümlü soru 10
Doğru cevap: B
Bir sporcu uzun süreli D vitamini eksikliği yaşıyor. Aşağıdaki değişimlerden hangisi bu durumun kemik dokuda doğrudan beklenen sonucu olur?
A
Osteoklast etkinliğinin azalması ve kemik yoğunluğunun artması
B
Bağırsaktan Ca2+ emiliminin azalması ve kemik mineralizasyonunun bozulması
C
Kalsitonin salgısının artması ve kandaki Ca2+ düzeyinin yükselmesi
D
Kandaki fosfatın artması ve hidroksiapatit sentezinin hızlanması
Çözüm
D vitamini bağırsaktan kalsiyum emilimini artırır; eksikliğinde emilim düşer. Bu durum kemik mineralizasyonunu azaltarak osteomalazi/raşitizm eğilimini artırır. Diğer seçenekler D vitamini eksikliğiyle uyumlu değildir.
11. soru
Çözümlü soru 11
Doğru cevap: A
Bir deneyde çizgili kas hücresinde ATP sentezi tamamen durduruluyor ancak hücrede bir miktar ATP başlangıçta mevcut. Bir süre sonra kasın gevşeyemediği (rigor benzeri) gözleniyor. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
ATP olmadığında miyozin başının aktinden ayrılamaması
B
ATP olmadığında aktin filamentlerinin kısalması
C
ATP olmadığında sinir-kas kavşağında asetilkolin salınımının artması
D
ATP olmadığında Ca2+’un troponinden ayrılıp bağlanma bölgelerini açması
Çözüm
ATP, miyozin başının aktinden ayrılabilmesi için gereklidir. ATP tükenince çapraz-köprüler kopamaz ve kas gevşeyemez. Ca2+ geri pompalanması da ATP gerektirir, bu da gevşemeyi daha da zorlaştırır.
12. soru
Çözümlü soru 12
Doğru cevap: A
Aşağıdaki olaylardan hangisi iskelet kasında kasılmanın başlatılmasında (uyarı-kasılma eşleşmesi) doğru sırayı ifade eder?
Motor nörondan asetilkolin salınır ve kas hücresi zarında depolarizasyon başlar. Aksiyon potansiyeli T-tübüllerine yayılır ve sarkoplazmik retikulumdan Ca2+ salınır. Ca2+ troponine bağlanınca kasılma mekanizması başlatılır.
