AYT - Endokrin Sistem ve Hormonlar - Orta Test - Endokrin Sistem ve Hormonlar 2 - 3
Doğru cevap: A
Böbrek üstü bezinin öz (medulla) kısmından salgılanan adrenalin hormonunun etkilerinden hangisi beklenir?
A
Kalp atım hızını artırma
B
Kanda kalsiyum düzeyini düşürme
C
Rahim kasılmalarını başlatma
D
Bazal metabolizma hızını uzun süreli artırma
Çözüm
Adrenalin kısa süreli stres tepkisinde kalp atım hızını ve solunumu artırır. Kalsiyumu kalsitonin düzenler, rahim kasılmasını oksitosin artırır, bazal metabolizmayı tiroksin uzun süreli etkiler.
2. soru
AYT - Endokrin Sistem ve Hormonlar - Orta Test - Endokrin Sistem ve Hormonlar 8 - 2
Doğru cevap: B
Kandaki glikoz düzeyinin normalin üzerine çıkması durumunda aşağıdaki olaylardan hangisi doğrudur?
Böbrek üstü bezinin öz bölgesi adrenalin salgısını artırır ve glikoz hücrelere daha çok alınır
D
Hipofiz arka lobu ADH salgısını artırarak kan şekerini düşürür
Çözüm
Kan glikozu yükselince pankreas beta hücreleri insülin salgısını artırır. İnsülin glikozun hücrelere girişini ve glikojen sentezini artırarak kan şekerini düşürür. Glukagon ise ters yönde etki eder.
3. soru
AYT - Endokrin Sistem ve Hormonlar - Orta Test - Endokrin Sistem ve Hormonlar 8 - 4
Doğru cevap: C
Aşağıdaki hormonlardan hangisi hedef hücre zarındaki reseptöre bağlanarak ikinci haberci sistemleriyle etki gösterme eğilimindedir?
A
Tiroksin
B
Kortizol
C
Adrenalin
D
Testosteron
Çözüm
Adrenalin amino asit türevi olup genellikle hücre zarındaki reseptörlere bağlanır ve ikinci haberci sistemleriyle hızlı etki oluşturur. Steroid hormonlar ve tiroksin çoğunlukla hücre içine girip gen ifadesini etkiler. Bu nedenle doğru seçenek adrenalindir.
4. soru
AYT - Endokrin Sistem ve Hormonlar - Orta Test - Endokrin Sistem ve Hormonlar 8 - 5
Doğru cevap: A
Hipofiz bezinden salgılanan TSH hormonunun artması aşağıdakilerden hangisine doğrudan yol açar?
Böbrek üstü bezinin öz bölgesinden adrenalin salgısının artması
Çözüm
TSH, tiroit bezini uyararak tiroksin (T3/T4) salgısını artırır. Bu, hipotalamus-hipofiz-tiroit ekseninin temel düzenleme basamağıdır. Diğer bezler TSH ile doğrudan kontrol edilmez.
5. soru
Çözümlü soru 5
Doğru cevap: B
Hipofiz bezinin ön lobu (adenohipofiz) ve arka lobu (nörohipofiz) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A
Nörohipofiz ADH ve oksitosini sentezler, adenohipofiz depolar.
B
ADH ve oksitosin hipotalamusta sentezlenir, nörohipofizde depolanıp kana verilir.
Adenohipofiz hipotalamusa sinir aksonlarıyla bağlıdır ve hormonlarını buradan kana verir.
Çözüm
ADH ve oksitosin hipotalamusta üretilir, aksonlarla nörohipofize taşınır ve burada depolanıp salgılanır. Adenohipofiz ise hipotalamik salgılatıcı/durdurucu hormonlarla portal damar sistemi üzerinden kontrol edilir.
6. soru
Çözümlü soru 6
Doğru cevap: C
Böbrek üstü bezinin korteks ve öz bölgesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A
Korteks adrenalin ve noradrenalin salgılar; sempatik sinir sistemiyle doğrudan uyarılır.
B
Öz bölge steroid yapılı hormonlar salgılar; etkileri yavaş ve uzun sürelidir.
C
Korteks mineralokortikoid ve glukokortikoid salgılar; ACTH korteks üzerinde etkilidir.
D
Öz bölge aldosteron salgılar; böbreklerde Na+ geri emilimini artırır.
Çözüm
Adrenal korteks steroid yapılı mineralokortikoid (aldosteron) ve glukokortikoid (kortizol) salgılar; özellikle glukokortikoid salgısı ACTH ile düzenlenir. Adrenal öz bölge ise adrenalin/noradrenalin salgılar ve sempatik sinir sistemiyle hızlı yanıt verir.
7. soru
Çözümlü soru 7
Doğru cevap: D
Aşağıdaki olaylardan hangisi, ilgili hormonun etkisiyle hücre içi cAMP düzeyinin artması (G proteinli reseptör aracılığıyla) mekanizmasına örnek verilemez?
Tiroksin (T4/T3) lipofilik olduğundan hücre içine girer ve nükleer reseptörle gen ifadesini düzenler. cAMP ikinci haberci sistemi tipik olarak peptit hormonlar ve katekolaminlerde görülür.
8. soru
Çözümlü soru 8
Doğru cevap: A
Hipofiz ön lobundan salgılanan bir hormonun hedef dokusunda cAMP üzerinden etki gösterdiği bilinen bir durumda, aşağıdaki hormonlardan hangisinin bu gruba ait olması beklenir?
A
TSH
B
Tiroksin (T4)
C
Kortizol
D
Testosteron
Çözüm
TSH peptit yapılıdır ve hücre zarındaki reseptörlere bağlanarak ikinci haberci (cAMP) ile etki gösterir. T4, kortizol ve testosteron steroid/tiroid hormonları gibi hücre içi reseptörlerle gen düzeyinde etki eder.
9. soru
Çözümlü soru 9
Doğru cevap: B
Steroid yapılı bir hormonun hedef hücrede etkisini göstermesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A
Hücre zarındaki reseptöre bağlanıp ikinci haberci sistemini (cAMP) hızla aktive eder
B
Hücre içine difüze olup sitoplazmik/çekirdek reseptöre bağlanarak gen ifadesini değiştirir
C
Yalnızca kan plazmasında serbest taşınır, taşıyıcı proteine ihtiyaç duymaz
D
Etkisi yalnızca sinir sistemi aracılığıyla ortaya çıkar, kana verilmez
Çözüm
Steroid hormonlar lipit yapılı oldukları için hücre zarından geçebilir. Hücre içi reseptöre bağlanıp transkripsiyonu etkileyerek protein sentezini değiştirir. Bu nedenle etkileri genellikle daha geç başlar.
10. soru
Çözümlü soru 10
Doğru cevap: C
Tiroit hormonlarının (T3/T4) yetersiz salgılanması durumunda aşağıdaki değişimlerden hangisinin görülmesi en olasıdır?
A
Bazal metabolizma hızının artması ve kilo kaybı
B
Vücut ısısının artması ve terlemenin artması
C
Bazal metabolizma hızının azalması ve soğuğa tahammülsüzlüğün artması
D
Kan glikozunun sürekli yükselmesi ve keton cisimlerinin artması
Çözüm
T3/T4 metabolizma hızını artırır; yetersizliğinde metabolizma yavaşlar. Isı üretimi azalacağı için kişi soğuğa daha duyarlı olur. Diğer seçenekler hipertiroidi veya diyabetle daha ilişkilidir.
11. soru
Çözümlü soru 11
Doğru cevap: C
Aşağıdaki hormonlardan hangisi hedef hücredeki reseptörüne bağlandıktan sonra etkisini doğrudan gen ifadesini değiştirerek (çekirdek reseptörü aracılığıyla) gösterir?
A
İnsülin
B
ADH
C
Kortizol
D
Adrenalin
Çözüm
Kortizol steroid yapılıdır ve hücre içine girerek sitoplazmik/çekirdek reseptörleri üzerinden gen transkripsiyonunu etkiler. Diğerleri çoğunlukla hücre yüzeyi reseptörleri ve ikinci haberci sistemleriyle etki gösterir.
12. soru
Çözümlü soru 12
Doğru cevap: B
Aşağıdakilerden hangisi, hedef hücrede G proteinine bağlı reseptör üzerinden cAMP artışıyla etki gösteren bir hormonun hücre içi yanıtını en doğru açıklar?
A
Hormon hücre zarından difüze olur, çekirdekte reseptöre bağlanır ve yeni protein sentezini başlatır.
B
Hormon membran reseptörüne bağlanır, adenilat siklaz aktive olur, cAMP artar ve PKA aracılığıyla mevcut proteinler fosforile edilir.
Hormon iyon kanalını doğrudan açar, hücre içine Ca2+ girişiyle ribozomlarda yeni protein sentezi zorunlu olarak artar.
Çözüm
Peptit/katekolamin gibi suda çözünen hormonlar çoğunlukla membran reseptörleriyle etki eder. G proteini–adenilat siklaz–cAMP yolu PKA’yı aktive ederek mevcut proteinleri fosforile eder. Bu yol hızlı yanıt oluşturur.
