9. Sınıf Matematik

9. Sınıf Matematik Denklemler Testleri

Denklemler konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

9. Sınıf Denklemler Testleri

Denklemler testleri; birinci dereceden denklemleri, parantezli ifadeleri, kesirli denklemleri ve denklem kurma problemlerini pekiştirir. Sorularda eşitliğin iki tarafına yapılan işlemlerin dengeli olması gerekir.

Denklem Çözme

Denklem çözerken önce parantezler açılır, benzer terimler birleştirilir ve bilinmeyen yalnız bırakılır. Kesirli denklemlerde paydaları yok etmek için ortak kat kullanılabilir.

Denklem Problemleri

Sayı, yaş, işçi, hareket ve karışım problemlerinde verilenler değişkenle ifade edilerek eşitlik kurulur. Değişkenin neyi temsil ettiği net belirlenmelidir.

13. Test

9. Sınıf Matematik Denklemler Testleri

Denklemler konusu 13. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki denklemin gerçel çözüm kümesini bulunuz.

x2-5x+6x-2+x2-4x+2=2x

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Önce paydaların sıfır olmaması gerekir (tanım koşulu): x ≠ 2 ∧ x ≠ − 2 İlk kesri çarpanlara ayıralım: x 2 − 5 x + 6 = x − 2 x − 3 Bu durumda (tanım koşulu ile) sadeleştirme: x 2 − 5 x + 6 x − 2 = x − 2 x − 3 x − 2 = x − 3 İkinci kesri de çarpanlara ayıralım ve sadeleştirelim: x 2 − 4 = x − 2 x + 2 x 2 − 4 x + 2 = x − 2 x + 2 x + 2 = x − 2 Denklem şimdi şu hale gelir: x − 3 + x − 2 = 2 x Sol tarafı toplayalım: 2 x − 5 = 2 x Her iki taraftan da aynı ifadeyi çıkaralım: 2 x − 5 − 2 x = 2 x − 2 x − 5 = 0 Bu bir çelişkidir, dolayısıyla denklemin gerçel sayılarda çözümü yoktur: ∅ Sonuç: Doğru seçenek C769 ’dır.

  1. Çözüm: Önce paydaların sıfır olmaması gerekir (tanım koşulu): x ≠ 2 ∧ x ≠ − 2 İlk kesri çarpanlara ayıralım: x 2 − 5 x + 6 = x − 2 x − 3 Bu durumda (tanım koşulu ile) sadeleştirme: x 2 − 5 x + 6 x − 2 = x − 2 x − 3 x − 2 = x − 3 İkinci kesri de çarpanlara ayıralım ve sadeleştirelim: x 2 − 4 = x − 2 x + 2 x 2 − 4 x + 2 = x − 2 x + 2 x + 2 = x − 2 Denklem şimdi şu hale gelir: x − 3 + x − 2 = 2 x Sol tarafı toplayalım: 2 x − 5 = 2 x Her iki taraftan da aynı ifadeyi çıkaralım: 2 x − 5 − 2 x = 2 x − 2 x − 5 = 0 Bu bir çelişkidir, dolayısıyla denklemin gerçel sayılarda çözümü yoktur: ∅ Sonuç: Doğru seçenek C769 ’dır.

Önce paydaların sıfır olmaması gerekir (tanım koşulu):

x2x2

İlk kesri çarpanlara ayıralım:

x25x+6=x2x3

Bu durumda (tanım koşulu ile) sadeleştirme:

x25x+6x2=x2x3x2=x3

İkinci kesri de çarpanlara ayıralım ve sadeleştirelim:

x24=x2x+2x24x+2=x2x+2x+2=x2

Denklem şimdi şu hale gelir:

x3+x2=2x

Sol tarafı toplayalım:

2x5=2x

Her iki taraftan da aynı ifadeyi çıkaralım:

2x52x=2x2x5=0

Bu bir çelişkidir, dolayısıyla denklemin gerçel sayılarda çözümü yoktur:

Sonuç: Doğru seçenek A’dır.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki denklemin gerçek çözümlerinin toplamı kaçtır?

x-2+2x+1=7

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Verilen denklem: x - 2 + 2 x + 1 = 7 Mutlak değer içlerini sıfır yapan noktalar: x - 2 = 0 2 x + 1 = 0 ⇒ x = - 1 2 Bu nedenle üç aralıkta inceleyelim. 1) Durum: x ≤ - 1 2 Bu aralıkta her iki ifade de negatiftir: x - 2 = - x - 2 = 2 - x 2 x + 1 = - 2 x + 1 = - 2 x - 1 Denkleme yazalım: 2 - x + - 2 x - 1 = 7 1 - 3 x = 7 - 3 x = 6 ⇒ x = - 2 Bulunan değer aralıkta uygundur. 2) Durum: - 1 2 ≤ x ≤ 2 Bu aralıkta: x - 2 = 2 - x 2 x + 1 = 2 x + 1 Denkleme yazalım: 2 - x + 2 x + 1 = 7 3 + x = 7 ⇒ x = 4 Ancak bu değer aralıkta olmadığı için bu durumdan çözüm gelmez. 3) Durum: x ≥ 2 Bu aralıkta her iki ifade de pozitiftir: x - 2 = x - 2 2 x + 1 = 2 x + 1 Denkleme yazalım: x - 2 + 2 x + 1 = 7 3 x - 1 = 7 3 x = 8 ⇒ x = 8 3 Bulunan değer aralıkta uygundur. Gerçek çözümler: x = - 2, x = 8 3 Çözümlerin toplamı: - 2 + 8 3 = 2 3 Sonuç şıklar arasında C ile aynıdır. (C doğru)

  1. Çözüm: Verilen denklem: x - 2 + 2 x + 1 = 7 Mutlak değer içlerini sıfır yapan noktalar: x - 2 = 0 2 x + 1 = 0 ⇒ x = - 1 2 Bu nedenle üç aralıkta inceleyelim. 1) Durum: x ≤ - 1 2 Bu aralıkta her iki ifade de negatiftir: x - 2 = - x - 2 = 2 - x 2 x + 1 = - 2 x + 1 = - 2 x - 1 Denkleme yazalım: 2 - x + - 2 x - 1 = 7 1 - 3 x = 7 - 3 x = 6 ⇒ x = - 2 Bulunan değer aralıkta uygundur. 2) Durum: - 1 2 ≤ x ≤ 2 Bu aralıkta: x - 2 = 2 - x 2 x + 1 = 2 x + 1 Denkleme yazalım: 2 - x + 2 x + 1 = 7 3 + x = 7 ⇒ x = 4 Ancak bu değer aralıkta olmadığı için bu durumdan çözüm gelmez. 3) Durum: x ≥ 2 Bu aralıkta her iki ifade de pozitiftir: x - 2 = x - 2 2 x + 1 = 2 x + 1 Denkleme yazalım: x - 2 + 2 x + 1 = 7 3 x - 1 = 7 3 x = 8 ⇒ x = 8 3 Bulunan değer aralıkta uygundur. Gerçek çözümler: x = - 2, x = 8 3 Çözümlerin toplamı: - 2 + 8 3 = 2 3 Sonuç şıklar arasında C ile aynıdır. (C doğru)

Verilen denklem:

x-2+2x+1=7

Mutlak değer içlerini sıfır yapan noktalar:

x-2=02x+1=0x=-12

Bu nedenle üç aralıkta inceleyelim.

1) Durum:

x-12

Bu aralıkta her iki ifade de negatiftir:

x-2=-x-2=2-x2x+1=-2x+1=-2x-1

Denkleme yazalım:

2-x+-2x-1=71-3x=7-3x=6x=-2

Bulunan değer aralıkta uygundur.

2) Durum:

-12x2

Bu aralıkta:

x-2=2-x2x+1=2x+1

Denkleme yazalım:

2-x+2x+1=73+x=7x=4

Ancak bu değer aralıkta olmadığı için bu durumdan çözüm gelmez.

3) Durum:

x2

Bu aralıkta her iki ifade de pozitiftir:

x-2=x-22x+1=2x+1

Denkleme yazalım:

x-2+2x+1=73x-1=73x=8x=83

Bulunan değer aralıkta uygundur.

Gerçek çözümler:

x=-2,x=83

Çözümlerin toplamı:

-2+83=23

Sonuç şıklar arasında C ile aynıdır. (C doğru)

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki denklemi sağlayan gerçek x değeri kaçtır?

2x-1+3-x=2

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Verilen denklem: 2 x - 1 + 3 - x = 2 Tanım kümesi için kök içlerinin negatif olmaması gerekir: 2 x - 1 ≥ 0 3 - x ≥ 0 Buradan: 1 2 ≤ x ≤ 3 Kök ifadeleri sadeleştirmek için: a = 2 x - 1 b = 3 - x Denklem: a + b = 2 Her iki tarafın karesini alalım: ( a + b ) 2 = 2 2 a 2 + b 2 + 2 a b = 4 Yerine yazalım: ( 2 x - 1 ) + ( 3 - x ) + 2 a b = 4 x + 2 + 2 a b = 4 2 a b = 2 - x a b = 1 - x 2 Sol taraf bir kök çarpımı olduğundan negatif olamaz: a b ≥ 0 Dolayısıyla: 1 - x 2 ≥ 0 x ≤ 2 Şimdi ikinci kez karesini alarak denklemi çözelim: a b = ( 2 x - 1 ) ( 3 - x ) ( 2 x - 1 ) ( 3 - x ) = 1 - x 2 ( 2 x - 1 ) ( 3 - x ) = ( 1 - x 2 ) 2 Düzenleyelim: ( 2 x - 1 ) ( 3 - x ) = 1 - x + x 2 4 - 2 x 2 + 7 x - 3 = 1 - x + x 2 4 Paydadan kurtarmak için her iki tarafı uygun bir sayı ile çarpıp toplayalım: 9 x 2 - 32 x + 16 = 0 Kök içinde ayırarak çözelim: x = 32 ± 32 2 - 4 · 9 · 16 2 · 9 x = 32 ± 448 18 x = 32 ± 8 7 18 x = 16 ± 4 7 9 Aday çözümler: x = 16 - 4 7 9 x = 16 + 4 7 9 Bir önceki adımda elde ettiğimiz zorunlu koşul: x ≤ 2 İkinci aday için: 16 + 4 7 9 > 2 Bu nedenle ikinci aday denklemi sağlayamaz (karesini alma işleminde fazladan kök gelmiştir). Geriye yalnızca birinci aday kalır. Sonuç: x = 16 - 4 7 9 Doğru cevap A şıkkıdır.

  1. Çözüm: Verilen denklem: 2 x - 1 + 3 - x = 2 Tanım kümesi için kök içlerinin negatif olmaması gerekir: 2 x - 1 ≥ 0 3 - x ≥ 0 Buradan: 1 2 ≤ x ≤ 3 Kök ifadeleri sadeleştirmek için: a = 2 x - 1 b = 3 - x Denklem: a + b = 2 Her iki tarafın karesini alalım: ( a + b ) 2 = 2 2 a 2 + b 2 + 2 a b = 4 Yerine yazalım: ( 2 x - 1 ) + ( 3 - x ) + 2 a b = 4 x + 2 + 2 a b = 4 2 a b = 2 - x a b = 1 - x 2 Sol taraf bir kök çarpımı olduğundan negatif olamaz: a b ≥ 0 Dolayısıyla: 1 - x 2 ≥ 0 x ≤ 2 Şimdi ikinci kez karesini alarak denklemi çözelim: a b = ( 2 x - 1 ) ( 3 - x ) ( 2 x - 1 ) ( 3 - x ) = 1 - x 2 ( 2 x - 1 ) ( 3 - x ) = ( 1 - x 2 ) 2 Düzenleyelim: ( 2 x - 1 ) ( 3 - x ) = 1 - x + x 2 4 - 2 x 2 + 7 x - 3 = 1 - x + x 2 4 Paydadan kurtarmak için her iki tarafı uygun bir sayı ile çarpıp toplayalım: 9 x 2 - 32 x + 16 = 0 Kök içinde ayırarak çözelim: x = 32 ± 32 2 - 4 · 9 · 16 2 · 9 x = 32 ± 448 18 x = 32 ± 8 7 18 x = 16 ± 4 7 9 Aday çözümler: x = 16 - 4 7 9 x = 16 + 4 7 9 Bir önceki adımda elde ettiğimiz zorunlu koşul: x ≤ 2 İkinci aday için: 16 + 4 7 9 > 2 Bu nedenle ikinci aday denklemi sağlayamaz (karesini alma işleminde fazladan kök gelmiştir). Geriye yalnızca birinci aday kalır. Sonuç: x = 16 - 4 7 9 Doğru cevap A şıkkıdır.

Verilen denklem:

2x-1+3-x=2

Tanım kümesi için kök içlerinin negatif olmaması gerekir:

2x-103-x0

Buradan:

12x3

Kök ifadeleri sadeleştirmek için:

a=2x-1b=3-x

Denklem:

a+b=2

Her iki tarafın karesini alalım:

(a+b)2=22a2+b2+2ab=4

Yerine yazalım:

(2x-1)+(3-x)+2ab=4x+2+2ab=42ab=2-xab=1-x2

Sol taraf bir kök çarpımı olduğundan negatif olamaz:

ab0

Dolayısıyla:

1-x20x2

Şimdi ikinci kez karesini alarak denklemi çözelim:

ab=(2x-1)(3-x)(2x-1)(3-x)=1-x2(2x-1)(3-x)=(1-x2)2

Düzenleyelim:

(2x-1)(3-x)=1-x+x24-2x2+7x-3=1-x+x24

Paydadan kurtarmak için her iki tarafı uygun bir sayı ile çarpıp toplayalım:

9x2-32x+16=0

Kök içinde ayırarak çözelim:

x=32±322-4·9·162·9x=32±44818x=32±8718x=16±479

Aday çözümler:

x=16-479x=16+479

Bir önceki adımda elde ettiğimiz zorunlu koşul:

x2

İkinci aday için:

16+479>2

Bu nedenle ikinci aday denklemi sağlayamaz (karesini alma işleminde fazladan kök gelmiştir). Geriye yalnızca birinci aday kalır.

Sonuç:

x=16-479

Doğru cevap A şıkkıdır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki denklemin gerçek köklerinin toplamı kaçtır?

x-1+x+2=5

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Aşağıdaki denklem verilmiştir: x - 1 + x + 2 = 5 Mutlak değer ifadelerinin işaret değiştirdiği kritik noktalar: x - 1 = 0 x = 1 x + 2 = 0 x = - 2 Bu nedenle sayı doğrusunu üç aralıkta inceleyeceğiz: x < - 2 - 2 ≤ x ≤ 1 x > 1 1) Durum: x > 1 Bu aralıkta her iki ifade de pozitiftir: x - 1 = x - 1 x + 2 = x + 2 Denklemi çözelim: ( x - 1 ) + ( x + 2 ) = 5 2 x + 1 = 5 2 x = 4 x = 2 Bulunan kök bu aralığı sağlar: 2 > 1 2) Durum: - 2 ≤ x ≤ 1 Bu aralıkta: x - 1 = 1 - x x + 2 = x + 2 Denklemi yazalım: ( 1 - x ) + ( x + 2 ) = 5 3 = 5 Bu mümkün olmadığı için bu aralıktan gerçek kök gelmez. 3) Durum: x < - 2 Bu aralıkta her iki ifade negatiftir: x - 1 = 1 - x x + 2 = - x - 2 Denklemi çözelim: ( 1 - x ) + ( - x - 2 ) = 5 - 2 x - 1 = 5 - 2 x = 6 x = - 3 Bulunan kök bu aralığı sağlar: - 3 < - 2 Gerçek kökler: x = - 3 x = 2 Köklerin toplamı: ( - 3 ) + 2 = - 1 Şıklarda verilen: şıkkıB886: - 1 Bulduğumuz toplam ile aynıdır; dolayısıyla doğru cevap B942’dır.

  1. Çözüm: Aşağıdaki denklem verilmiştir: x - 1 + x + 2 = 5 Mutlak değer ifadelerinin işaret değiştirdiği kritik noktalar: x - 1 = 0 x = 1 x + 2 = 0 x = - 2 Bu nedenle sayı doğrusunu üç aralıkta inceleyeceğiz: x < - 2 - 2 ≤ x ≤ 1 x > 1 1) Durum: x > 1 Bu aralıkta her iki ifade de pozitiftir: x - 1 = x - 1 x + 2 = x + 2 Denklemi çözelim: ( x - 1 ) + ( x + 2 ) = 5 2 x + 1 = 5 2 x = 4 x = 2 Bulunan kök bu aralığı sağlar: 2 > 1 2) Durum: - 2 ≤ x ≤ 1 Bu aralıkta: x - 1 = 1 - x x + 2 = x + 2 Denklemi yazalım: ( 1 - x ) + ( x + 2 ) = 5 3 = 5 Bu mümkün olmadığı için bu aralıktan gerçek kök gelmez. 3) Durum: x < - 2 Bu aralıkta her iki ifade negatiftir: x - 1 = 1 - x x + 2 = - x - 2 Denklemi çözelim: ( 1 - x ) + ( - x - 2 ) = 5 - 2 x - 1 = 5 - 2 x = 6 x = - 3 Bulunan kök bu aralığı sağlar: - 3 < - 2 Gerçek kökler: x = - 3 x = 2 Köklerin toplamı: ( - 3 ) + 2 = - 1 Şıklarda verilen: şıkkıB886: - 1 Bulduğumuz toplam ile aynıdır; dolayısıyla doğru cevap B942’dır.

Aşağıdaki denklem verilmiştir:

x-1+x+2=5

Mutlak değer ifadelerinin işaret değiştirdiği kritik noktalar:

x-1=0x=1x+2=0x=-2

Bu nedenle sayı doğrusunu üç aralıkta inceleyeceğiz:

x<-2-2x1x>1

1) Durum:

x>1

Bu aralıkta her iki ifade de pozitiftir:

x-1=x-1x+2=x+2

Denklemi çözelim:

(x-1)+(x+2)=52x+1=52x=4x=2

Bulunan kök bu aralığı sağlar:

2>1

2) Durum:

-2x1

Bu aralıkta:

x-1=1-xx+2=x+2

Denklemi yazalım:

(1-x)+(x+2)=53=5

Bu mümkün olmadığı için bu aralıktan gerçek kök gelmez.

3) Durum:

x<-2

Bu aralıkta her iki ifade negatiftir:

x-1=1-xx+2=-x-2

Denklemi çözelim:

(1-x)+(-x-2)=5-2x-1=5-2x=6x=-3

Bulunan kök bu aralığı sağlar:

-3<-2

Gerçek kökler:

x=-3x=2

Köklerin toplamı:

(-3)+2=-1

Şıklarda verilen:

şıkkıB6267:

-1

Bulduğumuz toplam ile aynıdır; dolayısıyla doğru cevap B6436’dır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki denklemin gerçek çözüm kümesinin elemanları toplamı kaçtır?

x2-5x+6=x-2

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Verilen denklem: x 2 - 5 x + 6 = x - 2 Sağ tarafın negatif olmaması gerekir: x - 2 ≥ 0 x ≥ 2 Mutlak değerin içini çarpanlara ayıralım: x 2 - 5 x + 6 = ( x - 2 ) ( x - 3 ) 1. Durum: İçerisi sıfır veya pozitif olsun. ( x - 2 ) ( x - 3 ) ≥ 0 Bu durumda mutlak değer kalkar: x 2 - 5 x + 6 = x - 2 Düzenleyelim: x 2 - 6 x + 8 = 0 Çarpanlara ayıralım: ( x - 2 ) ( x - 4 ) = 0 Kökler: x = 2 veya x = 4 Her ikisi de koşulu sağlar: x ≥ 2 2. Durum: İçerisi negatif olsun. ( x - 2 ) ( x - 3 ) < 0 Bu durumda mutlak değer işaret değiştirir: - ( x 2 - 5 x + 6 ) = x - 2 Düzenleyelim: - x 2 + 4 x - 4 = 0 x 2 - 4 x + 4 = 0 ( x - 2 ) 2 = 0 Buradan: x = 2 Ancak bu değer, içerinin negatif olduğu aralığa uymaz; bu yüzden bu durumdan yeni çözüm gelmez. Gerçek çözüm kümesi: { 2, 4 } Elemanları toplamı: 2 + 4 = 6 Doğru seçenek: C808.

  1. Çözüm: Verilen denklem: x 2 - 5 x + 6 = x - 2 Sağ tarafın negatif olmaması gerekir: x - 2 ≥ 0 x ≥ 2 Mutlak değerin içini çarpanlara ayıralım: x 2 - 5 x + 6 = ( x - 2 ) ( x - 3 ) 1. Durum: İçerisi sıfır veya pozitif olsun. ( x - 2 ) ( x - 3 ) ≥ 0 Bu durumda mutlak değer kalkar: x 2 - 5 x + 6 = x - 2 Düzenleyelim: x 2 - 6 x + 8 = 0 Çarpanlara ayıralım: ( x - 2 ) ( x - 4 ) = 0 Kökler: x = 2 veya x = 4 Her ikisi de koşulu sağlar: x ≥ 2 2. Durum: İçerisi negatif olsun. ( x - 2 ) ( x - 3 ) < 0 Bu durumda mutlak değer işaret değiştirir: - ( x 2 - 5 x + 6 ) = x - 2 Düzenleyelim: - x 2 + 4 x - 4 = 0 x 2 - 4 x + 4 = 0 ( x - 2 ) 2 = 0 Buradan: x = 2 Ancak bu değer, içerinin negatif olduğu aralığa uymaz; bu yüzden bu durumdan yeni çözüm gelmez. Gerçek çözüm kümesi: { 2, 4 } Elemanları toplamı: 2 + 4 = 6 Doğru seçenek: C808.

Verilen denklem:

x2-5x+6=x-2

Sağ tarafın negatif olmaması gerekir:

x-20x2

Mutlak değerin içini çarpanlara ayıralım:

x2-5x+6=(x-2)(x-3)

1. Durum: İçerisi sıfır veya pozitif olsun.

(x-2)(x-3)0

Bu durumda mutlak değer kalkar:

x2-5x+6=x-2

Düzenleyelim:

x2-6x+8=0

Çarpanlara ayıralım:

(x-2)(x-4)=0

Kökler:

x=2 veya x=4

Her ikisi de koşulu sağlar:

x2

2. Durum: İçerisi negatif olsun.

(x-2)(x-3)<0

Bu durumda mutlak değer işaret değiştirir:

-(x2-5x+6)=x-2

Düzenleyelim:

-x2+4x-4=0x2-4x+4=0(x-2)2=0

Buradan:

x=2

Ancak bu değer, içerinin negatif olduğu aralığa uymaz; bu yüzden bu durumdan yeni çözüm gelmez.

Gerçek çözüm kümesi:

{2,4}

Elemanları toplamı:

2+4=6

Doğru seçenek: B.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Gerçek sayılar kümesinde aşağıdaki denklemin kök sayısı kaçtır?

x+2+5-x=5

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Soru denklemi: x + 2 + 5 - x = 5 Tanım kümesi için kök içleri negatif olamaz: x + 2 ≥ 0 5 - x ≥ 0 Buradan: - 2 ≤ x ≤ 5 Kısaltma yapalım: a = x + 2 b = 5 - x Bu durumda: a ≥ 0, b ≥ 0, a + b = 5 Ayrıca karelerini toplayalım: a 2 + b 2 = ( x + 2 ) + ( 5 - x ) = 7 a + b = 5 eşitliğinin karesini alalım: ( a + b ) 2 = 25 Diğer yandan: ( a + b ) 2 = a 2 + b 2 + 2 a b a 2 + b 2 = 7 olduğundan yerine yazalım: 25 = 7 + 2 a b Buradan: a b = 9 Şimdi a + b = 5 ve a b = 9 koşullarını sağlayan gerçek a ≥ 0, b ≥ 0 var mı diye bakalım. a + b = 5 ve a b = 9 ise, a sayısı şu denklemin kökü olmalıdır: t 2 - 5 t + 9 = 0 Bu ikinci derece denklemin diskriminantı: Δ = ( - 5 ) 2 - 4 · 1 · 9 = 25 - 36 = - 11 Diskriminant negatif olduğundan bu denklemin gerçek kökü yoktur. Dolayısıyla gerçek a, b çifti de yoktur. Sonuç olarak verilen denklem gerçek sayılarda çözüm vermez; kök sayısı: 0 Doğru seçenek: D916.

  1. Çözüm: Soru denklemi: x + 2 + 5 - x = 5 Tanım kümesi için kök içleri negatif olamaz: x + 2 ≥ 0 5 - x ≥ 0 Buradan: - 2 ≤ x ≤ 5 Kısaltma yapalım: a = x + 2 b = 5 - x Bu durumda: a ≥ 0, b ≥ 0, a + b = 5 Ayrıca karelerini toplayalım: a 2 + b 2 = ( x + 2 ) + ( 5 - x ) = 7 a + b = 5 eşitliğinin karesini alalım: ( a + b ) 2 = 25 Diğer yandan: ( a + b ) 2 = a 2 + b 2 + 2 a b a 2 + b 2 = 7 olduğundan yerine yazalım: 25 = 7 + 2 a b Buradan: a b = 9 Şimdi a + b = 5 ve a b = 9 koşullarını sağlayan gerçek a ≥ 0, b ≥ 0 var mı diye bakalım. a + b = 5 ve a b = 9 ise, a sayısı şu denklemin kökü olmalıdır: t 2 - 5 t + 9 = 0 Bu ikinci derece denklemin diskriminantı: Δ = ( - 5 ) 2 - 4 · 1 · 9 = 25 - 36 = - 11 Diskriminant negatif olduğundan bu denklemin gerçek kökü yoktur. Dolayısıyla gerçek a, b çifti de yoktur. Sonuç olarak verilen denklem gerçek sayılarda çözüm vermez; kök sayısı: 0 Doğru seçenek: D916.

Soru denklemi:

x+2+5-x=5

Tanım kümesi için kök içleri negatif olamaz:

x+205-x0

Buradan:

-2x5

Kısaltma yapalım:

a=x+2b=5-x

Bu durumda:

a0,b0,a+b=5

Ayrıca karelerini toplayalım:

a2+b2=(x+2)+(5-x)=7

a+b=5 eşitliğinin karesini alalım:

(a+b)2=25

Diğer yandan:

(a+b)2=a2+b2+2ab

a2+b2=7 olduğundan yerine yazalım:

25=7+2ab

Buradan:

ab=9

Şimdi a+b=5 ve ab=9 koşullarını sağlayan gerçek a0,b0 var mı diye bakalım.

a+b=5 ve ab=9 ise, a sayısı şu denklemin kökü olmalıdır:

t2-5t+9=0

Bu ikinci derece denklemin diskriminantı:

Δ=(-5)2-4·1·9=25-36=-11

Diskriminant negatif olduğundan bu denklemin gerçek kökü yoktur. Dolayısıyla gerçek a,b çifti de yoktur.

Sonuç olarak verilen denklem gerçek sayılarda çözüm vermez; kök sayısı:

0

Doğru seçenek: D5216.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki denklemin pozitif kökü kaçtır?

x-1x+2+x+2x-1=5

x1,x-2

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

1) Denklemi düzenleyelim ve paydaları yok edelim: x − 1 x + 2 + x + 2 x − 1 = 5 2) Kısa bir değişken tanımlayalım: t = x − 1 x + 2 Bu durumda ikinci kesir, tersine eşittir: x + 2 x − 1 = 1 t 3) Denklem artık tek değişkenli olur: t + 1 t = 5 4) Her iki tarafı t ile çarpalım: t 2 + 1 = 5 t 5) Standart ikinci dereceden denkleme getirelim: t 2 − 5 t + 1 = 0 6) Kökleri bulalım: t = 5 ± 21 2 7) Şimdi t yerine tekrar (x−1)/(x+2) yazıp x çözelim: x − 1 x + 2 = 5 ± 21 2 Pozitif kökü verecek olan seçim, daha küçük ve pozitif olan değerdir: x − 1 x + 2 = 5 − 21 2 8) Çapraz çarpım yapalım: 2 ( x − 1 ) = ( 5 − 21 ) ( x + 2 ) 9) Düzenleyip x yalnız bırakalım (sonuç sadeleşir): x = 21 − 1 2 10) Bu değer pozitiftir ve yasaklı değerlerden değildir; dolayısıyla denklemin pozitif kökü budur. Şık kontrolü: − 1 + 21 2 Doğru cevap A şıkkıdır.

  1. Çözüm: 1) Denklemi düzenleyelim ve paydaları yok edelim: x − 1 x + 2 + x + 2 x − 1 = 5 2) Kısa bir değişken tanımlayalım: t = x − 1 x + 2 Bu durumda ikinci kesir, tersine eşittir: x + 2 x − 1 = 1 t 3) Denklem artık tek değişkenli olur: t + 1 t = 5 4) Her iki tarafı t ile çarpalım: t 2 + 1 = 5 t 5) Standart ikinci dereceden denkleme getirelim: t 2 − 5 t + 1 = 0 6) Kökleri bulalım: t = 5 ± 21 2 7) Şimdi t yerine tekrar (x−1)/(x+2) yazıp x çözelim: x − 1 x + 2 = 5 ± 21 2 Pozitif kökü verecek olan seçim, daha küçük ve pozitif olan değerdir: x − 1 x + 2 = 5 − 21 2 8) Çapraz çarpım yapalım: 2 ( x − 1 ) = ( 5 − 21 ) ( x + 2 ) 9) Düzenleyip x yalnız bırakalım (sonuç sadeleşir): x = 21 − 1 2 10) Bu değer pozitiftir ve yasaklı değerlerden değildir; dolayısıyla denklemin pozitif kökü budur. Şık kontrolü: − 1 + 21 2 Doğru cevap A şıkkıdır.

1) Denklemi düzenleyelim ve paydaları yok edelim:

x1x+2+x+2x1=5

2) Kısa bir değişken tanımlayalım:

t=x1x+2

Bu durumda ikinci kesir, tersine eşittir:

x+2x1=1t

3) Denklem artık tek değişkenli olur:

t+1t=5

4) Her iki tarafı t ile çarpalım:

t2+1=5t

5) Standart ikinci dereceden denkleme getirelim:

t25t+1=0

6) Kökleri bulalım:

t=5±212

7) Şimdi t yerine tekrar (x−1)/(x+2) yazıp x çözelim:

x1x+2=5±212

Pozitif kökü verecek olan seçim, daha küçük ve pozitif olan değerdir:

x1x+2=5212

8) Çapraz çarpım yapalım:

2(x1)=(521)(x+2)

9) Düzenleyip x yalnız bırakalım (sonuç sadeleşir):

x=2112

10) Bu değer pozitiftir ve yasaklı değerlerden değildir; dolayısıyla denklemin pozitif kökü budur. Şık kontrolü:

1+212

Doğru cevap A şıkkıdır.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki denklemin gerçek çözümlerinin toplamı kaçtır?

x-1x+2+x+2x-1=5

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Denklemin tanım koşulu: x ≠ - 2, x ≠ 1 Verilen denklem: x - 1 x + 2 + x + 2 x - 1 = 5 Düzenleme için değişken dönüşümü yapalım: a = x - 1 x + 2 Bu durumda: x + 2 x - 1 = 1 a Denklem: a + 1 a = 5 Her iki tarafı a ile çarpalım: a 2 - 5 a + 1 = 0 Kökler için Vieta: a 1 + a 2 = 5 a 1 ⋅ a 2 = 1 Şimdi a ile x arasındaki ilişkiyi bulalım: a = x - 1 x + 2 Çapraz çarpım: a ( x + 2 ) = x - 1 Şöyle düzenleyelim: a x + 2 a = x - 1 x ( 1 - a ) = 1 + 2 a x = 1 + 2 a 1 - a Toplam gerçek çözümler toplamı: x 1 + x 2 = 1 + 2 a 1 1 - a 1 + 1 + 2 a 2 1 - a 2 Ortak payda ile toplayalım: x 1 + x 2 = ( 1 + 2 a 1 ) ( 1 - a 2 ) + ( 1 + 2 a 2 ) ( 1 - a 1 ) ( 1 - a 1 ) ( 1 - a 2 ) Payda: ( 1 - a 1 ) ( 1 - a 2 ) = 1 - ( a 1 + a 2 ) + a 1 a 2 = 1 - 5 + 1 = - 3 Pay: ( 1 + 2 a 1 ) ( 1 - a 2 ) + ( 1 + 2 a 2 ) ( 1 - a 1 ) = 2 + ( a 1 + a 2 ) - 4 a 1 a 2 = 2 + 5 - 4 ⋅ 1 = 3 Dolayısıyla: x 1 + x 2 = 3 - 3 = - 1 Sonuç: Gerçek çözümlerin toplamı şıktaki değerle uyuşur. Doğru cevap: - 1 Yani şıkkıB969 doğrudur.

  1. Çözüm: Denklemin tanım koşulu: x ≠ - 2, x ≠ 1 Verilen denklem: x - 1 x + 2 + x + 2 x - 1 = 5 Düzenleme için değişken dönüşümü yapalım: a = x - 1 x + 2 Bu durumda: x + 2 x - 1 = 1 a Denklem: a + 1 a = 5 Her iki tarafı a ile çarpalım: a 2 - 5 a + 1 = 0 Kökler için Vieta: a 1 + a 2 = 5 a 1 ⋅ a 2 = 1 Şimdi a ile x arasındaki ilişkiyi bulalım: a = x - 1 x + 2 Çapraz çarpım: a ( x + 2 ) = x - 1 Şöyle düzenleyelim: a x + 2 a = x - 1 x ( 1 - a ) = 1 + 2 a x = 1 + 2 a 1 - a Toplam gerçek çözümler toplamı: x 1 + x 2 = 1 + 2 a 1 1 - a 1 + 1 + 2 a 2 1 - a 2 Ortak payda ile toplayalım: x 1 + x 2 = ( 1 + 2 a 1 ) ( 1 - a 2 ) + ( 1 + 2 a 2 ) ( 1 - a 1 ) ( 1 - a 1 ) ( 1 - a 2 ) Payda: ( 1 - a 1 ) ( 1 - a 2 ) = 1 - ( a 1 + a 2 ) + a 1 a 2 = 1 - 5 + 1 = - 3 Pay: ( 1 + 2 a 1 ) ( 1 - a 2 ) + ( 1 + 2 a 2 ) ( 1 - a 1 ) = 2 + ( a 1 + a 2 ) - 4 a 1 a 2 = 2 + 5 - 4 ⋅ 1 = 3 Dolayısıyla: x 1 + x 2 = 3 - 3 = - 1 Sonuç: Gerçek çözümlerin toplamı şıktaki değerle uyuşur. Doğru cevap: - 1 Yani şıkkıB969 doğrudur.

Denklemin tanım koşulu:

x-2,x1

Verilen denklem:

x-1x+2+x+2x-1=5

Düzenleme için değişken dönüşümü yapalım:

a=x-1x+2

Bu durumda:

x+2x-1=1a

Denklem:

a+1a=5

Her iki tarafı a ile çarpalım:

a2-5a+1=0

Kökler için Vieta:

a1+a2=5a1a2=1

Şimdi a ile x arasındaki ilişkiyi bulalım:

a=x-1x+2

Çapraz çarpım:

a(x+2)=x-1

Şöyle düzenleyelim:

ax+2a=x-1x(1-a)=1+2ax=1+2a1-a

Toplam gerçek çözümler toplamı:

x1+x2=1+2a11-a1+1+2a21-a2

Ortak payda ile toplayalım:

x1+x2=(1+2a1)(1-a2)+(1+2a2)(1-a1)(1-a1)(1-a2)

Payda:

(1-a1)(1-a2)=1-(a1+a2)+a1a2=1-5+1=-3

Pay:

(1+2a1)(1-a2)+(1+2a2)(1-a1)=2+(a1+a2)-4a1a2=2+5-41=3

Dolayısıyla:

x1+x2=3-3=-1

Sonuç: Gerçek çözümlerin toplamı şıktaki değerle uyuşur.

Doğru cevap:

-1

Yani A şıkkı doğrudur.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Pozitif çözümü bulunuz:

2x+3=|x-1|

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Verilen denklem: 2 x + 3 = | x - 1 | Karekök tanımlı olmalı: 2 x + 3 ≥ 0 x ≥ - 3 2 Her iki tarafın karesini alalım: 2 x + 3 = | x - 1 | 2 x + 3 = x - 1 2 Sağ tarafı açalım: x - 1 2 = x 2 - 2 x + 1 Denklemi düzenleyelim: 2 x + 3 = x 2 - 2 x + 1 0 = x 2 - 4 x - 2 İkinci dereceden denklemi çözelim: x = 4 ± 4 2 - 4 ⋅ 1 ⋅ ( - 2 ) 2 x = 4 ± 24 2 = 4 ± 2 6 2 = 2 ± 6 Pozitif olan kökü seçelim: 6 > 4 6 > 4 = 2 2 - 6 < 0 2 + 6 > 0 Sonuç (pozitif çözüm) ve şık kontrolü: x = 2 + 6 Bu değer şıklardan verilen ifadeyle aynıdır: 2 + 6 Dolayısıyla doğru cevap C585 ’dır.

  1. Çözüm: Verilen denklem: 2 x + 3 = | x - 1 | Karekök tanımlı olmalı: 2 x + 3 ≥ 0 x ≥ - 3 2 Her iki tarafın karesini alalım: 2 x + 3 = | x - 1 | 2 x + 3 = x - 1 2 Sağ tarafı açalım: x - 1 2 = x 2 - 2 x + 1 Denklemi düzenleyelim: 2 x + 3 = x 2 - 2 x + 1 0 = x 2 - 4 x - 2 İkinci dereceden denklemi çözelim: x = 4 ± 4 2 - 4 ⋅ 1 ⋅ ( - 2 ) 2 x = 4 ± 24 2 = 4 ± 2 6 2 = 2 ± 6 Pozitif olan kökü seçelim: 6 > 4 6 > 4 = 2 2 - 6 < 0 2 + 6 > 0 Sonuç (pozitif çözüm) ve şık kontrolü: x = 2 + 6 Bu değer şıklardan verilen ifadeyle aynıdır: 2 + 6 Dolayısıyla doğru cevap C585 ’dır.

Verilen denklem:

2x+3=|x-1|

Karekök tanımlı olmalı:

2x+30x-32

Her iki tarafın karesini alalım:

2x+3=|x-1|2x+3=x-12

Sağ tarafı açalım:

x-12=x2-2x+1

Denklemi düzenleyelim:

2x+3=x2-2x+10=x2-4x-2

İkinci dereceden denklemi çözelim:

x=4±42-41(-2)2x=4±242=4±262=2±6

Pozitif olan kökü seçelim:

6>46>4=22-6<02+6>0

Sonuç (pozitif çözüm) ve şık kontrolü:

x=2+6

Bu değer şıklardan verilen ifadeyle aynıdır:

2+6

Dolayısıyla doğru cevap A’dır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki denklemi sağlayan x değerini bulun.

x+5-x+1x+5+x+1=13

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Verilen denklem: x + 5 - x + 1 x + 5 + x + 1 = 1 3 Köklü ifadeleri kısaltalım: a = x + 5 b = x + 1 Bu durumda denklem: a - b a + b = 1 3 İçler-dışlar çarpımı yapalım: 3 a - b = a + b Düzenleyelim: 3 a - 3 b = a + b 2 a = 4 b a = 2 b Tanımlara geri dönelim: x + 5 = 2 x + 1 Her iki tarafın karesini alalım: x + 5 = 4 x + 1 x + 5 = 4 x + 4 Çözelim: 1 = 3 x x = 1 3 Kontrol: Bulduğumuz değerde x + 5 = 2 x + 1 sağlandığı için x + 5 - x + 1 x + 5 + x + 1 = 2 1 - 1 1 / 2 1 + 1 1 = 1 3 (Oran mantığıyla: pay = b, payda = 3 b olur.) Sonuç: x = 1 3 Dolayısıyla doğru cevap D554 şıkkıdır.

  1. Çözüm: Verilen denklem: x + 5 - x + 1 x + 5 + x + 1 = 1 3 Köklü ifadeleri kısaltalım: a = x + 5 b = x + 1 Bu durumda denklem: a - b a + b = 1 3 İçler-dışlar çarpımı yapalım: 3 a - b = a + b Düzenleyelim: 3 a - 3 b = a + b 2 a = 4 b a = 2 b Tanımlara geri dönelim: x + 5 = 2 x + 1 Her iki tarafın karesini alalım: x + 5 = 4 x + 1 x + 5 = 4 x + 4 Çözelim: 1 = 3 x x = 1 3 Kontrol: Bulduğumuz değerde x + 5 = 2 x + 1 sağlandığı için x + 5 - x + 1 x + 5 + x + 1 = 2 1 - 1 1 / 2 1 + 1 1 = 1 3 (Oran mantığıyla: pay = b, payda = 3 b olur.) Sonuç: x = 1 3 Dolayısıyla doğru cevap D554 şıkkıdır.

Verilen denklem:

x+5-x+1x+5+x+1=13

Köklü ifadeleri kısaltalım:

a=x+5b=x+1

Bu durumda denklem:

a-ba+b=13

İçler-dışlar çarpımı yapalım:

3a-b=a+b

Düzenleyelim:

3a-3b=a+b2a=4ba=2b

Tanımlara geri dönelim:

x+5=2x+1

Her iki tarafın karesini alalım:

x+5=4x+1x+5=4x+4

Çözelim:

1=3xx=13

Kontrol: Bulduğumuz değerde

x+5=2x+1

sağlandığı için

x+5-x+1x+5+x+1=21-11/21+11=13

(Oran mantığıyla: pay = b, payda = 3b olur.)

Sonuç:

x=13

Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır.

Denklemler Testleri Hakkında Sık Sorulanlar

Denklem çözerken temel ilke nedir?

Eşitliğin iki tarafına aynı işlem uygulanarak eşitlik korunur.

Kesirli denklem nasıl çözülür?

Paydaların ortak katı kullanılarak paydalar yok edilebilir ve denklem sadeleşir.

Denklem problemlerinde ilk adım nedir?

Bilinmeyen seçilir ve verilen bilgiler bu bilinmeyenle ifade edilir.