Basit Eşitsizlikler konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.
9. Sınıf Basit Eşitsizlikler Testleri
Basit Eşitsizlikler testleri; birinci dereceden eşitsizlikleri çözmeyi, sayı doğrusu üzerinde göstermeyi, aralık kavramını ve eşitsizlik özelliklerini pekiştirir.
Eşitsizlik Çözme
Eşitsizliklerde iki tarafa aynı işlem uygulanabilir. Ancak negatif bir sayı ile çarpma veya bölme yapılırsa eşitsizlik yönü değişir. Bu kural 9. Sınıf sorularında sık kullanılır.
Aralık ve Sayı Doğrusu
Çözüm kümeleri açık, kapalı veya yarı açık aralıklarla gösterilebilir. Küçüktür ve büyüktür işaretlerinde uç nokta dahil edilmez, eşitlik içeren işaretlerde dahil edilir.
Önce eşitsizliği açalım: 3 ( 2 x - 1 ) < 2 ( x + 5 ) + 7 dağıtma işlemlerini yapalım: 6 x - 3 < 2 x + 10 + 7 Sağ tarafı sadeleştirelim: 6 x - 3 < 2 x + 17 Bilinmeyenleri bir tarafta, sayıları diğer tarafta toplayalım: 6 x - 2 x < 17 + 3 Sadeleştirelim: 4 x < 20 Her iki tarafı 4 ile bölelim (pozitif olduğu için eşitsizlik yönü değişmez): x < 5 Sonuç: Doğru seçenek D352’dır. x < 5
Çözüm: Önce eşitsizliği açalım: 3 ( 2 x - 1 ) < 2 ( x + 5 ) + 7 dağıtma işlemlerini yapalım: 6 x - 3 < 2 x + 10 + 7 Sağ tarafı sadeleştirelim: 6 x - 3 < 2 x + 17 Bilinmeyenleri bir tarafta, sayıları diğer tarafta toplayalım: 6 x - 2 x < 17 + 3 Sadeleştirelim: 4 x < 20 Her iki tarafı 4 ile bölelim (pozitif olduğu için eşitsizlik yönü değişmez): x < 5 Sonuç: Doğru seçenek D352’dır. x < 5
Önce eşitsizliği açalım:
dağıtma işlemlerini yapalım:
Sağ tarafı sadeleştirelim:
Bilinmeyenleri bir tarafta, sayıları diğer tarafta toplayalım:
Sadeleştirelim:
Her iki tarafı 4 ile bölelim (pozitif olduğu için eşitsizlik yönü değişmez):
Sonuç: Doğru seçenek D1684’dır.
2. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki eşitsizliği sağlayan reel değerleri kümesi hangisidir?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
Verilen eşitsizlik: 2 x - 3 + x + 1 < 5 Mutlak değerlerin içlerini sıfır yapan kritik noktaları bulalım: 2 x - 3 = 0 x = 3 2 x + 1 = 0 x = - 1 Bu noktalara göre aralıkları inceleyelim. Durum bir: x < - 1 Bu aralıkta işaretlere göre: 2 x - 3 = - 2 x + 3 x + 1 = - x - 1 Eşitsizliğe yazalım: ( - 2 x + 3 ) + ( - x - 1 ) < 5 - 3 x + 2 < 5 - 3 x < 3 x > - 1 Bu sonuç, başlangıç koşulu ile çeliştiği için bu aralıktan çözüm gelmez. Durum iki: - 1 ≤ x < 3 2 Bu aralıkta: 2 x - 3 = - 2 x + 3 x + 1 = x + 1 Eşitsizliğe yazalım: ( - 2 x + 3 ) + ( x + 1 ) < 5 - x + 4 < 5 - x < 1 x > - 1 Uç noktayı da kontrol edelim (eşitsizlik sıkı olduğu için): 2 ( - 1 ) - 3 + - 1 + 1 = 5 Bu nedenle: - 1 < x < 3 2 Durum üç: x ≥ 3 2 Bu aralıkta: 2 x - 3 = 2 x - 3 x + 1 = x + 1 Eşitsizliği çözelim: ( 2 x - 3 ) + ( x + 1 ) < 5 3 x - 2 < 5 3 x < 7 x < 7 3 Sağ uç nokta da sıkı eşitsizlikten dolayı dahil değildir: 2 ( 7 3 ) - 3 + 7 3 + 1 = 5 Bu durumda üçüncü aralıktan gelen çözüm: 3 2 ≤ x < 7 3 Tüm çözümleri birleştirince: ( - 1, 3 2 ) ∪ [ 3 2, 7 3 ) = ( - 1, 7 3 ) Sonuç bu aralık olduğundan doğru seçenek A’dır.
Çözüm: Verilen eşitsizlik: 2 x - 3 + x + 1 < 5 Mutlak değerlerin içlerini sıfır yapan kritik noktaları bulalım: 2 x - 3 = 0 x = 3 2 x + 1 = 0 x = - 1 Bu noktalara göre aralıkları inceleyelim. Durum bir: x < - 1 Bu aralıkta işaretlere göre: 2 x - 3 = - 2 x + 3 x + 1 = - x - 1 Eşitsizliğe yazalım: ( - 2 x + 3 ) + ( - x - 1 ) < 5 - 3 x + 2 < 5 - 3 x < 3 x > - 1 Bu sonuç, başlangıç koşulu ile çeliştiği için bu aralıktan çözüm gelmez. Durum iki: - 1 ≤ x < 3 2 Bu aralıkta: 2 x - 3 = - 2 x + 3 x + 1 = x + 1 Eşitsizliğe yazalım: ( - 2 x + 3 ) + ( x + 1 ) < 5 - x + 4 < 5 - x < 1 x > - 1 Uç noktayı da kontrol edelim (eşitsizlik sıkı olduğu için): 2 ( - 1 ) - 3 + - 1 + 1 = 5 Bu nedenle: - 1 < x < 3 2 Durum üç: x ≥ 3 2 Bu aralıkta: 2 x - 3 = 2 x - 3 x + 1 = x + 1 Eşitsizliği çözelim: ( 2 x - 3 ) + ( x + 1 ) < 5 3 x - 2 < 5 3 x < 7 x < 7 3 Sağ uç nokta da sıkı eşitsizlikten dolayı dahil değildir: 2 ( 7 3 ) - 3 + 7 3 + 1 = 5 Bu durumda üçüncü aralıktan gelen çözüm: 3 2 ≤ x < 7 3 Tüm çözümleri birleştirince: ( - 1, 3 2 ) ∪ [ 3 2, 7 3 ) = ( - 1, 7 3 ) Sonuç bu aralık olduğundan doğru seçenek A’dır.
Verilen eşitsizlik:
Mutlak değerlerin içlerini sıfır yapan kritik noktaları bulalım:
Bu noktalara göre aralıkları inceleyelim.
Durum bir:
Bu aralıkta işaretlere göre:
Eşitsizliğe yazalım:
Bu sonuç, başlangıç koşulu ile çeliştiği için bu aralıktan çözüm gelmez.
Durum iki:
Bu aralıkta:
Eşitsizliğe yazalım:
Uç noktayı da kontrol edelim (eşitsizlik sıkı olduğu için):
Bu nedenle:
Durum üç:
Bu aralıkta:
Eşitsizliği çözelim:
Sağ uç nokta da sıkı eşitsizlikten dolayı dahil değildir:
Bu durumda üçüncü aralıktan gelen çözüm:
Tüm çözümleri birleştirince:
Sonuç bu aralık olduğundan doğru seçenek A’dır.
3. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki eşitsizliği sağlayan reel sayı kümesi hangisidir?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
Eşitsizliği adım adım çözelim: 1) Verilen eşitsizlik: - 1 ≤ 2 x + 3 < 7 2) Her tarafa 3 çıkaralım (orta ifadeden sabiti yok etmek için): - 1 - 3 ≤ 2 x + 3 - 3 < 7 - 3 3) Sadeleştirelim: - 4 ≤ 2 x < 4 4) Her tarafı 2 ’ye bölelim (pozitif olduğu için eşitsizlik yönleri değişmez): - 2 ≤ x < 2 5) Bulunan çözüm kümesi şıklardan şıkkıB337 ile aynıdır. Dolayısıyla doğru cevap B370 ’dır.
Çözüm: Eşitsizliği adım adım çözelim: 1) Verilen eşitsizlik: - 1 ≤ 2 x + 3 < 7 2) Her tarafa 3 çıkaralım (orta ifadeden sabiti yok etmek için): - 1 - 3 ≤ 2 x + 3 - 3 < 7 - 3 3) Sadeleştirelim: - 4 ≤ 2 x < 4 4) Her tarafı 2 ’ye bölelim (pozitif olduğu için eşitsizlik yönleri değişmez): - 2 ≤ x < 2 5) Bulunan çözüm kümesi şıklardan şıkkıB337 ile aynıdır. Dolayısıyla doğru cevap B370 ’dır.
Eşitsizliği adım adım çözelim:
1) Verilen eşitsizlik:
2) Her tarafa 3 çıkaralım (orta ifadeden sabiti yok etmek için):
3) Sadeleştirelim:
4) Her tarafı 2’ye bölelim (pozitif olduğu için eşitsizlik yönleri değişmez):
5) Bulunan çözüm kümesi şıklardan şıkkıB1668 ile aynıdır. Dolayısıyla doğru cevap A’dır.
4. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki eşitsizliği sağlayan değerleri hangisidir?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
Önce verilen eşitsizliği yazalım: 2 x - 5 ≤ 7 Her iki tarafa 5 ekleyelim (eşitsizlik yönü değişmez): 2 x - 5 + 5 ≤ 7 + 5 Sadeleştirelim: 2 x ≤ 12 Her iki tarafı 2 ile bölelim. Pozitif sayı ile böldüğümüz için eşitsizlik yönü değişmez: x ≤ 6 Sonuç: Eşitsizliği sağlayan değerler x ≤ 6 Bu da şıklardan seçeneğiC315dir. (A doğru.)
Çözüm: Önce verilen eşitsizliği yazalım: 2 x - 5 ≤ 7 Her iki tarafa 5 ekleyelim (eşitsizlik yönü değişmez): 2 x - 5 + 5 ≤ 7 + 5 Sadeleştirelim: 2 x ≤ 12 Her iki tarafı 2 ile bölelim. Pozitif sayı ile böldüğümüz için eşitsizlik yönü değişmez: x ≤ 6 Sonuç: Eşitsizliği sağlayan değerler x ≤ 6 Bu da şıklardan seçeneğiC315dir. (A doğru.)
Önce verilen eşitsizliği yazalım:
Her iki tarafa ekleyelim (eşitsizlik yönü değişmez):
Sadeleştirelim:
Her iki tarafı ile bölelim. Pozitif sayı ile böldüğümüz için eşitsizlik yönü değişmez:
Sonuç: Eşitsizliği sağlayan değerler
Bu da şıklardan A seçeneğidir. (A doğru.)
5. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki eşitsizliğin çözüm kümesini bulunuz.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
Eşitsizlik: ( x − 3 ) ( x + 1 ) x − 2 ≥ 0 Önce tanım koşulunu yazalım (payda sıfır olamaz): x ≠ 2 Payın sıfır olduğu (ifadenin sıfır yaptığı) noktalar: ( x − 3 ) ( x + 1 ) = 0 x = 3 ve x = − 1 Kritik noktalar (işaret değişimi için): − 1, 2, 3 Aralıkları belirleyip her aralıktan bir test değeri seçelim: ( − ∞, − 1 ), ( − 1, 2 ), ( 2, 3 ), ( 3, ∞ ) 1) Test değeri: x = − 2 İşaret: ( − 2 − 3 ) ( − 2 + 1 ) − 2 − 2 < 0 2) Test değeri: x = 0 İşaret: ( 0 − 3 ) ( 0 + 1 ) 0 − 2 > 0 3) Test değeri: x = 5 2 İşaret: ( 5 2 − 3 ) ( 5 2 + 1 ) 5 2 − 2 < 0 4) Test değeri: x = 4 İşaret: ( 4 − 3 ) ( 4 + 1 ) 4 − 2 > 0 Buna göre ifade şu aralıklarda sıfırdan büyük/eşittir: [ − 1, 2 ) ∪ [ 3, ∞ ) Not: x = 2 paydayı sıfır yaptığı için çözüm kümesine alınmaz; x = − 1 ve x = 3 ise ifadeyi sıfır yaptığı ve eşitsizlik ≥ olduğu için çözüm kümesine dahildir. Sonuç: Verilen doğru cevap D1072 şıkıdır.
Çözüm: Eşitsizlik: ( x − 3 ) ( x + 1 ) x − 2 ≥ 0 Önce tanım koşulunu yazalım (payda sıfır olamaz): x ≠ 2 Payın sıfır olduğu (ifadenin sıfır yaptığı) noktalar: ( x − 3 ) ( x + 1 ) = 0 x = 3 ve x = − 1 Kritik noktalar (işaret değişimi için): − 1, 2, 3 Aralıkları belirleyip her aralıktan bir test değeri seçelim: ( − ∞, − 1 ), ( − 1, 2 ), ( 2, 3 ), ( 3, ∞ ) 1) Test değeri: x = − 2 İşaret: ( − 2 − 3 ) ( − 2 + 1 ) − 2 − 2 < 0 2) Test değeri: x = 0 İşaret: ( 0 − 3 ) ( 0 + 1 ) 0 − 2 > 0 3) Test değeri: x = 5 2 İşaret: ( 5 2 − 3 ) ( 5 2 + 1 ) 5 2 − 2 < 0 4) Test değeri: x = 4 İşaret: ( 4 − 3 ) ( 4 + 1 ) 4 − 2 > 0 Buna göre ifade şu aralıklarda sıfırdan büyük/eşittir: [ − 1, 2 ) ∪ [ 3, ∞ ) Not: x = 2 paydayı sıfır yaptığı için çözüm kümesine alınmaz; x = − 1 ve x = 3 ise ifadeyi sıfır yaptığı ve eşitsizlik ≥ olduğu için çözüm kümesine dahildir. Sonuç: Verilen doğru cevap D1072 şıkıdır.
Eşitsizlik:
Önce tanım koşulunu yazalım (payda sıfır olamaz):
Payın sıfır olduğu (ifadenin sıfır yaptığı) noktalar:
Kritik noktalar (işaret değişimi için):
Aralıkları belirleyip her aralıktan bir test değeri seçelim:
1) Test değeri:
İşaret:
2) Test değeri:
İşaret:
3) Test değeri:
İşaret:
4) Test değeri:
İşaret:
Buna göre ifade şu aralıklarda sıfırdan büyük/eşittir:
Not:
paydayı sıfır yaptığı için çözüm kümesine alınmaz;
ve
ise ifadeyi sıfır yaptığı ve eşitsizlik
olduğu için çözüm kümesine dahildir.
Sonuç: Verilen doğru cevap
şıkıdır.
6. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki eşitsizliği sağlayan değerler hangisidir?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
Önce verilen eşitsizliği yazalım: 3 ( x − 2 ) ≥ x + 4 Parantezi dağıtalım: 3 x − 6 ≥ x + 4 Her iki taraftan aynı ifadeyi çıkararak benzer terimleri toparlayalım (her iki taraftan x çıkaralım): 2 x − 6 ≥ 4 Her iki tarafa 6 ekleyelim: 2 x ≥ 10 Her iki tarafı 2'ye bölelim (pozitif olduğu için eşitsizlik yönü değişmez): x ≥ 5 Sonuç şıklarla karşılaştırılırsa doğru cevap: x ≥ 5 Bu da A şıkkıdır. Yani A doğru.
Çözüm: Önce verilen eşitsizliği yazalım: 3 ( x − 2 ) ≥ x + 4 Parantezi dağıtalım: 3 x − 6 ≥ x + 4 Her iki taraftan aynı ifadeyi çıkararak benzer terimleri toparlayalım (her iki taraftan x çıkaralım): 2 x − 6 ≥ 4 Her iki tarafa 6 ekleyelim: 2 x ≥ 10 Her iki tarafı 2'ye bölelim (pozitif olduğu için eşitsizlik yönü değişmez): x ≥ 5 Sonuç şıklarla karşılaştırılırsa doğru cevap: x ≥ 5 Bu da A şıkkıdır. Yani A doğru.
Önce verilen eşitsizliği yazalım:
Parantezi dağıtalım:
Her iki taraftan aynı ifadeyi çıkararak benzer terimleri toparlayalım (her iki taraftan x çıkaralım):
Her iki tarafa 6 ekleyelim:
Her iki tarafı 2'ye bölelim (pozitif olduğu için eşitsizlik yönü değişmez):
Sonuç şıklarla karşılaştırılırsa doğru cevap:
Bu da A şıkkıdır. Yani A doğru.
7. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki eşitsizliği sağlayan değerleri bulunuz.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
Verilen eşitsizlik: - 2 x + 5 ≥ 3 x - 10 Her iki tarafa da 10 ekleyelim: - 2 x + 15 ≥ 3 x Her iki tarafa da 2x ekleyelim (x’li terimleri bir tarafa toplayalım): 15 ≥ 5 x Her iki tarafı da pozitif bir sayı olan 5 ’e bölelim (eşitsizlik yönü değişmez): 3 ≥ x Standart biçimde yazarsak: x ≤ 3 Sonuç: Doğru seçenek B297 ’dır.
Çözüm: Verilen eşitsizlik: - 2 x + 5 ≥ 3 x - 10 Her iki tarafa da 10 ekleyelim: - 2 x + 15 ≥ 3 x Her iki tarafa da 2x ekleyelim (x’li terimleri bir tarafa toplayalım): 15 ≥ 5 x Her iki tarafı da pozitif bir sayı olan 5 ’e bölelim (eşitsizlik yönü değişmez): 3 ≥ x Standart biçimde yazarsak: x ≤ 3 Sonuç: Doğru seçenek B297 ’dır.
Verilen eşitsizlik:
Her iki tarafa da 10 ekleyelim:
Her iki tarafa da 2x ekleyelim (x’li terimleri bir tarafa toplayalım):
Her iki tarafı da pozitif bir sayı olan 5’e bölelim (eşitsizlik yönü değişmez):
Standart biçimde yazarsak:
Sonuç: Doğru seçenek A’dır.
8. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki eşitsizliği sağlayan değerlerinin aralığı nedir?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
Verilen eşitsizlik: -1 ≤ 2 x + 3 < 7 1) Tüm taraflardan 3 çıkaralım: -1 - 3 ≤ 2 x + 3 - 3 < 7 - 3 Sadeleştirelim: -4 ≤ 2 x < 4 2) Tüm tarafları 2 'ye bölelim (pozitif olduğu için eşitsizlik yönleri değişmez): -4 2 ≤ 2 x 2 < 4 2 Sadeleştirelim: -2 ≤ x < 2 3) Aralık gösterimi: [ -2, 2 ) Sonuç: Doğru seçenek C328 'dir.
Çözüm: Verilen eşitsizlik: -1 ≤ 2 x + 3 < 7 1) Tüm taraflardan 3 çıkaralım: -1 - 3 ≤ 2 x + 3 - 3 < 7 - 3 Sadeleştirelim: -4 ≤ 2 x < 4 2) Tüm tarafları 2 'ye bölelim (pozitif olduğu için eşitsizlik yönleri değişmez): -4 2 ≤ 2 x 2 < 4 2 Sadeleştirelim: -2 ≤ x < 2 3) Aralık gösterimi: [ -2, 2 ) Sonuç: Doğru seçenek C328 'dir.
Verilen eşitsizlik:
1) Tüm taraflardan 3 çıkaralım:
Sadeleştirelim:
2) Tüm tarafları 2'ye bölelim (pozitif olduğu için eşitsizlik yönleri değişmez):
Sadeleştirelim:
3) Aralık gösterimi:
Sonuç: Doğru seçenek D'dir.
9. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki eşitsizliği sağlayan gerçek sayıların kümesi hangisidir?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
Doğru cevap: D. Tanım kümesi için paydaları sıfır yapan değerler dışlanır. x ≠ 1, x ≠ - 2 Eşitsizliği tek tarafa toplayalım. x + 3 x - 1 - 2 x - 1 x + 2 ≤ 0 Ortak payda ile tek kesre indirgeme: ( x + 3 ) ( x + 2 ) - ( 2 x - 1 ) ( x - 1 ) ( x - 1 ) ( x + 2 ) ≤ 0 Pay kısmını açalım. ( x + 3 ) ( x + 2 ) = x 2 + 5 x + 6 ( 2 x - 1 ) ( x - 1 ) = 2 x 2 - 3 x + 1 ( x 2 + 5 x + 6 ) - ( 2 x 2 - 3 x + 1 ) = - x 2 + 8 x + 5 Böylece: - x 2 + 8 x + 5 ( x - 1 ) ( x + 2 ) ≤ 0 Payı pozitif baş katsayılı yapmak için her iki tarafı - 1 ile çarpalım (eşitsizlik yön değiştirir). x 2 - 8 x - 5 ( x - 1 ) ( x + 2 ) ≥ 0 Kritik noktalar: payı ve paydayı sıfır yapan değerler. x 2 - 8 x - 5 = 0 x = 8 ± 8 2 + 4 ⋅ 5 2 = 8 ± 84 2 = 4 ± 21 ( x - 1 ) ( x + 2 ) = 0 ⇒ x = 1, x = - 2 Sayı doğrusunda sıralama: - 2 < 4 - 21 < 1 < 4 + 21 İşaret incelemesi: Pay (parabol) köklerin dışında pozitif, köklerin arasında negatiftir. Payda ( x - 1 ) ( x + 2 ) ifadesi için işaret, köklerin dışında pozitif, arada negatiftir. Buna göre kesrin işaretini aralıklarda özetleyelim: Aralıklar: ( - ∞, - 2 ), ( - 2, 4 - 21 ), ( 4 - 21, 1 ), ( 1, 4 + 21 ), ( 4 + 21, ∞ ) İşaret: +, -, +, -, + İstenen koşul x 2 - 8 x - 5 ( x - 1 ) ( x + 2 ) ≥ 0 olduğu için, pozitif olan aralıkları ve payın sıfır olduğu noktaları alırız; paydanın sıfır olduğu noktaları alamayız. ( - ∞, - 2 ) ∪ [ 4 - 21, 1 ) ∪ [ 4 + 21, ∞ ) Bu küme seçeneklerden A ile aynıdır.
Çözüm: Doğru cevap: D. Tanım kümesi için paydaları sıfır yapan değerler dışlanır. x ≠ 1, x ≠ - 2 Eşitsizliği tek tarafa toplayalım. x + 3 x - 1 - 2 x - 1 x + 2 ≤ 0 Ortak payda ile tek kesre indirgeme: ( x + 3 ) ( x + 2 ) - ( 2 x - 1 ) ( x - 1 ) ( x - 1 ) ( x + 2 ) ≤ 0 Pay kısmını açalım. ( x + 3 ) ( x + 2 ) = x 2 + 5 x + 6 ( 2 x - 1 ) ( x - 1 ) = 2 x 2 - 3 x + 1 ( x 2 + 5 x + 6 ) - ( 2 x 2 - 3 x + 1 ) = - x 2 + 8 x + 5 Böylece: - x 2 + 8 x + 5 ( x - 1 ) ( x + 2 ) ≤ 0 Payı pozitif baş katsayılı yapmak için her iki tarafı - 1 ile çarpalım (eşitsizlik yön değiştirir). x 2 - 8 x - 5 ( x - 1 ) ( x + 2 ) ≥ 0 Kritik noktalar: payı ve paydayı sıfır yapan değerler. x 2 - 8 x - 5 = 0 x = 8 ± 8 2 + 4 ⋅ 5 2 = 8 ± 84 2 = 4 ± 21 ( x - 1 ) ( x + 2 ) = 0 ⇒ x = 1, x = - 2 Sayı doğrusunda sıralama: - 2 < 4 - 21 < 1 < 4 + 21 İşaret incelemesi: Pay (parabol) köklerin dışında pozitif, köklerin arasında negatiftir. Payda ( x - 1 ) ( x + 2 ) ifadesi için işaret, köklerin dışında pozitif, arada negatiftir. Buna göre kesrin işaretini aralıklarda özetleyelim: Aralıklar: ( - ∞, - 2 ), ( - 2, 4 - 21 ), ( 4 - 21, 1 ), ( 1, 4 + 21 ), ( 4 + 21, ∞ ) İşaret: +, -, +, -, + İstenen koşul x 2 - 8 x - 5 ( x - 1 ) ( x + 2 ) ≥ 0 olduğu için, pozitif olan aralıkları ve payın sıfır olduğu noktaları alırız; paydanın sıfır olduğu noktaları alamayız. ( - ∞, - 2 ) ∪ [ 4 - 21, 1 ) ∪ [ 4 + 21, ∞ ) Bu küme seçeneklerden A ile aynıdır.
Doğru cevap: D53.
Tanım kümesi için paydaları sıfır yapan değerler dışlanır.
Eşitsizliği tek tarafa toplayalım.
Ortak payda ile tek kesre indirgeme:
Pay kısmını açalım.
Böylece:
Payı pozitif baş katsayılı yapmak için her iki tarafı ile çarpalım (eşitsizlik yön değiştirir).
Kritik noktalar: payı ve paydayı sıfır yapan değerler.
Sayı doğrusunda sıralama:
İşaret incelemesi:
Pay (parabol) köklerin dışında pozitif, köklerin arasında negatiftir.
Payda ifadesi için işaret, köklerin dışında pozitif, arada negatiftir.
Buna göre kesrin işaretini aralıklarda özetleyelim:
İstenen koşul olduğu için, pozitif olan aralıkları ve payın sıfır olduğu noktaları alırız; paydanın sıfır olduğu noktaları alamayız.
Bu küme seçeneklerden A ile aynıdır.
10. SoruÇoktan Seçmeli
Aşağıdaki eşitsizliği sağlayan değerler hangisidir?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
Doğru şık kontrolü: Eşitsizliğin çözümü A şıkkıdır. 1) Verilen eşitsizlik: 2 x - 3 < 5 2) Her iki tarafa 3 ekleyelim (eşitsizliğin yönü değişmez): 2 x - 3 + 3 < 5 + 3 3) Sadeleştirelim: 2 x < 8 4) Her iki tarafı 2 ile bölelim (pozitif olduğu için yön değişmez): x < 4 Sonuç: Çözüm kümesi x < 4 Şıklarla karşılaştırma: Bu ifade A şıkkıyla aynıdır.
Çözüm: Doğru şık kontrolü: Eşitsizliğin çözümü A şıkkıdır. 1) Verilen eşitsizlik: 2 x - 3 < 5 2) Her iki tarafa 3 ekleyelim (eşitsizliğin yönü değişmez): 2 x - 3 + 3 < 5 + 3 3) Sadeleştirelim: 2 x < 8 4) Her iki tarafı 2 ile bölelim (pozitif olduğu için yön değişmez): x < 4 Sonuç: Çözüm kümesi x < 4 Şıklarla karşılaştırma: Bu ifade A şıkkıyla aynıdır.
Doğru şık kontrolü: Eşitsizliğin çözümü A şıkkıdır.
1) Verilen eşitsizlik:
2) Her iki tarafa 3 ekleyelim (eşitsizliğin yönü değişmez):
3) Sadeleştirelim:
4) Her iki tarafı 2 ile bölelim (pozitif olduğu için yön değişmez):
Sonuç: Çözüm kümesi
Şıklarla karşılaştırma: Bu ifade A şıkkıyla aynıdır.
Basit Eşitsizlikler Testleri Hakkında Sık Sorulanlar
Eşitsizlik yönü ne zaman değişir?
Her iki taraf negatif bir sayı ile çarpılır veya bölünürse eşitsizlik yönü değişir.
Açık aralık ne demektir?
Uç noktaların çözüm kümesine dahil olmadığı aralıktır.
Kapalı nokta sayı doğrusunda neyi gösterir?
Uç noktanın çözüm kümesine dahil olduğunu gösterir.