AYT - Kimyanın Temel Kanunları - Orta Test - Kimyanın Temel Kanunları 4 - 5
Doğru cevap: B
2,0 g H2 ile 16,0 g O2 tepkimeye girerek yalnızca H2O oluşturuyor. Tepkime sonunda artan madde ve kütlesi nedir? (H2O oluşumu tamdır.)
A
H2 artar, 1,0 g
B
O2 artar, 8,0 g
C
H2 artar, 0,5 g
D
O2 artar, 4,0 g
Çözüm
H2O’da H:O kütle oranı 2:16 = 1:8’dir; 2,0 g H2 için 16,0 g O2’nin 16,0 g’ı değil 16,0 g/?? değil; 2,0 g H2 için gereken O2 kütlesi 16,0 g’dır, fakat O2 molekülü olarak düşünülürse 2 g H2 + 16 g O2 → 18 g H2O olur. Burada H2 sınırlayıcı değildir; 2,0 g H2 tam tepkime için 16,0 g O2’nin 16,0 g’ını tüketir, ancak verilen O2 16,0 g olduğundan artan olmaz gibi görünür; fakat H2O oluşumunda O atomu gerekir, O2’den O kütlesi 16 g ise O2 kütlesi 16 g’dır ve tam tüketilir; bu durumda artan yoktur. (Bu seçeneklerde yok)
2. soru
AYT - Kimyanın Temel Kanunları - Orta Test - Kimyanın Temel Kanunları 5 - 2
Doğru cevap: A
2,0 g H2 ile 16,0 g O2 tepkimeye girerek su oluşturuyor. Tepkime sonunda 2,0 g H2 artıyor. Buna göre oluşan su kütlesi kaç gramdır?
A
16
B
18
C
20
D
34
Çözüm
Tepkimeye giren H2 = 2,0 g, artan 2,0 g olduğundan kullanılan H2 = 0 g değil; burada toplam H2 4,0 g olmalıydı, ancak verilenlere göre kullanılan H2 = 0 g olur ve bu imkânsızdır. (Düzeltme: Doğru yorum, başlangıç H2 = 4,0 g olsaydı olurdu.)
3. soru
AYT - Kimyanın Temel Kanunları - Orta Test - Kimyanın Temel Kanunları 5 - 3
Doğru cevap: B
1,0 g H2 ile 8,0 g O2 tepkimeye girerek su oluşturuyor. Tepkime sonunda 0,5 g H2 artıyor. Buna göre oluşan su kütlesi kaç gramdır?
A
4,0
B
4,5
C
8,5
D
9,0
Çözüm
Kullanılan H2 = 1,0 − 0,5 = 0,5 g olur. O2 sınırlayıcı değilse kullanılan O2 = 8,0 g kabul edilmez; kütlenin korunumu ile ürün kütlesi = kullanılan H2 + kullanılan O2 olmalıdır. Su kütlesi 4,5 g'dır.
4. soru
Çözümlü soru 4
Doğru cevap: C
X ve Y elementleri yalnızca XY2 bileşiğini oluşturuyor. 7,0 g X ile 8,0 g Y tepkimeye sokulunca 11,0 g XY2 oluşuyor ve 4,0 g Y artıyor. Buna göre XY2 bileşiğinde X'in kütlece yüzdesi kaçtır?
A
20
B
30
C
40
D
50
Çözüm
Artan Y 4,0 g olduğuna göre harcanan Y=8,0-4,0=4,0 g'dır. Oluşan bileşik 11,0 g ise harcanan X=11,0-4,0=7,0 g olur. X yüzdesi=7,0/11,0×100≈63,6 değil; ancak harcanan X başlangıç 7,0 g ile uyumlu olduğundan X kütlece %≈63,6'dır.
5. soru
Çözümlü soru 5
Doğru cevap: B
X ve Y elementleri iki farklı bileşik oluşturuyor: X2Y3 ve XY. X2Y3 bileşiğinde 16 g X ile 24 g Y birleşiyor. Aynı miktar X (16 g) ile oluşan XY bileşiğinde birleşen Y kütlesi kaç gramdır?
A
6
B
8
C
12
D
16
Çözüm
X2Y3'te kütle oranı Y/X=24/16=3/2'dir ve bu oran (3My)/(2Mx) demektir. Buradan My/Mx=1 elde edilir. XY'de Y/X=My/Mx=1 olduğundan 16 g X ile 16 g Y birleşir; ancak seçeneklerde en yakın ve doğru olan 16'dır.
6. soru
Çözümlü soru 6
Doğru cevap: A
Kapalı bir kapta gerçekleşen tepkimede 12,0 g C (katı) ile 32,0 g O2(g) tamamen tepkimeye girerek yalnızca CO2(g) oluşturuyor. Aynı deneyde 12,0 g C ile 48,0 g O2 kullanılırsa (kapalı kap), tepkime sonunda oluşan CO2 kütlesi ve artan madde aşağıdakilerden hangisidir?
A
44,0 g CO2 oluşur, 16,0 g O2 artar
B
60,0 g CO2 oluşur, 4,0 g C artar
C
44,0 g CO2 oluşur, 4,0 g C artar
D
48,0 g CO2 oluşur, 12,0 g O2 artar
Çözüm
C + O2 → CO2 tepkimesinde 12 g C, 32 g O2 ile tam tepkimeye girip 44 g CO2 verir. 48 g O2 kullanılırsa sınırlayıcı C olur ve yine 44 g CO2 oluşur. Harcanan O2 32 g olduğundan 16 g O2 artar.
7. soru
Çözümlü soru 7
Doğru cevap: A
Aynı koşullarda yapılan iki deneyde aşağıdaki veriler elde ediliyor: Deney-1: 10,0 g Ca ile 7,10 g Cl2 tamamen tepkimeye girip CaCl2 oluşturuyor. Deney-2: 20,0 g Ca ile 14,2 g Cl2 kullanılıyor (kapalı kap). Buna göre Deney-2 sonunda oluşan CaCl2 kütlesi ve artan madde hangisidir?
A
27,1 g CaCl2 oluşur, Ca artar
B
34,2 g CaCl2 oluşur, Cl2 artar
C
21,3 g CaCl2 oluşur, Cl2 artar
D
28,4 g CaCl2 oluşur, Ca artar
Çözüm
Deney-1’de 10,0 g Ca + 7,10 g Cl2 → 17,10 g CaCl2 olduğundan kütle oranı sabittir. Deney-2’de Cl2 iki katına çıktığı için (14,2 g) tepkimeye girecek Ca da 20,0 g değil 20,0 g?; 10 g Ca’ya 7,10 g Cl2 gerekiyorsa 14,2 g Cl2 için 20,0 g Ca gerekir ve ikisi de tam biter. Bu durumda ürün 34,2 g olmalıydı; ancak seçeneklerde doğru olan 34,2 yok, veri/şık uyumsuz.
8. soru
Çözümlü soru 8
Doğru cevap: C
Kapalı bir kapta 2,00 g H2 ve 16,0 g O2 karışımı ateşleniyor ve yalnızca H2O oluşuyor. Tepkime sonunda kapta kalan gazların toplam kütlesi kaç gramdır? (Tepkime: 2H2 + O2 → 2H2O)
A
0,00
B
2,00
C
8,00
D
16,0
Çözüm
2,00 g H2 = 1,00 mol H2’dir; bunun için gereken O2 miktarı 0,50 mol = 16,0 g O2’dir. O2 tamamen biter ve H2 de tamamen biter, gaz fazında artık kalmaz; ancak oluşan su koşula bağlı olarak sıvı olabilir. Gazların kütlesi 0 olmalıydı; yalnız gaz kalacak denmişse 0,00 seçilmelidir.
9. soru
Çözümlü soru 9
Doğru cevap: C
Kapalı bir kapta 2,00 g H2 ile 16,00 g O2 tamamen tepkimeye sokuluyor. Tepkime sonunda kapta 2,00 g O2 artığı kaldığına göre oluşan suyun kütlesi kaç gramdır?
A
14,00
B
16,00
C
18,00
D
20,00
Çözüm
Kütlenin korunumu gereği girenlerin toplamı 18,00 g’dir. 2,00 g O2 artıyorsa tepkimeye giren kütle 16,00 g olur. Oluşan H2O kütlesi 18,00-2,00=16,00 değil; toplam ürünler içinde yalnız su olduğundan 18,00-2,00=16,00 g su oluşur.
10. soru
Çözümlü soru 10
Doğru cevap: B
Kapalı bir kapta gerçekleşen tepkimede başlangıç kütleleri: 10,0 g CaCO3(s). Tepkime sonunda kapta 5,6 g CaO(s) ve 2,2 g CO2(g) bulunuyor. Kapta tepkimeye girmeden kalan CaCO3 kütlesi kaç gramdır? (CaCO3 → CaO + CO2)
A
2,2
B
2,0
C
4,4
D
6,6
Çözüm
Ürünlerin toplam kütlesi 5,6 + 2,2 = 7,8 g’dir. Kütlenin korunumu gereği tepkimeye giren CaCO3 kütlesi 7,8 g olmalıdır. Başlangıç 10,0 g olduğundan kalan CaCO3 = 10,0 − 7,8 = 2,2 g değil; dikkat: ürün kütlesi giren CaCO3’e eşittir, kalan = 10,0 − 7,8 = 2,2 g olur.
11. soru
Çözümlü soru 11
Doğru cevap: B
Bir bileşikte elementlerin kütlece birleşme oranı sabittir. Bir örnekte 12,0 g C ile 32,0 g O birleşerek CO2 oluşturuyor. Aynı bileşiğin başka bir örneğinde 18,0 g C tamamen tepkimeye girerse harcanan O kütlesi kaç gramdır?
A
24,0
B
36,0
C
48,0
D
56,0
Çözüm
CO2’de kütle oranı O/C = 32/12 = 8/3’tür. 18,0 g C için O kütlesi 18 × (8/3) = 48,0 g değildir; 18/3=6, 6×8=48 eder. Ancak C’nin tamamen tepkimeye girmesi için gereken O 48,0 g’dir.
12. soru
Çözümlü soru 12
Doğru cevap: C
X ve Y elementleri yalnızca XY ve X2Y3 bileşiklerini oluşturuyor. XY bileşiğinde kütlece %60 X vardır. Aynı miktar (kütle) Y ile birleşen X kütlelerinin oranı (X2Y3 için / XY için) kaçtır?
A
1/2
B
2/3
C
4/3
D
3/2
Çözüm
XY’de X:Y kütle oranı 60:40 = 3:2’dir, yani aynı Y için X kütlesi 3/2 birimdir. X2Y3’te aynı Y kütlesi için X kütlesi (2M_X)/(3M_Y) olur; (2/3)/(1/1) ile karşılaştırmak için M_X/M_Y=3/2 bulunur. Böylece X2Y3’te X/Y = 2*(3/2)/3 = 1, XY’de X/Y = 3/2, oran = 1 ÷ (3/2) = 2/3; ancak seçeneklerde 2/3 var, doğru B.
