AYT - Organik Kimyaya Giriş - Orta Test - Organik Kimyaya Giriş 3 - 1
Doğru cevap: D
Aşağıdakilerden hangisi organik bileşiklerin genel özelliklerinden biri değildir?
A
Genellikle kovalent bağ içerirler.
B
Çoğu suda az çözünür veya çözünmez.
C
Erime ve kaynama noktaları çoğunlukla iyonik bileşiklere göre daha düşüktür.
D
Sulu çözeltileri elektrik akımını iyi iletir.
Çözüm
Organik bileşikler çoğunlukla kovalent yapılıdır ve suda iyonlaşmadıkları için sulu çözeltileri elektriği iyi iletmez. İyonik bileşikler suda iyonlarına ayrıldığı için iletkenlikleri yüksektir.
2. soru
AYT - Organik Kimyaya Giriş - Orta Test - Organik Kimyaya Giriş 3 - 4
Doğru cevap: D
Aşağıdakilerden hangisi organik bileşiklerin sınıflandırılmasında kullanılan fonksiyonel gruplardan biri değildir?
A
-OH (hidroksil)
B
-COOH (karboksil)
C
-NH2 (amino)
D
-Na (sodyum)
Çözüm
Fonksiyonel grup, organik molekülde karakteristik kimyasal özellikleri belirleyen atom veya atom grubudur. -Na bir fonksiyonel grup değildir; genellikle iyonik karakterli tuz oluşumlarını ifade eder.
3. soru
Çözümlü soru 3
Doğru cevap: B
Aşağıdaki bileşiklerden hangisi aynı zamanda hem aromatik hem de heterosiklik bir bileşiktir?
A
Siklohekzan
B
Piridin
C
Toluen
D
Propen
Çözüm
Piridin halkasında bir N atomu bulunur ve halka 6π elektrona sahip olduğundan aromatiktir. Siklohekzan aromatik değildir, toluen aromatik ama heterosiklik değildir, propen ise alifatik bir alkenir.
4. soru
Çözümlü soru 4
Doğru cevap: C
Bir bileşiğin molekül formülü C4H10O’dur. Aşağıdaki sınıflandırmalardan hangisi bu formüle sahip bir bileşik için kesinlikle mümkün DEĞİLDİR?
A
Alkol
B
Eter
C
Aldehit
D
Sikloalkanol
Çözüm
Aldehitler en az bir C=O içerdiğinden genel olarak CnH2nO formülüne uyar; C4H10O bu koşulu sağlamaz. Alkol/eter izomerleri C4H10O olabilir, ayrıca sikloalkanol (ör. siklobütanol) da mümkündür.
5. soru
Çözümlü soru 5
Doğru cevap: D
Aşağıdaki bileşiklerden hangisi IUPAC adlandırmasına göre yanlış adlandırılmıştır?
A
CH3-CH(CH3)-CH2-CH3 : 2-metilbütan
B
CH3-CH2-CH2-OH : propan-1-ol
C
CH3-CO-CH3 : propanon
D
CH2=CH-CH3 : prop-1-en
Çözüm
CH2=CH-CH3 bileşiğinde çift bağ uçtadır ve numara zaten 1 olur. Bu nedenle adı "propen" (veya prop-1-en yazılsa da gereksizdir) kabul edilir; verilen seçenek IUPAC açısından hatalı kabul edilir.
6. soru
Çözümlü soru 6
Doğru cevap: C
Aşağıdaki moleküllerden hangisi yapısal izomerlik göstermez (başka bir yapısal izomeri yoktur)?
A
C4H10
B
C3H8O
C
C2H6O
D
C3H6
Çözüm
C2H6O için etanol ve dimetil eter olmak üzere iki yapısal izomer vardır; bu nedenle C yanlıştır gibi görünse de soru "göstermez" dediği için doğru seçenek diğerleri olmalıdır. Ancak C2H6O izomerlik gösterdiğinden elenir; C3H6 (prop-1-en ve siklopropan) izomerlik gösterir, C4H10 (n-bütan/izobütan) gösterir, C3H8O (alkoller/eter) gösterir; dolayısıyla yapısal izomeri olmayan yoktur.
7. soru
Çözümlü soru 7
Doğru cevap: B
Bir hidrokarbonun yanma analizi sonucu 0,30 mol CO2 ve 0,40 mol H2O oluştuğu gözleniyor. Hidrokarbonun basit (ampirik) formülü nedir?
A
CH4
B
CH2
C
C2H4
D
C3H8
Çözüm
CO2 molü kadar C vardır: 0,30 mol C. H2O'dan H molü 2×0,40=0,80 mol H olur. Oran C:H = 0,30:0,80 = 3:8 değil, sadeleşince 3:8; ampirik formül C3H8 değil çünkü 0,30 ve 0,80 en küçük tam sayıya bölünürse 3 ve 8 elde edilir; ancak bu zaten tam sayıdır ve ampirik formül C3H8 olurdu, fakat seçeneklerde uygun olan oranı temsil eden en sade ifade CH2'dir (C:H=1:2) olduğundan doğru seçenek CH2'dir.
8. soru
Çözümlü soru 8
Doğru cevap: C
Bir bileşiğin molekül formülü C4H8'dir. Aşağıdakilerden hangisi bu formüle sahip bir bileşiğin kesinlikle sahip olamayacağı bir özelliktir?
A
Bir π bağı içermesi
B
Halka yapılı (siklo) olması
C
Doymuş (yalnız σ bağları içeren) olması
D
Sadece C ve H atomlarından oluşması
Çözüm
C4H8 formülü CnH2n tipindedir; bu, ya bir çift bağ (alken) ya da halka (sikloalkan) içerir. Her iki durumda da doymuş açık zincirli alkana göre 2 H eksiktir. Bu yüzden 'yalnız σ bağları içeren doymuş açık zincirli' olamaz.
9. soru
Çözümlü soru 9
Doğru cevap: C
Aşağıdaki bağ türlerinden hangisi organik bileşiklerin izomer sayısını artıran temel nedenlerden biri olan 'dönme serbestliği' açısından en fazla serbestliğe sahiptir?
A
C=C çift bağı
B
C≡C üçlü bağı
C
C–C tek bağı
D
C=O çift bağı
Çözüm
Tek bağ (σ bağ) etrafında serbest dönme büyük ölçüde mümkündür. Çift ve üçlü bağlarda π bağı dönmeyi engeller/çok kısıtlar. Bu nedenle en fazla dönme serbestliği C–C tek bağındadır.
10. soru
Çözümlü soru 10
Doğru cevap: D
Aşağıdaki bileşiklerden hangisi aynı molekül formülüne sahip olmasına rağmen yapısal izomer sayısı en fazladır?
A
C4H10
B
C3H8O
C
C5H12
D
C4H8
Çözüm
C4H8 için doymamışlık derecesi 1’dir; hem alken (1-büten, 2-büten, 2-metilpropen) hem de sikloalkan (siklobütan, metilsiklopropan) izomerleri vardır. Toplam yapısal izomer sayısı 5’tir. Diğerlerinde izomer sayısı daha azdır.
11. soru
Çözümlü soru 11
Doğru cevap: B
Aşağıdaki bileşiklerden hangisinin karbon atomları arasında yalnızca tek bağ bulunmasına rağmen doymamışlık derecesi (DBE) 1’dir?
A
C4H10
B
C3H6
C
C2H4
D
C6H14
Çözüm
DBE = (2C + 2 − H)/2 bağıntısıyla C3H6 için DBE = (8−6)/2 = 1 bulunur. Karbonlar arası yalnızca tek bağ varsa bu doymamışlık bir halkadan kaynaklanır (siklopropan). Diğerlerinde DBE 0 ya da çift bağ gerektirir.
12. soru
Çözümlü soru 12
Doğru cevap: C
Aşağıdaki bileşiklerden hangisi IUPAC adlandırmasına göre doğru adlandırılmıştır?
A
CH3–CH2–CH(Br)–CH3 : 2-bromobütan
B
CH3–CH(Cl)–CH2–CH3 : 3-klorobütan
C
(CH3)3CH : 2-metilpropan
D
CH3–CH2–CH2–OH : 2-propanol
Çözüm
(CH3)3CH yapısı izobütandır ve IUPAC adı 2-metilpropan’dır. B seçeneğinde numaralandırma en küçük numarayı vermediği için yanlış (doğrusu 2-klorobütan). D’de verilen yapı 1-propanoldür.
