İlk 12 soru

Çözümlü test soruları

Bu sayfada sınırlı sayıda soru ve doğru cevap gösterilir. Konu kazanımlarını ve çözüm adımlarını birlikte değerlendirebilirsin.

Test çözmeye başla
1. soru

AYT - Modern Atom Teorisi - Orta Test - Modern Atom Teorisi 2 - 1

Doğru cevap: B
Hidrojen atomunun temel hâlinde (n=1) elektronunun bulunma olasılığının en yüksek olduğu bölge aşağıdakilerden hangisidir?
A
Çekirdeğin etrafında belirli yarıçaplı dairesel bir yörünge
B
Çekirdek çevresinde belirli bir hacim bölgesi (1s orbitali)
C
Çekirdekten uzak, yalnızca enerji düzeyi çizgileri üzerinde
D
Çekirdeğin içinde, protonlarla aynı bölgede

Çözüm

Modern atom teorisine göre elektronlar kesin yörüngelerde değil, olasılık bulutları (orbitaller) içinde bulunur. Hidrojenin temel hâli 1s orbitalidir ve elektronun bulunma olasılığı bu hacimde en yüksektir.
2. soru

AYT - Modern Atom Teorisi - Orta Test - Modern Atom Teorisi 8 - 5

Doğru cevap: B
Bir orbital en fazla kaç elektron alabilir ve bunun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
1; çünkü orbitalde tek yönlü spin mümkündür
B
2; çünkü Pauli dışarlama ilkesine göre aynı orbitalde en fazla zıt spinli iki elektron bulunabilir
C
4; çünkü her orbitalin dört farklı m_s değeri vardır
D
6; çünkü her orbitalin üç farklı m_l değeri vardır

Çözüm

Bir orbitalde en fazla 2 elektron bulunur. Pauli dışarlama ilkesine göre aynı dört kuantum sayısına sahip iki elektron olamayacağından, aynı orbitalde elektronlar zıt spinli olmalıdır.
3. soru

Çözümlü soru 3

Doğru cevap: A
Bir atomda bir elektronun kuantum sayıları n = 4 ve l = 2’dir. Bu elektron için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
A
Elektron 4d orbitalindedir ve maksimum 10 elektron bu alt kabukta bulunabilir.
B
Elektronun manyetik kuantum sayısı yalnızca +2 olabilir.
C
Elektronun spin kuantum sayısı yalnızca +1/2 olabilir.
D
Elektronun bulunduğu orbitalin şekli küreseldir.

Çözüm

l = 2, d alt kabuğunu ifade eder; n = 4 olduğundan 4d’dir. d alt kabuğunda 5 orbital vardır ve toplam kapasite 10 elektrondur. m_l −2 ile +2 arasında, spin ise ±1/2 olabilir; d orbitalleri küresel değildir.
4. soru

Çözümlü soru 4

Doğru cevap: D
n=3 düzeyindeki tüm orbitallerin tamamı için toplam kaç farklı elektron bulunabilir? (Pauli ilkesi ve her orbitalin iki elektron alabileceği dikkate alınacaktır.)
A
8
B
10
C
14
D
18

Çözüm

n=3 için l=0,1,2 alt kabukları vardır: 3s(1 orbital), 3p(3 orbital), 3d(5 orbital). Toplam orbital sayısı 1+3+5=9’dur. Her orbital 2 elektron aldığı için maksimum elektron sayısı 18’dir.
5. soru

Çözümlü soru 5

Doğru cevap: C
Bir elementin temel hâl elektron dizilimi [Ar] 3d^5 4s^1 şeklindedir. Bu elementin temel hâlinde eşleşmemiş (tek) elektron sayısı kaçtır?
A
4
B
5
C
6
D
7

Çözüm

3d^5 alt kabuğunda Hund kuralına göre 5 orbitalin her birinde 1’er elektron bulunur ve hepsi eşleşmemiştir. 4s^1 de eşleşmemiş 1 elektron içerir. Toplam eşleşmemiş elektron sayısı 5+1=6’dır.
6. soru

Çözümlü soru 6

Doğru cevap: B
Bir atomun temel hâl elektron dizilimi [Ar] 4s^2 3d^6 şeklindedir. Buna göre bu atomun temel hâlde eşleşmemiş elektron sayısı kaçtır?
A
2
B
4
C
6
D
8

Çözüm

3d^6 için Hund kuralına göre önce 5 orbital tek tek dolar, 6. elektron bir orbitale eşleşerek girer. Bu durumda 4 tane tek (eşleşmemiş) elektron kalır. 4s^2 elektronları eşleşmiştir.
7. soru

Çözümlü soru 7

Doğru cevap: B
Aşağıdaki geçişlerden hangisi, hidrojen atomunda yayılan fotonun enerjisini (E) en büyük yapar? (E = h·c/λ)
A
n=5 → n=2
B
n=4 → n=1
C
n=3 → n=1
D
n=6 → n=3

Çözüm

Yayılan foton enerjisi seviye farkı (ΔE) ile artar. Hidrojende E_n = -13,6/n^2 olduğundan en büyük fark en düşük n son seviyesine (özellikle n=1'e) ve en büyük başlangıçtan olur. Seçenekler içinde 4→1, 3→1'e göre daha büyük enerji farkı verir.
8. soru

Çözümlü soru 8

Doğru cevap: B
Aşağıdaki elektron dizilimlerinden hangisi Pauli ilkesi ve Hund kuralına göre temel hâl için YANLIŞTIR? (Kutucuklar eş enerjili orbitalleri temsil eder.)
A
2p: [↑][↑][↑]
B
2p: [↑↓][↑][ ][ ]
C
3d: [↑][↑][↑][↑][↑]
D
3p: [↑↓][↑][↑]

Çözüm

Hund kuralına göre eş enerjili orbitaller önce tek tek ve paralel spinle dolar. B seçeneğinde eşleşme (↑↓) yapılmadan önce tüm orbitallerin teklenmesi gerekirdi. Diğerleri kurallarla uyumludur.
9. soru

Çözümlü soru 9

Doğru cevap: C
Hidrojen benzeri bir iyonun (tek elektronlu) enerji düzeyi E_n = −13,6·Z^2/n^2 (eV) ile veriliyor. Bu iyonun n=3 seviyesinden n=2 seviyesine geçişinde yayılan foton enerjisi 122,4 eV ise iyonun atom numarası Z kaçtır?
A
6
B
8
C
10
D
12

Çözüm

ΔE = 13,6·Z^2(1/2^2 − 1/3^2) = 13,6·Z^2·(5/36). 13,6·(5/36)=1,888... olduğundan 122,4 = 1,888...·Z^2 → Z^2=64 → Z=8 değil, 122,4/1,888...=64 olduğundan Z=8? Hayır, 13,6×5=68; 68/36=1,888..., 122,4/1,888...=64, Z=8.