Dönüşüm Geometrisi Konu Anlatımı

LGS Matematik Dönüşüm Geometrisi konusu için konu anlatımı, yansıma, öteleme, dönme ve çözümlü yeni nesil sorular.

1. bölüm

LGS - Dönüşüm Geometrisi - 11.Sayfa

Dönüşüm Geometrisi - 10. Sayfa

Dönüşüm Geometrisi


10. Sayfa: y=−x'e göre yansıma



10) y = −x doğrusuna göre yansıma (orta seviye)


y = −x doğrusuna göre yansımada koordinatlar yer değiştirir ve işaretleri değişir.


Kural
(x, y) → (−y, −x)

Örnek
D(4, −1) → D'(1, −4)

Dikkat
Bu dönüşümde hem yer değiştirme hem işaret değişimi vardır.

2. bölüm

LGS - Dönüşüm Geometrisi - 12.Sayfa

Dönüşüm Geometrisi - 11. Sayfa

Dönüşüm Geometrisi


11. Sayfa: Dönme



11) Dönme (rotasyon) nedir?


Dönme; bir şeklin bir noktaya göre belirli bir açı kadar çevrilmesidir. Şeklin boyu değişmez.


Dönme merkezi
Dönme işlemi bir merkez etrafında yapılır. En sık merkez: (0,0)

Not
LGS'de genelde 90°, 180°, 270° gibi özel açılar sorulur.

3. bölüm

LGS - Dönüşüm Geometrisi - 13.Sayfa

Dönüşüm Geometrisi - 12. Sayfa

Dönüşüm Geometrisi


12. Sayfa: 90° dönme (ters yön)



12) Orijine göre 90° saat yönünün tersine dönme


Orijin etrafında 90° saat yönünün tersine dönmede koordinatlar yer değiştirir ve yeni x işaret değiştirir.


Kural
(x, y) → (−y, x)

Örnek
A(2, 3) → A'(−3, 2)

İpucu
90° CCW (ters yön) için: (−y, x).

4. bölüm

LGS - Dönüşüm Geometrisi - 14.Sayfa

Dönüşüm Geometrisi - 13. Sayfa

Dönüşüm Geometrisi


13. Sayfa: 90° dönme (saat yönü)



13) Orijine göre 90° saat yönünde dönme


Orijin etrafında 90° saat yönünde dönmede koordinatlar yer değiştirir ve yeni y işaret değiştirir.


Kural
(x, y) → (y, −x)

Örnek
B(−1, 4) → B'(4, 1) çünkü y=4, −x=1

Not
Saat yönü = CW için: (y, −x).

5. bölüm

LGS - Dönüşüm Geometrisi - 15.Sayfa

Dönüşüm Geometrisi - 14. Sayfa

Dönüşüm Geometrisi


14. Sayfa: 180° dönme



14) Orijine göre 180° dönme


180° dönme, noktayı orijinin karşı tarafına geçirir. x ve y'nin işareti değişir.


Kural
(x, y) → (−x, −y)

Örnek
C(5, −2) → C'(−5, 2)

İpucu
180° dönme = her iki işaret değişir.

6. bölüm

LGS - Dönüşüm Geometrisi - 16.Sayfa

Dönüşüm Geometrisi - 15. Sayfa

Dönüşüm Geometrisi


15. Sayfa: 270° dönme



15) Orijine göre 270° saat yönünün tersine (veya 90° saat yönü)


270° saat yönünün tersine dönme, 90° saat yönünde dönmeye eşdeğerdir.


Kural
(x, y) → (y, −x)

Örnek
D(3, 1) → D'(1, −3)

Not
270° CCW = 90° CW aynı kuralı verir.

7. bölüm

LGS - Dönüşüm Geometrisi - 17.Sayfa

Dönüşüm Geometrisi - 16. Sayfa

Dönüşüm Geometrisi


16. Sayfa: Orijinden farklı yansıma



16) x = a ve y = b doğrularına göre yansıma (orta seviye)


Yansıma ekseni orijin değil de x=a veya y=b doğrusu olabilir. Mantık: noktanın bu doğruya uzaklığı korunur.


Genel fikir
x = a doğrusu dikey bir ayna gibidir. Noktanın x değeri a'nın öbür tarafına aynı uzaklıkta geçer.
y = b doğrusu yatay ayna gibidir.

Uygulama
Bu tür sorularda en hızlı yöntem, önce a'ya (veya b'ye) uzaklığı bulup karşı tarafa aynı uzaklık taşımaktır.

8. bölüm

LGS - Dönüşüm Geometrisi - 18.Sayfa

Dönüşüm Geometrisi - 17. Sayfa

Dönüşüm Geometrisi


17. Sayfa: Bileşik dönüşüm



17) Birden fazla dönüşüm (bileşik dönüşüm)


Bir şekle ardışık olarak iki dönüşüm uygulanabilir. Sıra önemlidir: önce- sonra değişirse sonuç da değişebilir.


Örnek fikir
Önce y eksenine göre yansıtıp sonra 90° döndürmek, her zaman önce döndürüp sonra yansıtmakla aynı sonucu vermez.

Strateji
Bileşik dönüşüm sorularında bir noktayı seçip adım adım dönüşümleri uygula.

9. bölüm

LGS - Dönüşüm Geometrisi - 19.Sayfa

Dönüşüm Geometrisi - 18. Sayfa

Dönüşüm Geometrisi


18. Sayfa: Korunan özellikler



18) Korunan özellikler (katı hareket)


Öteleme, yansıma ve dönme katı harekettir. Bu yüzden bazı özellikler korunur.


  • Kenar uzunlukları korunur.
  • Açı ölçüleri korunur.
  • Çevre ve alan korunur.
  • Noktalar arası uzaklıklar korunur.

Dikkat
Sadece konum değişir. Ölçekleme yapılmadığı için “büyüme-küçülme” olmaz.

LGS ipucu
Şekil değişmiyorsa, sadece yer değiştiriyorsa katı hareket düşün.

10. bölüm

LGS - Dönüşüm Geometrisi - 20.Sayfa

Dönüşüm Geometrisi - 19. Sayfa

Dönüşüm Geometrisi


19. Sayfa: LGS uygulama



19) LGS tarzı soru (orta-zor)


Soru: A(2, −3) noktası önce x eksenine göre yansıtılıyor, sonra orijine göre 180° döndürülüyor. Son nokta nedir?


Çözüm
1) x eksenine göre yansıma: (x, y) → (x, −y)
A(2, −3) → A'(2, 3)
2) 180° dönme: (x, y) → (−x, −y)
A'(2, 3) → A''(−2, −3)

Kontrol
Adımları tek tek yazmak işaret hatasını azaltır.