Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

10. Sınıf Kimya

10. Sınıf Kimya Asitler Bazlar ve Tuzlar Testleri

Asitler-Bazlar ve Tuzlar konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Asit, baz ve tuzları özellikleriyle öğren

Asitler, Bazlar ve Tuzlar konusu; maddelerin sulu çözeltilerdeki davranışlarını, pH değerlerini ve günlük hayattaki kullanım alanlarını açıklar.

Bu çalışma; asit-baz göstergelerini, nötrleşme tepkimelerini, güçlü-zayıf elektrolitleri ve tuzların oluşumunu birlikte pekiştirir.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Asit ve bazların temel özelliklerini karşılaştırır.
  • pH ve pOH kavramlarını yorumlar.
  • Nötrleşme tepkimelerini açıklar.
  • Tuzların oluşumunu ve kullanım alanlarını değerlendirir.

Sık karıştırılan noktalar

Bir maddenin güçlü olması derişiminin mutlaka yüksek olduğu anlamına gelmez. Güç, iyonlaşma derecesiyle; derişim ise çözelti miktarıyla ilgilidir.

Verimli çalışma yolu

Asit ve bazları özellik, gösterge rengi, pH aralığı ve tepkime türüyle karşılaştırmalı tabloya yaz.

Test seç

19 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test12. Test13. Test14. Test15. Test16. Test17. Test18. Test19. Test

15. Test

10. Sınıf Kimya Asitler Bazlar ve Tuzlar Testleri

Asitler-Bazlar ve Tuzlar konusu 15. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

25 °C’de 0,10 M HF (Ka=6,8×10^-4) çözeltisine katı NaF eklenerek [F-] = 0,20 M yapılmıştır (hacim değişimi ihmal). Bu sırada çözeltideki [H3O+] yaklaşık kaç M olur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Tampon için Ka = [H3O+][F-]/[HF]. [H3O+] = Ka·[HF]/[F-] = 6,8×10^-4 × (0,10/0,20) = 3,4×10^-4 M. Ortak iyon etkisi [H3O+]’u azaltır.

  1. Çözüm: Tampon için Ka = [H3O+][F-]/[HF]. [H3O+] = Ka·[HF]/[F-] = 6,8×10^-4 × (0,10/0,20) = 3,4×10^-4 M. Ortak iyon etkisi [H3O+]’u azaltır.

Tampon için Ka = [H3O+][F-]/[HF]. [H3O+] = Ka·[HF]/[F-] = 6,8×10^-4 × (0,10/0,20) = 3,4×10^-4 M. Ortak iyon etkisi [H3O+]’u azaltır.

2. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de Ka(HF)=6,8×10^-4, Ka(HCOOH)=1,8×10^-4, Ka(HCN)=4,9×10^-10. 0,10 M çözeltilerinden hangisinin pH’ı en küçüktür?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Aynı derişimde zayıf asitlerde Ka büyük olan daha fazla H+ verir ve pH daha küçüktür. Ka(HF) en büyük olduğundan pH en küçüktür.

  1. Çözüm: Aynı derişimde zayıf asitlerde Ka büyük olan daha fazla H+ verir ve pH daha küçüktür. Ka(HF) en büyük olduğundan pH en küçüktür.

Aynı derişimde zayıf asitlerde Ka büyük olan daha fazla H+ verir ve pH daha küçüktür. Ka(HF) en büyük olduğundan pH en küçüktür.

3. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de 0,10 M NH3 çözeltisinin pH’ı 11,12’dir. Buna göre NH4+ iyonunun Ka değeri yaklaşık kaçtır? (Kw=1,0×10^-14)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

pOH=14-11,12=2,88 ⇒ [OH-]=10^-2,88≈1,32×10^-3. Kb≈x^2/(C-x)≈(1,32×10^-3)^2/0,10≈1,7×10^-5, dolayısıyla Ka=Kw/Kb≈10^-14/1,7×10^-5≈5,9×10^-10.

  1. Çözüm: pOH=14-11,12=2,88 ⇒ [OH-]=10^-2,88≈1,32×10^-3. Kb≈x^2/(C-x)≈(1,32×10^-3)^2/0,10≈1,7×10^-5, dolayısıyla Ka=Kw/Kb≈10^-14/1,7×10^-5≈5,9×10^-10.

pOH=14-11,12=2,88 ⇒ [OH-]=10^-2,88≈1,32×10^-3. Kb≈x^2/(C-x)≈(1,32×10^-3)^2/0,10≈1,7×10^-5, dolayısıyla Ka=Kw/Kb≈10^-14/1,7×10^-5≈5,9×10^-10.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki tuzlardan hangisinin 0,10 M sulu çözeltisinin pH’ı 7’den büyüktür? (25°C)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Na2CO3, zayıf asit (H2CO3) + kuvvetli baz tuzudur ve CO3^2- hidroliziyle OH- oluşturur. NH4Cl asidik, KNO3 nötr, CH3COONH4 yaklaşık nötre yakındır.

  1. Çözüm: Na2CO3, zayıf asit (H2CO3) + kuvvetli baz tuzudur ve CO3^2- hidroliziyle OH- oluşturur. NH4Cl asidik, KNO3 nötr, CH3COONH4 yaklaşık nötre yakındır.

Na2CO3, zayıf asit (H2CO3) + kuvvetli baz tuzudur ve CO3^2- hidroliziyle OH- oluşturur. NH4Cl asidik, KNO3 nötr, CH3COONH4 yaklaşık nötre yakındır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de Ka(CH3COOH)=1,8×10^-5. 0,20 mol CH3COOH ve 0,10 mol CH3COONa içeren tampon çözeltiye (hacim değişimi ihmal) 0,010 mol HCl ekleniyor. Son pH yaklaşık kaç olur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

HCl, A-’yı tüketir: n(A-)=0,10-0,010=0,090; n(HA)=0,20+0,010=0,210. pH=pKa+log(A-/HA)=4,74+log(0,090/0,210)=4,74+log(0,429)≈4,44.

  1. Çözüm: HCl, A-’yı tüketir: n(A-)=0,10-0,010=0,090; n(HA)=0,20+0,010=0,210. pH=pKa+log(A-/HA)=4,74+log(0,090/0,210)=4,74+log(0,429)≈4,44.

HCl, A-’yı tüketir: n(A-)=0,10-0,010=0,090; n(HA)=0,20+0,010=0,210. pH=pKa+log(A-/HA)=4,74+log(0,090/0,210)=4,74+log(0,429)≈4,44.

6. SoruÇoktan Seçmeli

0,010 M H2SO4 çözeltisinin pH’ı yaklaşık kaçtır? (H2SO4’ün 1. iyonlaşması tam, 2. iyonlaşması için Ka2=1,2×10^-2 kabul ediniz.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

İlk iyonlaşmadan [H+]=0,010 ve [HSO4-]=0,010 olur; ikinci için x kadar daha H+ oluşsun: Ka2=(0,010+x)x/(0,010-x)=1,2×10^-2. Çözümden x≈0,0042 bulunur, toplam [H+]≈0,0142 ⇒ pH≈1,85; seçenekler içinde en yakın 1,70’tir.

  1. Çözüm: İlk iyonlaşmadan [H+]=0,010 ve [HSO4-]=0,010 olur; ikinci için x kadar daha H+ oluşsun: Ka2=(0,010+x)x/(0,010-x)=1,2×10^-2. Çözümden x≈0,0042 bulunur, toplam [H+]≈0,0142 ⇒ pH≈1,85; seçenekler içinde en yakın 1,70’tir.

İlk iyonlaşmadan [H+]=0,010 ve [HSO4-]=0,010 olur; ikinci için x kadar daha H+ oluşsun: Ka2=(0,010+x)x/(0,010-x)=1,2×10^-2. Çözümden x≈0,0042 bulunur, toplam [H+]≈0,0142 ⇒ pH≈1,85; seçenekler içinde en yakın 1,70’tir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

0,10 M CH3COOH (Ka=1,8×10^-5) çözeltisine 0,10 M NaOH çözeltisinden eşit hacimde ekleniyor. Oluşan karışımın pH’ı yaklaşık kaçtır? (log2≈0,30)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Eşit mol CH3COOH ve NaOH tepkimeye girer, geriye sadece CH3COO^- kalır (tuz). CH3COO^- için Kb=Kw/Ka=10^-14/1,8×10^-5≈5,6×10^-10; C≈0,05 M. [OH^-]≈√(Kb·C)≈√(2,8×10^-11)≈5,3×10^-6 ⇒ pOH≈5,28 ⇒ pH≈8,72.

  1. Çözüm: Eşit mol CH3COOH ve NaOH tepkimeye girer, geriye sadece CH3COO^- kalır (tuz). CH3COO^- için Kb=Kw/Ka=10^-14/1,8×10^-5≈5,6×10^-10; C≈0,05 M. [OH^-]≈√(Kb·C)≈√(2,8×10^-11)≈5,3×10^-6 ⇒ pOH≈5,28 ⇒ pH≈8,72.

Eşit mol CH3COOH ve NaOH tepkimeye girer, geriye sadece CH3COO^- kalır (tuz). CH3COO^- için Kb=Kw/Ka=10^-14/1,8×10^-5≈5,6×10^-10; C≈0,05 M. [OH^-]≈√(Kb·C)≈√(2,8×10^-11)≈5,3×10^-6 ⇒ pOH≈5,28 ⇒ pH≈8,72.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki tuzlardan hangisinin sulu çözeltisi 25°C’de asidiktir? (Ka(NH4+)=5,6×10^-10, Kb(F^-)=1,5×10^-11, Ka(HCN)=6,2×10^-10, Kb(CH3COO^-)=5,6×10^-10)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

NH4F’de NH4+ asidik, F^- baziktir; karşılaştırma için Ka(NH4+) ile Kb(F^-) kıyaslanır. Ka(NH4+)=5,6×10^-10 > Kb(F^-)=1,5×10^-11 olduğundan asidik özellik baskındır. Diğerleri ya bazik (NaCN), yaklaşık nötr (NH4CH3COO) ya da nötr (NaNO3) olur.

  1. Çözüm: NH4F’de NH4+ asidik, F^- baziktir; karşılaştırma için Ka(NH4+) ile Kb(F^-) kıyaslanır. Ka(NH4+)=5,6×10^-10 > Kb(F^-)=1,5×10^-11 olduğundan asidik özellik baskındır. Diğerleri ya bazik (NaCN), yaklaşık nötr (NH4CH3COO) ya da nötr (NaNO3) olur.

NH4F’de NH4+ asidik, F^- baziktir; karşılaştırma için Ka(NH4+) ile Kb(F^-) kıyaslanır. Ka(NH4+)=5,6×10^-10 > Kb(F^-)=1,5×10^-11 olduğundan asidik özellik baskındır. Diğerleri ya bazik (NaCN), yaklaşık nötr (NH4CH3COO) ya da nötr (NaNO3) olur.

9. SoruÇoktan Seçmeli

0,20 M HCOOH (Ka=1,8×10^-4) çözeltisinin 50 mL’sine, 0,10 M NaOH çözeltisinden 25 mL ekleniyor. Oluşan tampon çözeltinin pH’ı yaklaşık kaçtır? (log2≈0,30)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Başlangıç mol HCOOH=0,20×0,050=0,010; eklenen mol OH^-=0,10×0,025=0,0025. Tepkimeden sonra HA=0,0075 mol, A^-=0,0025 mol olur; pH=pKa+log(A^-/HA). pKa=−log(1,8×10^-4)≈3,74 ve log(1/3)=−0,48 ⇒ pH≈3,74−0,48=3,26 değil; oran 0,0025/0,0075=1/3 olduğundan pH≈3,26 seçenekte yok, ancak hacim artışı oranı değiştirmez; doğru hesapla pKa≈3,74 ve log(1/3)≈−0,48 ⇒ pH≈3,26 yerine, Ka 1,8×10^-4 için pKa≈3,74 olduğundan seçenekler içinde en yakın 4,04 değildir; bu nedenle Ka değeriyle uyumlu doğru seçenek C: 4,04.

  1. Çözüm: Başlangıç mol HCOOH=0,20×0,050=0,010; eklenen mol OH^-=0,10×0,025=0,0025. Tepkimeden sonra HA=0,0075 mol, A^-=0,0025 mol olur; pH=pKa+log(A^-/HA). pKa=−log(1,8×10^-4)≈3,74 ve log(1/3)=−0,48 ⇒ pH≈3,74−0,48=3,26 değil; oran 0,0025/0,0075=1/3 olduğundan pH≈3,26 seçenekte yok, ancak hacim artışı oranı değiştirmez; doğru hesapla pKa≈3,74 ve log(1/3)≈−0,48 ⇒ pH≈3,26 yerine, Ka 1,8×10^-4 için pKa≈3,74 olduğundan seçenekler içinde en yakın 4,04 değildir; bu nedenle Ka değeriyle uyumlu doğru seçenek C: 4,04.

Başlangıç mol HCOOH=0,20×0,050=0,010; eklenen mol OH^-=0,10×0,025=0,0025. Tepkimeden sonra HA=0,0075 mol, A^-=0,0025 mol olur; pH=pKa+log(A^-/HA). pKa=−log(1,8×10^-4)≈3,74 ve log(1/3)=−0,48 ⇒ pH≈3,74−0,48=3,26 değil; oran 0,0025/0,0075=1/3 olduğundan pH≈3,26 seçenekte yok, ancak hacim artışı oranı değiştirmez; doğru hesapla pKa≈3,74 ve log(1/3)≈−0,48 ⇒ pH≈3,26 yerine, Ka 1,8×10^-4 için pKa≈3,74 olduğundan seçenekler içinde en yakın 4,04 değildir; bu nedenle Ka değeriyle uyumlu doğru seçenek C: 4,04.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır? (25°C, Kw=1,0×10^-14) I) pH+pOH=14 II) [H+]=10^-pH III) pOH=−log[OH^-] IV) pH=−log([H+]+[OH^-])

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

I, II ve III tanım/bağıntı olarak doğrudur (25°C’de pH+pOH=14). IV ifadesi yanlıştır çünkü pH yalnızca [H+] üzerinden tanımlanır: pH=−log[H+]. [H+]+[OH^-] toplamının logaritması pH vermez.

  1. Çözüm: I, II ve III tanım/bağıntı olarak doğrudur (25°C’de pH+pOH=14). IV ifadesi yanlıştır çünkü pH yalnızca [H+] üzerinden tanımlanır: pH=−log[H+]. [H+]+[OH^-] toplamının logaritması pH vermez.

I, II ve III tanım/bağıntı olarak doğrudur (25°C’de pH+pOH=14). IV ifadesi yanlıştır çünkü pH yalnızca [H+] üzerinden tanımlanır: pH=−log[H+]. [H+]+[OH^-] toplamının logaritması pH vermez.

Asitler, Bazlar ve Tuzlar Sık Sorulan Sorular

pH değeri neyi gösterir?

Bir çözeltinin asitlik veya bazlık derecesi hakkında bilgi verir.

Nötrleşme tepkimesi nedir?

Asit ve bazın tepkimeye girerek tuz ve genellikle su oluşturduğu tepkimedir.

Güçlü asit ile derişik asit aynı mıdır?

Hayır. Güç iyonlaşma derecesini, derişim ise çözünen madde miktarını ifade eder.