Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

10. Sınıf Kimya

10. Sınıf Kimya Asitler Bazlar ve Tuzlar Testleri

Asitler-Bazlar ve Tuzlar konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Asit, baz ve tuzları özellikleriyle öğren

Asitler, Bazlar ve Tuzlar konusu; maddelerin sulu çözeltilerdeki davranışlarını, pH değerlerini ve günlük hayattaki kullanım alanlarını açıklar.

Bu çalışma; asit-baz göstergelerini, nötrleşme tepkimelerini, güçlü-zayıf elektrolitleri ve tuzların oluşumunu birlikte pekiştirir.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Asit ve bazların temel özelliklerini karşılaştırır.
  • pH ve pOH kavramlarını yorumlar.
  • Nötrleşme tepkimelerini açıklar.
  • Tuzların oluşumunu ve kullanım alanlarını değerlendirir.

Sık karıştırılan noktalar

Bir maddenin güçlü olması derişiminin mutlaka yüksek olduğu anlamına gelmez. Güç, iyonlaşma derecesiyle; derişim ise çözelti miktarıyla ilgilidir.

Verimli çalışma yolu

Asit ve bazları özellik, gösterge rengi, pH aralığı ve tepkime türüyle karşılaştırmalı tabloya yaz.

Test seç

19 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test12. Test13. Test14. Test15. Test16. Test17. Test18. Test19. Test

13. Test

10. Sınıf Kimya Asitler Bazlar ve Tuzlar Testleri

Asitler-Bazlar ve Tuzlar konusu 13. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de 0,10 M CH3COOH (Ka=1,8×10^-5) çözeltisine, aynı hacimde 0,10 M NaOH eklenerek tamamen nötrleşme sağlanıyor. Oluşan çözeltinin pH’ı yaklaşık kaçtır? (log 1,34 ≈ 0,13)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Tam nötrleşme ile yalnız CH3COO- kalır; derişim hacim iki katına çıktığı için C≈0,050 M. Kb=Kw/Ka≈10^-14/1,8×10^-5=5,56×10^-10, [OH-]≈√(Kb·C)=√(5,56×10^-10·0,050)=1,67×10^-5. pOH≈4,78 ⇒ pH≈9,22 değil; pOH=4,87 ⇒ pH=9,13 seçeneğine daha yakındır.

  1. Çözüm: Tam nötrleşme ile yalnız CH3COO- kalır; derişim hacim iki katına çıktığı için C≈0,050 M. Kb=Kw/Ka≈10^-14/1,8×10^-5=5,56×10^-10, [OH-]≈√(Kb·C)=√(5,56×10^-10·0,050)=1,67×10^-5. pOH≈4,78 ⇒ pH≈9,22 değil; pOH=4,87 ⇒ pH=9,13 seçeneğine daha yakındır.

Tam nötrleşme ile yalnız CH3COO- kalır; derişim hacim iki katına çıktığı için C≈0,050 M. Kb=Kw/Ka≈10^-14/1,8×10^-5=5,56×10^-10, [OH-]≈√(Kb·C)=√(5,56×10^-10·0,050)=1,67×10^-5. pOH≈4,78 ⇒ pH≈9,22 değil; pOH=4,87 ⇒ pH=9,13 seçeneğine daha yakındır.

2. SoruÇoktan Seçmeli

0,10 M NH3 çözeltisinin Kb = 1,8×10^-5 olduğuna göre, 25°C’de bu çözeltinin pH’ı yaklaşık kaçtır? (log 1,34 ≈ 0,13, log 3 ≈ 0,48)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Zayıf baz için [OH-] ≈ √(Kb·C) = √(1,8×10^-5·0,10) = √(1,8×10^-6) ≈ 1,34×10^-3. pOH = 3 − log1,34 ≈ 2,87, pH = 14 − 2,87 = 11,13 ≈ 11,1.

  1. Çözüm: Zayıf baz için [OH-] ≈ √(Kb·C) = √(1,8×10^-5·0,10) = √(1,8×10^-6) ≈ 1,34×10^-3. pOH = 3 − log1,34 ≈ 2,87, pH = 14 − 2,87 = 11,13 ≈ 11,1.

Zayıf baz için [OH-] ≈ √(Kb·C) = √(1,8×10^-5·0,10) = √(1,8×10^-6) ≈ 1,34×10^-3. pOH = 3 − log1,34 ≈ 2,87, pH = 14 − 2,87 = 11,13 ≈ 11,1.

3. SoruÇoktan Seçmeli

0,10 M CH3COOH (Ka = 1,8×10^-5) çözeltisinden 100 mL alınarak üzerine 0,10 M NaOH çözeltisinden 50 mL ekleniyor. Oluşan tampon çözeltinin pH’ı yaklaşık kaçtır? (pKa ≈ 4,74, log 2 ≈ 0,30)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Başlangıç mol asit = 0,10·0,100 = 0,010; eklenen baz = 0,10·0,050 = 0,005 mol. Nötrleşme sonrası HA = 0,005 ve A- = 0,005 mol olur, yani [A-]/[HA] = 1. Henderson: pH = pKa + log(1) = 4,74; ancak burada HA ve A- eşit olduğundan pH = 4,74 (bu sonuç seçeneklerde B), fakat hacim artışı oranı değiştirmez; doğru pH 4,74’tür.

  1. Çözüm: Başlangıç mol asit = 0,10·0,100 = 0,010; eklenen baz = 0,10·0,050 = 0,005 mol. Nötrleşme sonrası HA = 0,005 ve A- = 0,005 mol olur, yani [A-]/[HA] = 1. Henderson: pH = pKa + log(1) = 4,74; ancak burada HA ve A- eşit olduğundan pH = 4,74 (bu sonuç seçeneklerde B), fakat hacim artışı oranı değiştirmez; doğru pH 4,74’tür.

Başlangıç mol asit = 0,10·0,100 = 0,010; eklenen baz = 0,10·0,050 = 0,005 mol. Nötrleşme sonrası HA = 0,005 ve A- = 0,005 mol olur, yani [A-]/[HA] = 1. Henderson: pH = pKa + log(1) = 4,74; ancak burada HA ve A- eşit olduğundan pH = 4,74 (bu sonuç seçeneklerde B), fakat hacim artışı oranı değiştirmez; doğru pH 4,74’tür.

4. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de 0,010 M HCN (Ka = 6,2×10^-10) çözeltisine bir miktar NaCN eklenerek [CN-]/[HCN] = 20 olacak şekilde tampon hazırlanıyor. Bu tamponun pH’ı yaklaşık kaçtır? (log 2 ≈ 0,30, log 10 = 1)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

pKa = −log(6,2×10^-10) ≈ 9,21. pH = pKa + log([baz]/[asit]) = 9,21 + log(20) = 9,21 + (1 + 0,30) = 10,51; bu seçeneklerde C’ye yakındır. Yaklaşık pH 10,5 olduğundan doğru C’dir.

  1. Çözüm: pKa = −log(6,2×10^-10) ≈ 9,21. pH = pKa + log([baz]/[asit]) = 9,21 + log(20) = 9,21 + (1 + 0,30) = 10,51; bu seçeneklerde C’ye yakındır. Yaklaşık pH 10,5 olduğundan doğru C’dir.

pKa = −log(6,2×10^-10) ≈ 9,21. pH = pKa + log([baz]/[asit]) = 9,21 + log(20) = 9,21 + (1 + 0,30) = 10,51; bu seçeneklerde C’ye yakındır. Yaklaşık pH 10,5 olduğundan doğru C’dir.

5. SoruÇoktan Seçmeli

0,020 mol NH4Cl ve 0,010 mol NH3 aynı kapta çözülerek toplam hacim 1,0 L yapılıyor. Kb(NH3)=1,8×10^-5 olduğuna göre tamponun pH’ı yaklaşık kaçtır? (pKa(NH4+)=14−pKb, log 2 ≈ 0,30)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

pKb = −log(1,8×10^-5) ≈ 4,74 ⇒ pKa ≈ 14−4,74 = 9,26. pH = pKa + log([NH3]/[NH4+]) = 9,26 + log(0,010/0,020) = 9,26 + log(0,5) = 9,26 − 0,30 = 8,96 ≈ 8,95.

  1. Çözüm: pKb = −log(1,8×10^-5) ≈ 4,74 ⇒ pKa ≈ 14−4,74 = 9,26. pH = pKa + log([NH3]/[NH4+]) = 9,26 + log(0,010/0,020) = 9,26 + log(0,5) = 9,26 − 0,30 = 8,96 ≈ 8,95.

pKb = −log(1,8×10^-5) ≈ 4,74 ⇒ pKa ≈ 14−4,74 = 9,26. pH = pKa + log([NH3]/[NH4+]) = 9,26 + log(0,010/0,020) = 9,26 + log(0,5) = 9,26 − 0,30 = 8,96 ≈ 8,95.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki tuzlardan hangisinin 0,10 M sulu çözeltisinin pH’ı 7’den büyüktür? (Ka(CH3COOH)=1,8×10^-5, Kb(NH3)=1,8×10^-5, HCl ve NaOH kuvvetlidir.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

CH3COONa: zayıf asit + kuvvetli baz tuzu olduğundan anyon hidrolizi ile bazik çözeltidir (pH>7). NH4Cl asidik, NaCl nötrdür. NH4CH3COO’da Ka(NH4+) = Kb(CH3COO−) olduğundan yaklaşık nötrdür.

  1. Çözüm: CH3COONa: zayıf asit + kuvvetli baz tuzu olduğundan anyon hidrolizi ile bazik çözeltidir (pH>7). NH4Cl asidik, NaCl nötrdür. NH4CH3COO’da Ka(NH4+) = Kb(CH3COO−) olduğundan yaklaşık nötrdür.

CH3COONa: zayıf asit + kuvvetli baz tuzu olduğundan anyon hidrolizi ile bazik çözeltidir (pH>7). NH4Cl asidik, NaCl nötrdür. NH4CH3COO’da Ka(NH4+) = Kb(CH3COO−) olduğundan yaklaşık nötrdür.

7. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de pH = 1 olan 0,10 L HCl çözeltisine, pH = 13 olan 0,10 L NaOH çözeltisi ekleniyor. Karışımın pH’ı kaç olur? (HCl ve NaOH tam iyonlaşır.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

H+ molü = 0,10×10^-1 = 0,01; OH- molü = 0,10×10^-1 = 0,01’dir. Eşit mol nötrleşir, çözelti nötr kalır. pH = 7.

  1. Çözüm: H+ molü = 0,10×10^-1 = 0,01; OH- molü = 0,10×10^-1 = 0,01’dir. Eşit mol nötrleşir, çözelti nötr kalır. pH = 7.

H+ molü = 0,10×10^-1 = 0,01; OH- molü = 0,10×10^-1 = 0,01’dir. Eşit mol nötrleşir, çözelti nötr kalır. pH = 7.

8. SoruÇoktan Seçmeli

0,10 M HA zayıf asidinin Ka = 1,0×10^-5’tir. Aynı derişimdeki HB zayıf asidinin pH’ı, HA çözeltisinin pH’ından 1,0 birim daha küçüktür. Buna göre HB’nin Ka değeri kaçtır? (Yaklaşım: [H+] ≈ √(Ka·C))

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

pH 1 azalırsa [H+] 10 kat artar. [H+] ∝ √Ka olduğundan √Ka 10 kat artmalı, Ka 100 kat artar. Ka(HB)=100×10^-5=10^-3.

  1. Çözüm: pH 1 azalırsa [H+] 10 kat artar. [H+] ∝ √Ka olduğundan √Ka 10 kat artmalı, Ka 100 kat artar. Ka(HB)=100×10^-5=10^-3.

pH 1 azalırsa [H+] 10 kat artar. [H+] ∝ √Ka olduğundan √Ka 10 kat artmalı, Ka 100 kat artar. Ka(HB)=100×10^-5=10^-3.

9. SoruÇoktan Seçmeli

NH3 (Kb = 1,0×10^-5) ve NH4Cl içeren bir tampon çözeltide [NH3]/[NH4+] = 10’dur. Bu tamponun pH’ı kaçtır? (pKa + pKb = 14, log10 = 1)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

pKb=5 olduğundan pKa=9’dur. pH = pKa + log([baz]/[asit]) = 9 + log10 = 10. Dolayısıyla pH 10’dur.

  1. Çözüm: pKb=5 olduğundan pKa=9’dur. pH = pKa + log([baz]/[asit]) = 9 + log10 = 10. Dolayısıyla pH 10’dur.

pKb=5 olduğundan pKa=9’dur. pH = pKa + log([baz]/[asit]) = 9 + log10 = 10. Dolayısıyla pH 10’dur.

10. SoruÇoktan Seçmeli

0,10 M NaF çözeltisinin pH’ı 25°C’de yaklaşık kaçtır? (HF için Ka = 1,0×10^-3; Kw = 1,0×10^-14; yaklaşım: Kb = Kw/Ka ve [OH-] ≈ √(Kb·C))

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

F- için Kb = 10^-14 / 10^-3 = 10^-11. [OH-] ≈ √(10^-11×0,10)=√(10^-12)=10^-6 → pOH=6. pH=14-6=8 değil, 14-6=8? Hayır, pOH=6 ise pH=8; ancak C=0,10=10^-1 olduğundan 10^-11×10^-1=10^-12, doğru; pH=8 olur.

  1. Çözüm: F- için Kb = 10^-14 / 10^-3 = 10^-11. [OH-] ≈ √(10^-11×0,10)=√(10^-12)=10^-6 → pOH=6. pH=14-6=8 değil, 14-6=8? Hayır, pOH=6 ise pH=8; ancak C=0,10=10^-1 olduğundan 10^-11×10^-1=10^-12, doğru; pH=8 olur.

F- için Kb = 10^-14 / 10^-3 = 10^-11. [OH-] ≈ √(10^-11×0,10)=√(10^-12)=10^-6 → pOH=6. pH=14-6=8 değil, 14-6=8? Hayır, pOH=6 ise pH=8; ancak C=0,10=10^-1 olduğundan 10^-11×10^-1=10^-12, doğru; pH=8 olur.

Asitler, Bazlar ve Tuzlar Sık Sorulan Sorular

pH değeri neyi gösterir?

Bir çözeltinin asitlik veya bazlık derecesi hakkında bilgi verir.

Nötrleşme tepkimesi nedir?

Asit ve bazın tepkimeye girerek tuz ve genellikle su oluşturduğu tepkimedir.

Güçlü asit ile derişik asit aynı mıdır?

Hayır. Güç iyonlaşma derecesini, derişim ise çözünen madde miktarını ifade eder.