Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapısına göre “içinde yan cümlecik bulunan birleşik cümle”dir?
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
Birleşik cümlede en az bir yan cümlecik bulunur. Yan cümlecik; fiilimsiyle (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) ya da “ki”li yapı gibi bir unsurla temel cümleye bağlanır. A seçeneğinde “gidip” zarf-fiildir; ancak cümlede yan cümlecik oluşturacak ayrı bir yargı (yüklemli yan cümle) yoktur. Bu tür yapılar 8. Sınıf’de genellikle “sıralı/bağlı” değil, tek yargılı basit cümle kapsamında değerlendirilir. seçeneğiD400nde “Ne kadar uğraştıysam da” bölümü, çekimli fiil içerdiği için yan cümle niteliğindedir ve temel cümle “onu ikna edemedim” yargısına bağlanmıştır. Bu nedenle cümle, içinde yan cümlecik bulunan birleşik cümledir. C seçeneğinde iki ayrı yargı vardır: “Hava soğudu” ve “herkes montunu giydi.” Noktalı virgülle ayrıldığı için sıralı cümledir, birleşik cümle değildir. D seçeneğinde iki yargı “fakat” bağlacıyla bağlanmıştır: “Bu kitabı alacağım” ve “bugün vaktim yok.” Bu nedenle bağlı cümledir, birleşik cümle değildir.
- Çözüm: Birleşik cümlede en az bir yan cümlecik bulunur. Yan cümlecik; fiilimsiyle (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) ya da “ki”li yapı gibi bir unsurla temel cümleye bağlanır. A seçeneğinde “gidip” zarf-fiildir; ancak cümlede yan cümlecik oluşturacak ayrı bir yargı (yüklemli yan cümle) yoktur. Bu tür yapılar 8. Sınıf’de genellikle “sıralı/bağlı” değil, tek yargılı basit cümle kapsamında değerlendirilir. seçeneğiD400nde “Ne kadar uğraştıysam da” bölümü, çekimli fiil içerdiği için yan cümle niteliğindedir ve temel cümle “onu ikna edemedim” yargısına bağlanmıştır. Bu nedenle cümle, içinde yan cümlecik bulunan birleşik cümledir. C seçeneğinde iki ayrı yargı vardır: “Hava soğudu” ve “herkes montunu giydi.” Noktalı virgülle ayrıldığı için sıralı cümledir, birleşik cümle değildir. D seçeneğinde iki yargı “fakat” bağlacıyla bağlanmıştır: “Bu kitabı alacağım” ve “bugün vaktim yok.” Bu nedenle bağlı cümledir, birleşik cümle değildir.
Birleşik cümlede en az bir yan cümlecik bulunur. Yan cümlecik; fiilimsiyle (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) ya da “ki”li yapı gibi bir unsurla temel cümleye bağlanır. A seçeneğinde “gidip” zarf-fiildir; ancak cümlede yan cümlecik oluşturacak ayrı bir yargı (yüklemli yan cümle) yoktur. Bu tür yapılar 8. Sınıf’de genellikle “sıralı/bağlı” değil, tek yargılı basit cümle kapsamında değerlendirilir. seçeneğiD403nde “Ne kadar uğraştıysam da” bölümü, çekimli fiil içerdiği için yan cümle niteliğindedir ve temel cümle “onu ikna edemedim” yargısına bağlanmıştır. Bu nedenle cümle, içinde yan cümlecik bulunan birleşik cümledir. C seçeneğinde iki ayrı yargı vardır: “Hava soğudu” ve “herkes montunu giydi.” Noktalı virgülle ayrıldığı için sıralı cümledir, birleşik cümle değildir. D seçeneğinde iki yargı “fakat” bağlacıyla bağlanmıştır: “Bu kitabı alacağım” ve “bugün vaktim yok.” Bu nedenle bağlı cümledir, birleşik cümle değildir.