8. Sınıf Türkçe Cümle Çeşitleri Testleri

Doğru cevap: B

Soru cümleleri, bir bilgi edinmek amacıyla sorulan ve genellikle “mi/mu/mü/mı” soru eki ya da soru sözcükleri (ne, kim, nasıl, neden vb.) içeren cümlelerdir. A şıkkı “Yarın sabah erkenden yola çıkacağız.” cümlesi bir durumu bildirir; haber (bildirme) cümlesidir. B şıkkı “Bu kitabı sen de okudun mu?” cümlesinde “mu” soru eki vardır ve cevap bekler; bu nedenle soru cümlesidir. C şıkkı “Hava bugün beklediğimizden daha soğukmuş.” cümlesi yine bir durumu bildirir; haber cümlesidir. D şıkkı “Lütfen kapıyı yavaşça kapat.” cümlesi bir istekte bulunur; emir/istek cümlesidir. Bu yüzden doğru cevap B’dir.

1. Çözüm: Soru cümleleri, bir bilgi edinmek amacıyla sorulan ve genellikle “mi/mu/mü/mı” soru eki ya da soru sözcükleri (ne, kim, nasıl, neden vb.) içeren cümlelerdir. A şıkkı “Yarın sabah erkenden yola çıkacağız.” cümlesi bir durumu bildirir; haber (bildirme) cümlesidir. B şıkkı “Bu kitabı sen de okudun mu?” cümlesinde “mu” soru eki vardır ve cevap bekler; bu nedenle soru cümlesidir. C şıkkı “Hava bugün beklediğimizden daha soğukmuş.” cümlesi yine bir durumu bildirir; haber cümlesidir. D şıkkı “Lütfen kapıyı yavaşça kapat.” cümlesi bir istekte bulunur; emir/istek cümlesidir. Bu yüzden doğru cevap B’dir.

Doğru cevap: C

Olumlu cümle, yüklemin bildirdiği işin/oluşun gerçekleştiğini ya da gerçekleşeceğini bildirir; yüklemde olumsuzluk eki (-ma/-me) bulunmaz. A seçeneğinde “kalmadım” yükleminde -ma olumsuzluk eki vardır; cümle olumsuzdur. seçeneğiC220nde “geç kaldım” yükleminde olumsuzluk eki yoktur ve eylemin gerçekleştiği bildirilir; bu nedenle olumlu cümledir. C seçeneğinde “kalmayacağım” yükleminde -ma olumsuzluk eki vardır; cümle olumsuzdur. D seçeneğinde “kalmasaydım” ifadesinde -ma olumsuzluk eki bulunur ve ayrıca gerçekleşmemiş bir duruma bağlı dilek/koşul anlamı vardır; olumlu cümle değildir.

1. Çözüm: Olumlu cümle, yüklemin bildirdiği işin/oluşun gerçekleştiğini ya da gerçekleşeceğini bildirir; yüklemde olumsuzluk eki (-ma/-me) bulunmaz. A seçeneğinde “kalmadım” yükleminde -ma olumsuzluk eki vardır; cümle olumsuzdur. seçeneğiC220nde “geç kaldım” yükleminde olumsuzluk eki yoktur ve eylemin gerçekleştiği bildirilir; bu nedenle olumlu cümledir. C seçeneğinde “kalmayacağım” yükleminde -ma olumsuzluk eki vardır; cümle olumsuzdur. D seçeneğinde “kalmasaydım” ifadesinde -ma olumsuzluk eki bulunur ve ayrıca gerçekleşmemiş bir duruma bağlı dilek/koşul anlamı vardır; olumlu cümle değildir.

Doğru cevap: D

Soru cümleleri, bir bilgi edinmek amacıyla sorulan ve genellikle "mi/mı/mu/mü" soru eki ya da soru sözcükleri (ne, nasıl, neden vb.) içeren cümlelerdir. A seçeneği "Yarın sabah erkenden yola çıkacağız." cümlesi bir durumu bildirir; **haber (bildirme) cümlesidir**. seçeneğiD265 "Bu ödevi bugün bitirebildin mi?" cümlesinde **"mi" soru eki** ve **soru işareti** vardır; bu nedenle **soru cümlesidir**. C seçeneği "Keşke tatil biraz daha uzun sürseydi." cümlesi bir dileği ifade eder; **dilek-istek cümlesidir**. D seçeneği "Lütfen kapıyı yavaşça kapat." cümlesi bir emir/istek bildirir; **emir cümlesidir**. Bu yüzden doğru cevap **B**’dir.

1. Çözüm: Soru cümleleri, bir bilgi edinmek amacıyla sorulan ve genellikle "mi/mı/mu/mü" soru eki ya da soru sözcükleri (ne, nasıl, neden vb.) içeren cümlelerdir. A seçeneği "Yarın sabah erkenden yola çıkacağız." cümlesi bir durumu bildirir; **haber (bildirme) cümlesidir**. seçeneğiD265 "Bu ödevi bugün bitirebildin mi?" cümlesinde **"mi" soru eki** ve **soru işareti** vardır; bu nedenle **soru cümlesidir**. C seçeneği "Keşke tatil biraz daha uzun sürseydi." cümlesi bir dileği ifade eder; **dilek-istek cümlesidir**. D seçeneği "Lütfen kapıyı yavaşça kapat." cümlesi bir emir/istek bildirir; **emir cümlesidir**. Bu yüzden doğru cevap **B**’dir.

Doğru cevap: A

Soru cümleleri, bir şeyi öğrenmek amacıyla soru anlamı taşıyan ve genellikle "mi/mı/mu/mü" soru eki ya da soru sözcükleri (ne, kim, nasıl, neden vb.) içeren cümlelerdir. A seçeneği "gideceğim" ifadesiyle bir planı bildirir; bu bir haber (bildirme) cümlesidir. C seçeneğinde "!" vardır ve duygu/heyecan bildirir; bu ünlem cümlesidir. D seçeneği "Lütfen" ile bir isteği/kibar emri bildirir; bu emir/istek cümlesidir. seçeneğiA415nde "okudun mu?" ifadesi soru eki "mu" ile kurulmuştur ve cevap bekler. Bu nedenle doğru cevap A508’dir.

1. Çözüm: Soru cümleleri, bir şeyi öğrenmek amacıyla soru anlamı taşıyan ve genellikle "mi/mı/mu/mü" soru eki ya da soru sözcükleri (ne, kim, nasıl, neden vb.) içeren cümlelerdir. A seçeneği "gideceğim" ifadesiyle bir planı bildirir; bu bir haber (bildirme) cümlesidir. C seçeneğinde "!" vardır ve duygu/heyecan bildirir; bu ünlem cümlesidir. D seçeneği "Lütfen" ile bir isteği/kibar emri bildirir; bu emir/istek cümlesidir. seçeneğiA415nde "okudun mu?" ifadesi soru eki "mu" ile kurulmuştur ve cevap bekler. Bu nedenle doğru cevap A508’dir.

Doğru cevap: B

Olumsuz cümle, yüklemin bildirdiği işin/oluşun gerçekleşmediğini belirtir. Türkçede olumsuzluk genellikle "-ma/-me" ekiyle yapılır. A seçeneğinde "çıktık" yüklemi olumlu bir durum bildirir; olumsuzluk eki yoktur. B seçeneği soru cümlesidir; "kim" soru sözcüğüyle soru anlamı vardır, olumsuzluk yoktur. seçeneğiB302nde "gitmeyeceğiz" yükleminde "-me" olumsuzluk eki ve "-yecek" gelecek zaman eki vardır. Yani pikniğe gitme işi gerçekleşmeyecektir; bu nedenle olumsuz cümledir. D seçeneği ünlem cümlesidir; duygu bildirir, olumsuzluk anlamı taşımaz. Doğru cevap: B546

1. Çözüm: Olumsuz cümle, yüklemin bildirdiği işin/oluşun gerçekleşmediğini belirtir. Türkçede olumsuzluk genellikle "-ma/-me" ekiyle yapılır. A seçeneğinde "çıktık" yüklemi olumlu bir durum bildirir; olumsuzluk eki yoktur. B seçeneği soru cümlesidir; "kim" soru sözcüğüyle soru anlamı vardır, olumsuzluk yoktur. seçeneğiB302nde "gitmeyeceğiz" yükleminde "-me" olumsuzluk eki ve "-yecek" gelecek zaman eki vardır. Yani pikniğe gitme işi gerçekleşmeyecektir; bu nedenle olumsuz cümledir. D seçeneği ünlem cümlesidir; duygu bildirir, olumsuzluk anlamı taşımaz. Doğru cevap: B546

Doğru cevap: C

Olumsuz cümleler, yüklemde yapılan işin/oluşun gerçekleşmediğini bildirir. Genellikle "-ma/-me" olumsuzluk eki ya da "değil" sözcüğüyle kurulur. seçeneğiC145nde "bitirmedi" yüklemi "bitir-" fiiline "-me" olumsuzluk eki ve geçmiş zaman eki getirilerek oluşturulmuştur. Bu, ödevin bitirilmediğini yani eylemin gerçekleşmediğini gösterir; cümle olumsuzdur. A seçeneği gelecek zamanla kurulmuş olumlu bir cümledir (gideceğiz). C seçeneği ünlem cümlesidir ve olumsuzluk içermez. D seçeneği dilek-şart anlamı taşır (keşke) ve olumsuz değildir.

1. Çözüm: Olumsuz cümleler, yüklemde yapılan işin/oluşun gerçekleşmediğini bildirir. Genellikle "-ma/-me" olumsuzluk eki ya da "değil" sözcüğüyle kurulur. seçeneğiC145nde "bitirmedi" yüklemi "bitir-" fiiline "-me" olumsuzluk eki ve geçmiş zaman eki getirilerek oluşturulmuştur. Bu, ödevin bitirilmediğini yani eylemin gerçekleşmediğini gösterir; cümle olumsuzdur. A seçeneği gelecek zamanla kurulmuş olumlu bir cümledir (gideceğiz). C seçeneği ünlem cümlesidir ve olumsuzluk içermez. D seçeneği dilek-şart anlamı taşır (keşke) ve olumsuz değildir.

Doğru cevap: D

İsim cümlesinde yüklem, bir fiil (eylem) değil; isim ya da isim soylu bir sözcüktür. Yüklem çoğu zaman "-dır/-dir" ek fiiliyle ya da "-miş" gibi eklerle kurulabilir. seçeneğiD166nde yüklem "ilginçmiş"tir. "İlginç" bir sıfattır (isim soyludur) ve "-miş" ek fiiliyle yüklem yapılmıştır. Bu nedenle cümle isim cümlesidir. A, C ve D seçeneklerinde yüklem fiildir: "yaptık", "ver", "buluştu" sözcükleri birer eylem bildirir. Bu yüzden bu cümleler fiil cümlesidir.

1. Çözüm: İsim cümlesinde yüklem, bir fiil (eylem) değil; isim ya da isim soylu bir sözcüktür. Yüklem çoğu zaman "-dır/-dir" ek fiiliyle ya da "-miş" gibi eklerle kurulabilir. seçeneğiD166nde yüklem "ilginçmiş"tir. "İlginç" bir sıfattır (isim soyludur) ve "-miş" ek fiiliyle yüklem yapılmıştır. Bu nedenle cümle isim cümlesidir. A, C ve D seçeneklerinde yüklem fiildir: "yaptık", "ver", "buluştu" sözcükleri birer eylem bildirir. Bu yüzden bu cümleler fiil cümlesidir.

Doğru cevap: A

Birleşik cümle; içinde en az bir yan cümlecik (fiilimsi, şart, ki’li vb.) bulunan cümledir. Yan cümlecik, temel yargıya ek bir anlam katar. A şıkkı tek yargıdan oluşur, fiilimsi yoktur: Basit cümledir. B şıkkında iki yüklem "ve" ile bağlanmıştır (okudum, aldım). Bu nedenle bağlaçla bağlanmış sıralı/bağlı yapıda olup birleşik cümle değildir. şıkkıA343nda "görünce" zarf-fiildir (fiilimsi). "Seni görünce" kısmı yan cümlecik, "çok sevindim" ise temel cümledir. Bu yüzden birleşik cümledir. D şıkkında iki ayrı yargı virgülle sıralanmıştır (açtı, öttü). Sıralı cümledir; birleşik cümle değildir.

1. Çözüm: Birleşik cümle; içinde en az bir yan cümlecik (fiilimsi, şart, ki’li vb.) bulunan cümledir. Yan cümlecik, temel yargıya ek bir anlam katar. A şıkkı tek yargıdan oluşur, fiilimsi yoktur: Basit cümledir. B şıkkında iki yüklem "ve" ile bağlanmıştır (okudum, aldım). Bu nedenle bağlaçla bağlanmış sıralı/bağlı yapıda olup birleşik cümle değildir. şıkkıA343nda "görünce" zarf-fiildir (fiilimsi). "Seni görünce" kısmı yan cümlecik, "çok sevindim" ise temel cümledir. Bu yüzden birleşik cümledir. D şıkkında iki ayrı yargı virgülle sıralanmıştır (açtı, öttü). Sıralı cümledir; birleşik cümle değildir.

Doğru cevap: B

Olumsuz cümle, yüklemin bildirdiği işi/oluşu yapmama ya da gerçekleşmeme anlamı taşır. Türkçede bu anlam çoğunlukla fiile gelen "-ma/-me" olumsuzluk ekiyle sağlanır. B seçeneğinde yüklem "katılmayacağım"dır. Fiil kökü "katıl-" üzerine "-ma" olumsuzluk eki gelmiştir ve cümle "katılmama" anlamı taşır. Bu nedenle olumsuz cümledir. A (geldim), C (bıraktı) ve D (kokuyor) seçeneklerinde ise yüklemler olumsuzluk eki almamıştır; gerçekleşen bir durumu bildirirler. Bu yüzden bu cümleler olumludur.

1. Çözüm: Olumsuz cümle, yüklemin bildirdiği işi/oluşu yapmama ya da gerçekleşmeme anlamı taşır. Türkçede bu anlam çoğunlukla fiile gelen "-ma/-me" olumsuzluk ekiyle sağlanır. B seçeneğinde yüklem "katılmayacağım"dır. Fiil kökü "katıl-" üzerine "-ma" olumsuzluk eki gelmiştir ve cümle "katılmama" anlamı taşır. Bu nedenle olumsuz cümledir. A (geldim), C (bıraktı) ve D (kokuyor) seçeneklerinde ise yüklemler olumsuzluk eki almamıştır; gerçekleşen bir durumu bildirirler. Bu yüzden bu cümleler olumludur.

Doğru cevap: C

Birleşik cümlede en az bir tane **yan cümlecik** bulunur. Yan cümlecikler çoğunlukla “-ınca/-ince, -ken, -dikçe, -se” gibi eklerle ya da “ki” bağlacıyla kurulur. seçeneğiC162nde “**Akşam olunca**” bölümü zaman bildiren bir **yan cümlecik**tir; asıl yargı ise “**eve döndük**” kısmındadır. Bu nedenle A, yapısına göre **birleşik cümle**dir. B seçeneği tek yargı içerir (eve döndük) ve yan cümlecik yoktur; bu yüzden **basit cümle**dir. C seçeneğinde “eve döndük” ve “yemek yedik” olmak üzere iki yargı, “ve” bağlacıyla bağlanmıştır; bu nedenle **sıralı cümle**dir. D seçeneğinde de iki yargı virgülle sıralanmıştır; bu da **sıralı cümle** olduğunu gösterir. Doğru cevap: **A**.

1. Çözüm: Birleşik cümlede en az bir tane **yan cümlecik** bulunur. Yan cümlecikler çoğunlukla “-ınca/-ince, -ken, -dikçe, -se” gibi eklerle ya da “ki” bağlacıyla kurulur. seçeneğiC162nde “**Akşam olunca**” bölümü zaman bildiren bir **yan cümlecik**tir; asıl yargı ise “**eve döndük**” kısmındadır. Bu nedenle A, yapısına göre **birleşik cümle**dir. B seçeneği tek yargı içerir (eve döndük) ve yan cümlecik yoktur; bu yüzden **basit cümle**dir. C seçeneğinde “eve döndük” ve “yemek yedik” olmak üzere iki yargı, “ve” bağlacıyla bağlanmıştır; bu nedenle **sıralı cümle**dir. D seçeneğinde de iki yargı virgülle sıralanmıştır; bu da **sıralı cümle** olduğunu gösterir. Doğru cevap: **A**.