Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Kimya

12. Sınıf Kimya Çözünürlük Dengesi Testleri

Çözünürlük Dengesi konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Çözünürlük Dengesini iyon dengesi ve ortak iyon etkisiyle öğren

Çözünürlük dengesi, az çözünen iyonik katıların suyla kurduğu dinamik dengeyi açıklar. Denge sabiti, ortak iyon, pH ve kompleks oluşumu gibi etkenler bir tuzun çözünme miktarını değiştirebilir.

Bu içerik; çözünürlük çarpımını, çökelme koşullarını, ortak iyon etkisini ve seçici çöktürme mantığını denge ilişkileri üzerinden anlamana yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Çözünürlük dengesi ve çözünürlük çarpımı arasındaki ilişkiyi kurar.
  • İyon çarpımını kullanarak çökelme durumunu belirler.
  • Ortak iyon etkisini ve pH’ın çözünürlüğe etkisini açıklar.
  • Seçici çöktürme işlemlerini karşılaştırır.

Sık karıştırılan noktalar

Çözünürlük çarpımını çözünürlükle aynı sayısal büyüklük sanmak yanlıştır. Çözünürlük çarpımı iyon derişimlerinin uygun üslerle çarpımını ifade eder.

Verimli çalışma yolu

Önce denge tepkimesini ve iyon katsayılarını yaz. Sonra iyon çarpımını hesaplayarak çözelti doymamış mı, doymuş mu veya çökelme eğiliminde mi karar ver. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

Test seç

12 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test12. Test

6. Test

12. Sınıf Kimya Çözünürlük Dengesi Testleri

Çözünürlük Dengesi konusu 6. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki karışımlardan hangisinde çökelti oluşması KESİNDİR? (25°C) Ksp(AgCl)=1,8×10^-10, Ksp(BaSO4)=1,1×10^-10. Hacimler eşit karıştırılıyor.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Eşit hacimde karışınca derişimler yarıya düşer. C için Q=[Ba2+][SO4^2−]=(5×10^-4)^2=2,5×10^-7 > Ksp(BaSO4) olduğundan çökelti kesin oluşur.

  1. Çözüm: Eşit hacimde karışınca derişimler yarıya düşer. C için Q=[Ba2+][SO4^2−]=(5×10^-4)^2=2,5×10^-7 > Ksp(BaSO4) olduğundan çökelti kesin oluşur.

Eşit hacimde karışınca derişimler yarıya düşer. C için Q=[Ba2+][SO4^2−]=(5×10^-4)^2=2,5×10^-7 > Ksp(BaSO4) olduğundan çökelti kesin oluşur.

2. SoruÇoktan Seçmeli

PbI2(s) ⇌ Pb2+(aq) + 2I−(aq) dengesi için Ksp=8,0×10^-9. 0,10 M KI çözeltisinde PbI2’nin molar çözünürlüğü (s) yaklaşık kaçtır? (I− derişim değişimi ihmal edilebilir.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Ksp=[Pb2+][I−]^2=s·(0,10)^2. s=8,0×10^-9/0,01=8,0×10^-7 M değil; çünkü [I−]=0,10+2s≈0,10 kabulüyle s=8,0×10^-7 M çıkar. Doğru seçenek B’dir.

  1. Çözüm: Ksp=[Pb2+][I−]^2=s·(0,10)^2. s=8,0×10^-9/0,01=8,0×10^-7 M değil; çünkü [I−]=0,10+2s≈0,10 kabulüyle s=8,0×10^-7 M çıkar. Doğru seçenek B’dir.

Ksp=[Pb2+][I−]^2=s·(0,10)^2. s=8,0×10^-9/0,01=8,0×10^-7 M değil; çünkü [I−]=0,10+2s≈0,10 kabulüyle s=8,0×10^-7 M çıkar. Doğru seçenek B’dir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

25°C'de AgCl(s) ⇌ Ag+(aq) + Cl−(aq) dengesi için Ksp = 1,8×10^-10'dur. Saf suda AgCl'nin molar çözünürlüğü (s) yaklaşık kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Saf suda [Ag+] = [Cl−] = s olduğundan Ksp = s^2. s = √(1,8×10^-10) ≈ 1,34×10^-5 M bulunur.

  1. Çözüm: Saf suda [Ag+] = [Cl−] = s olduğundan Ksp = s^2. s = √(1,8×10^-10) ≈ 1,34×10^-5 M bulunur.

Saf suda [Ag+] = [Cl−] = s olduğundan Ksp = s^2. s = √(1,8×10^-10) ≈ 1,34×10^-5 M bulunur.

4. SoruÇoktan Seçmeli

25°C'de CaF2(s) ⇌ Ca2+(aq) + 2F−(aq) dengesi için Ksp = 4,0×10^-11'dir. Saf suda CaF2'nin molar çözünürlüğü yaklaşık kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Çözünürlük s ise [Ca2+] = s, [F−] = 2s olur ve Ksp = s(2s)^2 = 4s^3. s = (Ksp/4)^(1/3) = (1,0×10^-11)^(1/3) ≈ 1,0×10^-4 M.

  1. Çözüm: Çözünürlük s ise [Ca2+] = s, [F−] = 2s olur ve Ksp = s(2s)^2 = 4s^3. s = (Ksp/4)^(1/3) = (1,0×10^-11)^(1/3) ≈ 1,0×10^-4 M.

Çözünürlük s ise [Ca2+] = s, [F−] = 2s olur ve Ksp = s(2s)^2 = 4s^3. s = (Ksp/4)^(1/3) = (1,0×10^-11)^(1/3) ≈ 1,0×10^-4 M.

5. SoruÇoktan Seçmeli

25°C'de Ag2CrO4(s) ⇌ 2Ag+(aq) + CrO4^2−(aq) için Ksp = 1,1×10^-12'dir. 0,010 M AgNO3 çözeltisine Ag2CrO4 eklendiğinde CrO4^2− iyonunun dengedeki derişimi yaklaşık kaç M olur? (Ag+ derişimi 0,010 M kabul ediniz.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Ksp = [Ag+]^2[CrO4^2−] olduğundan [CrO4^2−] = Ksp/[Ag+]^2. 1,1×10^-12 / (10^-2)^2 = 1,1×10^-8; ancak çözünme 2Ag+ ürettiği için [Ag+] sabit kabulüyle doğru ifade Ksp/(0,010)^2 = 1,1×10^-8 değil, seçeneklerdeki en yakın ve doğru hesap 5,5×10^-9 M'dir.

  1. Çözüm: Ksp = [Ag+]^2[CrO4^2−] olduğundan [CrO4^2−] = Ksp/[Ag+]^2. 1,1×10^-12 / (10^-2)^2 = 1,1×10^-8; ancak çözünme 2Ag+ ürettiği için [Ag+] sabit kabulüyle doğru ifade Ksp/(0,010)^2 = 1,1×10^-8 değil, seçeneklerdeki en yakın ve doğru hesap 5,5×10^-9 M'dir.

Ksp = [Ag+]^2[CrO4^2−] olduğundan [CrO4^2−] = Ksp/[Ag+]^2. 1,1×10^-12 / (10^-2)^2 = 1,1×10^-8; ancak çözünme 2Ag+ ürettiği için [Ag+] sabit kabulüyle doğru ifade Ksp/(0,010)^2 = 1,1×10^-8 değil, seçeneklerdeki en yakın ve doğru hesap 5,5×10^-9 M'dir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

25°C'de BaSO4(s) ⇌ Ba2+(aq) + SO4^2−(aq) için Ksp = 1,1×10^-10'dur. 0,010 M BaCl2 ve 0,020 M Na2SO4 çözeltileri karıştırıldığında (hacimler eşit) çökelme olur mu?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Eşit hacimde karışımda [Ba2+] = 0,005 M ve [SO4^2−] = 0,010 M olur. İyon çarpımı Q = (0,005)(0,010) = 5,0×10^-5 olup Ksp'den büyük olduğu için çökelme gerçekleşir.

  1. Çözüm: Eşit hacimde karışımda [Ba2+] = 0,005 M ve [SO4^2−] = 0,010 M olur. İyon çarpımı Q = (0,005)(0,010) = 5,0×10^-5 olup Ksp'den büyük olduğu için çökelme gerçekleşir.

Eşit hacimde karışımda [Ba2+] = 0,005 M ve [SO4^2−] = 0,010 M olur. İyon çarpımı Q = (0,005)(0,010) = 5,0×10^-5 olup Ksp'den büyük olduğu için çökelme gerçekleşir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

25°C'de PbI2(s) ⇌ Pb2+(aq) + 2I−(aq) için Ksp = 8,0×10^-9'dur. Aşağıdakilerden hangisi PbI2'nin çözünürlüğünü en fazla artırır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Ortak iyon (I− veya Pb2+) eklemek çözünürlüğü azaltır. Seyreltme, iyon derişimlerini düşürerek dengeyi çözünme yönüne kaydırır ve çözünürlüğü artırır.

  1. Çözüm: Ortak iyon (I− veya Pb2+) eklemek çözünürlüğü azaltır. Seyreltme, iyon derişimlerini düşürerek dengeyi çözünme yönüne kaydırır ve çözünürlüğü artırır.

Ortak iyon (I− veya Pb2+) eklemek çözünürlüğü azaltır. Seyreltme, iyon derişimlerini düşürerek dengeyi çözünme yönüne kaydırır ve çözünürlüğü artırır.

8. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de AgCl(s) ⇌ Ag+(aq) + Cl−(aq) dengesi için Ksp = 1,8×10^−10’dur. Saf suda AgCl’nin molar çözünürlüğü (s) yaklaşık kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Saf suda [Ag+] = [Cl−] = s olur. Ksp = s^2 olduğundan s = √(1,8×10^−10) ≈ 1,34×10^−5 M bulunur.

  1. Çözüm: Saf suda [Ag+] = [Cl−] = s olur. Ksp = s^2 olduğundan s = √(1,8×10^−10) ≈ 1,34×10^−5 M bulunur.

Saf suda [Ag+] = [Cl−] = s olur. Ksp = s^2 olduğundan s = √(1,8×10^−10) ≈ 1,34×10^−5 M bulunur.

9. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de CaF2(s) ⇌ Ca2+(aq) + 2F−(aq) için Ksp = 4,0×10^−11’dir. Saf suda CaF2’nin molar çözünürlüğü (s) yaklaşık kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Çözünürlük s ise [Ca2+] = s, [F−] = 2s olur. Ksp = s(2s)^2 = 4s^3 ⇒ s = (Ksp/4)^(1/3) = (1,0×10^−11)^(1/3) ≈ 2,15×10^−4 M; en yakın seçenek A’dır.

  1. Çözüm: Çözünürlük s ise [Ca2+] = s, [F−] = 2s olur. Ksp = s(2s)^2 = 4s^3 ⇒ s = (Ksp/4)^(1/3) = (1,0×10^−11)^(1/3) ≈ 2,15×10^−4 M; en yakın seçenek A’dır.

Çözünürlük s ise [Ca2+] = s, [F−] = 2s olur. Ksp = s(2s)^2 = 4s^3 ⇒ s = (Ksp/4)^(1/3) = (1,0×10^−11)^(1/3) ≈ 2,15×10^−4 M; en yakın seçenek A’dır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de Ag2CrO4(s) ⇌ 2Ag+(aq) + CrO4^2−(aq) için Ksp = 1,1×10^−12’dir. 0,10 M AgNO3 çözeltisinde Ag2CrO4’ün çözünürlüğü yaklaşık kaç mol/L olur? (Ag+ derişimi değişimi ihmal ediniz.)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Ksp = [Ag+]^2[CrO4^2−] ve [CrO4^2−] = s alınır. [Ag+] ≈ 0,10 M olduğundan s = Ksp/(0,10)^2 = 1,1×10^−12/10^−2 = 1,1×10^−10; ancak 2Ag+ üretimi nedeniyle s çok küçük kalır ve etkin [Ag+] ≈ 0,10 kabulüyle en uygun hesap C seçeneğine karşılık gelir.

  1. Çözüm: Ksp = [Ag+]^2[CrO4^2−] ve [CrO4^2−] = s alınır. [Ag+] ≈ 0,10 M olduğundan s = Ksp/(0,10)^2 = 1,1×10^−12/10^−2 = 1,1×10^−10; ancak 2Ag+ üretimi nedeniyle s çok küçük kalır ve etkin [Ag+] ≈ 0,10 kabulüyle en uygun hesap C seçeneğine karşılık gelir.

Ksp = [Ag+]^2[CrO4^2−] ve [CrO4^2−] = s alınır. [Ag+] ≈ 0,10 M olduğundan s = Ksp/(0,10)^2 = 1,1×10^−12/10^−2 = 1,1×10^−10; ancak 2Ag+ üretimi nedeniyle s çok küçük kalır ve etkin [Ag+] ≈ 0,10 kabulüyle en uygun hesap C seçeneğine karşılık gelir.

Çözünürlük Dengesi Sık Sorulan Sorular

Çözünürlük çarpımı neyi gösterir?

Az çözünen bir tuzun doygun çözeltisinde iyon derişimlerinin tepkime katsayılarına uygun kuvvetlerle çarpımını gösterir.

Ortak iyon çözünürlüğü nasıl etkiler?

Dengedeki iyonlardan birinin dışarıdan eklenmesi dengeyi katı oluşumu yönüne kaydırarak çözünürlüğü azaltabilir.

Seçici çöktürme nedir?

İyonların farklı çözünürlüklerinden yararlanarak bir iyonu diğerlerinden önce çöktürme işlemidir.