12. Sınıf Kimya
Çözünürlük Dengesi konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.
Çözünürlük dengesi, az çözünen iyonik katıların suyla kurduğu dinamik dengeyi açıklar. Denge sabiti, ortak iyon, pH ve kompleks oluşumu gibi etkenler bir tuzun çözünme miktarını değiştirebilir.
Bu içerik; çözünürlük çarpımını, çökelme koşullarını, ortak iyon etkisini ve seçici çöktürme mantığını denge ilişkileri üzerinden anlamana yardımcı olur.
Çözünürlük çarpımını çözünürlükle aynı sayısal büyüklük sanmak yanlıştır. Çözünürlük çarpımı iyon derişimlerinin uygun üslerle çarpımını ifade eder.
Önce denge tepkimesini ve iyon katsayılarını yaz. Sonra iyon çarpımını hesaplayarak çözelti doymamış mı, doymuş mu veya çökelme eğiliminde mi karar ver. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.
Test seç
12 Test1. Test
Çözünürlük Dengesi konusu 1. test.
Her soruda doğru seçeneği işaretle.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
AgCl için Ksp = s·s = s². s = √(1,0×10⁻¹⁰) = 1,0×10⁻⁵ M bulunur.
AgCl için Ksp = s·s = s². s = √(1,0×10⁻¹⁰) = 1,0×10⁻⁵ M bulunur.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
Ksp tek başına farklı ayrışma türleri için doğrudan karşılaştırma vermez; ancak AgCl ve BaSO₄ her ikisi de 1:1 ayrışır. Bu ikisinde Ksp daha küçük olan daha az çözünürdür; BaSO₄ (1,1×10⁻¹⁰) daha küçüktür.
Ksp tek başına farklı ayrışma türleri için doğrudan karşılaştırma vermez; ancak AgCl ve BaSO₄ her ikisi de 1:1 ayrışır. Bu ikisinde Ksp daha küçük olan daha az çözünürdür; BaSO₄ (1,1×10⁻¹⁰) daha küçüktür.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
NaCl eklenince Cl⁻ derişimi artar (ortak iyon etkisi). Denge sola kayar ve AgCl’nin çözünürlüğü azalır.
NaCl eklenince Cl⁻ derişimi artar (ortak iyon etkisi). Denge sola kayar ve AgCl’nin çözünürlüğü azalır.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
Katı hâl (CaF₂) ifadeye yazılmaz. Denge denklemindeki katsayılar üs olur: Ksp = [Ca²⁺][F⁻]².
Katı hâl (CaF₂) ifadeye yazılmaz. Denge denklemindeki katsayılar üs olur: Ksp = [Ca²⁺][F⁻]².
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
İyon çarpımı Q = [Ag⁺][Cl⁻] = 10⁻³·10⁻³ = 10⁻⁶’dır. Q > Ksp olduğundan çökelme gerçekleşir.
İyon çarpımı Q = [Ag⁺][Cl⁻] = 10⁻³·10⁻³ = 10⁻⁶’dır. Q > Ksp olduğundan çökelme gerçekleşir.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
Saf katıların derişimi denge ifadesine girmez. AgCl için Kçç = [Ag+][Cl−] olur.
Saf katıların derişimi denge ifadesine girmez. AgCl için Kçç = [Ag+][Cl−] olur.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
AgCl için [Ag+]=[Cl−]=s olduğundan Kçç=s². s=√(1,6×10⁻¹⁰)≈1,3×10⁻⁵ mol/L.
AgCl için [Ag+]=[Cl−]=s olduğundan Kçç=s². s=√(1,6×10⁻¹⁰)≈1,3×10⁻⁵ mol/L.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
NaCl, Cl− ortak iyonunu sağlar. AgCl’nin çözünme dengesinde Cl− artışı dengeyi sola kaydırır ve çözünürlük azalır.
NaCl, Cl− ortak iyonunu sağlar. AgCl’nin çözünme dengesinde Cl− artışı dengeyi sola kaydırır ve çözünürlük azalır.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
AgCl 1:1 oranında iyonlarına ayrışır. Saf suda doygun çözeltide oluşan Ag+ ve Cl− derişimleri eşittir.
AgCl 1:1 oranında iyonlarına ayrışır. Saf suda doygun çözeltide oluşan Ag+ ve Cl− derişimleri eşittir.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
Bazik anyon içeren tuzlarda (ör. CO3^2−) asit eklenince anyon H+ ile tepkimeye girer ve azalır. Anyon azalınca denge çözünme yönüne kayar, çözünürlük artar.
Bazik anyon içeren tuzlarda (ör. CO3^2−) asit eklenince anyon H+ ile tepkimeye girer ve azalır. Anyon azalınca denge çözünme yönüne kayar, çözünürlük artar.
Az çözünen bir tuzun doygun çözeltisinde iyon derişimlerinin tepkime katsayılarına uygun kuvvetlerle çarpımını gösterir.
Dengedeki iyonlardan birinin dışarıdan eklenmesi dengeyi katı oluşumu yönüne kaydırarak çözünürlüğü azaltabilir.
İyonların farklı çözünürlüklerinden yararlanarak bir iyonu diğerlerinden önce çöktürme işlemidir.
