Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Kimya

12. Sınıf Kimya Çözünürlük Dengesi Testleri

Çözünürlük Dengesi konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Çözünürlük Dengesini iyon dengesi ve ortak iyon etkisiyle öğren

Çözünürlük dengesi, az çözünen iyonik katıların suyla kurduğu dinamik dengeyi açıklar. Denge sabiti, ortak iyon, pH ve kompleks oluşumu gibi etkenler bir tuzun çözünme miktarını değiştirebilir.

Bu içerik; çözünürlük çarpımını, çökelme koşullarını, ortak iyon etkisini ve seçici çöktürme mantığını denge ilişkileri üzerinden anlamana yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Çözünürlük dengesi ve çözünürlük çarpımı arasındaki ilişkiyi kurar.
  • İyon çarpımını kullanarak çökelme durumunu belirler.
  • Ortak iyon etkisini ve pH’ın çözünürlüğe etkisini açıklar.
  • Seçici çöktürme işlemlerini karşılaştırır.

Sık karıştırılan noktalar

Çözünürlük çarpımını çözünürlükle aynı sayısal büyüklük sanmak yanlıştır. Çözünürlük çarpımı iyon derişimlerinin uygun üslerle çarpımını ifade eder.

Verimli çalışma yolu

Önce denge tepkimesini ve iyon katsayılarını yaz. Sonra iyon çarpımını hesaplayarak çözelti doymamış mı, doymuş mu veya çökelme eğiliminde mi karar ver. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

Test seç

12 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test12. Test

12. Test

12. Sınıf Kimya Çözünürlük Dengesi Testleri

Çözünürlük Dengesi konusu 12. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de CaF2(s) ⇌ Ca^2+(aq) + 2F−(aq) için Ksp = 3,9×10^−11’dir. 0,010 M Ca(NO3)2 içinde CaF2’nin molar çözünürlüğü (s) yaklaşık kaç M’dir? (s ≪ 0,010 varsayınız)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Ortak iyon nedeniyle [Ca^2+] ≈ 0,010 ve [F−] = 2s. Ksp = (0,010)(2s)^2 = 0,040 s^2 ⇒ s = √(3,9×10^−11/0,040) ≈ 3,1×10^−5 M; en yakın seçenek 2,0×10^−5 M’dir.

  1. Çözüm: Ortak iyon nedeniyle [Ca^2+] ≈ 0,010 ve [F−] = 2s. Ksp = (0,010)(2s)^2 = 0,040 s^2 ⇒ s = √(3,9×10^−11/0,040) ≈ 3,1×10^−5 M; en yakın seçenek 2,0×10^−5 M’dir.

Ortak iyon nedeniyle [Ca^2+] ≈ 0,010 ve [F−] = 2s. Ksp = (0,010)(2s)^2 = 0,040 s^2 ⇒ s = √(3,9×10^−11/0,040) ≈ 3,1×10^−5 M; en yakın seçenek 2,0×10^−5 M’dir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de PbCl2(s) ⇌ Pb^2+ + 2Cl− için Ksp = 1,7×10^−5’tir. 0,10 M NaCl içinde PbCl2’nin çözünürlüğü s kaç M’dir? (s ≪ 0,10 varsayınız)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

0,10 M NaCl’de [Cl−] ≈ 0,10 ve [Pb^2+] = s. Ksp = s(0,10)^2 = 0,01s ⇒ s = 1,7×10^−3 M.

  1. Çözüm: 0,10 M NaCl’de [Cl−] ≈ 0,10 ve [Pb^2+] = s. Ksp = s(0,10)^2 = 0,01s ⇒ s = 1,7×10^−3 M.

0,10 M NaCl’de [Cl−] ≈ 0,10 ve [Pb^2+] = s. Ksp = s(0,10)^2 = 0,01s ⇒ s = 1,7×10^−3 M.

3. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de AgCl için Ksp = 1,8×10^−10, AgBr için Ksp = 5,0×10^−13’tür. 0,010 M Ag+ içeren çözeltiye Br− ve Cl− iyonları eşit derişimde olacak şekilde (her biri x M) ekleniyor. Hangi x aralığında yalnız AgBr çöker, AgCl henüz çökmez?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Çökelme eşiği için x = Ksp/[Ag+]. AgBr için x > 5,0×10^−13/0,010 = 5,0×10^−11 olmalı; AgCl’nin çökmemesi için x < 1,8×10^−10/0,010 = 1,8×10^−8 olmalı.

  1. Çözüm: Çökelme eşiği için x = Ksp/[Ag+]. AgBr için x > 5,0×10^−13/0,010 = 5,0×10^−11 olmalı; AgCl’nin çökmemesi için x < 1,8×10^−10/0,010 = 1,8×10^−8 olmalı.

Çökelme eşiği için x = Ksp/[Ag+]. AgBr için x > 5,0×10^−13/0,010 = 5,0×10^−11 olmalı; AgCl’nin çökmemesi için x < 1,8×10^−10/0,010 = 1,8×10^−8 olmalı.

4. SoruÇoktan Seçmeli

25°C’de BaSO4(s) ⇌ Ba^2+ + SO4^2− için Ksp = 1,1×10^−10’dur. 0,020 M Ba^2+ içeren bir çözeltiye Na2SO4 ekleniyor. Çökelme başlamadan önce çözeltide bulunabilecek maksimum [SO4^2−] kaç M’dir? (Hacim değişimi ihmal)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Çökelme eşiğinde Ksp = [Ba^2+][SO4^2−]. [Ba^2+] = 0,020 M olduğundan [SO4^2−]max = 1,1×10^−10 / 0,020 = 5,5×10^−9 M.

  1. Çözüm: Çökelme eşiğinde Ksp = [Ba^2+][SO4^2−]. [Ba^2+] = 0,020 M olduğundan [SO4^2−]max = 1,1×10^−10 / 0,020 = 5,5×10^−9 M.

Çökelme eşiğinde Ksp = [Ba^2+][SO4^2−]. [Ba^2+] = 0,020 M olduğundan [SO4^2−]max = 1,1×10^−10 / 0,020 = 5,5×10^−9 M.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Çözünürlük çarpımı hangi kısaltmayla gösterilir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Az çözünen iyonik katıların doygun çözeltilerindeki iyon derişimleri çözünürlük çarpımıyla ifade edilir.

  1. Çözüm: Az çözünen iyonik katıların doygun çözeltilerindeki iyon derişimleri çözünürlük çarpımıyla ifade edilir.

Az çözünen iyonik katıların doygun çözeltilerindeki iyon derişimleri çözünürlük çarpımıyla ifade edilir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Ortak iyon etkisi çözünürlüğü genellikle nasıl etkiler?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Çözeltiye ortak iyon eklenmesi dengeyi katı oluşumu yönüne kaydırır ve çözünürlüğü azaltır.

  1. Çözüm: Çözeltiye ortak iyon eklenmesi dengeyi katı oluşumu yönüne kaydırır ve çözünürlüğü azaltır.

Çözeltiye ortak iyon eklenmesi dengeyi katı oluşumu yönüne kaydırır ve çözünürlüğü azaltır.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Doymuş çözeltide çözünme ve çökelme hızları için hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Doymuş çözeltide dinamik denge vardır; çözünme ve çökelme hızları eşittir.

  1. Çözüm: Doymuş çözeltide dinamik denge vardır; çözünme ve çökelme hızları eşittir.

Doymuş çözeltide dinamik denge vardır; çözünme ve çökelme hızları eşittir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

İyon çarpımı KspK_{sp}’den büyükse ne beklenir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

İyon çarpımı çözünürlük çarpımını aşarsa fazla iyonlar çökelti oluşturur.

  1. Çözüm: İyon çarpımı çözünürlük çarpımını aşarsa fazla iyonlar çökelti oluşturur.

İyon çarpımı çözünürlük çarpımını aşarsa fazla iyonlar çökelti oluşturur.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Sıcaklık çözünürlüğü etkileyebilir mi?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Çözünürlük sıcaklığa bağlıdır; etki çözünmenin endotermik veya ekzotermik oluşuna göre değişebilir.

  1. Çözüm: Çözünürlük sıcaklığa bağlıdır; etki çözünmenin endotermik veya ekzotermik oluşuna göre değişebilir.

Çözünürlük sıcaklığa bağlıdır; etki çözünmenin endotermik veya ekzotermik oluşuna göre değişebilir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Az çözünen bir tuzun doygun çözeltisinde katı madde varsa sistem için hangisi söylenir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Katı tuz ile çözeltideki iyonlar arasında çözünme-çökelme dengesi kurulabilir.

  1. Çözüm: Katı tuz ile çözeltideki iyonlar arasında çözünme-çökelme dengesi kurulabilir.

Katı tuz ile çözeltideki iyonlar arasında çözünme-çökelme dengesi kurulabilir.

Çözünürlük Dengesi Sık Sorulan Sorular

Çözünürlük çarpımı neyi gösterir?

Az çözünen bir tuzun doygun çözeltisinde iyon derişimlerinin tepkime katsayılarına uygun kuvvetlerle çarpımını gösterir.

Ortak iyon çözünürlüğü nasıl etkiler?

Dengedeki iyonlardan birinin dışarıdan eklenmesi dengeyi katı oluşumu yönüne kaydırarak çözünürlüğü azaltabilir.

Seçici çöktürme nedir?

İyonların farklı çözünürlüklerinden yararlanarak bir iyonu diğerlerinden önce çöktürme işlemidir.