Marmara’da sanayinin yoğunlaşmasında ulaşım, pazar ve sermaye birikimi belirleyicidir. Güneşlenme süresi sanayi kuruluşlarının yer seçimini doğrudan belirleyen bir faktör değildir.

Pamuk, tekstil sanayisinin temel hammaddesidir ve üretimi sanayi talebiyle yakından ilişkilidir. Buğday daha çok temel besin, çay ve zeytin ise belirli iklim kuşaklarına bağlı ürünlerdir.

Deniz yolu taşımacılığı büyük hacimli yüklerde maliyeti düşürdüğü için dış ticarette önemlidir ve limanları geliştirir. Diğer seçenekler liman gelişimini destekleyen genel bir açıklama sunmaz.

Sanayi kuruluş yeri seçiminde hammadde, ulaşım, pazar ve sermaye belirleyicidir. Yükseltinin fazla olması genellikle maliyetleri artırır ve sanayiyi teşvik eden bir unsur değildir.

Marmara sanayisinin temel çekiciliği pazar, ulaşım, sermaye ve iş gücüdür. Hidroelektrik potansiyelinin en yüksek olduğu alan Doğu Anadolu’dur. Bu nedenle D, yoğunlaşmayı açıklayan başlıca neden değildir.

Ereğli’de demir-çelik, liman ve deniz taşımacılığıyla ithal hammadde teminine dayanır. Karabük daha çok kömür havzasına yakınlıkla açıklanır. İskenderun’da liman etkisi güçlüdür; C’deki vurgu yanıltıcıdır.

Şeker pancarı serin-gece sıcaklıkları ve yükselti koşullarına uyumlu olup İç Anadolu’da yaygındır. Çay ve fındık nemli kıyı iklimi ister. Muz ise don riski olmayan çok ılık koşullara ihtiyaç duyar.

Kış turizmi, yaz sezonuna alternatif bir dönem oluşturarak turizmi yıl içine yaymada etkilidir. Deniz-kum-güneş turizmi en belirgin biçimde yaz mevsimine bağımlıdır. Yayla turizmi de büyük ölçüde yaz aylarında yoğunlaşır.

Deniz taşımacılığı, ağır ve hacimli yüklerde birim maliyeti düşürür; liman erişimi lojistik üstünlük sağlar. Bu nedenle liman çevresinde ihracata dönük sanayi kümelenmeleri görülür. A, B ve D genelleyici ve doğru açıklama değildir.

Demir-çelikte hammadde (demir cevheri/hurda), enerji ve liman-demiryolu gibi ulaşım olanakları yer seçimini güçlü biçimde belirler. Diğer seçeneklerde verilen belirleyici faktörler ya eksik ya da yanlıştır.

Kümelenme; tedarikçi-yan sanayi ağı, uzmanlaşmış işgücü ve pazara/ulaşıma yakınlık gibi avantajların bir arada bulunmasıyla oluşur. Bu birikim maliyetleri düşürür ve verimliliği artırır.

İskenderun demir-çelik tesisleri, hammadde (demir cevheri ve ithal kömür/cevher) temini ve liman bağlantısı nedeniyle hammadde/taşıma maliyetini azaltacak şekilde konumlanmıştır. Bursa otomotiv ve İstanbul hazır giyim daha çok pazar-işgücü, Kocaeli petrokimya ise liman-rafineri entegrasyonu ile açıklanır.