LGS - Anlatım Bozuklukları - 1.Sayfa
Anlatım Bozuklukları
1. Sayfa: Anlatım bozukluğu nedir? Temel kavramlar ve hızlı kontrol
Anlatım bozukluğu, bir cümlenin anlamı veya yapısı bakımından yanlış, eksik, çelişkili ya da gereksiz olmasıdır. Amaç, cümlenin doğru, açık ve akıcı olmasıdır.
1) Neden olur?
Anlatım bozuklukları genellikle iki ana grupta incelenir:
- Anlama dayalı bozukluklar: Gereksiz sözcük, çelişki, belirsizlik, yanlış anlam ilişkileri…
- Dil bilgisine dayalı bozukluklar: Özne-yüklem uyumsuzluğu, ek/kip/çatı uyumsuzluğu, tamlama hatası…
2) Hızlı kontrol listesi (LGS’de çok işe yarar)
- Cümlede gereksiz sözcük var mı? (aynı anlamı iki kez söyleme)
- Cümlede çelişki var mı? (kesinlik + ihtimal gibi)
- Öznenin kim olduğu net mi? (belirsiz özne / zamir karmaşası)
- Özne ile yüklem uyumlu mu? (tekil-çoğul, kişi, olumluluk-olumsuzluk)
- Sıralanan ögeler aynı türde mi? (paralellik)
- Ekler ve bağlaçlar doğru yerde mi? (-de/-da, ki, ile, tamlama)
3) İlk tür: Gereksiz sözcük kullanımı
Aynı anlamı taşıyan iki ifade birlikte kullanılırsa cümle şişer ve anlatım bozukluğu oluşabilir.
Bu konuda kesinlikle mutlaka karar vermelisin.
Bu konuda kesinlikle karar vermelisin.
Arkadaşımın kişisel özel eşyalarına dokunmadım.
Arkadaşımın özel eşyalarına dokunmadım.
İpucu: “Bu sözcüğü çıkarırsam anlam bozuluyor mu?” sorusunu sor. Anlam bozulmuyorsa, sözcük büyük ihtimalle gereksiztir.
4) Mini alıştırma (konu anlatım içinde)
Aşağıdaki cümlelerde gereksiz sözcük olabilecek ifadeyi düşün:
1) Bu soruyu ilk defa ilk kez görüyorum.
2) Sınava tam eksiksiz hazırlanmak istiyor.
Çözüm mantığı: Aynı anlamı veren ikililerden biri çıkarılır.
- Anlatım bozukluğu: anlam veya yapıdaki hata/eksikliktir.
- İki ana grup: anlama dayalı ve dil bilgisine dayalı.
- İlk önemli tür: gereksiz sözcük kullanımı.
LGS - Anlatım Bozuklukları - 2.Sayfa
Anlatım Bozuklukları
2. Sayfa: Çelişkili ifadeler
Çelişkili anlatım, bir cümlede birbirini anlamca dışlayan ya da birlikte kullanılamayan ifadelerin yer almasıdır.
1) Çelişki nasıl oluşur?
- Kesinlik bildiren sözcüklerle olasılık bildirenlerin birlikte kullanılması
- Zaman veya durum açısından birbirini yalanlayan ifadeler
- Anlamca zıt iki yargının aynı cümlede yer alması
2) En sık görülen çelişki türleri
Bu sınavı kesinlikle kazanabilirim.
Bu sınavı kazanacağım.
Bu kitabı henüz daha önce okumuştum.
Bu kitabı daha önce okumuştum.
3) LGS’de ipucu veren sözcükler
Aşağıdaki sözcükler bir aradaysa dikkat!
- kesinlikle – olabilir
- mutlaka – sanırım
- her zaman – bazen
- asla – çoğu zaman
4) Mini uygulama
Aşağıdaki cümlelerde çelişkili ifadeyi düşün:
Bu konuyu kesinlikle anladığımı zannediyorum.
Çözüm mantığı: Kesinlik bildiren ifade ya da ihtimal bildiren ifade çıkarılır.
- Çelişkili anlatım, anlamı bozar.
- Kesinlik ve ihtimal ifadeleri birlikte kullanılmaz.
- LGS’de anahtar sözcüklere dikkat edilmelidir.