9. Sınıf Matematik

9. Sınıf Matematik Yüzde Problemleri Testleri

Yüzde Problemleri konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

9. Sınıf Yüzde Problemleri Testleri

Yüzde problemleri; zam, indirim, kar-zarar, artış-azalış ve oran yorumlama sorularında sık kullanılır. Bu sayfadaki çözümlü testler, yüzdeyi kesir ve ondalık gösterimle ilişkilendirerek 9. Sınıf düzeyinde pratik yapmanı sağlar.

Yüzde Sorularında Temel Mantık

Bir miktarın yüzde kaçı istendiğinde önce bütünün ne olduğu belirlenmelidir. Art arda yapılan zam ve indirimlerde işlemler sırayla uygulanır; oranlar doğrudan toplanıp çıkarılmaz.

Çözümlü Pratikle Hız Kazan

Yanlış yaptığın sorularda başlangıç miktarını, değişim yüzdesini ve son değeri ayrı ayrı yazmak çözümü netleştirir. Bu yöntem özellikle fiyat ve kar-zarar sorularında hata payını azaltır.

9. Test

9. Sınıf Matematik Yüzde Problemleri Testleri

Yüzde Problemleri konusu 9. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Bir ürünün fiyatı önce a% artırılıyor, sonra yeni fiyat üzerinden b% indirim yapılıyor.

Son fiyat, ilk fiyata göre 5% artmış oluyor ve ayrıca ab=10 sağlanıyor.

a kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

İlk fiyatı P olarak alalım. Önce a % zam yapılınca fiyat P ⋅ ( 1 + a 100 ) Sonra yeni fiyat üzerinden b % indirim yapılınca son fiyat P ⋅ ( 1 + a 100 ) ⋅ ( 1 − b 100 ) Son fiyat, ilk fiyata göre 5 % artmış olduğundan P ⋅ ( 1 + a 100 ) ⋅ ( 1 − b 100 ) = P ⋅ 21 20 Buradan (her iki tarafı P ile sadeleştirip) şu eşitliği elde ederiz: ( 1 + a 100 ) ⋅ ( 1 − b 100 ) = 21 20 Paydaları kaldırmak için düzenleyelim: 100 100 ⋅ 100 100 → 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 Eşitliği doğrudan çarpıp paydaları yok edelim: 100 100 100 + a 100 ⋅ 100 − b 100 = 21 20 Her iki tarafı 10000 ile çarpalım: ( 100 + a ) ( 100 − b ) = 21 20 ⋅ 10000 Sağ taraf: 21 20 ⋅ 10000 = 10500 Dolayısıyla ( 100 + a ) ( 100 − b ) = 10500 Verilen diğer koşul: a − b = 10 Buradan b = a − 10 Bunu çarpım denkleminde yerine yazalım: ( 100 + a ) ( 100 − ( a − 10 ) ) = 10500 Parantezi sadeleştirirsek: ( 100 + a ) ( 110 − a ) = 10500 Açalım: ( 100 + a ) ( 110 − a ) = 11000 + 10 a − a 2 Eşitliği kurup bir tarafa toplayalım: 11000 + 10 a − a 2 = 10500 a 2 − 10 a − 500 = 0 İkinci dereceden denklemi çözelim: a = 10 ± 10 2 + 4 ⋅ 500 2 a = 10 ± 2100 2 2100 = 100 ⋅ 21 = 10 21 Bu durumda a = 10 ± 10 21 2 = 5 ( 1 ± 21 ) Yüzde artış olduğu için a pozitif olmalıdır; bu nedenle a = 5 ( 1 + 21 ) Dolayısıyla doğru şık: A

  1. Çözüm: İlk fiyatı P olarak alalım. Önce a % zam yapılınca fiyat P ⋅ ( 1 + a 100 ) Sonra yeni fiyat üzerinden b % indirim yapılınca son fiyat P ⋅ ( 1 + a 100 ) ⋅ ( 1 − b 100 ) Son fiyat, ilk fiyata göre 5 % artmış olduğundan P ⋅ ( 1 + a 100 ) ⋅ ( 1 − b 100 ) = P ⋅ 21 20 Buradan (her iki tarafı P ile sadeleştirip) şu eşitliği elde ederiz: ( 1 + a 100 ) ⋅ ( 1 − b 100 ) = 21 20 Paydaları kaldırmak için düzenleyelim: 100 100 ⋅ 100 100 → 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 Eşitliği doğrudan çarpıp paydaları yok edelim: 100 100 100 + a 100 ⋅ 100 − b 100 = 21 20 Her iki tarafı 10000 ile çarpalım: ( 100 + a ) ( 100 − b ) = 21 20 ⋅ 10000 Sağ taraf: 21 20 ⋅ 10000 = 10500 Dolayısıyla ( 100 + a ) ( 100 − b ) = 10500 Verilen diğer koşul: a − b = 10 Buradan b = a − 10 Bunu çarpım denkleminde yerine yazalım: ( 100 + a ) ( 100 − ( a − 10 ) ) = 10500 Parantezi sadeleştirirsek: ( 100 + a ) ( 110 − a ) = 10500 Açalım: ( 100 + a ) ( 110 − a ) = 11000 + 10 a − a 2 Eşitliği kurup bir tarafa toplayalım: 11000 + 10 a − a 2 = 10500 a 2 − 10 a − 500 = 0 İkinci dereceden denklemi çözelim: a = 10 ± 10 2 + 4 ⋅ 500 2 a = 10 ± 2100 2 2100 = 100 ⋅ 21 = 10 21 Bu durumda a = 10 ± 10 21 2 = 5 ( 1 ± 21 ) Yüzde artış olduğu için a pozitif olmalıdır; bu nedenle a = 5 ( 1 + 21 ) Dolayısıyla doğru şık: A

İlk fiyatı P olarak alalım.

Önce a% zam yapılınca fiyat

P(1+a100)

Sonra yeni fiyat üzerinden b% indirim yapılınca son fiyat

P(1+a100)(1b100)

Son fiyat, ilk fiyata göre 5% artmış olduğundan

P(1+a100)(1b100)=P2120

Buradan (her iki tarafı P ile sadeleştirip) şu eşitliği elde ederiz:

(1+a100)(1b100)=2120

Paydaları kaldırmak için düzenleyelim:

100100100100100100
100100
100100
100100
100100

Eşitliği doğrudan çarpıp paydaları yok edelim:

100100
100+a100100b100=2120

Her iki tarafı 10000 ile çarpalım:

(100+a)(100b)=212010000

Sağ taraf:

212010000=10500

Dolayısıyla

(100+a)(100b)=10500

Verilen diğer koşul:

ab=10

Buradan

b=a10

Bunu çarpım denkleminde yerine yazalım:

(100+a)(100(a10))=10500

Parantezi sadeleştirirsek:

(100+a)(110a)=10500

Açalım:

(100+a)(110a)=11000+10aa2

Eşitliği kurup bir tarafa toplayalım:

11000+10aa2=10500
a210a500=0

İkinci dereceden denklemi çözelim:

a=10±102+45002
a=10±21002
2100=10021=1021

Bu durumda

a=10±10212=5(1±21)

Yüzde artış olduğu için a pozitif olmalıdır; bu nedenle

a=5(1+21)

Dolayısıyla doğru şık:

A
2. SoruÇoktan Seçmeli

Bir mağazada A ve B ürünleri vardır. Kampanya ile A ürününün fiyatı yüzde 20 azaltılıyor, B ürününün fiyatı yüzde 25 artırılıyor. Kampanya öncesi 1 adet A ve 2 adet B alan bir müşteri ile kampanya sonrası aynı sepeti alan müşteri aynı toplam ücreti ödüyor. Buna göre kampanya sonrası 2 adet A ve 1 adet B alan bir müşteri, kampanya öncesine göre toplamda yüzde kaç daha az öder?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

1) Şık kontrolü (B mi?) Hesaplama sonucunda kampanya sonrası, kampanya öncesine göre toplam ödeme azalışı 12.5 % çıkar. Yani doğru cevap B ’dir. 2) Değişkenleri tanımlayalım Kampanya öncesi A ürününün fiyatı a, B ürününün fiyatı b olsun. 3) Kampanya sonrası fiyatları yazalım A ürünü yüzde 20 indirimli, B ürünü yüzde 25 zamlı olduğuna göre: A sonra = 0.8 a B sonra = 1.25 b 4) Verilen eşit toplam ödeme koşulunu kur Kampanya öncesi 1A + 2B sepeti ile kampanya sonrası aynı sepetin toplamı eşit: a + 2 b = 0.8 a + 2 × 1.25 b 5) Denklemden a ve b ilişkisini bul a + 2 b = 0.8 a + 2.5 b a − 0.8 a = 2.5 b − 2 b 0.2 a = 0.5 b a = 2.5 b 6) İstenen sepetin kampanya öncesi toplamı Kampanya öncesi 2A + 1B: 2 a + b 2 × 2.5 b + b = 5 b + b = 6 b 7) Aynı sepetin kampanya sonrası toplamı Kampanya sonrası 2A + 1B: 2 × 0.8 a + 1.25 b 1.6 a + 1.25 b 1.6 × 2.5 b + 1.25 b = 4 b + 1.25 b = 5.25 b 8) Yüzde kaç daha az ödediğini bul Azalma miktarı: 6 b − 5.25 b = 0.75 b Oransal azalma (kampanya öncesine göre): 0.75 b 6 b = 0.125 0.125 = 12.5 % Sonuç: Kampanya sonrası aynı sepet için kampanya öncesine göre toplamda B şıkkı kadar, yani 12.5 % daha az öder.

  1. Çözüm: 1) Şık kontrolü (B mi?) Hesaplama sonucunda kampanya sonrası, kampanya öncesine göre toplam ödeme azalışı 12.5 % çıkar. Yani doğru cevap B ’dir. 2) Değişkenleri tanımlayalım Kampanya öncesi A ürününün fiyatı a, B ürününün fiyatı b olsun. 3) Kampanya sonrası fiyatları yazalım A ürünü yüzde 20 indirimli, B ürünü yüzde 25 zamlı olduğuna göre: A sonra = 0.8 a B sonra = 1.25 b 4) Verilen eşit toplam ödeme koşulunu kur Kampanya öncesi 1A + 2B sepeti ile kampanya sonrası aynı sepetin toplamı eşit: a + 2 b = 0.8 a + 2 × 1.25 b 5) Denklemden a ve b ilişkisini bul a + 2 b = 0.8 a + 2.5 b a − 0.8 a = 2.5 b − 2 b 0.2 a = 0.5 b a = 2.5 b 6) İstenen sepetin kampanya öncesi toplamı Kampanya öncesi 2A + 1B: 2 a + b 2 × 2.5 b + b = 5 b + b = 6 b 7) Aynı sepetin kampanya sonrası toplamı Kampanya sonrası 2A + 1B: 2 × 0.8 a + 1.25 b 1.6 a + 1.25 b 1.6 × 2.5 b + 1.25 b = 4 b + 1.25 b = 5.25 b 8) Yüzde kaç daha az ödediğini bul Azalma miktarı: 6 b − 5.25 b = 0.75 b Oransal azalma (kampanya öncesine göre): 0.75 b 6 b = 0.125 0.125 = 12.5 % Sonuç: Kampanya sonrası aynı sepet için kampanya öncesine göre toplamda B şıkkı kadar, yani 12.5 % daha az öder.
1) Şık kontrolü (B mi?)
Hesaplama sonucunda kampanya sonrası, kampanya öncesine göre toplam ödeme azalışı
12.5%
çıkar. Yani doğru cevap B’dir.
2) Değişkenleri tanımlayalım
Kampanya öncesi A ürününün fiyatı a, B ürününün fiyatı b olsun.
3) Kampanya sonrası fiyatları yazalım
A ürünü yüzde 20 indirimli, B ürünü yüzde 25 zamlı olduğuna göre:
Asonra=0.8aBsonra=1.25b
4) Verilen eşit toplam ödeme koşulunu kur
Kampanya öncesi 1A + 2B sepeti ile kampanya sonrası aynı sepetin toplamı eşit:
a+2b=0.8a+2×1.25b
5) Denklemdenavebilişkisini bul
a+2b=0.8a+2.5ba0.8a=2.5b2b0.2a=0.5ba=2.5b
6) İstenen sepetin kampanya öncesi toplamı
Kampanya öncesi 2A + 1B:
2a+b2×2.5b+b=5b+b=6b
7) Aynı sepetin kampanya sonrası toplamı
Kampanya sonrası 2A + 1B:
2×0.8a+1.25b1.6a+1.25b1.6×2.5b+1.25b=4b+1.25b=5.25b
8) Yüzde kaç daha az ödediğini bul
Azalma miktarı:
6b5.25b=0.75b
Oransal azalma (kampanya öncesine göre):
0.75b6b=0.1250.125=12.5%
Sonuç: Kampanya sonrası aynı sepet için kampanya öncesine göre toplamda B şıkkı kadar, yani
12.5%
daha az öder.
3. SoruÇoktan Seçmeli

Bir ürünün etiket fiyatı P TL olsun.

Önce 20% indirim, sonra indirimli fiyat üzerinden 25% indirim yapılıyor ve kasada son fiyata 10% KDV ekleniyor.

Müşterinin ödediği tutar 990 TL olduğuna göre etiket fiyatı kaç TL’dir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

İndirim ve KDV işlemlerini çarpanlarla modelleyelim. İlk indirim sonrası fiyat: P × ( 1 − 0.20 ) İkinci indirim de indirimli fiyat üzerinden uygulandığı için çarpanlar çarpılır: P × ( 1 − 0.20 ) × ( 1 − 0.25 ) KDV son fiyata eklendiği için en sona KDV çarpanı gelir: P × ( 1 − 0.20 ) × ( 1 − 0.25 ) × ( 1 + 0.10 ) = 990 Çarpanları sadeleştirelim: P × 0.80 × 0.75 × 1.10 = 990 Toplam çarpanı hesaplayalım: 0.80 × 0.75 = 0.60 0.60 × 1.10 = 0.66 Denklemimiz: 0.66 × P = 990 Etiket fiyatını bulalım: P = 990 0.66 = 1500 Sonuç: Etiket fiyatı 1500  TL Bu değer şıklarda B seçeneğidir; yani doğru cevap B.

  1. Çözüm: İndirim ve KDV işlemlerini çarpanlarla modelleyelim. İlk indirim sonrası fiyat: P × ( 1 − 0.20 ) İkinci indirim de indirimli fiyat üzerinden uygulandığı için çarpanlar çarpılır: P × ( 1 − 0.20 ) × ( 1 − 0.25 ) KDV son fiyata eklendiği için en sona KDV çarpanı gelir: P × ( 1 − 0.20 ) × ( 1 − 0.25 ) × ( 1 + 0.10 ) = 990 Çarpanları sadeleştirelim: P × 0.80 × 0.75 × 1.10 = 990 Toplam çarpanı hesaplayalım: 0.80 × 0.75 = 0.60 0.60 × 1.10 = 0.66 Denklemimiz: 0.66 × P = 990 Etiket fiyatını bulalım: P = 990 0.66 = 1500 Sonuç: Etiket fiyatı 1500  TL Bu değer şıklarda B seçeneğidir; yani doğru cevap B.

İndirim ve KDV işlemlerini çarpanlarla modelleyelim.

İlk indirim sonrası fiyat:

P×(10.20)

İkinci indirim de indirimli fiyat üzerinden uygulandığı için çarpanlar çarpılır:

P×(10.20)×(10.25)

KDV son fiyata eklendiği için en sona KDV çarpanı gelir:

P×(10.20)×(10.25)×(1+0.10)=990

Çarpanları sadeleştirelim:

P×0.80×0.75×1.10=990

Toplam çarpanı hesaplayalım:

0.80×0.75=0.600.60×1.10=0.66

Denklemimiz:

0.66×P=990

Etiket fiyatını bulalım:

P=9900.66=1500

Sonuç: Etiket fiyatı

1500 TL

Bu değer şıklarda B seçeneğidir; yani doğru cevap B.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Bir ürünün fiyatı önce 20% indirilip ardından bu yeni fiyata 25% zam yapılıyor.

Son olarak fiyat üzerine p% indirim uygulanınca, ürünün fiyatı ilk fiyata göre 96% oluyor.

p kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Önce doğru şıkkı kontrol edelim. Başlangıç fiyatı için bir değişken tanımlayalım. x 1) Fiyat önce %20 indiriliyor: x → x · ( 1 - 20 100 ) = x · 80 100 = 4 5 x 2) Yeni fiyata %25 zam yapılıyor: 4 5 x → 4 5 x · ( 1 + 25 100 ) = 4 5 x · 125 100 = x Buradan görüyoruz ki ilk iki işlemden sonra fiyat tekrar başlangıç fiyatına eşit oluyor. 3) Son olarak fiyat üzerinden %p indirim yapılıyor ve sonuç ilk fiyatın %96’sı oluyormuş: x · ( 1 - p 100 ) = 96 100 x 4) Her iki tarafı x’e bölelim (x > 0): 1 - p 100 = 96 100 5) p’yi bulalım: p 100 = 1 - 96 100 = 4 100 p = 4 Sonuç: A şıkkı doğrudur.

  1. Çözüm: Önce doğru şıkkı kontrol edelim. Başlangıç fiyatı için bir değişken tanımlayalım. x 1) Fiyat önce %20 indiriliyor: x → x · ( 1 - 20 100 ) = x · 80 100 = 4 5 x 2) Yeni fiyata %25 zam yapılıyor: 4 5 x → 4 5 x · ( 1 + 25 100 ) = 4 5 x · 125 100 = x Buradan görüyoruz ki ilk iki işlemden sonra fiyat tekrar başlangıç fiyatına eşit oluyor. 3) Son olarak fiyat üzerinden %p indirim yapılıyor ve sonuç ilk fiyatın %96’sı oluyormuş: x · ( 1 - p 100 ) = 96 100 x 4) Her iki tarafı x’e bölelim (x > 0): 1 - p 100 = 96 100 5) p’yi bulalım: p 100 = 1 - 96 100 = 4 100 p = 4 Sonuç: A şıkkı doğrudur.

Önce doğru şıkkı kontrol edelim. Başlangıç fiyatı için bir değişken tanımlayalım.

x

1) Fiyat önce %20 indiriliyor:

xx·(1-20100)=x·80100=45x

2) Yeni fiyata %25 zam yapılıyor:

45x45x·(1+25100)=45x·125100=x

Buradan görüyoruz ki ilk iki işlemden sonra fiyat tekrar başlangıç fiyatına eşit oluyor.

3) Son olarak fiyat üzerinden %p indirim yapılıyor ve sonuç ilk fiyatın %96’sı oluyormuş:

x·(1-p100)=96100x

4) Her iki tarafı x’e bölelim (x > 0):

1-p100=96100

5) p’yi bulalım:

p100=1-96100=4100
p=4

Sonuç: A şıkkı doğrudur.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Bir ürünün maliyet fiyatı C olsun.

Etiket fiyatı önce 25% artırılıyor, sonra etiket üzerinden x% indirim yapılıyor, daha sonra oluşan fiyata 20% zam yapılıyor.

Son satış fiyatı maliyetin 12.5% fazlası olduğuna göre x kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Verilen işlemleri maliyet fiyatı üzerinden çarpan (katsayı) olarak yazalım. Maliyet fiyatı: C Önce etiket fiyatı %25 artırılır: C × 5 4 Sonra etiket üzerinden %x indirim yapılır (indirimin çarpanı): ( 1 − x 100 ) Daha sonra oluşan fiyata %20 zam yapılır: 6 5 Son satış fiyatı maliyetin %12.5 fazlası olduğundan: C × 5 4 × ( 1 − x 100 ) × 6 5 = C × 9 8 Her iki tarafta da C olduğu için sadeleştirelim: 5 4 × ( 1 − x 100 ) × 6 5 = 9 8 Sabit çarpanları çarpalım: 5 4 × 6 5 = 3 2 Denklem: 3 2 × ( 1 − x 100 ) = 9 8 Parantezi yalnız bırakalım: ( 1 − x 100 ) = 9 8 × 2 3 = 3 4 Buradan: 1 − x 100 = 3 4 Her iki taraftan 1 çıkaralım: x 100 = 1 − 3 4 = 1 4 Sonuç: x = 25 Doğru seçenek A ’dır.

  1. Çözüm: Verilen işlemleri maliyet fiyatı üzerinden çarpan (katsayı) olarak yazalım. Maliyet fiyatı: C Önce etiket fiyatı %25 artırılır: C × 5 4 Sonra etiket üzerinden %x indirim yapılır (indirimin çarpanı): ( 1 − x 100 ) Daha sonra oluşan fiyata %20 zam yapılır: 6 5 Son satış fiyatı maliyetin %12.5 fazlası olduğundan: C × 5 4 × ( 1 − x 100 ) × 6 5 = C × 9 8 Her iki tarafta da C olduğu için sadeleştirelim: 5 4 × ( 1 − x 100 ) × 6 5 = 9 8 Sabit çarpanları çarpalım: 5 4 × 6 5 = 3 2 Denklem: 3 2 × ( 1 − x 100 ) = 9 8 Parantezi yalnız bırakalım: ( 1 − x 100 ) = 9 8 × 2 3 = 3 4 Buradan: 1 − x 100 = 3 4 Her iki taraftan 1 çıkaralım: x 100 = 1 − 3 4 = 1 4 Sonuç: x = 25 Doğru seçenek A ’dır.

Verilen işlemleri maliyet fiyatı üzerinden çarpan (katsayı) olarak yazalım.

Maliyet fiyatı:

C

Önce etiket fiyatı %25 artırılır:

C×54

Sonra etiket üzerinden %x indirim yapılır (indirimin çarpanı):

(1x100)

Daha sonra oluşan fiyata %20 zam yapılır:

65

Son satış fiyatı maliyetin %12.5 fazlası olduğundan:

C×54×(1x100)×65=C×98

Her iki tarafta da C olduğu için sadeleştirelim:

54×(1x100)×65=98

Sabit çarpanları çarpalım:

54×65=32

Denklem:

32×(1x100)=98

Parantezi yalnız bırakalım:

(1x100)=98×23=34

Buradan:

1x100=34

Her iki taraftan 1 çıkaralım:

x100=134=14

Sonuç:

x=25

Doğru seçenek A’dır.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Bir ürünün fiyatı önce yüzde x kadar artırılıyor, sonra oluşan yeni fiyat üzerinden yüzde 20 indirim yapılıyor.

Son fiyat, başlangıç fiyatının yüzde 92'sine eşit olduğuna göre x kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

1) Şık kontrolü: Başlangıç fiyatını ile gösterelim. P 0 2) Önce yüzde kadar artış sonrası oluşan yeni fiyat: P 1 = P 0 ⋅ ( 1 + x 100 ) 3) Sonra yeni fiyat üzerinden yüzde indirim uygulanır: P 2 = P 1 ⋅ ( 1 - 20 100 ) 4) Parantezi sadeleştirelim: P 2 = P 1 ⋅ 0.8 5) Verilen bilgiye göre son fiyat, başlangıç fiyatının yüzde ’sine eşittir: P 2 = 0.92 ⋅ P 0 6) Adım 2 ve 4’ü birleştirip Adım 5’e eşitleyelim: 0.8 ⋅ P 0 ⋅ ( 1 + x 100 ) = 0.92 ⋅ P 0 7) Her iki tarafı ’a bölelim: 0.8 ⋅ ( 1 + x 100 ) = 0.92 8) Her iki tarafı ’e bölelim: 1 + x 100 = 0.92 0.8 = 1.15 9) ’i yalnız bırakalım: x 100 = 1.15 - 1 = 0.15 10) Her iki tarafı ile çarpalım: x = 0.15 ⋅ 100 = 15 Sonuç: Doğru cevap B ’dir.

  1. Çözüm: 1) Şık kontrolü: Başlangıç fiyatını ile gösterelim. P 0 2) Önce yüzde kadar artış sonrası oluşan yeni fiyat: P 1 = P 0 ⋅ ( 1 + x 100 ) 3) Sonra yeni fiyat üzerinden yüzde indirim uygulanır: P 2 = P 1 ⋅ ( 1 - 20 100 ) 4) Parantezi sadeleştirelim: P 2 = P 1 ⋅ 0.8 5) Verilen bilgiye göre son fiyat, başlangıç fiyatının yüzde ’sine eşittir: P 2 = 0.92 ⋅ P 0 6) Adım 2 ve 4’ü birleştirip Adım 5’e eşitleyelim: 0.8 ⋅ P 0 ⋅ ( 1 + x 100 ) = 0.92 ⋅ P 0 7) Her iki tarafı ’a bölelim: 0.8 ⋅ ( 1 + x 100 ) = 0.92 8) Her iki tarafı ’e bölelim: 1 + x 100 = 0.92 0.8 = 1.15 9) ’i yalnız bırakalım: x 100 = 1.15 - 1 = 0.15 10) Her iki tarafı ile çarpalım: x = 0.15 ⋅ 100 = 15 Sonuç: Doğru cevap B ’dir.

1) Şık kontrolü: Başlangıç fiyatını ile gösterelim.

P0

2) Önce yüzde kadar artış sonrası oluşan yeni fiyat:

P1=P0(1+x100)

3) Sonra yeni fiyat üzerinden yüzde indirim uygulanır:

P2=P1(1-20100)

4) Parantezi sadeleştirelim:

P2=P10.8

5) Verilen bilgiye göre son fiyat, başlangıç fiyatının yüzde ’sine eşittir:

P2=0.92P0

6) Adım 2 ve 4’ü birleştirip Adım 5’e eşitleyelim:

0.8P0(1+x100)=0.92P0

7) Her iki tarafı ’a bölelim:

0.8(1+x100)=0.92

8) Her iki tarafı ’e bölelim:

1+x100=0.920.8=1.15

9) ’i yalnız bırakalım:

x100=1.15-1=0.15

10) Her iki tarafı ile çarpalım:

x=0.15100=15

Sonuç: Doğru cevap B’dir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Bir ürünün liste fiyatı üzerinden önce 20% indirim yapılıyor. İndirimli fiyat üzerinden ayrıca 25% indirim kuponu uygulanıyor.

Daha sonra ödeme sırasında yeni oluşan fiyatın üzerine 25% hizmet bedeli ekleniyor ve toplam tutara 20% KDV uygulanınca kasada 1800 TL ödeniyor. Ürünün liste fiyatı kaç TL’dir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Cevap şıkkı C doğru mu kontrol edelim. Liste fiyatı x olsun. 1) Liste fiyatına önce 20 % indirim uygulanır: x × ( 1 − 20 100 ) = x × 80 100 = x × 4 5 2) İndirimli fiyat üzerinden ayrıca 25 % kupon indirimi uygulanır: x × 4 5 × ( 1 − 25 100 ) = x × 4 5 × 75 100 = x × 4 5 × 3 4 = x × 3 5 3) Ödeme sırasında oluşan fiyatın üzerine 25 % hizmet bedeli eklenir: x × 3 5 × ( 1 + 25 100 ) = x × 3 5 × 125 100 = x × 3 5 × 5 4 = x × 3 4 4) Toplam tutara 20 % KDV uygulanır ve kasada ödenen tutar 1800 TL olur: x × 3 4 × ( 1 + 20 100 ) = 1800 x × 3 4 × 120 100 = 1800 x × 3 4 × 6 5 = 1800 x × 9 10 = 1800 5) Buradan liste fiyatı bulunur: x = 1800 × 10 9 = 2000 Sonuç: Ürünün liste fiyatı 2000 TL’dir. Dolayısıyla doğru seçenek C ’dir.

  1. Çözüm: Cevap şıkkı C doğru mu kontrol edelim. Liste fiyatı x olsun. 1) Liste fiyatına önce 20 % indirim uygulanır: x × ( 1 − 20 100 ) = x × 80 100 = x × 4 5 2) İndirimli fiyat üzerinden ayrıca 25 % kupon indirimi uygulanır: x × 4 5 × ( 1 − 25 100 ) = x × 4 5 × 75 100 = x × 4 5 × 3 4 = x × 3 5 3) Ödeme sırasında oluşan fiyatın üzerine 25 % hizmet bedeli eklenir: x × 3 5 × ( 1 + 25 100 ) = x × 3 5 × 125 100 = x × 3 5 × 5 4 = x × 3 4 4) Toplam tutara 20 % KDV uygulanır ve kasada ödenen tutar 1800 TL olur: x × 3 4 × ( 1 + 20 100 ) = 1800 x × 3 4 × 120 100 = 1800 x × 3 4 × 6 5 = 1800 x × 9 10 = 1800 5) Buradan liste fiyatı bulunur: x = 1800 × 10 9 = 2000 Sonuç: Ürünün liste fiyatı 2000 TL’dir. Dolayısıyla doğru seçenek C ’dir.

Cevap şıkkı C doğru mu kontrol edelim. Liste fiyatı x olsun.

1) Liste fiyatına önce 20% indirim uygulanır:

x×(120100)=x×80100=x×45

2) İndirimli fiyat üzerinden ayrıca 25% kupon indirimi uygulanır:

x×45×(125100)=x×45×75100=x×45×34=x×35

3) Ödeme sırasında oluşan fiyatın üzerine 25% hizmet bedeli eklenir:

x×35×(1+25100)=x×35×125100=x×35×54=x×34

4) Toplam tutara 20% KDV uygulanır ve kasada ödenen tutar 1800 TL olur:

x×34×(1+20100)=1800x×34×120100=1800x×34×65=1800x×910=1800

5) Buradan liste fiyatı bulunur:

x=1800×109=2000

Sonuç: Ürünün liste fiyatı 2000 TL’dir. Dolayısıyla doğru seçenek C’dir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Bir ürünün etiket fiyatı üzerinden önce 20%, sonra 10% indirim yapıldığında satıcı, maliyetine göre 8% kâr etmektedir.

Buna göre etiket fiyatı maliyetin yüzde kaç üzerindedir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

1) Etiket fiyatına E, maliyete M diyelim. 2) Önce %20 indirim yapılınca fiyat, etiket fiyatının %80’i olur. E × 80 100 3) Bu yeni fiyat üzerinden %10 indirim daha yapılınca fiyat, bir önceki fiyatın %90’ı olur. Son satış fiyatı: E × 80 100 × 90 100 = E × 7200 10000 = 72 100 E 4) Satıcı bu satışta maliyete göre %8 kâr ettiğine göre satış fiyatı maliyetin %108’idir: 72 100 E = 108 100 M 5) Buradan etiket fiyatını maliyet cinsinden bulalım: E = 108 100 72 100 M = 108 72 M = 3 2 M 6) Bu sonuç, etiket fiyatının maliyetin 1,5 katı olduğunu gösterir. Yani maliyetin yüzde kaç üzerindedir? E M = 3 2 = 1 + 1 2 Buradaki fazlalık kısmı: 1 2 = 50 100 7) Sonuç: Etiket fiyatı maliyetin %50 üzerindedir. Doğru seçenek B ’dir. 50 %

  1. Çözüm: 1) Etiket fiyatına E, maliyete M diyelim. 2) Önce %20 indirim yapılınca fiyat, etiket fiyatının %80’i olur. E × 80 100 3) Bu yeni fiyat üzerinden %10 indirim daha yapılınca fiyat, bir önceki fiyatın %90’ı olur. Son satış fiyatı: E × 80 100 × 90 100 = E × 7200 10000 = 72 100 E 4) Satıcı bu satışta maliyete göre %8 kâr ettiğine göre satış fiyatı maliyetin %108’idir: 72 100 E = 108 100 M 5) Buradan etiket fiyatını maliyet cinsinden bulalım: E = 108 100 72 100 M = 108 72 M = 3 2 M 6) Bu sonuç, etiket fiyatının maliyetin 1,5 katı olduğunu gösterir. Yani maliyetin yüzde kaç üzerindedir? E M = 3 2 = 1 + 1 2 Buradaki fazlalık kısmı: 1 2 = 50 100 7) Sonuç: Etiket fiyatı maliyetin %50 üzerindedir. Doğru seçenek B ’dir. 50 %

1) Etiket fiyatına E, maliyete M diyelim.

2) Önce %20 indirim yapılınca fiyat, etiket fiyatının %80’i olur.

E×80100

3) Bu yeni fiyat üzerinden %10 indirim daha yapılınca fiyat, bir önceki fiyatın %90’ı olur. Son satış fiyatı:

E×80100×90100=E×720010000=72100E

4) Satıcı bu satışta maliyete göre %8 kâr ettiğine göre satış fiyatı maliyetin %108’idir:

72100E=108100M

5) Buradan etiket fiyatını maliyet cinsinden bulalım:

E=10810072100M=10872M=32M

6) Bu sonuç, etiket fiyatının maliyetin 1,5 katı olduğunu gösterir. Yani maliyetin yüzde kaç üzerindedir?

EM=32=1+12

Buradaki fazlalık kısmı:

12=50100

7) Sonuç: Etiket fiyatı maliyetin %50 üzerindedir. Doğru seçenek B’dir.

50%
9. SoruÇoktan Seçmeli

Bir ürünün fiyatı önce p% artırılıyor, sonra 20% azaltılıyor. Son fiyat, ilk fiyattan 8% daha fazladır.
Buna göre p kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Önce şıkkın doğru olup olmadığını kontrol edelim. Başlangıç fiyatı için bir değer seçelim: x Fiyat önce p yüzde artırılırsa yeni fiyat: x ( 1 + p 100 ) Sonra bu fiyat 20 yüzde azaltılır. Yani 0. 8 ile çarpılır: x ( 1 + p 100 ) × 0. 8 Son fiyat, ilk fiyattan 8 yüzde fazlaymış. Yani son fiyat: 1. 08 x Eşitliği kuralım: x ( 1 + p 100 ) × 0. 8 = 1. 08 x Her iki tarafta da x olduğundan sadeleştirelim: ( 1 + p 100 ) × 0. 8 = 1. 08 Şimdi 0. 8 ile bölerek parantezi yalnız bırakalım: 1 + p 100 = 1. 08 0. 8 Bölmeyi hesaplayalım: 1 + p 100 = 1. 35 Buradan p 100 değerini bulalım: p 100 = 1. 35 - 1 = 0. 35 Her iki tarafı 100 ile çarpalım: p = 35 Sonuç: p = 35 % bulunur. Bu da C şıkkıdır. Yani “doğru cevap C mi?” sorusunun cevabı: Evet.

  1. Çözüm: Önce şıkkın doğru olup olmadığını kontrol edelim. Başlangıç fiyatı için bir değer seçelim: x Fiyat önce p yüzde artırılırsa yeni fiyat: x ( 1 + p 100 ) Sonra bu fiyat 20 yüzde azaltılır. Yani 0. 8 ile çarpılır: x ( 1 + p 100 ) × 0. 8 Son fiyat, ilk fiyattan 8 yüzde fazlaymış. Yani son fiyat: 1. 08 x Eşitliği kuralım: x ( 1 + p 100 ) × 0. 8 = 1. 08 x Her iki tarafta da x olduğundan sadeleştirelim: ( 1 + p 100 ) × 0. 8 = 1. 08 Şimdi 0. 8 ile bölerek parantezi yalnız bırakalım: 1 + p 100 = 1. 08 0. 8 Bölmeyi hesaplayalım: 1 + p 100 = 1. 35 Buradan p 100 değerini bulalım: p 100 = 1. 35 - 1 = 0. 35 Her iki tarafı 100 ile çarpalım: p = 35 Sonuç: p = 35 % bulunur. Bu da C şıkkıdır. Yani “doğru cevap C mi?” sorusunun cevabı: Evet.
Önce şıkkın doğru olup olmadığını kontrol edelim. Başlangıç fiyatı için bir değer seçelim:
x
Fiyat önce p yüzde artırılırsa yeni fiyat:
x(1+p100)
Sonra bu fiyat 20 yüzde azaltılır. Yani 0.8 ile çarpılır:
x(1+p100)×0.8
Son fiyat, ilk fiyattan 8 yüzde fazlaymış. Yani son fiyat:
1.08x
Eşitliği kuralım:
x(1+p100)×0.8=1.08x
Her iki tarafta da x olduğundan sadeleştirelim:
(1+p100)×0.8=1.08
Şimdi 0.8 ile bölerek parantezi yalnız bırakalım:
1+p100=1.080.8
Bölmeyi hesaplayalım:
1+p100=1.35
Buradan p100 değerini bulalım:
p100=1.35-1=0.35
Her iki tarafı 100 ile çarpalım:
p=35
Sonuç: p=35% bulunur. Bu da C şıkkıdır. Yani “doğru cevap C mi?” sorusunun cevabı: Evet.
10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir ürünün fiyatına önce x% zam yapılıyor. Daha sonra zamlı fiyat üzerinden (x-50)% indirim uygulanıyor. Son fiyat başlangıç fiyatına eşit olduğuna göre x kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

1) Başlangıç fiyatını tanımlayalım. P 2) Fiyata yapılan zamdan sonraki yeni fiyat: P ⋅ ( 1 + x 100 ) 3) Zamlı fiyat üzerinden yapılan indirim oranı: ( x - 50 ) % Bu indirim uygulanınca çarpan: 1 - x - 50 100 4) Son fiyat başlangıç fiyata eşit olduğuna göre denklem: P ⋅ ( 1 + x 100 ) ⋅ ( 1 - x - 50 100 ) = P 5) Her iki tarafı başlangıç fiyatına bölelim (fiyat sıfır olamayacağı için sadeleşir): ( 1 + x 100 ) ⋅ ( 1 - x - 50 100 ) = 1 6) Parantezleri ortak paydada yazalım: ( 100 + x 100 ) ⋅ ( 100 - ( x - 50 ) 100 ) = 1 7) İkinci kesrin payını düzenleyelim: 100 - ( x - 50 ) = 150 - x 8) Çarpımı tek kesir yapalım: ( 100 + x ) ( 150 - x ) 10000 = 1 9) Paydadan kurtulalım: ( 100 + x ) ( 150 - x ) = 10000 10) Açalım ve sıfıra eşitleyelim: ( 100 + x ) ( 150 - x ) = 15000 + 50 x - x 2 15000 + 50 x - x 2 = 10000 x 2 - 50 x - 5000 = 0 11) Denklemi çözelim: x = 50 ± 50 2 + 4 ⋅ 5000 2 x = 50 ± 22500 2 = 50 ± 150 2 x = 100   veya   x = -50 12) Zam yüzdesi pozitif olmalıdır, bu yüzden uygun çözüm: x = 100 Dolayısıyla doğru seçenek C ’dir.

  1. Çözüm: 1) Başlangıç fiyatını tanımlayalım. P 2) Fiyata yapılan zamdan sonraki yeni fiyat: P ⋅ ( 1 + x 100 ) 3) Zamlı fiyat üzerinden yapılan indirim oranı: ( x - 50 ) % Bu indirim uygulanınca çarpan: 1 - x - 50 100 4) Son fiyat başlangıç fiyata eşit olduğuna göre denklem: P ⋅ ( 1 + x 100 ) ⋅ ( 1 - x - 50 100 ) = P 5) Her iki tarafı başlangıç fiyatına bölelim (fiyat sıfır olamayacağı için sadeleşir): ( 1 + x 100 ) ⋅ ( 1 - x - 50 100 ) = 1 6) Parantezleri ortak paydada yazalım: ( 100 + x 100 ) ⋅ ( 100 - ( x - 50 ) 100 ) = 1 7) İkinci kesrin payını düzenleyelim: 100 - ( x - 50 ) = 150 - x 8) Çarpımı tek kesir yapalım: ( 100 + x ) ( 150 - x ) 10000 = 1 9) Paydadan kurtulalım: ( 100 + x ) ( 150 - x ) = 10000 10) Açalım ve sıfıra eşitleyelim: ( 100 + x ) ( 150 - x ) = 15000 + 50 x - x 2 15000 + 50 x - x 2 = 10000 x 2 - 50 x - 5000 = 0 11) Denklemi çözelim: x = 50 ± 50 2 + 4 ⋅ 5000 2 x = 50 ± 22500 2 = 50 ± 150 2 x = 100   veya   x = -50 12) Zam yüzdesi pozitif olmalıdır, bu yüzden uygun çözüm: x = 100 Dolayısıyla doğru seçenek C ’dir.

1) Başlangıç fiyatını tanımlayalım.

P

2) Fiyata yapılan zamdan sonraki yeni fiyat:

P(1+x100)

3) Zamlı fiyat üzerinden yapılan indirim oranı:

(x-50)%

Bu indirim uygulanınca çarpan:

1-x-50100

4) Son fiyat başlangıç fiyata eşit olduğuna göre denklem:

P(1+x100)(1-x-50100)=P

5) Her iki tarafı başlangıç fiyatına bölelim (fiyat sıfır olamayacağı için sadeleşir):

(1+x100)(1-x-50100)=1

6) Parantezleri ortak paydada yazalım:

(100+x100)(100-(x-50)100)=1

7) İkinci kesrin payını düzenleyelim:

100-(x-50)=150-x

8) Çarpımı tek kesir yapalım:

(100+x)(150-x)10000=1

9) Paydadan kurtulalım:

(100+x)(150-x)=10000

10) Açalım ve sıfıra eşitleyelim:

(100+x)(150-x)=15000+50x-x215000+50x-x2=10000x2-50x-5000=0

11) Denklemi çözelim:

x=50±502+450002x=50±225002=50±1502x=100 veya x=-50

12) Zam yüzdesi pozitif olmalıdır, bu yüzden uygun çözüm:

x=100

Dolayısıyla doğru seçenek C’dir.

9. Sınıf Yüzde Problemleri Hakkında

Yüzde problemlerinde ilk adım ne olmalı?

Soruda yüzde alınan bütünün hangi miktar olduğu belirlenmelidir.

Art arda zam ve indirimlerde yüzdeler toplanır mı?

Hayır, her değişim bir önceki yeni değer üzerinden ayrı ayrı uygulanır.

Yüzde problemleri 9. Sınıf'de neden önemlidir?

Günlük yaşam problemleriyle doğrudan ilişkilidir ve oran kurma becerisini ölçer.