9. Sınıf Matematik

9. Sınıf Matematik Karışım Problemleri Testleri

Karışım Problemleri konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

9. Sınıf Karışım Problemleri Testleri

Karışım Problemleri testleri; tuzlu su, alkol-su, şeker-su ve yüzde oranlı karışımlarda miktar ve derişim ilişkisini pekiştirir. Sorularda saf madde miktarını takip etmek en güvenilir yöntemdir.

Saf Madde Miktarı

Karışım miktarı ile yüzde oran çarpılarak saf madde miktarı bulunur. Saf su eklenirse toplam miktar artar ama tuz miktarı değişmez; bu nedenle oran azalır.

Karışımları Birleştirme

Farklı oranlardaki karışımlar birleştirildiğinde saf madde miktarları toplanır, toplam karışım miktarına bölünerek yeni oran bulunur. Tablo kurmak işlemleri düzenler.

8. Test

9. Sınıf Matematik Karışım Problemleri Testleri

Karışım Problemleri konusu 8. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Birinci kapta 40 litre tuzlu su, derişimi 15 (yüzde 20) tir.

İkinci kapta 60 litre tuzlu su, derişimi 12 (yüzde 50) dir.

Kaplardan karşılıklı olarak eşit miktarda x litre sıvı alınarak diğer kaba aktarılıyor (aynı anda değiş-tokuş yapılıyor). Bu işlemden sonra iki kaptaki derişimler eşit olduğuna göre x kaç litredir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Doğru seçenek: B. Başlangıçtaki tuz miktarlarını bulalım. Birinci kap: S = 40 × 1 5 = 8 İkinci kap: S = 60 × 1 2 = 30 Kaplar arasında karşılıklı x litre sıvı değiştirildiğinde hacimler değişmez; birinci kap yine 40 litre, ikinci kap yine 60 litre kalır. Yeni tuz miktarları: Birinci kapta çıkan tuz: x × 1 5 = x 5 Birinci kaba gelen tuz: x × 1 2 = x 2 Birinci kaptaki yeni tuz miktarı: S ′ = 8 - x 5 + x 2 = 8 + 3 x 10 İkinci kaptaki yeni tuz miktarı: S ′ = 30 - x 2 + x 5 = 30 - 3 x 10 Derişimler eşit olduğuna göre: 8 + 3 x 10 40 = 30 - 3 x 10 60 Çarpraz çarpım: 60 ( 8 + 3 x 10 ) = 40 ( 30 - 3 x 10 ) Düzenleyelim: 480 + 18 x = 1200 - 12 x 30 x = 720 x = 24 Sonuç: x = 24 litre, yani C.

  1. Çözüm: Doğru seçenek: B. Başlangıçtaki tuz miktarlarını bulalım. Birinci kap: S = 40 × 1 5 = 8 İkinci kap: S = 60 × 1 2 = 30 Kaplar arasında karşılıklı x litre sıvı değiştirildiğinde hacimler değişmez; birinci kap yine 40 litre, ikinci kap yine 60 litre kalır. Yeni tuz miktarları: Birinci kapta çıkan tuz: x × 1 5 = x 5 Birinci kaba gelen tuz: x × 1 2 = x 2 Birinci kaptaki yeni tuz miktarı: S ′ = 8 - x 5 + x 2 = 8 + 3 x 10 İkinci kaptaki yeni tuz miktarı: S ′ = 30 - x 2 + x 5 = 30 - 3 x 10 Derişimler eşit olduğuna göre: 8 + 3 x 10 40 = 30 - 3 x 10 60 Çarpraz çarpım: 60 ( 8 + 3 x 10 ) = 40 ( 30 - 3 x 10 ) Düzenleyelim: 480 + 18 x = 1200 - 12 x 30 x = 720 x = 24 Sonuç: x = 24 litre, yani C.

Doğru seçenek: C.

Başlangıçtaki tuz miktarlarını bulalım.

Birinci kap:

S=40×15=8

İkinci kap:

S=60×12=30

Kaplar arasında karşılıklı x litre sıvı değiştirildiğinde hacimler değişmez; birinci kap yine 40 litre, ikinci kap yine 60 litre kalır.

Yeni tuz miktarları:

Birinci kapta çıkan tuz:

x×15=x5

Birinci kaba gelen tuz:

x×12=x2

Birinci kaptaki yeni tuz miktarı:

S=8-x5+x2=8+3x10

İkinci kaptaki yeni tuz miktarı:

S=30-x2+x5=30-3x10

Derişimler eşit olduğuna göre:

8+3x1040=30-3x1060

Çarpraz çarpım:

60(8+3x10)=40(30-3x10)

Düzenleyelim:

480+18x=1200-12x30x=720x=24

Sonuç: x=24 litre, yani C.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Hacmi 120 litre olan bir depoda tuz oranı 25% olan karışım vardır.

Depodan x litre karışım boşaltılıp yerine aynı miktarda su ekleniyor; ardından tekrar x litre karışım boşaltılıp yerine tuz oranı 40% olan çözeltiden x litre ekleniyor.

Son durumda karışımın tuz oranı yine 25% olduğuna göre x kaç litredir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Başlangıçtaki tuz miktarını bulalım. 120 × 25 100 = 30 Birinci işlemde karışımdan boşaltılan tuz miktarı ve kalan tuz miktarı: Boşaltılan tuz = 1 4 x S 1 = 30 - 1 4 x Aynı miktarda su eklendiği için hacim tekrar aynı olur; bu anda tuz oranı: c 1 = S 1 120 = 30 - 1 4 x 120 İkinci işlemde bu karışımdan yine aynı miktarda boşaltılınca boşaltılan tuz ve kalan tuz: İkinci boşaltmada alınan tuz = x × c 1 S 2 = S 1 - x × c 1 S 2 = S 1 - x × S 1 120 = S 1 × ( 1 - x 120 ) S 2 = ( 30 - 1 4 x ) × 120 - x 120 Sonra tuz oranı verilen çözeltiden aynı miktarda eklenince eklenen tuz miktarı: Eklenen tuz = 40 100 x = 2 5 x Son durumda tuz oranı yine aynı olduğuna göre son tuz miktarı başlangıçtaki tuz miktarına eşittir: S son = S 2 + 2 5 x = 30 ( 30 - 1 4 x ) 120 - x + 2 5 x = 30 Denklemi çözelim. ( 30 - 1 4 x ) 120 - x = 120 × ( 30 - 2 5 x ) ( 30 - 1 4 x ) ( 120 - x ) = 3600 - 48 x 3600 - 60 x + x 2 4 = 3600 - 48 x x 2 4 - 12 x = 0 x ( x 4 - 12 ) = 0 x = 48 Sonuç: doğru cevap C seçeneğidir.

  1. Çözüm: Başlangıçtaki tuz miktarını bulalım. 120 × 25 100 = 30 Birinci işlemde karışımdan boşaltılan tuz miktarı ve kalan tuz miktarı: Boşaltılan tuz = 1 4 x S 1 = 30 - 1 4 x Aynı miktarda su eklendiği için hacim tekrar aynı olur; bu anda tuz oranı: c 1 = S 1 120 = 30 - 1 4 x 120 İkinci işlemde bu karışımdan yine aynı miktarda boşaltılınca boşaltılan tuz ve kalan tuz: İkinci boşaltmada alınan tuz = x × c 1 S 2 = S 1 - x × c 1 S 2 = S 1 - x × S 1 120 = S 1 × ( 1 - x 120 ) S 2 = ( 30 - 1 4 x ) × 120 - x 120 Sonra tuz oranı verilen çözeltiden aynı miktarda eklenince eklenen tuz miktarı: Eklenen tuz = 40 100 x = 2 5 x Son durumda tuz oranı yine aynı olduğuna göre son tuz miktarı başlangıçtaki tuz miktarına eşittir: S son = S 2 + 2 5 x = 30 ( 30 - 1 4 x ) 120 - x + 2 5 x = 30 Denklemi çözelim. ( 30 - 1 4 x ) 120 - x = 120 × ( 30 - 2 5 x ) ( 30 - 1 4 x ) ( 120 - x ) = 3600 - 48 x 3600 - 60 x + x 2 4 = 3600 - 48 x x 2 4 - 12 x = 0 x ( x 4 - 12 ) = 0 x = 48 Sonuç: doğru cevap C seçeneğidir.

Başlangıçtaki tuz miktarını bulalım.

120×25100=30

Birinci işlemde karışımdan boşaltılan tuz miktarı ve kalan tuz miktarı:

Boşaltılan tuz=14xS1=30-14x

Aynı miktarda su eklendiği için hacim tekrar aynı olur; bu anda tuz oranı:

c1=S1120=30-14x120

İkinci işlemde bu karışımdan yine aynı miktarda boşaltılınca boşaltılan tuz ve kalan tuz:

İkinci boşaltmada alınan tuz=x×c1S2=S1-x×c1S2=S1-x×S1120=S1×(1-x120)S2=(30-14x)×120-x120

Sonra tuz oranı verilen çözeltiden aynı miktarda eklenince eklenen tuz miktarı:

Eklenen tuz=40100x=25x

Son durumda tuz oranı yine aynı olduğuna göre son tuz miktarı başlangıçtaki tuz miktarına eşittir:

Sson=S2+25x=30(30-14x)120-x+25x=30

Denklemi çözelim.

(30-14x)120-x=120×(30-25x)(30-14x)(120-x)=3600-48x3600-60x+x24=3600-48xx24-12x=0x(x4-12)=0x=48

Sonuç: doğru cevap C seçeneğidir.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kapta başlangıçta 10 L hacminde, tuz oranı x% olan tuzlu su vardır. Üzerine 6 L20% tuzlu su eklenip karıştırılıyor, ardından kaptan 4 L karışım boşaltılıyor. Sonra kaba 8 L50% tuzlu su ekleniyor.

Son durumda kapta 20 L35% tuzlu su olduğuna göre, başlangıçtaki tuz oranı kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Başlangıçtaki tuz miktarını bulalım. Kapta tuz oranı verilen x % olduğundan: S 0 = 10 × x 100 = x 10 Kaba eklenen 6 L içindeki tuz miktarı: 6 × 20 100 = 6 5 Karıştırma sonrası toplam hacim ve tuz miktarı: V 1 = 10 + 6 = 16 S 1 = S 0 + 6 5 = x 10 + 6 5 = x 10 + 12 10 = x + 12 10 Kaptan boşaltılan karışım 4 L olduğundan, bu 4 16 oranında tuz da gider. 4 16 = 1 4 Kalan tuz miktarı: S 2 = S 1 - 1 4 S 1 = 3 4 S 1 = 3 4 × x + 12 10 = 3 ( x + 12 ) 40 Sonra kaba eklenen 8 L, 50 % tuzlu sudaki tuz miktarı: 8 × 50 100 = 4 Bu eklemeden sonra toplam tuz miktarı: S 3 = S 2 + 4 = 3 ( x + 12 ) 40 + 4 Son durumda kapta 20 L ve 35 % tuzlu su olduğuna göre son tuz miktarı: S son = 20 × 35 100 = 7 Bu, S 3 ile aynı olmalı: 3 ( x + 12 ) 40 + 4 = 7 Denklemi çözelim: 3 ( x + 12 ) 40 = 3 3 ( x + 12 ) = 120 x + 12 = 40 x = 28 Başlangıçtaki tuz oranı 28 % olduğundan doğru seçenek D878 ’dır.

  1. Çözüm: Başlangıçtaki tuz miktarını bulalım. Kapta tuz oranı verilen x % olduğundan: S 0 = 10 × x 100 = x 10 Kaba eklenen 6 L içindeki tuz miktarı: 6 × 20 100 = 6 5 Karıştırma sonrası toplam hacim ve tuz miktarı: V 1 = 10 + 6 = 16 S 1 = S 0 + 6 5 = x 10 + 6 5 = x 10 + 12 10 = x + 12 10 Kaptan boşaltılan karışım 4 L olduğundan, bu 4 16 oranında tuz da gider. 4 16 = 1 4 Kalan tuz miktarı: S 2 = S 1 - 1 4 S 1 = 3 4 S 1 = 3 4 × x + 12 10 = 3 ( x + 12 ) 40 Sonra kaba eklenen 8 L, 50 % tuzlu sudaki tuz miktarı: 8 × 50 100 = 4 Bu eklemeden sonra toplam tuz miktarı: S 3 = S 2 + 4 = 3 ( x + 12 ) 40 + 4 Son durumda kapta 20 L ve 35 % tuzlu su olduğuna göre son tuz miktarı: S son = 20 × 35 100 = 7 Bu, S 3 ile aynı olmalı: 3 ( x + 12 ) 40 + 4 = 7 Denklemi çözelim: 3 ( x + 12 ) 40 = 3 3 ( x + 12 ) = 120 x + 12 = 40 x = 28 Başlangıçtaki tuz oranı 28 % olduğundan doğru seçenek D878 ’dır.

Başlangıçtaki tuz miktarını bulalım. Kapta tuz oranıverilenx%olduğundan:

S0=10×x100=x10

Kaba eklenen 6Liçindeki tuz miktarı:

6×20100=65

Karıştırma sonrası toplam hacim ve tuz miktarı:

V1=10+6=16S1=S0+65=x10+65=x10+1210=x+1210

Kaptan boşaltılan karışım 4Lolduğundan, bu416oranında tuz da gider.

416=14

Kalan tuz miktarı:

S2=S1-14S1=34S1=34×x+1210=3(x+12)40

Sonra kaba eklenen 8L,50%tuzlu sudaki tuz miktarı:

8×50100=4

Bu eklemeden sonra toplam tuz miktarı:

S3=S2+4=3(x+12)40+4

Son durumda kapta 20Lve35%tuzlu su olduğuna göre son tuz miktarı:

Sson=20×35100=7

Bu, S3ile aynı olmalı:

3(x+12)40+4=7

Denklemi çözelim:

3(x+12)40=33(x+12)=120x+12=40x=28

Başlangıçtaki tuz oranı 28% olduğundan doğru seçenek A’dır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kapta 10 L derişimi 15 olan tuzlu su vardır. Bu kaba derişimi 12 olan tuzlu sudan x L ekleniyor ve oluşan karışımdan 6 L alınıp yerine 6 L saf su ekleniyor. Son durumda karışımın derişimi 29 olduğuna göre x kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

1) Başlangıçtaki tuz miktarı T 0 = 10 ⋅ 1 5 = 2 2) Derişimi yarım olan tuzlu sudan eklenince (toplam hacim ve tuz) V 1 = 10 + x T 1 = T 0 + x ⋅ 1 2 = 2 + x 2 3) Karışımdan alınan kısımla birlikte çıkan tuz ve kalan tuz T alınan = 6 ⋅ T 1 V 1 = 6 ⋅ 2 + x 2 10 + x T 2 = T 1 - T alınan = 2 + x 2 ⋅ 1 - 6 10 + x = 2 + x 2 ⋅ x + 4 x + 10 4) Yerine saf su eklenince son hacim ve son derişim denklemi V 2 = 10 + x T 2 V 2 = 2 9 2 + x 2 ⋅ x + 4 x + 10 x + 10 = 2 9 5) Sadeleştirme 2 + x 2 ⋅ x + 4 x + 10 2 = 2 9 2 + x 2 = x + 4 2 x + 4 2 2 ⋅ x + 10 2 = 2 9 6) Denklem çözümü x + 4 2 x + 10 2 = 4 9 x + 4 x + 10 = 2 3 3 ( x + 4 ) = 2 ( x + 10 ) ⇒ x = 8 Sonuç: Doğru cevap A722 ’dir.

  1. Çözüm: 1) Başlangıçtaki tuz miktarı T 0 = 10 ⋅ 1 5 = 2 2) Derişimi yarım olan tuzlu sudan eklenince (toplam hacim ve tuz) V 1 = 10 + x T 1 = T 0 + x ⋅ 1 2 = 2 + x 2 3) Karışımdan alınan kısımla birlikte çıkan tuz ve kalan tuz T alınan = 6 ⋅ T 1 V 1 = 6 ⋅ 2 + x 2 10 + x T 2 = T 1 - T alınan = 2 + x 2 ⋅ 1 - 6 10 + x = 2 + x 2 ⋅ x + 4 x + 10 4) Yerine saf su eklenince son hacim ve son derişim denklemi V 2 = 10 + x T 2 V 2 = 2 9 2 + x 2 ⋅ x + 4 x + 10 x + 10 = 2 9 5) Sadeleştirme 2 + x 2 ⋅ x + 4 x + 10 2 = 2 9 2 + x 2 = x + 4 2 x + 4 2 2 ⋅ x + 10 2 = 2 9 6) Denklem çözümü x + 4 2 x + 10 2 = 4 9 x + 4 x + 10 = 2 3 3 ( x + 4 ) = 2 ( x + 10 ) ⇒ x = 8 Sonuç: Doğru cevap A722 ’dir.

1) Başlangıçtaki tuz miktarı

T0=1015=2

2) Derişimi yarım olan tuzlu sudan eklenince (toplam hacim ve tuz)

V1=10+xT1=T0+x12=2+x2

3) Karışımdan alınan kısımla birlikte çıkan tuz ve kalan tuz

Talınan=6T1V1=62+x210+xT2=T1-Talınan=2+x21-610+x=2+x2x+4x+10

4) Yerine saf su eklenince son hacim ve son derişim denklemi

V2=10+xT2V2=292+x2x+4x+10x+10=29

5) Sadeleştirme

2+x2x+4x+102=292+x2=x+42x+422x+102=29

6) Denklem çözümü

x+42x+102=49x+4x+10=233(x+4)=2(x+10)x=8

Sonuç: Doğru cevap B’dir.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kapta başlangıçta 30 L 20% alkol-su karışımı vardır.

Karışımdan 10 L boşaltılıp yerine 10 L 50% karışım ekleniyor.

Daha sonra kaba x L 80% karışım ve ayrıca x2 L su eklenince son karışımın alkol oranı 40% oluyor.

x kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

1) Şık B kontrolü için işlemleri sırayla yapalım. Başlangıç hacmi ve alkol oranı: 30 ⋅ 1 5 = 6 Karışımdan boşaltılan miktar: 10 ⋅ 1 5 = 2 Boşaltma sonrası kapta kalan alkol ve hacim: 6 - 2 = 4 30 - 10 = 20 Yerine eklenen 50% karışımdan gelen alkol: 10 ⋅ 1 2 = 5 Bu eklemeden sonra kapta toplam alkol ve hacim: 4 + 5 = 9 20 + 10 = 30 Sonra eklenenler: • 80% karışımdan gelen alkol miktarı: x ⋅ 4 5 • Eklenen su miktarı (alkol getirmez): x 2 Son durumda toplam alkol ve toplam hacim: Toplam alkol = 9 + 4 5 x Toplam hacim = 30 + x + x 2 Alkol oranı 40% olduğuna göre denklem: 9 + 4 5 x 30 + x + x 2 = 2 5 Paydada toplama yapalım: 30 + x + x 2 = 30 + 3 2 x Eşitliğin iki tarafını düzenleyelim: 9 + 4 5 x = 2 5 ⋅ 30 + 3 2 x Sağ tarafı açalım: 2 5 ⋅ 30 = 12 2 5 ⋅ 3 2 x = 3 5 x Denklem: 9 + 4 5 x = 12 + 3 5 x Taraf tarafa çıkaralım: 4 5 x - 3 5 x = 12 - 9 1 5 x = 3 Buradan: x = 15 2) Sonuç olarak doğru seçenek B ’dir.

  1. Çözüm: 1) Şık B kontrolü için işlemleri sırayla yapalım. Başlangıç hacmi ve alkol oranı: 30 ⋅ 1 5 = 6 Karışımdan boşaltılan miktar: 10 ⋅ 1 5 = 2 Boşaltma sonrası kapta kalan alkol ve hacim: 6 - 2 = 4 30 - 10 = 20 Yerine eklenen 50% karışımdan gelen alkol: 10 ⋅ 1 2 = 5 Bu eklemeden sonra kapta toplam alkol ve hacim: 4 + 5 = 9 20 + 10 = 30 Sonra eklenenler: • 80% karışımdan gelen alkol miktarı: x ⋅ 4 5 • Eklenen su miktarı (alkol getirmez): x 2 Son durumda toplam alkol ve toplam hacim: Toplam alkol = 9 + 4 5 x Toplam hacim = 30 + x + x 2 Alkol oranı 40% olduğuna göre denklem: 9 + 4 5 x 30 + x + x 2 = 2 5 Paydada toplama yapalım: 30 + x + x 2 = 30 + 3 2 x Eşitliğin iki tarafını düzenleyelim: 9 + 4 5 x = 2 5 ⋅ 30 + 3 2 x Sağ tarafı açalım: 2 5 ⋅ 30 = 12 2 5 ⋅ 3 2 x = 3 5 x Denklem: 9 + 4 5 x = 12 + 3 5 x Taraf tarafa çıkaralım: 4 5 x - 3 5 x = 12 - 9 1 5 x = 3 Buradan: x = 15 2) Sonuç olarak doğru seçenek B ’dir.

1) Şık B kontrolü için işlemleri sırayla yapalım.

Başlangıç hacmi ve alkol oranı:

3015=6

Karışımdan boşaltılan miktar:

1015=2

Boşaltma sonrası kapta kalan alkol ve hacim:

6-2=4
30-10=20

Yerine eklenen 50% karışımdan gelen alkol:

1012=5

Bu eklemeden sonra kapta toplam alkol ve hacim:

4+5=9
20+10=30

Sonra eklenenler:

80% karışımdan gelen alkol miktarı:

x45

• Eklenen su miktarı (alkol getirmez):

x2

Son durumda toplam alkol ve toplam hacim:

Toplam alkol=9+45x
Toplam hacim=30+x+x2

Alkol oranı 40% olduğuna göre denklem:

9+45x30+x+x2=25

Paydada toplama yapalım:

30+x+x2=30+32x

Eşitliğin iki tarafını düzenleyelim:

9+45x=2530+32x

Sağ tarafı açalım:

2530=12
2532x=35x

Denklem:

9+45x=12+35x

Taraf tarafa çıkaralım:

45x-35x=12-9
15x=3

Buradan:

x=15

2) Sonuç olarak doğru seçenek B’dir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kapta 20 L, asit oranı 310 olan çözelti vardır.

Üzerine asit oranı 12 olan çözeltiden x L ekleniyor; karışım homojen olunca 10 L karışım boşaltılıyor.

Sonra kaba 10 L saf su ekleniyor ve son karışımın asit oranı 14 oluyor.

x kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

1) Doğru şık kontrolü Kuracağımız denklemden x değeri x = 2 ⁢ 41 - 2 çıktığı için doğru cevap C89 şıkkıdır. 2) Başlangıçtaki asit miktarı Kapta 20 L ve asit oranı 3 10 olduğundan başlangıçtaki asit miktarı: 20 ⋅ 3 10 = 6 3) Üzerine x L, asit oranı 1/2 olan çözelti eklenmesi Eklenen çözeltinin asit miktarı: x ⋅ 1 2 = x 2 Karışımın toplam hacmi ve asit miktarı: Hacim = 20 + x Asit = 6 + x 2 4) Homojen karışımdan 10 L boşaltılması Homojen karışımdan 10 L alınırsa, alınan kısım toplamın şu oranıdır: 10 20 + x Geriye kalan kısım oranı: 1 - 10 20 + x = 10 + x 20 + x Bu yüzden boşaltmadan sonra asit miktarı: Asit = ( 6 + x 2 ) ⋅ 10 + x 20 + x Geriye kalan hacim: Hacim = 20 + x - 10 = 10 + x 5) 10 L saf su eklenmesi ve son oran Saf su asit miktarını değiştirmez, sadece hacmi artırır. Son hacim: Hacim = 10 + x + 10 = 20 + x Son asit oranı 1 4 olduğuna göre denklem: ( 6 + x 2 ) ⋅ 10 + x 20 + x 20 + x = 1 4 6) Denklemi düzenleme Paydadaki çarpım: ( 6 + x 2 ) ⋅ 10 + x 20 + x 2 = 1 4 Şimdi 6 + x 2 = x + 12 2 yazıp yerine koyarsak: x + 12 2 ⋅ x + 10 x + 20 2 = 1 4 İçler-dışlar çarpımı: 4 ⋅ x + 12 2 ⋅ x + 10 = x + 20 2 Sol taraf sadeleşir: 2 ⋅ ( x + 12 ) ⋅ ( x + 10 ) = x + 20 2 7) İkinci dereceden denklem Açalım: 2 ⋅ ( x 2 + 22 x + 120 ) = x 2 + 40 x + 400 2 x 2 + 44 x + 240 = x 2 + 40 x + 400 Tüm terimleri bir tarafa alalım: x 2 + 4 x - 160 = 0 8) Kökleri bulma x = - 4 ± 4 2 + 4 ⋅ 160 2 x = - 4 ± 656 2 x = - 4 ± 4 ⁢ 41 2 x = - 2 ± 2 ⁢ 41 Hacim negatif olamayacağı için: x = 2 ⁢ 41 - 2 Sonuç: Doğru cevap C1640.

  1. Çözüm: 1) Doğru şık kontrolü Kuracağımız denklemden x değeri x = 2 ⁢ 41 - 2 çıktığı için doğru cevap C89 şıkkıdır. 2) Başlangıçtaki asit miktarı Kapta 20 L ve asit oranı 3 10 olduğundan başlangıçtaki asit miktarı: 20 ⋅ 3 10 = 6 3) Üzerine x L, asit oranı 1/2 olan çözelti eklenmesi Eklenen çözeltinin asit miktarı: x ⋅ 1 2 = x 2 Karışımın toplam hacmi ve asit miktarı: Hacim = 20 + x Asit = 6 + x 2 4) Homojen karışımdan 10 L boşaltılması Homojen karışımdan 10 L alınırsa, alınan kısım toplamın şu oranıdır: 10 20 + x Geriye kalan kısım oranı: 1 - 10 20 + x = 10 + x 20 + x Bu yüzden boşaltmadan sonra asit miktarı: Asit = ( 6 + x 2 ) ⋅ 10 + x 20 + x Geriye kalan hacim: Hacim = 20 + x - 10 = 10 + x 5) 10 L saf su eklenmesi ve son oran Saf su asit miktarını değiştirmez, sadece hacmi artırır. Son hacim: Hacim = 10 + x + 10 = 20 + x Son asit oranı 1 4 olduğuna göre denklem: ( 6 + x 2 ) ⋅ 10 + x 20 + x 20 + x = 1 4 6) Denklemi düzenleme Paydadaki çarpım: ( 6 + x 2 ) ⋅ 10 + x 20 + x 2 = 1 4 Şimdi 6 + x 2 = x + 12 2 yazıp yerine koyarsak: x + 12 2 ⋅ x + 10 x + 20 2 = 1 4 İçler-dışlar çarpımı: 4 ⋅ x + 12 2 ⋅ x + 10 = x + 20 2 Sol taraf sadeleşir: 2 ⋅ ( x + 12 ) ⋅ ( x + 10 ) = x + 20 2 7) İkinci dereceden denklem Açalım: 2 ⋅ ( x 2 + 22 x + 120 ) = x 2 + 40 x + 400 2 x 2 + 44 x + 240 = x 2 + 40 x + 400 Tüm terimleri bir tarafa alalım: x 2 + 4 x - 160 = 0 8) Kökleri bulma x = - 4 ± 4 2 + 4 ⋅ 160 2 x = - 4 ± 656 2 x = - 4 ± 4 ⁢ 41 2 x = - 2 ± 2 ⁢ 41 Hacim negatif olamayacağı için: x = 2 ⁢ 41 - 2 Sonuç: Doğru cevap C1640.

1) Doğru şık kontrolü

Kuracağımız denklemden x değeri

x=241-2

çıktığı için doğru cevap A şıkkıdır.

2) Başlangıçtaki asit miktarı

Kapta 20 L ve asit oranı

310

olduğundan başlangıçtaki asit miktarı:

20310=6

3) Üzerine x L, asit oranı 1/2 olan çözelti eklenmesi

Eklenen çözeltinin asit miktarı:

x12=x2

Karışımın toplam hacmi ve asit miktarı:

Hacim=20+xAsit=6+x2

4) Homojen karışımdan 10 L boşaltılması

Homojen karışımdan 10 L alınırsa, alınan kısım toplamın şu oranıdır:

1020+x

Geriye kalan kısım oranı:

1-1020+x=10+x20+x

Bu yüzden boşaltmadan sonra asit miktarı:

Asit=(6+x2)10+x20+x

Geriye kalan hacim:

Hacim=20+x-10=10+x

5) 10 L saf su eklenmesi ve son oran

Saf su asit miktarını değiştirmez, sadece hacmi artırır.

Son hacim:

Hacim=10+x+10=20+x

Son asit oranı

14

olduğuna göre denklem:

(6+x2)10+x20+x20+x=14

6) Denklemi düzenleme

Paydadaki çarpım:

(6+x2)10+x20+x2=14

Şimdi

6+x2=x+122

yazıp yerine koyarsak:

x+122x+10x+202=14

İçler-dışlar çarpımı:

4x+122x+10=x+202

Sol taraf sadeleşir:

2(x+12)(x+10)=x+202

7) İkinci dereceden denklem

Açalım:

2(x2+22x+120)=x2+40x+4002x2+44x+240=x2+40x+400

Tüm terimleri bir tarafa alalım:

x2+4x-160=0

8) Kökleri bulma

x=-4±42+41602x=-4±6562x=-4±4412x=-2±241

Hacim negatif olamayacağı için:

x=241-2

Sonuç: Doğru cevap A.

7. SoruÇoktan Seçmeli

I. kapta 30% tuzlu, II. kapta 70% tuzlu çözelti vardır. Bu iki çözeltiden bir miktar karıştırılarak 50% tuzlu bir karışım elde ediliyor.

Daha sonra bu karışımdan 10 L boşaltılıp yerine 10 L80% tuzlu çözelti eklenince karışımın tuz oranı 60% oluyor.

Başlangıçta I. kaptaki 30% tuzlu çözeltiden kaç litre kullanılmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Birinci kaptan alınan miktarı x, ikinci kaptan alınan miktarı y litre olsun. 0.30 x + 0.70 y = 0.50 ( x + y ) 0.30 x + 0.70 y = 0.50 x + 0.50 y 0.20 y = 0.20 x Buradan alınan miktarlar eşittir. x = y Karışımın başlangıçtaki toplam hacmi ve içindeki tuz miktarını yazalım. V = x + y = 2 x T = 0.50 V = 0.50 · 2 x = x Bu karışımdan hacmi on litre olan bir kısım boşaltılıyor. Karışım homojen olduğundan boşaltılan kısımdaki tuz oranı da aynıdır. T _ çıkan = 0.50 · 10 = 5 V _ kalan = 2 x - 10 T _ kalan = x - 5 Yerine hacmi on litre olan ve tuz oranı yüzde seksen olan çözelti ekleniyor. T _ eklenen = 0.80 · 10 = 8 V _ son = 2 x - 10 + 10 = 2 x T _ son = x - 5 + 8 = x + 3 Son durumda tuz oranı yüzde altmış olduğuna göre: x + 3 2 x = 0.60 x + 3 = 1.20 x 3 = 0.20 x x = 15 Başlangıçta birinci kaptaki yüzde otuz tuzlu çözeltiden kullanılan miktar x olduğundan sonuç 15 litredir. Bu da şıkkıD884 dır; yani verilen cevap doğrudur.

  1. Çözüm: Birinci kaptan alınan miktarı x, ikinci kaptan alınan miktarı y litre olsun. 0.30 x + 0.70 y = 0.50 ( x + y ) 0.30 x + 0.70 y = 0.50 x + 0.50 y 0.20 y = 0.20 x Buradan alınan miktarlar eşittir. x = y Karışımın başlangıçtaki toplam hacmi ve içindeki tuz miktarını yazalım. V = x + y = 2 x T = 0.50 V = 0.50 · 2 x = x Bu karışımdan hacmi on litre olan bir kısım boşaltılıyor. Karışım homojen olduğundan boşaltılan kısımdaki tuz oranı da aynıdır. T _ çıkan = 0.50 · 10 = 5 V _ kalan = 2 x - 10 T _ kalan = x - 5 Yerine hacmi on litre olan ve tuz oranı yüzde seksen olan çözelti ekleniyor. T _ eklenen = 0.80 · 10 = 8 V _ son = 2 x - 10 + 10 = 2 x T _ son = x - 5 + 8 = x + 3 Son durumda tuz oranı yüzde altmış olduğuna göre: x + 3 2 x = 0.60 x + 3 = 1.20 x 3 = 0.20 x x = 15 Başlangıçta birinci kaptaki yüzde otuz tuzlu çözeltiden kullanılan miktar x olduğundan sonuç 15 litredir. Bu da şıkkıD884 dır; yani verilen cevap doğrudur.

Birinci kaptan alınan miktarı x, ikinci kaptan alınan miktarı y litre olsun.

0.30x+0.70y=0.50(x+y)
0.30x+0.70y=0.50x+0.50y
0.20y=0.20x

Buradan alınan miktarlar eşittir.

x=y

Karışımın başlangıçtaki toplam hacmi ve içindeki tuz miktarını yazalım.

V=x+y=2x
T=0.50V=0.50·2x=x

Bu karışımdan hacmi on litre olan bir kısım boşaltılıyor. Karışım homojen olduğundan boşaltılan kısımdaki tuz oranı da aynıdır.

T_çıkan=0.50·10=5
V_kalan=2x-10
T_kalan=x-5

Yerine hacmi on litre olan ve tuz oranı yüzde seksen olan çözelti ekleniyor.

T_eklenen=0.80·10=8
V_son=2x-10+10=2x
T_son=x-5+8=x+3

Son durumda tuz oranı yüzde altmış olduğuna göre:

x+32x=0.60
x+3=1.20x
3=0.20x
x=15

Başlangıçta birinci kaptaki yüzde otuz tuzlu çözeltiden kullanılan miktar x olduğundan sonuç 15 litredir. Bu da şıkkıD3989dır; yani verilen cevap doğrudur.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Birinci kapta 40litre30% tuzlu çözelti vardır. Bu çözeltiden xlitre alınarak, 50% tuzlu ikinci çözeltiden bir miktar ile karıştırıldığında karışımın tuz oranı 42% oluyor. Bu karışıma ayrıca 5litre su eklenince tuz oranı 40% olduğuna göre x kaç litredir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Doğru seçenek: A ( şıkkıA18ndaki değer). 40 Birinci çözeltiden alınan miktarı ve ikinci çözeltiden eklenen miktarı değişkenlerle gösterelim: x y Karışımın tuz yüzdesi koşulunu yazalım: 0.3 x + 0.5 y = 0.42 ( x + y ) Düzenleyip y cinsinden bulalım: 0.3 x + 0.5 y = 0.42 x + 0.42 y 0.08 y = 0.12 x y = 1.5 x Bu durumda ilk karışımın hacmi: x + y = x + 1.5 x = 2.5 x Karışıma su eklenince tuz miktarı değişmez, hacim artar. Bu yüzden yeni yüzde koşulunu yazalım: 0.42 ( 2.5 x ) = 0.40 ( 2.5 x + 5 ) Denklemi çözelim: 1.05 x = 1.0 x + 2.0 0.05 x = 2 x = 40 Sonuç olarak alınan miktar: x = 40

  1. Çözüm: Doğru seçenek: A ( şıkkıA18ndaki değer). 40 Birinci çözeltiden alınan miktarı ve ikinci çözeltiden eklenen miktarı değişkenlerle gösterelim: x y Karışımın tuz yüzdesi koşulunu yazalım: 0.3 x + 0.5 y = 0.42 ( x + y ) Düzenleyip y cinsinden bulalım: 0.3 x + 0.5 y = 0.42 x + 0.42 y 0.08 y = 0.12 x y = 1.5 x Bu durumda ilk karışımın hacmi: x + y = x + 1.5 x = 2.5 x Karışıma su eklenince tuz miktarı değişmez, hacim artar. Bu yüzden yeni yüzde koşulunu yazalım: 0.42 ( 2.5 x ) = 0.40 ( 2.5 x + 5 ) Denklemi çözelim: 1.05 x = 1.0 x + 2.0 0.05 x = 2 x = 40 Sonuç olarak alınan miktar: x = 40

Doğru seçenek: B ( şıkkıA91ndaki değer).

40

Birinci çözeltiden alınan miktarı ve ikinci çözeltiden eklenen miktarı değişkenlerle gösterelim:

xy

Karışımın tuz yüzdesi koşulunu yazalım:

0.3x+0.5y=0.42(x+y)

Düzenleyip y cinsinden bulalım:

0.3x+0.5y=0.42x+0.42y0.08y=0.12xy=1.5x

Bu durumda ilk karışımın hacmi:

x+y=x+1.5x=2.5x

Karışıma su eklenince tuz miktarı değişmez, hacim artar. Bu yüzden yeni yüzde koşulunu yazalım:

0.42(2.5x)=0.40(2.5x+5)

Denklemi çözelim:

1.05x=1.0x+2.00.05x=2x=40

Sonuç olarak alınan miktar:

x=40
9. SoruÇoktan Seçmeli

xlitre20%lik,ylitre50%lik vezlitre80%lik çözelti karıştırılıyor.

Toplam hacim60 Lve karışımın derişimi55%oluyor.

Ayrıcaz=2xiseykaç litredir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Toplam hacim denklemi: x + y + z = 60 Çözünen madde (derişim) denklemi: 20 100 x + 50 100 y + 80 100 z = 55 100 ( 60 ) Verilen koşul: z = 2 x Toplam hacimde z = 2 x yerine yazalım: x + y + 2 x = 60 y = 60 - 3 x Derişim denkleminde hem z = 2 x hem de y = 60 - 3 x yerine yazalım: 20 100 x + 50 100 ( 60 - 3 x ) + 80 100 ( 2 x ) = 55 100 ( 60 ) Sağ tarafı hesaplayalım: 55 100 ( 60 ) = 33 Sol tarafı düzenleyelim: 20 100 x + 50 100 60 - 50 100 3 x + 80 100 2 x = 33 Sabit terimi yazalım: 50 100 60 = 30 x katsayılarını toplayalım: 20 100 x - 150 100 x + 160 100 x = 30 100 x Denklem: 30 + 30 100 x = 33 x değerini bulalım: 30 100 x = 3 x = 10 Şimdi y = 60 - 3 x içinde yerine koyacağız: y = 60 - 3 ( 10 ) y = 30 Bulduğumuz sonuç şıklardan hangisi? y = 30 L Bu nedenle doğru cevap B ’dir.

  1. Çözüm: Toplam hacim denklemi: x + y + z = 60 Çözünen madde (derişim) denklemi: 20 100 x + 50 100 y + 80 100 z = 55 100 ( 60 ) Verilen koşul: z = 2 x Toplam hacimde z = 2 x yerine yazalım: x + y + 2 x = 60 y = 60 - 3 x Derişim denkleminde hem z = 2 x hem de y = 60 - 3 x yerine yazalım: 20 100 x + 50 100 ( 60 - 3 x ) + 80 100 ( 2 x ) = 55 100 ( 60 ) Sağ tarafı hesaplayalım: 55 100 ( 60 ) = 33 Sol tarafı düzenleyelim: 20 100 x + 50 100 60 - 50 100 3 x + 80 100 2 x = 33 Sabit terimi yazalım: 50 100 60 = 30 x katsayılarını toplayalım: 20 100 x - 150 100 x + 160 100 x = 30 100 x Denklem: 30 + 30 100 x = 33 x değerini bulalım: 30 100 x = 3 x = 10 Şimdi y = 60 - 3 x içinde yerine koyacağız: y = 60 - 3 ( 10 ) y = 30 Bulduğumuz sonuç şıklardan hangisi? y = 30 L Bu nedenle doğru cevap B ’dir.
Toplam hacim denklemi:
x+y+z=60
Çözünen madde (derişim) denklemi:
20100x+50100y+80100z=55100(60)
Verilen koşul:
z=2x
Toplam hacimde z=2x yerine yazalım:
x+y+2x=60y=60-3x
Derişim denkleminde hem z=2x hem de y=60-3x yerine yazalım:
20100x+50100(60-3x)+80100(2x)=55100(60)
Sağ tarafı hesaplayalım:
55100(60)=33
Sol tarafı düzenleyelim:
20100x+5010060-501003x+801002x=33
Sabit terimi yazalım:
5010060=30
x katsayılarını toplayalım:
20100x-150100x+160100x=30100x
Denklem:
30+30100x=33
x değerini bulalım:
30100x=3x=10
Şimdi y=60-3x içinde yerine koyacağız:
y=60-3(10)y=30
Bulduğumuz sonuç şıklardan hangisi?
y=30 L
Bu nedenle doğru cevap B’dir.
10. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kapta 30 litre, asit derişimi 25 olan çözelti vardır.

Bu kaptan 10 litre çözelti alınarak yerine derişimi 110 olan 10 litre çözelti ekleniyor.

Son olarak kaba x litre saf asit eklenince karışımın derişimi 720 oluyor.

Buna göre x kaç litredir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Doğru seçenek C ’dir. Başlangıçtaki asit miktarını bulalım. A = 30 × 2 5 = 12 Kaptan alınan çözelti ile çıkan asit miktarı: A _ ç ı k a n = 10 × 2 5 = 4 Alma işleminden sonra kapta kalan hacim ve asit miktarı: V _ 1 = 30 − 10 = 20 A _ 1 = 12 − 4 = 8 Eklenen çözeltinin getirdiği asit miktarı: A _ e k l e n e n = 10 × 1 10 = 1 Bu eklemeden sonra kapta toplam hacim ve asit miktarı: V _ 2 = 20 + 10 = 30 A _ 2 = 8 + 1 = 9 Kaba saf asit olarak x litre eklenince, asit miktarı ve hacim: V _ s o n = 30 + x A _ s o n = 9 + x Son derişim 7 20 olduğuna göre oranı kurup çözelim: 9 + x 30 + x = 7 20 20 ( 9 + x ) = 7 ( 30 + x ) 180 + 20 x = 210 + 7 x 13 x = 30 x = 30 13 Sonuç: seçeneğiC711 doğrudur.

  1. Çözüm: Doğru seçenek C ’dir. Başlangıçtaki asit miktarını bulalım. A = 30 × 2 5 = 12 Kaptan alınan çözelti ile çıkan asit miktarı: A _ ç ı k a n = 10 × 2 5 = 4 Alma işleminden sonra kapta kalan hacim ve asit miktarı: V _ 1 = 30 − 10 = 20 A _ 1 = 12 − 4 = 8 Eklenen çözeltinin getirdiği asit miktarı: A _ e k l e n e n = 10 × 1 10 = 1 Bu eklemeden sonra kapta toplam hacim ve asit miktarı: V _ 2 = 20 + 10 = 30 A _ 2 = 8 + 1 = 9 Kaba saf asit olarak x litre eklenince, asit miktarı ve hacim: V _ s o n = 30 + x A _ s o n = 9 + x Son derişim 7 20 olduğuna göre oranı kurup çözelim: 9 + x 30 + x = 7 20 20 ( 9 + x ) = 7 ( 30 + x ) 180 + 20 x = 210 + 7 x 13 x = 30 x = 30 13 Sonuç: seçeneğiC711 doğrudur.

Doğru seçenek B’dir.

Başlangıçtaki asit miktarını bulalım.

A=30×25=12

Kaptan alınan çözelti ile çıkan asit miktarı:

A_çıkan=10×25=4

Alma işleminden sonra kapta kalan hacim ve asit miktarı:

V_1=3010=20A_1=124=8

Eklenen çözeltinin getirdiği asit miktarı:

A_eklenen=10×110=1

Bu eklemeden sonra kapta toplam hacim ve asit miktarı:

V_2=20+10=30A_2=8+1=9

Kaba saf asit olarak x litre eklenince, asit miktarı ve hacim:

V_son=30+xA_son=9+x

Son derişim 720 olduğuna göre oranı kurup çözelim:

9+x30+x=72020(9+x)=7(30+x)180+20x=210+7x13x=30x=3013

Sonuç: B seçeneği doğrudur.

Karışım Problemleri Testleri Hakkında Sık Sorulanlar

Karışım problemlerinde saf madde nasıl bulunur?

Toplam karışım miktarı yüzde oranla çarpılarak saf madde miktarı bulunur.

Saf su eklenirse oran nasıl değişir?

Saf madde miktarı değişmez, toplam miktar arttığı için oran azalır.

İki karışım birleşince yeni oran nasıl bulunur?

Saf madde miktarları toplanır ve toplam karışım miktarına bölünür.