11. Sınıf Matematik

11. Sınıf Matematik Karmaşık Sayılar Testleri

Karmaşık Sayılar konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Karmaşık sayı nedir?

Karmaşık sayılar a+bi biçiminde yazılır; a gerçek kısım, b sanal kısım ve i²=-1’dir. 11. Sınıf Karmaşık Sayılar testleri işlem kurallarını, eşlenik kavramını, modülü, argümenti ve düzlem gösterimini pekiştirir.

İşlemler ve eşlenik

Toplama ve çıkarma gerçek ve sanal kısımlar arasında ayrı ayrı yapılır. Bölme işlemlerinde payda eşleniğiyle genişletilir. Eşlenik, modül ve karmaşık düzlem ilişkisi birçok soruda kısa yol sağlar.

Geometrik yorum

Karmaşık sayı düzlemde bir nokta veya vektör olarak gösterilebilir. Modül uzaklığı, argüment ise pozitif gerçek eksenle yapılan açıyı ifade eder. Kutupsal gösterim özellikle çarpma, bölme ve kuvvet alma işlemlerini kolaylaştırır.

5. Test

11. Sınıf Matematik Karmaşık Sayılar Testleri

Karmaşık Sayılar konusu 5. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki karmaşık sayı için zz¯ değerini bulun.

z=3-4i

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Verilen karmaşık sayı: z = 3 - 4 i Eşleniğini yazalım: z ¯ = 3 + 4 i İstenen çarpımı hesaplayalım: z ⋅ z ¯ = 3 - 4 i 3 + 4 i Özdeşlik kullanalım: a - b a + b = a 2 - b 2 Burada: a = 3, b = 4 i Uygulayalım: 3 - 4 i 3 + 4 i = 3 2 - 4 i 2 Kareleri açalım: 3 2 - 4 i 2 = 9 - 16 i 2 Bildiğimiz gibi: i 2 = - 1 Yerine yazıp sonucu bulalım: 9 - 16 i 2 = 9 - 16 - 1 = 25 Sonuç: z ⋅ z ¯ = 25 Doğru seçenek: A418

  1. Çözüm: Verilen karmaşık sayı: z = 3 - 4 i Eşleniğini yazalım: z ¯ = 3 + 4 i İstenen çarpımı hesaplayalım: z ⋅ z ¯ = 3 - 4 i 3 + 4 i Özdeşlik kullanalım: a - b a + b = a 2 - b 2 Burada: a = 3, b = 4 i Uygulayalım: 3 - 4 i 3 + 4 i = 3 2 - 4 i 2 Kareleri açalım: 3 2 - 4 i 2 = 9 - 16 i 2 Bildiğimiz gibi: i 2 = - 1 Yerine yazıp sonucu bulalım: 9 - 16 i 2 = 9 - 16 - 1 = 25 Sonuç: z ⋅ z ¯ = 25 Doğru seçenek: A418

Verilen karmaşık sayı:

z=3-4i

Eşleniğini yazalım:

z¯=3+4i

İstenen çarpımı hesaplayalım:

zz¯=3-4i3+4i

Özdeşlik kullanalım:

a-ba+b=a2-b2

Burada:

a=3,b=4i

Uygulayalım:

3-4i3+4i=32-4i2

Kareleri açalım:

32-4i2=9-16i2

Bildiğimiz gibi:

i2=-1

Yerine yazıp sonucu bulalım:

9-16i2=9-16-1=25

Sonuç:

zz¯=25

Doğru seçenek: A2996

2. SoruÇoktan Seçmeli

z=3 ve z2+z¯2=0 koşullarını sağlayan karmaşık sayı için z4 değeri kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Verilen koşullar: z = 3 z 2 + z ¯ 2 = 0 Karmaşık sayıyı trigonometrik biçimde yazalım: z = r ( cos θ + i sin θ ) Birinci koşuldan: r = 3 Karelerini alalım: z 2 = r 2 ( cos 2 θ + i sin 2 θ ) z ¯ 2 = r 2 ( cos 2 θ - i sin 2 θ ) İkinci koşulu kullanıp toplayalım: z 2 + z ¯ 2 = r 2 ( cos 2 θ + i sin 2 θ ) + r 2 ( cos 2 θ - i sin 2 θ ) z 2 + z ¯ 2 = 2 r 2 cos 2 θ Bu toplamın sıfır olması için: 2 r 2 cos 2 θ = 0 cos 2 θ = 0 Buradan açı değerleri: 2 θ = π 2 + k π θ = π 4 + k π 2 k ∈ ℤ İstenen ifadeyi hesaplayalım: z 4 = r 4 ( cos 4 θ + i sin 4 θ ) Burada: r 4 = 3 4 = 81 Ayrıca: θ = π 4 + k π 2 ⇒ 4 θ = π + 2 k π cos ( π + 2 k π ) = - 1 sin ( π + 2 k π ) = 0 Sonuç: z 4 = 81 ( - 1 + i · 0 ) = - 81 Bulunan değer seçeneklerle karşılaştırıldığında doğru cevap B745 ’dır.

  1. Çözüm: Verilen koşullar: z = 3 z 2 + z ¯ 2 = 0 Karmaşık sayıyı trigonometrik biçimde yazalım: z = r ( cos θ + i sin θ ) Birinci koşuldan: r = 3 Karelerini alalım: z 2 = r 2 ( cos 2 θ + i sin 2 θ ) z ¯ 2 = r 2 ( cos 2 θ - i sin 2 θ ) İkinci koşulu kullanıp toplayalım: z 2 + z ¯ 2 = r 2 ( cos 2 θ + i sin 2 θ ) + r 2 ( cos 2 θ - i sin 2 θ ) z 2 + z ¯ 2 = 2 r 2 cos 2 θ Bu toplamın sıfır olması için: 2 r 2 cos 2 θ = 0 cos 2 θ = 0 Buradan açı değerleri: 2 θ = π 2 + k π θ = π 4 + k π 2 k ∈ ℤ İstenen ifadeyi hesaplayalım: z 4 = r 4 ( cos 4 θ + i sin 4 θ ) Burada: r 4 = 3 4 = 81 Ayrıca: θ = π 4 + k π 2 ⇒ 4 θ = π + 2 k π cos ( π + 2 k π ) = - 1 sin ( π + 2 k π ) = 0 Sonuç: z 4 = 81 ( - 1 + i · 0 ) = - 81 Bulunan değer seçeneklerle karşılaştırıldığında doğru cevap B745 ’dır.

Verilen koşullar:

z=3z2+z¯2=0

Karmaşık sayıyı trigonometrik biçimde yazalım:

z=r(cosθ+isinθ)

Birinci koşuldan:

r=3

Karelerini alalım:

z2=r2(cos2θ+isin2θ)z¯2=r2(cos2θ-isin2θ)

İkinci koşulu kullanıp toplayalım:

z2+z¯2=r2(cos2θ+isin2θ)+r2(cos2θ-isin2θ)z2+z¯2=2r2cos2θ

Bu toplamın sıfır olması için:

2r2cos2θ=0cos2θ=0

Buradan açı değerleri:

2θ=π2+kπθ=π4+kπ2k

İstenen ifadeyi hesaplayalım:

z4=r4(cos4θ+isin4θ)

Burada:

r4=34=81

Ayrıca:

θ=π4+kπ24θ=π+2kπcos(π+2kπ)=-1sin(π+2kπ)=0

Sonuç:

z4=81(-1+i·0)=-81

Bulunan değer seçeneklerle karşılaştırıldığında doğru cevap A’dır.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıda verilen karmaşık sayılar için çarpımın değerini bulunuz:

z=23i
z¯=2+3i

z·z¯ kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

1) Verilenler: z = 2 − 3 i z ¯ = 2 + 3 i 2) İstenen çarpım: z · z ¯ 3) Yerine yazalım: ( 2 − 3 i ) · ( 2 + 3 i ) 4) Özdeşlik kullanalım: ( a − b ) ( a + b ) = a 2 − b 2 5) Burada: a = 2 b = 3 i 6) Uygulayalım: 2 2 − 3 i 2 7) Kareleri hesaplayalım: 4 − 9 i 2 8) Bilinen değer: i 2 = − 1 9) Sonuç: 4 − 9 ( − 1 ) = 4 + 9 = 13 10) Doğru cevap: C327 şıkkı (13). Verilen “A” kontrolü doğrudur.

  1. Çözüm: 1) Verilenler: z = 2 − 3 i z ¯ = 2 + 3 i 2) İstenen çarpım: z · z ¯ 3) Yerine yazalım: ( 2 − 3 i ) · ( 2 + 3 i ) 4) Özdeşlik kullanalım: ( a − b ) ( a + b ) = a 2 − b 2 5) Burada: a = 2 b = 3 i 6) Uygulayalım: 2 2 − 3 i 2 7) Kareleri hesaplayalım: 4 − 9 i 2 8) Bilinen değer: i 2 = − 1 9) Sonuç: 4 − 9 ( − 1 ) = 4 + 9 = 13 10) Doğru cevap: C327 şıkkı (13). Verilen “A” kontrolü doğrudur.

1) Verilenler:

z=23iz¯=2+3i

2) İstenen çarpım:

z·z¯

3) Yerine yazalım:

(23i)·(2+3i)

4) Özdeşlik kullanalım:

(ab)(a+b)=a2b2

5) Burada:

a=2b=3i

6) Uygulayalım:

223i2

7) Kareleri hesaplayalım:

49i2

8) Bilinen değer:

i2=1

9) Sonuç:

49(1)=4+9=13

10) Doğru cevap: C2650 şıkkı (13). Verilen “A” kontrolü doğrudur.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki karmaşık sayının mutlak değeri kaçtır?
z=22i1+i

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Verilen sayı: z = 2 − 2 i 1 + i Mutlak değer özelliğini kullanalım: | z | = | 2 − 2 i | | 1 + i | Payın mutlak değeri: | 2 − 2 i | = 2 2 + − 2 2 = 4 + 4 = 8 Kökü sadeleştirelim: 8 = 4 ⋅ 2 = 2 2 Paydanın mutlak değeri: | 1 + i | = 1 2 + 1 2 = 2 Oranı hesaplayalım: | z | = 2 2 2 = 2 Sonuç: Doğru cevap D324 şıkkıdır.

  1. Çözüm: Verilen sayı: z = 2 − 2 i 1 + i Mutlak değer özelliğini kullanalım: | z | = | 2 − 2 i | | 1 + i | Payın mutlak değeri: | 2 − 2 i | = 2 2 + − 2 2 = 4 + 4 = 8 Kökü sadeleştirelim: 8 = 4 ⋅ 2 = 2 2 Paydanın mutlak değeri: | 1 + i | = 1 2 + 1 2 = 2 Oranı hesaplayalım: | z | = 2 2 2 = 2 Sonuç: Doğru cevap D324 şıkkıdır.

Verilen sayı:

z=22i1+i

Mutlak değer özelliğini kullanalım:

|z|=|22i||1+i|

Payın mutlak değeri:

|22i|=22+22=4+4=8

Kökü sadeleştirelim:

8=42=22

Paydanın mutlak değeri:

|1+i|=12+12=2

Oranı hesaplayalım:

|z|=222=2

Sonuç: Doğru cevap B şıkkıdır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki ifadenin değerini bulun.

(1+i)5(1i)3

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

İfade: ( 1 + i ) 5 ( 1 − i ) 3 Karmaşık sayıları trigonometrik biçime yazalım. 1 + i = 2 ( cos π 4 + i sin π 4 ) 1 − i = 2 ( cos ( − π 4 ) + i sin ( − π 4 ) ) De Moivre kuralını uygulayalım. ( 1 + i ) 5 = ( 2 ) 5 ( cos 5 π 4 + i sin 5 π 4 ) ( 1 − i ) 3 = ( 2 ) 3 ( cos ( − 3 π 4 ) + i sin ( − 3 π 4 ) ) Oranı sadeleştirelim: modüller bölünür, argümanlar çıkarılır. ( 2 ) 5 ( 2 ) 3 = ( 2 ) 2 = 2 5 π 4 − ( − 3 π 4 ) = 8 π 4 = 2 π Sonuç: ( 1 + i ) 5 ( 1 − i ) 3 = 2 ( cos ( 2 π ) + i sin ( 2 π ) ) = 2 Doğru cevap: A

  1. Çözüm: İfade: ( 1 + i ) 5 ( 1 − i ) 3 Karmaşık sayıları trigonometrik biçime yazalım. 1 + i = 2 ( cos π 4 + i sin π 4 ) 1 − i = 2 ( cos ( − π 4 ) + i sin ( − π 4 ) ) De Moivre kuralını uygulayalım. ( 1 + i ) 5 = ( 2 ) 5 ( cos 5 π 4 + i sin 5 π 4 ) ( 1 − i ) 3 = ( 2 ) 3 ( cos ( − 3 π 4 ) + i sin ( − 3 π 4 ) ) Oranı sadeleştirelim: modüller bölünür, argümanlar çıkarılır. ( 2 ) 5 ( 2 ) 3 = ( 2 ) 2 = 2 5 π 4 − ( − 3 π 4 ) = 8 π 4 = 2 π Sonuç: ( 1 + i ) 5 ( 1 − i ) 3 = 2 ( cos ( 2 π ) + i sin ( 2 π ) ) = 2 Doğru cevap: A

İfade:

(1+i)5(1i)3

Karmaşık sayıları trigonometrik biçime yazalım.

1+i=2(cosπ4+isinπ4)1i=2(cos(π4)+isin(π4))

De Moivre kuralını uygulayalım.

(1+i)5=(2)5(cos5π4+isin5π4)(1i)3=(2)3(cos(3π4)+isin(3π4))

Oranı sadeleştirelim: modüller bölünür, argümanlar çıkarılır.

(2)5(2)3=(2)2=25π4(3π4)=8π4=2π

Sonuç:

(1+i)5(1i)3=2(cos(2π)+isin(2π))=2

Doğru cevap: A

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıda verilen ifade için z değerini bulunuz.

z=1-i1+i

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Verilen ifade: z = 1 - i 1 + i Paydanın eşleniği ile genişletelim: z = 1 - i 1 + i ⋅ 1 - i 1 - i Pay ve paydayı çarpalım: z = ( 1 - i ) ( 1 - i ) ( 1 + i ) ( 1 - i ) Payda: iki kare farkı (veya eşlenik çarpımı): ( 1 + i ) ( 1 - i ) = 1 2 - i 2 = 1 - ( - 1 ) = 2 Pay: karesini açalım: ( 1 - i ) 2 = 1 2 - 2 i + i 2 = 1 - 2 i - 1 = - 2 i Yerine yazıp sadeleştirelim: z = - 2 i 2 = - i Sonuç olarak doğru değer: z = - i Bu nedenle doğru seçenek B435 ’dır.

  1. Çözüm: Verilen ifade: z = 1 - i 1 + i Paydanın eşleniği ile genişletelim: z = 1 - i 1 + i ⋅ 1 - i 1 - i Pay ve paydayı çarpalım: z = ( 1 - i ) ( 1 - i ) ( 1 + i ) ( 1 - i ) Payda: iki kare farkı (veya eşlenik çarpımı): ( 1 + i ) ( 1 - i ) = 1 2 - i 2 = 1 - ( - 1 ) = 2 Pay: karesini açalım: ( 1 - i ) 2 = 1 2 - 2 i + i 2 = 1 - 2 i - 1 = - 2 i Yerine yazıp sadeleştirelim: z = - 2 i 2 = - i Sonuç olarak doğru değer: z = - i Bu nedenle doğru seçenek B435 ’dır.

Verilen ifade:

z=1-i1+i

Paydanın eşleniği ile genişletelim:

z=1-i1+i1-i1-i

Pay ve paydayı çarpalım:

z=(1-i)(1-i)(1+i)(1-i)

Payda: iki kare farkı (veya eşlenik çarpımı):

(1+i)(1-i)=12-i2=1-(-1)=2

Pay: karesini açalım:

(1-i)2=12-2i+i2=1-2i-1=-2i

Yerine yazıp sadeleştirelim:

z=-2i2=-i

Sonuç olarak doğru değer:

z=-i

Bu nedenle doğru seçenek A’dır.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki koşulları sağlayan z karmaşık sayısını bulun:

z3=8(cos(5π6)+isin(5π6))

Arg(z)(0,2π3)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Verilen ifade kutupsal (trigonometrik) biçimdedir: z 3 = 8 ( cos ( 5 π 6 ) + i sin ( 5 π 6 ) ) Küp kök alırken, modülün küp kökü alınır ve argüman 3'e bölünür; ayrıca tüm dallar için argümana tam tur eklenir: z = 8 3 z = 2 ( cos ( 5 π 6 + 2 k π 3 ) + i sin ( 5 π 6 + 2 k π 3 ) ), k ∈ { 0, 1, 2 } Argümanı sadeleştirelim: 5 π 6 + 2 k π 3 = 5 π 18 + 2 k π 3 Koşul: Arg ( z ) ∈ ( 0, 2 π 3 ) Şimdi dalları kontrol edelim: k = 0 ⇒ Arg ( z ) = 5 π 18 ∈ ( 0, 2 π 3 ) k = 1 ⇒ Arg ( z ) = 5 π 18 + 2 π 3 = 17 π 18 ∉ ( 0, 2 π 3 ) k = 2 ⇒ Arg ( z ) = 5 π 18 + 4 π 3 = 29 π 18 ∉ ( 0, 2 π 3 ) Koşulu sağlayan tek kök k = 0 için elde edilir. Dolayısıyla: z = 2 ( cos ( 5 π 18 ) + i sin ( 5 π 18 ) ) Bu ifade şıklardan B ile aynıdır. Sonuç: B doğrudur.

  1. Çözüm: Verilen ifade kutupsal (trigonometrik) biçimdedir: z 3 = 8 ( cos ( 5 π 6 ) + i sin ( 5 π 6 ) ) Küp kök alırken, modülün küp kökü alınır ve argüman 3'e bölünür; ayrıca tüm dallar için argümana tam tur eklenir: z = 8 3 z = 2 ( cos ( 5 π 6 + 2 k π 3 ) + i sin ( 5 π 6 + 2 k π 3 ) ), k ∈ { 0, 1, 2 } Argümanı sadeleştirelim: 5 π 6 + 2 k π 3 = 5 π 18 + 2 k π 3 Koşul: Arg ( z ) ∈ ( 0, 2 π 3 ) Şimdi dalları kontrol edelim: k = 0 ⇒ Arg ( z ) = 5 π 18 ∈ ( 0, 2 π 3 ) k = 1 ⇒ Arg ( z ) = 5 π 18 + 2 π 3 = 17 π 18 ∉ ( 0, 2 π 3 ) k = 2 ⇒ Arg ( z ) = 5 π 18 + 4 π 3 = 29 π 18 ∉ ( 0, 2 π 3 ) Koşulu sağlayan tek kök k = 0 için elde edilir. Dolayısıyla: z = 2 ( cos ( 5 π 18 ) + i sin ( 5 π 18 ) ) Bu ifade şıklardan B ile aynıdır. Sonuç: B doğrudur.

Verilen ifade kutupsal (trigonometrik) biçimdedir:

z3=8(cos(5π6)+isin(5π6))

Küp kök alırken, modülün küp kökü alınır ve argüman 3'e bölünür; ayrıca tüm dallar için argümana tam tur eklenir:

z=83

z=2(cos(5π6+2kπ3)+isin(5π6+2kπ3)),k{0,1,2}

Argümanı sadeleştirelim:

5π6+2kπ3=5π18+2kπ3

Koşul:

Arg(z)(0,2π3)

Şimdi dalları kontrol edelim:

k=0Arg(z)=5π18(0,2π3)

k=1Arg(z)=5π18+2π3=17π18(0,2π3)

k=2Arg(z)=5π18+4π3=29π18(0,2π3)

Koşulu sağlayan tek kök k = 0 için elde edilir. Dolayısıyla:

z=2(cos(5π18)+isin(5π18))

Bu ifade şıklardan B ile aynıdır. Sonuç: B doğrudur.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıda verilen karmaşık sayının cebirsel biçimi nedir?

z=3-4i1+i

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Verilen ifade: z = 3 - 4 i 1 + i Paydada kökten (imajinerden) kurtulmak için pay ve paydayı eşleniği ile çarpalım: z = 3 - 4 i 1 + i ⋅ 1 - i 1 - i Payda hesabı: ( 1 + i ) ( 1 - i ) = 1 - i 2 = 1 - ( - 1 ) = 2 Pay hesabı: ( 3 - 4 i ) ( 1 - i ) = 3 - 3 i - 4 i + 4 i 2 i 2 = - 1 olduğundan: 3 - 3 i - 4 i + 4 i 2 = 3 - 7 i - 4 = - 1 - 7 i Sonuç: z = - 1 - 7 i 2 = - 1 2 - 7 2 i Bu ifade şıklardan A ile aynıdır. Doğru cevap: D417.

  1. Çözüm: Verilen ifade: z = 3 - 4 i 1 + i Paydada kökten (imajinerden) kurtulmak için pay ve paydayı eşleniği ile çarpalım: z = 3 - 4 i 1 + i ⋅ 1 - i 1 - i Payda hesabı: ( 1 + i ) ( 1 - i ) = 1 - i 2 = 1 - ( - 1 ) = 2 Pay hesabı: ( 3 - 4 i ) ( 1 - i ) = 3 - 3 i - 4 i + 4 i 2 i 2 = - 1 olduğundan: 3 - 3 i - 4 i + 4 i 2 = 3 - 7 i - 4 = - 1 - 7 i Sonuç: z = - 1 - 7 i 2 = - 1 2 - 7 2 i Bu ifade şıklardan A ile aynıdır. Doğru cevap: D417.

Verilen ifade:

z=3-4i1+i

Paydada kökten (imajinerden) kurtulmak için pay ve paydayı eşleniği ile çarpalım:

z=3-4i1+i1-i1-i

Payda hesabı:

(1+i)(1-i)=1-i2=1-(-1)=2

Pay hesabı:

(3-4i)(1-i)=3-3i-4i+4i2

i2=-1 olduğundan:

3-3i-4i+4i2=3-7i-4=-1-7i

Sonuç:

z=-1-7i2=-12-72i

Bu ifade şıklardan A ile aynıdır. Doğru cevap: A.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki koşulları sağlayan karmaşık sayılar z1 ve z2 olsun:

z-1=z+1

z-2i=5

Buna göre z1z2 kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Doğru şık kontrolü: Çarpımın sonucu A seçeneğindeki değere eşittir. Birinci koşuldan başlayalım. Genel biçim olarak z = x + y i Birinci koşul: z - 1 = z + 1 Mutlak değerlerin karelerini eşitleyelim: z - 1 2 = z + 1 2 Yerine koyup düzenleyelim: x - 1 2 + y 2 = x + 1 2 + y 2 Her iki taraftan aynı terimleri sadeleştirince: x - 1 2 = x + 1 2 Açıp eşitleyelim: x 2 - 2 x + 1 = x 2 + 2 x + 1 Buradan: x = 0 Yani sayıların hepsi sanaldır: z = y i İkinci koşula geçelim: z - 2 i = 5 Burada z = y i yazalım: y i - 2 i = 5 Ortak i çarpanını ayıralım: i y - 2 = 5 Mutlak değer özelliğiyle: i ⋅ y - 2 = 5 ve i = 1 Dolayısıyla: y - 2 = 5 Bu da iki farklı değer verir: y - 2 = 5   ∨   y - 2 = - 5 Buradan: y = 2 + 5   ∨   y = 2 - 5 Dolayısıyla iki kök: z 1 = 2 + 5 i z 2 = 2 - 5 i Şimdi çarpımı bulalım: z 1 ⋅ z 2 = 2 + 5 i ⋅ 2 - 5 i Çarpımı düzenleyelim: z 1 ⋅ z 2 = i 2 ⋅ 2 + 5 ⋅ 2 - 5 Önce parantez içi: 2 + 5 ⋅ 2 - 5 = 2 2 - 5 2 = 4 - 5 = - 1 Ayrıca: i 2 = - 1 Sonuç: z 1 ⋅ z 2 = - 1 ⋅ - 1 = 1 Doğru cevap: A

  1. Çözüm: Doğru şık kontrolü: Çarpımın sonucu A seçeneğindeki değere eşittir. Birinci koşuldan başlayalım. Genel biçim olarak z = x + y i Birinci koşul: z - 1 = z + 1 Mutlak değerlerin karelerini eşitleyelim: z - 1 2 = z + 1 2 Yerine koyup düzenleyelim: x - 1 2 + y 2 = x + 1 2 + y 2 Her iki taraftan aynı terimleri sadeleştirince: x - 1 2 = x + 1 2 Açıp eşitleyelim: x 2 - 2 x + 1 = x 2 + 2 x + 1 Buradan: x = 0 Yani sayıların hepsi sanaldır: z = y i İkinci koşula geçelim: z - 2 i = 5 Burada z = y i yazalım: y i - 2 i = 5 Ortak i çarpanını ayıralım: i y - 2 = 5 Mutlak değer özelliğiyle: i ⋅ y - 2 = 5 ve i = 1 Dolayısıyla: y - 2 = 5 Bu da iki farklı değer verir: y - 2 = 5   ∨   y - 2 = - 5 Buradan: y = 2 + 5   ∨   y = 2 - 5 Dolayısıyla iki kök: z 1 = 2 + 5 i z 2 = 2 - 5 i Şimdi çarpımı bulalım: z 1 ⋅ z 2 = 2 + 5 i ⋅ 2 - 5 i Çarpımı düzenleyelim: z 1 ⋅ z 2 = i 2 ⋅ 2 + 5 ⋅ 2 - 5 Önce parantez içi: 2 + 5 ⋅ 2 - 5 = 2 2 - 5 2 = 4 - 5 = - 1 Ayrıca: i 2 = - 1 Sonuç: z 1 ⋅ z 2 = - 1 ⋅ - 1 = 1 Doğru cevap: A

Doğru şık kontrolü: Çarpımın sonucu A seçeneğindeki değere eşittir.

Birinci koşuldan başlayalım. Genel biçim olarak

z=x+yi

Birinci koşul:

z-1=z+1

Mutlak değerlerin karelerini eşitleyelim:

z-12=z+12

Yerine koyup düzenleyelim:

x-12+y2=x+12+y2

Her iki taraftan aynı terimleri sadeleştirince:

x-12=x+12

Açıp eşitleyelim:

x2-2x+1=x2+2x+1

Buradan:

x=0

Yani sayıların hepsi sanaldır:

z=yi

İkinci koşula geçelim:

z-2i=5

Burada z=yi yazalım:

yi-2i=5

Ortak i çarpanını ayıralım:

iy-2=5

Mutlak değer özelliğiyle:

iy-2=5

ve

i=1

Dolayısıyla:

y-2=5

Bu da iki farklı değer verir:

y-2=5  y-2=-5

Buradan:

y=2+5  y=2-5

Dolayısıyla iki kök:

z1=2+5iz2=2-5i

Şimdi çarpımı bulalım:

z1z2=2+5i2-5i

Çarpımı düzenleyelim:

z1z2=i22+52-5

Önce parantez içi:

2+52-5=22-52=4-5=-1

Ayrıca:

i2=-1

Sonuç:

z1z2=-1-1=1

Doğru cevap: A

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki ifadenin sonucu kaçtır?

(1-2i)(3+i)

Sonucu a+bi biçiminde yazınız.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Verilen ifade: ( 1 - 2 i ) ( 3 + i ) Paydadaki karmaşık ifadeyi rasyonelleştirmek için eşleniği ile çarpalım: ( 1 - 2 i ) ( 3 + i ) × ( 3 - i ) ( 3 - i ) Bu durumda: ( 1 - 2 i ) ( 3 - i ) ( 3 + i ) ( 3 - i ) Payı açalım: ( 1 - 2 i ) ( 3 - i ) = 1 × 3 + 1 × ( - i ) + ( - 2 i ) × 3 + ( - 2 i ) × ( - i ) Terimleri sadeleştirelim: 3 - i - 6 i + 2 i 2 Ayrıca: i 2 = - 1 Buna göre pay: 3 - 7 i + 2 ( - 1 ) = 1 - 7 i Paydayı açalım: ( 3 + i ) ( 3 - i ) = 3 × 3 - 3 i + 3 i - i 2 Orta terimler birbirini götürür: 9 - i 2 = 9 - ( - 1 ) = 10 Sonuç: 1 - 7 i 10 = 1 10 - 7 10 i Dolayısıyla doğru seçenek: B622

  1. Çözüm: Verilen ifade: ( 1 - 2 i ) ( 3 + i ) Paydadaki karmaşık ifadeyi rasyonelleştirmek için eşleniği ile çarpalım: ( 1 - 2 i ) ( 3 + i ) × ( 3 - i ) ( 3 - i ) Bu durumda: ( 1 - 2 i ) ( 3 - i ) ( 3 + i ) ( 3 - i ) Payı açalım: ( 1 - 2 i ) ( 3 - i ) = 1 × 3 + 1 × ( - i ) + ( - 2 i ) × 3 + ( - 2 i ) × ( - i ) Terimleri sadeleştirelim: 3 - i - 6 i + 2 i 2 Ayrıca: i 2 = - 1 Buna göre pay: 3 - 7 i + 2 ( - 1 ) = 1 - 7 i Paydayı açalım: ( 3 + i ) ( 3 - i ) = 3 × 3 - 3 i + 3 i - i 2 Orta terimler birbirini götürür: 9 - i 2 = 9 - ( - 1 ) = 10 Sonuç: 1 - 7 i 10 = 1 10 - 7 10 i Dolayısıyla doğru seçenek: B622

Verilen ifade:

(1-2i)(3+i)

Paydadaki karmaşık ifadeyi rasyonelleştirmek için eşleniği ile çarpalım:

(1-2i)(3+i)×(3-i)(3-i)

Bu durumda:

(1-2i)(3-i)(3+i)(3-i)

Payı açalım:

(1-2i)(3-i)=1×3+1×(-i)+(-2i)×3+(-2i)×(-i)

Terimleri sadeleştirelim:

3-i-6i+2i2

Ayrıca:

i2=-1

Buna göre pay:

3-7i+2(-1)=1-7i

Paydayı açalım:

(3+i)(3-i)=3×3-3i+3i-i2

Orta terimler birbirini götürür:

9-i2=9-(-1)=10

Sonuç:

1-7i10=110-710i

Dolayısıyla doğru seçenek:

A

Karmaşık sayılar hakkında sık sorulanlar

Karmaşık sayının eşleniği nedir?

a+bi karmaşık sayısının eşleniği a-bi’dir. Eşlenik özellikle bölme işlemlerinde paydayı reel yapmak için kullanılır.

Karmaşık sayının modülü nasıl bulunur?

a+bi sayısının modülü √(a²+b²) ile bulunur ve karmaşık düzlemde orijine uzaklığı gösterir.

i’nin kuvvetleri nasıl tekrar eder?

i’nin kuvvetleri dört adımda tekrar eder: i, -1, -i, 1. Üs 4’e göre kalanına bakmak pratik çözüm sağlar.