1. bölüm
Atmosfer ve Sıcaklık 1.sayfa
Lise · TYT · AYT
Atmosfer ve Sıcaklık
Atmosferin işlevleri ve sıcaklıkla ilişkisi
Sayfa 1/20
Temelden zora
Atmosfer nedir? Neden sıcaklıkla birlikte düşünülür?
Atmosfer; Dünya’yı saran gaz katmanıdır. Yaşamı korur, ısı dengesini düzenler ve hava olaylarını mümkün kılar. Sıcaklık ise atmosferin enerjisini ve yoğunluğunu etkileyerek basınç, rüzgâr, nem ve bulutlanma gibi süreçleri belirler.
Koruma: UV ve meteoroitDenge: enerji bütçesiDolaşım: rüzgârlarSu döngüsü: buharlaşma-yağış
Temel terimler (TYT için kritik)
Özet
- Atmosfer, enerji alışverişini yönetir; sıcaklık dağılışı iklimin temelidir.
- TYT’de kavram; AYT’de neden-sonuç ve harita yorumu öne çıkar.
2. bölüm
Atmosfer ve Sıcaklık 2.sayfa
Lise · TYT · AYT
Atmosfer ve Sıcaklık
Gazlar, su buharı, ozon ve aerosoller
Sayfa 2/20
Temelden zora
Atmosferin bileşimi
Kuru hava büyük ölçüde azot ve oksijenden oluşur. Su buharı, ozon ve aerosoller miktar olarak azdır ama sıcaklık ve hava olayları üzerinde çok etkilidir.
İpucu
“Az miktar” demek “önemsiz” demek değildir: Su buharı ve ozon, enerji dengesinde anahtar rol oynar.
Aerosoller ve sıcaklık
Toz, deniz tuzu, duman gibi parçacıklar güneş ışığını saçabilir (soğutucu etki) veya bazı koşullarda soğurup ısıtabilir. Ayrıca bulut damlacığı çekirdeği olarak yağışı etkiler.
