9. Sınıf Türkçe

9. Sınıf Türkçe Sözcükte Yapı Testleri

Sözcükte Yapı konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

9. Sınıf Sözcükte Yapı Testleri

Sözcükte yapı konusu; kök, gövde, yapım eki, çekim eki, basit, türemiş ve birleşik sözcükleri ayırt etmeyi gerektirir. Bu testler, 9. Sınıf Türkçe'de kelime çözümleme becerisini güçlendirir.

Kök ve Ek Ayrımı

Önce sözcüğün anlamlı en küçük parçası olan kök bulunmalı, ardından aldığı eklerin yapım mı çekim mi olduğu belirlenmelidir. Yapım ekleri sözcüğün anlamını veya türünü değiştirir; çekim ekleri ise sözcüğü cümlede görevlendirir.

9. Sınıf İçin Dikkat

Türemiş ve çekim eki almış basit sözcükler sık karıştırılır. Bir sözcüğün türemiş sayılması için mutlaka yapım eki alması gerekir.

9. Test

9. Sınıf Türkçe Sözcükte Yapı Testleri

Sözcükte Yapı konusu 9. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, yapım eki alarak türemiş bir sözcüktür? A) Bu konuyu *yeniden* ele alacağız. B) Onunla *dostça* konuştu. C) Kapıyı *hemen* açtı. D) Soruyu *bile* anlamadı.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

“Dostça” sözcüğü “dost” köküne “-ça” yapım eki getirilerek türetilmiştir. “Yeniden”de “-den” ayrılma hâl eki, “hemen” ve “bile” ise yapım eki almamış görev sözcükleridir.

  1. Çözüm: “Dostça” sözcüğü “dost” köküne “-ça” yapım eki getirilerek türetilmiştir. “Yeniden”de “-den” ayrılma hâl eki, “hemen” ve “bile” ise yapım eki almamış görev sözcükleridir.

“Dostça” sözcüğü “dost” köküne “-ça” yapım eki getirilerek türetilmiştir. “Yeniden”de “-den” ayrılma hâl eki, “hemen” ve “bile” ise yapım eki almamış görev sözcükleridir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde hem yapım eki hem çekim eki birlikte kullanılmıştır? A) *kitapçığımı* B) *evlerde* C) *yazmıştı* D) *güzeldi*

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“Kitapçığımı” = kitap + -çık (yapım eki) + -ım (iyelik/çekim eki) + -ı (belirtme hâli/çekim eki). Diğerlerinde yapım eki yoktur; yalnızca çekim ekleri veya kip/ek-fiil bulunur.

  1. Çözüm: “Kitapçığımı” = kitap + -çık (yapım eki) + -ım (iyelik/çekim eki) + -ı (belirtme hâli/çekim eki). Diğerlerinde yapım eki yoktur; yalnızca çekim ekleri veya kip/ek-fiil bulunur.

“Kitapçığımı” = kitap + -çık (yapım eki) + -ım (iyelik/çekim eki) + -ı (belirtme hâli/çekim eki). Diğerlerinde yapım eki yoktur; yalnızca çekim ekleri veya kip/ek-fiil bulunur.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisi birleşik sözcük değildir? A) *başkent* B) *hanımeli* C) *gökkuşağı* D) *cumartesi*

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

“Başkent” sözcüğü “baş” köküne “-kent” ile türetilmiş (türemiş) bir sözcüktür. “Hanımeli”, “gökkuşağı” ve “cumartesi” iki sözcüğün birleşmesiyle oluşmuştur.

  1. Çözüm: “Başkent” sözcüğü “baş” köküne “-kent” ile türetilmiş (türemiş) bir sözcüktür. “Hanımeli”, “gökkuşağı” ve “cumartesi” iki sözcüğün birleşmesiyle oluşmuştur.

“Başkent” sözcüğü “baş” köküne “-kent” ile türetilmiş (türemiş) bir sözcüktür. “Hanımeli”, “gökkuşağı” ve “cumartesi” iki sözcüğün birleşmesiyle oluşmuştur.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde kök, fiil köküdür? A) *susuz* B) *bilgin* C) *kırgın* D) *yolcu*

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

“Kırgın” = kır- (fiil kökü) + -gın (yapım eki). “Susuz” (su isim), “bilgin” (bilgi isim), “yolcu” (yol isim) isim köklerinden türemiştir.

  1. Çözüm: “Kırgın” = kır- (fiil kökü) + -gın (yapım eki). “Susuz” (su isim), “bilgin” (bilgi isim), “yolcu” (yol isim) isim köklerinden türemiştir.

“Kırgın” = kır- (fiil kökü) + -gın (yapım eki). “Susuz” (su isim), “bilgin” (bilgi isim), “yolcu” (yol isim) isim köklerinden türemiştir.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde ekler sırasıyla “yapım eki + çekim eki” biçimindedir? A) *yazıcıdan* B) *kalemim* C) *gözlükçü* D) *çocuklar*

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

“Yazıcıdan” = yaz- + -ıcı (yapım eki) + -dan (ayrılma hâli/çekim eki). “Kalemim” ve “çocuklar” yalnızca çekim eki almıştır; “gözlükçü”de ise iki yapım eki vardır.

  1. Çözüm: “Yazıcıdan” = yaz- + -ıcı (yapım eki) + -dan (ayrılma hâli/çekim eki). “Kalemim” ve “çocuklar” yalnızca çekim eki almıştır; “gözlükçü”de ise iki yapım eki vardır.

“Yazıcıdan” = yaz- + -ıcı (yapım eki) + -dan (ayrılma hâli/çekim eki). “Kalemim” ve “çocuklar” yalnızca çekim eki almıştır; “gözlükçü”de ise iki yapım eki vardır.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, yapım eki alarak türetilmiş bir fiildir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“Serinledi” sözcüğü “serin” (sıfat) + -le (yapım eki) + -di (çekim eki) biçiminde türemiş fiildir. Diğerleri kök hâlindeki fiillere çekim eki getirilmesiyle oluşmuştur.

  1. Çözüm: “Serinledi” sözcüğü “serin” (sıfat) + -le (yapım eki) + -di (çekim eki) biçiminde türemiş fiildir. Diğerleri kök hâlindeki fiillere çekim eki getirilmesiyle oluşmuştur.

“Serinledi” sözcüğü “serin” (sıfat) + -le (yapım eki) + -di (çekim eki) biçiminde türemiş fiildir. Diğerleri kök hâlindeki fiillere çekim eki getirilmesiyle oluşmuştur.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde hem yapım eki hem de çekim eki birlikte kullanılmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

“Kitapları” = kitap + -lar (çekim eki/çoğul) + -ı (çekim eki/iyelik ya da belirtme durumu). A seçeneğinde “-lık” yapım ekidir; çekim eki yoktur.

  1. Çözüm: “Kitapları” = kitap + -lar (çekim eki/çoğul) + -ı (çekim eki/iyelik ya da belirtme durumu). A seçeneğinde “-lık” yapım ekidir; çekim eki yoktur.

“Kitapları” = kitap + -lar (çekim eki/çoğul) + -ı (çekim eki/iyelik ya da belirtme durumu). A seçeneğinde “-lık” yapım ekidir; çekim eki yoktur.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde ek fiil (imek) kullanılarak yüklem yapılmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

“Serindi” sözcüğünde “serin” isim soylu sözcüğe ek fiilin geçmiş zaman biçimi (-di) getirilerek yüklem yapılmıştır. Diğerlerinde ek fiille çekimlenmiş yüklem yoktur.

  1. Çözüm: “Serindi” sözcüğünde “serin” isim soylu sözcüğe ek fiilin geçmiş zaman biçimi (-di) getirilerek yüklem yapılmıştır. Diğerlerinde ek fiille çekimlenmiş yüklem yoktur.

“Serindi” sözcüğünde “serin” isim soylu sözcüğe ek fiilin geçmiş zaman biçimi (-di) getirilerek yüklem yapılmıştır. Diğerlerinde ek fiille çekimlenmiş yüklem yoktur.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde birden fazla yapım eki kullanılarak türetme yapılmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

“Sorumsuzluk” = sor- (fiil) + -um (isim yapım) + -suz (isimden sıfat yapım) + -luk (sıfattan isim yapım) biçiminde birden fazla yapım eki içerir. Diğerleri tek yapım ekiyle türetilmiştir.

  1. Çözüm: “Sorumsuzluk” = sor- (fiil) + -um (isim yapım) + -suz (isimden sıfat yapım) + -luk (sıfattan isim yapım) biçiminde birden fazla yapım eki içerir. Diğerleri tek yapım ekiyle türetilmiştir.

“Sorumsuzluk” = sor- (fiil) + -um (isim yapım) + -suz (isimden sıfat yapım) + -luk (sıfattan isim yapım) biçiminde birden fazla yapım eki içerir. Diğerleri tek yapım ekiyle türetilmiştir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisi birleşik sözcük (birleşme yoluyla oluşmuş) değildir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“Başvuru” birleşik sözcük değildir; “baş” + “vur-” köklerinin kaynaşmasıyla oluşmuş bir birleşik değil, “vur-” fiilinden “-u” ile türetilmiş addır. B, C ve D birleşme yoluyla oluşmuş birleşik sözcüklerdir.

  1. Çözüm: “Başvuru” birleşik sözcük değildir; “baş” + “vur-” köklerinin kaynaşmasıyla oluşmuş bir birleşik değil, “vur-” fiilinden “-u” ile türetilmiş addır. B, C ve D birleşme yoluyla oluşmuş birleşik sözcüklerdir.

“Başvuru” birleşik sözcük değildir; “baş” + “vur-” köklerinin kaynaşmasıyla oluşmuş bir birleşik değil, “vur-” fiilinden “-u” ile türetilmiş addır. B, C ve D birleşme yoluyla oluşmuş birleşik sözcüklerdir.

Sözcükte Yapı Hakkında

Yapım eki nedir?

Sözcüğün anlamını veya türünü değiştirerek yeni sözcük oluşturan ektir.

Çekim eki sözcüğü türemiş yapar mı?

Hayır, çekim eki sözcüğü türetmez; cümlede görev kazandırır.

Türemiş sözcük nasıl anlaşılır?

Kök ya da gövdeye yapım eki gelerek yeni anlamlı bir sözcük oluşmuşsa türemiştir.