Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

9. Sınıf Türkçe

9. Sınıf Türkçe Sözcükte Yapı Testleri

Sözcükte Yapı konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

9. Sınıf Sözcükte Yapı Testleri

Sözcükte yapı konusu; kök, gövde, yapım eki, çekim eki, basit, türemiş ve birleşik sözcükleri ayırt etmeyi gerektirir. Bu testler, 9. Sınıf Türkçe'de kelime çözümleme becerisini güçlendirir.

Kök ve Ek Ayrımı

Önce sözcüğün anlamlı en küçük parçası olan kök bulunmalı, ardından aldığı eklerin yapım mı çekim mi olduğu belirlenmelidir. Yapım ekleri sözcüğün anlamını veya türünü değiştirir; çekim ekleri ise sözcüğü cümlede görevlendirir.

9. Sınıf İçin Dikkat

Türemiş ve çekim eki almış basit sözcükler sık karıştırılır. Bir sözcüğün türemiş sayılması için mutlaka yapım eki alması gerekir.

Test seç

15 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test12. Test13. Test14. Test15. Test

12. Test

9. Sınıf Türkçe Sözcükte Yapı Testleri

Sözcükte Yapı konusu 12. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, yapım eki alarak tür değiştirmiştir? A) Bu işi kolayca bitirebiliriz. B) Onun güzelliği herkesi etkiledi. C) Yarın erkenden yola çıkacağız. D) Hemen buraya gel.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

"Kolay" sıfattır; "-ca" ekiyle "kolayca" zarf olur, tür değişir. "Güzellik" isimleşmiştir ancak soru altı çizili biçimde tür değişimini doğrudan ekle göstermeyi hedefler; burada en belirgin ve tartışmasız tür değişimi "kolay"→"kolayca"dır.

  1. Çözüm: "Kolay" sıfattır; "-ca" ekiyle "kolayca" zarf olur, tür değişir. "Güzellik" isimleşmiştir ancak soru altı çizili biçimde tür değişimini doğrudan ekle göstermeyi hedefler; burada en belirgin ve tartışmasız tür değişimi "kolay"→"kolayca"dır.

"Kolay" sıfattır; "-ca" ekiyle "kolayca" zarf olur, tür değişir. "Güzellik" isimleşmiştir ancak soru altı çizili biçimde tür değişimini doğrudan ekle göstermeyi hedefler; burada en belirgin ve tartışmasız tür değişimi "kolay"→"kolayca"dır.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisi hem yapım eki hem çekim eki almıştır? A) Bu konuyu kitapçığından çalış. B) Onun çocukluğu çok zormuş. C) Gözlük masanın üstünde. D) Yazlık evi bu yıl boyadık.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

"Kitap" + "-çık" (yapım eki) → "kitapçık"; + "-ı" (iyelik) + "-ndan" (ayrılma hâli) çekim ekleridir. Diğerlerinde yapım eki vardır ancak çekim eki birlikte kullanılmamıştır.

  1. Çözüm: "Kitap" + "-çık" (yapım eki) → "kitapçık"; + "-ı" (iyelik) + "-ndan" (ayrılma hâli) çekim ekleridir. Diğerlerinde yapım eki vardır ancak çekim eki birlikte kullanılmamıştır.

"Kitap" + "-çık" (yapım eki) → "kitapçık"; + "-ı" (iyelik) + "-ndan" (ayrılma hâli) çekim ekleridir. Diğerlerinde yapım eki vardır ancak çekim eki birlikte kullanılmamıştır.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde ekler sırasıyla "yapım eki + yapım eki + çekim eki" biçimindedir? A) susuzluğumuz B) evlerimizden C) başkanlığında D) yazdırılacak

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

"Su" + "-suz" (yapım) → "susuz"; + "-luk" (yapım) → "susuzluk"; + "-umuz" (iyelik, çekim) → "susuzluğumuz". Diğer seçeneklerde ya yapım ekleri bu sırada değildir ya da çekim eki sayısı/konumu farklıdır.

  1. Çözüm: "Su" + "-suz" (yapım) → "susuz"; + "-luk" (yapım) → "susuzluk"; + "-umuz" (iyelik, çekim) → "susuzluğumuz". Diğer seçeneklerde ya yapım ekleri bu sırada değildir ya da çekim eki sayısı/konumu farklıdır.

"Su" + "-suz" (yapım) → "susuz"; + "-luk" (yapım) → "susuzluk"; + "-umuz" (iyelik, çekim) → "susuzluğumuz". Diğer seçeneklerde ya yapım ekleri bu sırada değildir ya da çekim eki sayısı/konumu farklıdır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde kök ile ek arasında ünsüz yumuşaması (p-ç-t-k → b-c-d-ğ) gerçekleşmiştir? A) kitabım B) ağaçtan C) renkte D) yurtçu

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

"Kitap" sözcüğündeki "p", ünlüyle başlayan iyelik eki alınca "b"ye yumuşar: kitap+ım → kitabım. Diğerlerinde ya yumuşama yoktur ya da sert ünsüz korunmuştur.

  1. Çözüm: "Kitap" sözcüğündeki "p", ünlüyle başlayan iyelik eki alınca "b"ye yumuşar: kitap+ım → kitabım. Diğerlerinde ya yumuşama yoktur ya da sert ünsüz korunmuştur.

"Kitap" sözcüğündeki "p", ünlüyle başlayan iyelik eki alınca "b"ye yumuşar: kitap+ım → kitabım. Diğerlerinde ya yumuşama yoktur ya da sert ünsüz korunmuştur.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki sözcüklerin hangisi birleşik yapılıdır (birden fazla sözcüğün birleşmesiyle oluşmuştur)? A) bilgisayar B) sevinçli C) karanlık D) okutman

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

"Bilgi" + "sayar" birleşmesiyle oluşan "bilgisayar" birleşik yapılı bir sözcüktür. Diğerleri kök + yapım ekiyle türemiştir.

  1. Çözüm: "Bilgi" + "sayar" birleşmesiyle oluşan "bilgisayar" birleşik yapılı bir sözcüktür. Diğerleri kök + yapım ekiyle türemiştir.

"Bilgi" + "sayar" birleşmesiyle oluşan "bilgisayar" birleşik yapılı bir sözcüktür. Diğerleri kök + yapım ekiyle türemiştir.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, yapım eki alarak yeni bir sözcük türemiştir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

“Geliş” sözcüğü “gel-” fiil köküne “-iş” yapım eki getirilerek türetilmiştir. Diğerlerinde ekler çekim eki niteliğindedir ya da sözcük yapım ekiyle türemiş değildir.

  1. Çözüm: “Geliş” sözcüğü “gel-” fiil köküne “-iş” yapım eki getirilerek türetilmiştir. Diğerlerinde ekler çekim eki niteliğindedir ya da sözcük yapım ekiyle türemiş değildir.

“Geliş” sözcüğü “gel-” fiil köküne “-iş” yapım eki getirilerek türetilmiştir. Diğerlerinde ekler çekim eki niteliğindedir ya da sözcük yapım ekiyle türemiş değildir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde kök ve ek sınırı yanlış gösterilmiştir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“Görü” sözcüğü “gör- + -ü” biçiminde türetilmiş kabul edilmez; “görü” bağımsız isimleşmiş bir biçim olup bu ayrım 9. Sınıf - 9. Sınıf düzeyinde bu şekilde gösterilmez. Diğerleri yaygın ve doğru türetmelerdir.

  1. Çözüm: “Görü” sözcüğü “gör- + -ü” biçiminde türetilmiş kabul edilmez; “görü” bağımsız isimleşmiş bir biçim olup bu ayrım 9. Sınıf - 9. Sınıf düzeyinde bu şekilde gösterilmez. Diğerleri yaygın ve doğru türetmelerdir.

“Görü” sözcüğü “gör- + -ü” biçiminde türetilmiş kabul edilmez; “görü” bağımsız isimleşmiş bir biçim olup bu ayrım 9. Sınıf - 9. Sınıf düzeyinde bu şekilde gösterilmez. Diğerleri yaygın ve doğru türetmelerdir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisi birleşik sözcüktür?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

“Akşamüstü” iki sözcüğün kalıplaşmasıyla oluşmuş birleşik sözcüktür. Diğerleri eklerle türemiş ya da pekiştirme/zarflıkla oluşmuş yapılardır.

  1. Çözüm: “Akşamüstü” iki sözcüğün kalıplaşmasıyla oluşmuş birleşik sözcüktür. Diğerleri eklerle türemiş ya da pekiştirme/zarflıkla oluşmuş yapılardır.

“Akşamüstü” iki sözcüğün kalıplaşmasıyla oluşmuş birleşik sözcüktür. Diğerleri eklerle türemiş ya da pekiştirme/zarflıkla oluşmuş yapılardır.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde türemiş bir sözcüğe bir yapım eki daha getirilerek ikinci kez türetme yapılmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

“Duyarlılık” = duy- + -ar (yapım) → duyar + -lı (yapım) → duyarlı + -lık (yapım). Yani türemiş sözcük üzerine yeniden yapım eki getirilmiştir.

  1. Çözüm: “Duyarlılık” = duy- + -ar (yapım) → duyar + -lı (yapım) → duyarlı + -lık (yapım). Yani türemiş sözcük üzerine yeniden yapım eki getirilmiştir.

“Duyarlılık” = duy- + -ar (yapım) → duyar + -lı (yapım) → duyarlı + -lık (yapım). Yani türemiş sözcük üzerine yeniden yapım eki getirilmiştir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, yapım eki alarak tür değiştirmiştir? A) Bu konuyu artık daha **derinlemesine** incelemeliyiz. B) Onun **gelişi** hepimizi sevindirdi. C) Bu işin **kolayı** da var, zoru da. D) O, her zaman **düşünceli** davranır.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

“Geliş” fiil köküne (-iş) yapım eki gelerek isim türemiştir (gel- → geliş). Diğerlerinde tür değişimi yoktur ya da sözcük zaten sıfat/zarf işlevindedir.

  1. Çözüm: “Geliş” fiil köküne (-iş) yapım eki gelerek isim türemiştir (gel- → geliş). Diğerlerinde tür değişimi yoktur ya da sözcük zaten sıfat/zarf işlevindedir.

“Geliş” fiil köküne (-iş) yapım eki gelerek isim türemiştir (gel- → geliş). Diğerlerinde tür değişimi yoktur ya da sözcük zaten sıfat/zarf işlevindedir.

Sözcükte Yapı Hakkında

Yapım eki nedir?

Sözcüğün anlamını veya türünü değiştirerek yeni sözcük oluşturan ektir.

Çekim eki sözcüğü türemiş yapar mı?

Hayır, çekim eki sözcüğü türetmez; cümlede görev kazandırır.

Türemiş sözcük nasıl anlaşılır?

Kök ya da gövdeye yapım eki gelerek yeni anlamlı bir sözcük oluşmuşsa türemiştir.