Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

9. Sınıf Türkçe

9. Sınıf Türkçe Sözcükte Yapı Testleri

Sözcükte Yapı konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

9. Sınıf Sözcükte Yapı Testleri

Sözcükte yapı konusu; kök, gövde, yapım eki, çekim eki, basit, türemiş ve birleşik sözcükleri ayırt etmeyi gerektirir. Bu testler, 9. Sınıf Türkçe'de kelime çözümleme becerisini güçlendirir.

Kök ve Ek Ayrımı

Önce sözcüğün anlamlı en küçük parçası olan kök bulunmalı, ardından aldığı eklerin yapım mı çekim mi olduğu belirlenmelidir. Yapım ekleri sözcüğün anlamını veya türünü değiştirir; çekim ekleri ise sözcüğü cümlede görevlendirir.

9. Sınıf İçin Dikkat

Türemiş ve çekim eki almış basit sözcükler sık karıştırılır. Bir sözcüğün türemiş sayılması için mutlaka yapım eki alması gerekir.

Test seç

15 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test12. Test13. Test14. Test15. Test

13. Test

9. Sınıf Türkçe Sözcükte Yapı Testleri

Sözcükte Yapı konusu 13. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde hem yapım eki hem de çekim eki birlikte kullanılmıştır? A) Bu işi **yapabilecekler** mi? B) Onun **sevgisizliği** beni üzdü. C) Çocuk **koşarak** yanımıza geldi. D) Bu kadar **anlatım** yeter.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

“Sevgi-siz-lik” yapım ekleriyle türemiş, sonundaki “-i” 3. tekil kişi iyelik ekidir (çekim eki). Diğerlerinde ya yalnız çekim eki ya da yapım eki ağırlıklıdır.

  1. Çözüm: “Sevgi-siz-lik” yapım ekleriyle türemiş, sonundaki “-i” 3. tekil kişi iyelik ekidir (çekim eki). Diğerlerinde ya yalnız çekim eki ya da yapım eki ağırlıklıdır.

“Sevgi-siz-lik” yapım ekleriyle türemiş, sonundaki “-i” 3. tekil kişi iyelik ekidir (çekim eki). Diğerlerinde ya yalnız çekim eki ya da yapım eki ağırlıklıdır.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde kök ile ek arasında ünsüz yumuşaması (p-ç-t-k → b-c-d-ğ) gerçekleşmiştir? A) **kitabım** B) **ağaçtan** C) **renkten** D) **çatıya**

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“Kitap” sözcüğü ünlüyle başlayan ek alınca p→b yumuşaması olur: kitap + ım → kitabım. Diğerlerinde böyle bir yumuşama yoktur.

  1. Çözüm: “Kitap” sözcüğü ünlüyle başlayan ek alınca p→b yumuşaması olur: kitap + ım → kitabım. Diğerlerinde böyle bir yumuşama yoktur.

“Kitap” sözcüğü ünlüyle başlayan ek alınca p→b yumuşaması olur: kitap + ım → kitabım. Diğerlerinde böyle bir yumuşama yoktur.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisi birleşik sözcük değildir? A) **başkent** B) **hanımeli** C) **kahverengi** D) **akşamüstü**

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

“Başkent” yapım ekiyle türemiş bir sözcük değil, iki sözcüğün kalıplaşmasıyla oluşmuş gibi görünse de Türkçede “baş-” burada ön ek gibi işlev görür; birleşik sözcük kabul edilmez. “Hanımeli, kahverengi, akşamüstü” kalıplaşmış birleşik sözcüklerdir.

  1. Çözüm: “Başkent” yapım ekiyle türemiş bir sözcük değil, iki sözcüğün kalıplaşmasıyla oluşmuş gibi görünse de Türkçede “baş-” burada ön ek gibi işlev görür; birleşik sözcük kabul edilmez. “Hanımeli, kahverengi, akşamüstü” kalıplaşmış birleşik sözcüklerdir.

“Başkent” yapım ekiyle türemiş bir sözcük değil, iki sözcüğün kalıplaşmasıyla oluşmuş gibi görünse de Türkçede “baş-” burada ön ek gibi işlev görür; birleşik sözcük kabul edilmez. “Hanımeli, kahverengi, akşamüstü” kalıplaşmış birleşik sözcüklerdir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte hem fiilimsi eki hem de hâl eki birlikte vardır? A) Onu **görünce** sevindim. B) Bu, **anlaşılması** zor bir konu. C) **Koşarken** ayağı kaydı. D) Onu **okumadan** karar verme.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

“Okuma-dan” sözcüğünde “-ma” isim-fiil eki, “-dan” ayrılma hâl ekidir. Diğerlerinde fiilimsi eki vardır ancak hâl eki bulunmaz.

  1. Çözüm: “Okuma-dan” sözcüğünde “-ma” isim-fiil eki, “-dan” ayrılma hâl ekidir. Diğerlerinde fiilimsi eki vardır ancak hâl eki bulunmaz.

“Okuma-dan” sözcüğünde “-ma” isim-fiil eki, “-dan” ayrılma hâl ekidir. Diğerlerinde fiilimsi eki vardır ancak hâl eki bulunmaz.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, yapım eki alarak tür değiştirmiştir? A) Bu işin *sonu* iyi görünmüyor. B) Onunla *dostça* konuştu. C) *Yarın* erkenden yola çıkacağız. D) *Güzel* bir manzara izledik.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

“Dost” isimdir; “-ça” yapım ekiyle “dostça” zarf/biçim bildiren sözcük olur. Diğerlerinde tür değişimi yoktur.

  1. Çözüm: “Dost” isimdir; “-ça” yapım ekiyle “dostça” zarf/biçim bildiren sözcük olur. Diğerlerinde tür değişimi yoktur.

“Dost” isimdir; “-ça” yapım ekiyle “dostça” zarf/biçim bildiren sözcük olur. Diğerlerinde tür değişimi yoktur.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki sözcüklerin hangisi yapıca türemiş bir birleşik sözcüktür?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“baş + kent” iki sözcüğün birleşmesiyle oluşmuş, kalıplaşmış bir birleşik sözcüktür. Diğerleri de birleşik görünse de sınav ölçütlerinde “başkent” en net kalıplaşmış birleşik örneğidir.

  1. Çözüm: “baş + kent” iki sözcüğün birleşmesiyle oluşmuş, kalıplaşmış bir birleşik sözcüktür. Diğerleri de birleşik görünse de sınav ölçütlerinde “başkent” en net kalıplaşmış birleşik örneğidir.

“baş + kent” iki sözcüğün birleşmesiyle oluşmuş, kalıplaşmış bir birleşik sözcüktür. Diğerleri de birleşik görünse de sınav ölçütlerinde “başkent” en net kalıplaşmış birleşik örneğidir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde kök ile yapım eki arasında ünsüz yumuşaması (sert ünsüzün yumuşaması) gerçekleşmiştir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

“kitap + -çı” birleşirken “p” ünsüzü “b”ye yumuşar: kitapçı. Diğerlerinde böyle bir yumuşama yoktur.

  1. Çözüm: “kitap + -çı” birleşirken “p” ünsüzü “b”ye yumuşar: kitapçı. Diğerlerinde böyle bir yumuşama yoktur.

“kitap + -çı” birleşirken “p” ünsüzü “b”ye yumuşar: kitapçı. Diğerlerinde böyle bir yumuşama yoktur.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde iki ayrı yapım eki kullanılmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

“su-suz-luk”ta “-suz” ve “-luk” olmak üzere iki yapım eki vardır. Diğer seçeneklerde tek yapım eki kullanılmıştır.

  1. Çözüm: “su-suz-luk”ta “-suz” ve “-luk” olmak üzere iki yapım eki vardır. Diğer seçeneklerde tek yapım eki kullanılmıştır.

“su-suz-luk”ta “-suz” ve “-luk” olmak üzere iki yapım eki vardır. Diğer seçeneklerde tek yapım eki kullanılmıştır.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, yapım eki alarak tür değiştirmiştir? A) Bu yılki sınavlar beklediğimizden daha zordu. B) Onunla aynı fikirde olmak beni rahatlattı. C) Toplantıda herkesin sözünü dikkatle dinledi. D) Bu işi senin yapman daha doğru olur.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

“dikkatle” sözcüğü “dikkat” (ad) + “-le” ekiyle zarf görevine geçmiştir. “-le” burada yapım eki olarak tür değiştirir. Diğerlerinde tür değiştirme zorunlu değildir ya da ek yapım eki değildir.

  1. Çözüm: “dikkatle” sözcüğü “dikkat” (ad) + “-le” ekiyle zarf görevine geçmiştir. “-le” burada yapım eki olarak tür değiştirir. Diğerlerinde tür değiştirme zorunlu değildir ya da ek yapım eki değildir.

“dikkatle” sözcüğü “dikkat” (ad) + “-le” ekiyle zarf görevine geçmiştir. “-le” burada yapım eki olarak tür değiştirir. Diğerlerinde tür değiştirme zorunlu değildir ya da ek yapım eki değildir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde hem yapım eki hem çekim eki birlikte kullanılmıştır? A) evlerimizden B) güzelleşmiş C) koşuyorum D) kitaplık

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“güzelleşmiş” = güzel + “-le” (yapım) + “-ş” (yapım) + “-miş” (çekim/kip eki). A ve C’de yalnızca çekim ekleri vardır. D’de yalnızca yapım eki bulunur.

  1. Çözüm: “güzelleşmiş” = güzel + “-le” (yapım) + “-ş” (yapım) + “-miş” (çekim/kip eki). A ve C’de yalnızca çekim ekleri vardır. D’de yalnızca yapım eki bulunur.

“güzelleşmiş” = güzel + “-le” (yapım) + “-ş” (yapım) + “-miş” (çekim/kip eki). A ve C’de yalnızca çekim ekleri vardır. D’de yalnızca yapım eki bulunur.

Sözcükte Yapı Hakkında

Yapım eki nedir?

Sözcüğün anlamını veya türünü değiştirerek yeni sözcük oluşturan ektir.

Çekim eki sözcüğü türemiş yapar mı?

Hayır, çekim eki sözcüğü türetmez; cümlede görev kazandırır.

Türemiş sözcük nasıl anlaşılır?

Kök ya da gövdeye yapım eki gelerek yeni anlamlı bir sözcük oluşmuşsa türemiştir.