9. Sınıf Türkçe
Sözcükte Yapı konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.
Sözcükte yapı konusu; kök, gövde, yapım eki, çekim eki, basit, türemiş ve birleşik sözcükleri ayırt etmeyi gerektirir. Bu testler, 9. Sınıf Türkçe'de kelime çözümleme becerisini güçlendirir.
Önce sözcüğün anlamlı en küçük parçası olan kök bulunmalı, ardından aldığı eklerin yapım mı çekim mi olduğu belirlenmelidir. Yapım ekleri sözcüğün anlamını veya türünü değiştirir; çekim ekleri ise sözcüğü cümlede görevlendirir.
Türemiş ve çekim eki almış basit sözcükler sık karıştırılır. Bir sözcüğün türemiş sayılması için mutlaka yapım eki alması gerekir.
Test seç
15 Test4. Test
Sözcükte Yapı konusu 4. test.
Her soruda doğru seçeneği işaretle.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
“Yazlık” sözcüğü “yaz” köküne “-lık” yapım eki getirilerek türetilmiştir. Diğerleri yapım eki almamış basit sözcüklerdir.
“Yazlık” sözcüğü “yaz” köküne “-lık” yapım eki getirilerek türetilmiştir. Diğerleri yapım eki almamış basit sözcüklerdir.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
"Evler" sözcüğünde "-ler" çoğul eki çekim ekidir. Diğerlerinde ya yapım eki vardır ya da ek yoktur.
"Evler" sözcüğünde "-ler" çoğul eki çekim ekidir. Diğerlerinde ya yapım eki vardır ya da ek yoktur.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
"Balıkçıda" = balık (kök) + -çı (yapım eki) + -da (çekim eki). Diğer seçeneklerde bu dizilim yoktur.
"Balıkçıda" = balık (kök) + -çı (yapım eki) + -da (çekim eki). Diğer seçeneklerde bu dizilim yoktur.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
"Deniz" yapım eki almamış, kök hâlinde bir sözcüktür. Diğerleri yapım eki veya çekim eki almıştır.
"Deniz" yapım eki almamış, kök hâlinde bir sözcüktür. Diğerleri yapım eki veya çekim eki almıştır.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
"Evler" sözcüğünde "-ler" çoğul eki çekim ekidir. Çekim eki sözcüğün anlamını değiştirmez, görevini değiştirir.
"Evler" sözcüğünde "-ler" çoğul eki çekim ekidir. Çekim eki sözcüğün anlamını değiştirmez, görevini değiştirir.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
"Başkent" iki sözcüğün (baş + kent) birleşmesiyle oluşmuştur. Diğerleri yapım ekiyle türetilmiş sözcüklerdir.
"Başkent" iki sözcüğün (baş + kent) birleşmesiyle oluşmuştur. Diğerleri yapım ekiyle türetilmiş sözcüklerdir.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: B
“Yazlık” sözcüğü “yaz” köküne getirilen “-lık” yapım ekiyle türetilmiştir. Diğerleri yapım eki almamış ya da kök hâlindedir.
“Yazlık” sözcüğü “yaz” köküne getirilen “-lık” yapım ekiyle türetilmiştir. Diğerleri yapım eki almamış ya da kök hâlindedir.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: D
“Renkli” sözcüğünde “renk” kökündeki “k” ünsüzü ek alınca “ğ”ye dönüşmüştür (renk + -li → rengli). Diğerlerinde kökte bu tür bir ünsüz yumuşaması yoktur.
“Renkli” sözcüğünde “renk” kökündeki “k” ünsüzü ek alınca “ğ”ye dönüşmüştür (renk + -li → rengli). Diğerlerinde kökte bu tür bir ünsüz yumuşaması yoktur.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: C
“Masa” yapım eki almamış, kök hâlindeki sözcüktür. Diğer seçenekler yapım ekiyle türetilmiştir.
“Masa” yapım eki almamış, kök hâlindeki sözcüktür. Diğer seçenekler yapım ekiyle türetilmiştir.
Lütfen önce bir cevap seç.
Doğru cevap: A
“Kolay” sıfattır; “kolay-ı” sözcüğünde iyelik/hal ekleriyle ad gibi kullanılsa da tür değiştirme yapım ekiyle değil, adlaşma (çekim ekleri/bağlam) ile olur denebilir; ancak burada “kolay” köküne getirilen “-ı” ile isimleşmiş biçim hedeflenmiştir. Diğerleri cümlede sıfat/zarf olarak kalmıştır. (Not: Soru bağlamında doğru seçenek A’dır.)
“Kolay” sıfattır; “kolay-ı” sözcüğünde iyelik/hal ekleriyle ad gibi kullanılsa da tür değiştirme yapım ekiyle değil, adlaşma (çekim ekleri/bağlam) ile olur denebilir; ancak burada “kolay” köküne getirilen “-ı” ile isimleşmiş biçim hedeflenmiştir. Diğerleri cümlede sıfat/zarf olarak kalmıştır. (Not: Soru bağlamında doğru seçenek A’dır.)
Sözcüğün anlamını veya türünü değiştirerek yeni sözcük oluşturan ektir.
Hayır, çekim eki sözcüğü türetmez; cümlede görev kazandırır.
Kök ya da gövdeye yapım eki gelerek yeni anlamlı bir sözcük oluşmuşsa türemiştir.
