9. Sınıf Türkçe

9. Sınıf Türkçe Sözcükte Yapı Testleri

Sözcükte Yapı konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

9. Sınıf Sözcükte Yapı Testleri

Sözcükte yapı konusu; kök, gövde, yapım eki, çekim eki, basit, türemiş ve birleşik sözcükleri ayırt etmeyi gerektirir. Bu testler, 9. Sınıf Türkçe'de kelime çözümleme becerisini güçlendirir.

Kök ve Ek Ayrımı

Önce sözcüğün anlamlı en küçük parçası olan kök bulunmalı, ardından aldığı eklerin yapım mı çekim mi olduğu belirlenmelidir. Yapım ekleri sözcüğün anlamını veya türünü değiştirir; çekim ekleri ise sözcüğü cümlede görevlendirir.

9. Sınıf İçin Dikkat

Türemiş ve çekim eki almış basit sözcükler sık karıştırılır. Bir sözcüğün türemiş sayılması için mutlaka yapım eki alması gerekir.

5. Test

9. Sınıf Türkçe Sözcükte Yapı Testleri

Sözcükte Yapı konusu 5. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki sözcüklerin hangisi türemiş (yapım eki almış) bir sözcüktür? A) kalemlik B) kalem C) kalemi D) kalemler

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

“Kalem-lik” sözcüğünde “-lik” yapım eki yeni bir anlam ve sözcük oluşturur. “Kalemi” ve “kalemler” çekim eki almış biçimlerdir. “Kalem” yalın hâldedir.

  1. Çözüm: “Kalem-lik” sözcüğünde “-lik” yapım eki yeni bir anlam ve sözcük oluşturur. “Kalemi” ve “kalemler” çekim eki almış biçimlerdir. “Kalem” yalın hâldedir.

“Kalem-lik” sözcüğünde “-lik” yapım eki yeni bir anlam ve sözcük oluşturur. “Kalemi” ve “kalemler” çekim eki almış biçimlerdir. “Kalem” yalın hâldedir.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki sözcüklerden hangisi birleşik yapılıdır? A) başkent B) başlık C) başım D) baştan

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“Başkent” iki sözcüğün (baş + kent) birleşmesiyle oluşmuş birleşik sözcüktür. “Başlık” yapım eki almış türemiş sözcüktür. “Başım” ve “baştan” çekim eki almıştır.

  1. Çözüm: “Başkent” iki sözcüğün (baş + kent) birleşmesiyle oluşmuş birleşik sözcüktür. “Başlık” yapım eki almış türemiş sözcüktür. “Başım” ve “baştan” çekim eki almıştır.

“Başkent” iki sözcüğün (baş + kent) birleşmesiyle oluşmuş birleşik sözcüktür. “Başlık” yapım eki almış türemiş sözcüktür. “Başım” ve “baştan” çekim eki almıştır.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde hem yapım eki hem çekim eki vardır? A) kitapçıya B) kitapta C) kitaba D) kitaplar

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

“Kitap-çı” yapım ekiyle türemiş, “-ya” yönelme hâli çekim ekidir. Diğer seçeneklerde yalnızca çekim eki bulunur. Bu yüzden doğru cevap C123’dır.

  1. Çözüm: “Kitap-çı” yapım ekiyle türemiş, “-ya” yönelme hâli çekim ekidir. Diğer seçeneklerde yalnızca çekim eki bulunur. Bu yüzden doğru cevap C123’dır.

“Kitap-çı” yapım ekiyle türemiş, “-ya” yönelme hâli çekim ekidir. Diğer seçeneklerde yalnızca çekim eki bulunur. Bu yüzden doğru cevap C126’dır.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki sözcüklerin hangisi yapıca basit bir sözcüktür? A) sevinçli B) sevinmek C) sevinç D) sevinçsiz

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

“Sevinç” yapım eki almamış kök hâlindedir, basit sözcüktür. “Sevinç-li” ve “sevinç-siz” yapım eki almıştır. “Sevin-mek” fiil yapım ekiyle türemiş kabul edilir.

  1. Çözüm: “Sevinç” yapım eki almamış kök hâlindedir, basit sözcüktür. “Sevinç-li” ve “sevinç-siz” yapım eki almıştır. “Sevin-mek” fiil yapım ekiyle türemiş kabul edilir.

“Sevinç” yapım eki almamış kök hâlindedir, basit sözcüktür. “Sevinç-li” ve “sevinç-siz” yapım eki almıştır. “Sevin-mek” fiil yapım ekiyle türemiş kabul edilir.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, yapım eki alarak türetilmiştir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

“Başarı” sözcüğü “başar-ı” biçiminde yapım eki (-ı) alarak türetilmiştir. Diğerlerinde çekim eki (yönelme, çokluk, ilgi) vardır.

  1. Çözüm: “Başarı” sözcüğü “başar-ı” biçiminde yapım eki (-ı) alarak türetilmiştir. Diğerlerinde çekim eki (yönelme, çokluk, ilgi) vardır.

“Başarı” sözcüğü “başar-ı” biçiminde yapım eki (-ı) alarak türetilmiştir. Diğerlerinde çekim eki (yönelme, çokluk, ilgi) vardır.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde fiilden isim yapan yapım eki kullanılmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“yaz-ıcı” sözcüğünde “-ıcı” fiilden isim yapan yapım ekidir. Diğerleri fiil çekimi ya da zarf-fiil ekidir.

  1. Çözüm: “yaz-ıcı” sözcüğünde “-ıcı” fiilden isim yapan yapım ekidir. Diğerleri fiil çekimi ya da zarf-fiil ekidir.

“yaz-ıcı” sözcüğünde “-ıcı” fiilden isim yapan yapım ekidir. Diğerleri fiil çekimi ya da zarf-fiil ekidir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisi kök hâlindedir (yapım eki almamıştır)?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

“Kalem” sözcüğü yapım eki almamış, kök hâlindedir. Diğerleri yapım ekiyle türetilmiştir (güzel-lik, sevin-ç, arkadaş-lık).

  1. Çözüm: “Kalem” sözcüğü yapım eki almamış, kök hâlindedir. Diğerleri yapım ekiyle türetilmiştir (güzel-lik, sevin-ç, arkadaş-lık).

“Kalem” sözcüğü yapım eki almamış, kök hâlindedir. Diğerleri yapım ekiyle türetilmiştir (güzel-lik, sevin-ç, arkadaş-lık).

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi hem yapım eki hem çekim eki almıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

“Bahçedeki” sözcüğünde “bahçe+de” (çekim eki) ve “-ki” (yapım eki) vardır. Böylece hem çekim hem yapım eki almıştır.

  1. Çözüm: “Bahçedeki” sözcüğünde “bahçe+de” (çekim eki) ve “-ki” (yapım eki) vardır. Böylece hem çekim hem yapım eki almıştır.

“Bahçedeki” sözcüğünde “bahçe+de” (çekim eki) ve “-ki” (yapım eki) vardır. Böylece hem çekim hem yapım eki almıştır.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi birleşik yapılıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

“Erkenden” sözcüğü “erken” + “den” biçiminde birleşerek kalıplaşmış bir kullanım oluşturur. Diğerleri tek kökten türemiş ya da çekim eki almış sözcüklerdir.

  1. Çözüm: “Erkenden” sözcüğü “erken” + “den” biçiminde birleşerek kalıplaşmış bir kullanım oluşturur. Diğerleri tek kökten türemiş ya da çekim eki almış sözcüklerdir.

“Erkenden” sözcüğü “erken” + “den” biçiminde birleşerek kalıplaşmış bir kullanım oluşturur. Diğerleri tek kökten türemiş ya da çekim eki almış sözcüklerdir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi yapıca basittir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“Kışın” sözcüğü “kış” köküne yalnızca çekim eki (-ın) almıştır; yapım eki yoktur. Bu nedenle yapıca basittir.

  1. Çözüm: “Kışın” sözcüğü “kış” köküne yalnızca çekim eki (-ın) almıştır; yapım eki yoktur. Bu nedenle yapıca basittir.

“Kışın” sözcüğü “kış” köküne yalnızca çekim eki (-ın) almıştır; yapım eki yoktur. Bu nedenle yapıca basittir.

Sözcükte Yapı Hakkında

Yapım eki nedir?

Sözcüğün anlamını veya türünü değiştirerek yeni sözcük oluşturan ektir.

Çekim eki sözcüğü türemiş yapar mı?

Hayır, çekim eki sözcüğü türetmez; cümlede görev kazandırır.

Türemiş sözcük nasıl anlaşılır?

Kök ya da gövdeye yapım eki gelerek yeni anlamlı bir sözcük oluşmuşsa türemiştir.