Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

9. Sınıf Türkçe

9. Sınıf Türkçe Sözcükte Yapı Testleri

Sözcükte Yapı konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

9. Sınıf Sözcükte Yapı Testleri

Sözcükte yapı konusu; kök, gövde, yapım eki, çekim eki, basit, türemiş ve birleşik sözcükleri ayırt etmeyi gerektirir. Bu testler, 9. Sınıf Türkçe'de kelime çözümleme becerisini güçlendirir.

Kök ve Ek Ayrımı

Önce sözcüğün anlamlı en küçük parçası olan kök bulunmalı, ardından aldığı eklerin yapım mı çekim mi olduğu belirlenmelidir. Yapım ekleri sözcüğün anlamını veya türünü değiştirir; çekim ekleri ise sözcüğü cümlede görevlendirir.

9. Sınıf İçin Dikkat

Türemiş ve çekim eki almış basit sözcükler sık karıştırılır. Bir sözcüğün türemiş sayılması için mutlaka yapım eki alması gerekir.

Test seç

15 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test12. Test13. Test14. Test15. Test

10. Test

9. Sınıf Türkçe Sözcükte Yapı Testleri

Sözcükte Yapı konusu 10. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, yapım eki alarak yeni bir sözcük oluşturmuştur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

"Suskunluk" sözcüğünde -luk yapım eki, "suskun"dan yeni bir ad türetmiştir. Diğerlerinde ya kök hâlindedir ya da çekim eki (durum/ek-fiil/fiilimsi eki) vardır.

  1. Çözüm: "Suskunluk" sözcüğünde -luk yapım eki, "suskun"dan yeni bir ad türetmiştir. Diğerlerinde ya kök hâlindedir ya da çekim eki (durum/ek-fiil/fiilimsi eki) vardır.

"Suskunluk" sözcüğünde -luk yapım eki, "suskun"dan yeni bir ad türetmiştir. Diğerlerinde ya kök hâlindedir ya da çekim eki (durum/ek-fiil/fiilimsi eki) vardır.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki seçeneklerin hangisindeki altı çizili sözcükte hem yapım eki hem de çekim eki birlikte kullanılmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

"Yazdıkları" = yaz- + -dık (yapım/fiilden ad) + -lar (çokluk, çekim) + -ı (iyelik, çekim). Diğerlerinde yalnız yapım eki ya da yapım eki olmadan kullanılan biçimler vardır.

  1. Çözüm: "Yazdıkları" = yaz- + -dık (yapım/fiilden ad) + -lar (çokluk, çekim) + -ı (iyelik, çekim). Diğerlerinde yalnız yapım eki ya da yapım eki olmadan kullanılan biçimler vardır.

"Yazdıkları" = yaz- + -dık (yapım/fiilden ad) + -lar (çokluk, çekim) + -ı (iyelik, çekim). Diğerlerinde yalnız yapım eki ya da yapım eki olmadan kullanılan biçimler vardır.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisi birleşik sözcük değildir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

"Başkent" sözcüğü, "baş" + "kent" biçiminde birleşmiş olsa da anlam kaynaşmasıyla kalıplaşmış bir birleşik ad olarak kabul edilmez; yapım ekiyle türemiş bir ad gibi değerlendirilir. Diğerleri kalıplaşmış birleşik sözcük örnekleridir.

  1. Çözüm: "Başkent" sözcüğü, "baş" + "kent" biçiminde birleşmiş olsa da anlam kaynaşmasıyla kalıplaşmış bir birleşik ad olarak kabul edilmez; yapım ekiyle türemiş bir ad gibi değerlendirilir. Diğerleri kalıplaşmış birleşik sözcük örnekleridir.

"Başkent" sözcüğü, "baş" + "kent" biçiminde birleşmiş olsa da anlam kaynaşmasıyla kalıplaşmış bir birleşik ad olarak kabul edilmez; yapım ekiyle türemiş bir ad gibi değerlendirilir. Diğerleri kalıplaşmış birleşik sözcük örnekleridir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükteki ek, sözcüğün türünü değiştirmiştir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

"Yazlık"ta -lık yapım eki, "yaz" (ad) kökünden "yazlık" (sıfat/ad) türeterek tür değişimine yol açmıştır. B’de -den çekim eki, D’de -ince zarf-fiil eki vardır; C’de ek yoktur.

  1. Çözüm: "Yazlık"ta -lık yapım eki, "yaz" (ad) kökünden "yazlık" (sıfat/ad) türeterek tür değişimine yol açmıştır. B’de -den çekim eki, D’de -ince zarf-fiil eki vardır; C’de ek yoktur.

"Yazlık"ta -lık yapım eki, "yaz" (ad) kökünden "yazlık" (sıfat/ad) türeterek tür değişimine yol açmıştır. B’de -den çekim eki, D’de -ince zarf-fiil eki vardır; C’de ek yoktur.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde kök ve ek ayrımı yanlış yapılmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

"Bilinç" sözcüğünün kökü "bil" değildir; "bilin-" fiil kökünden türemiştir: bilin- + -ç. Doğru çözümleme "bilinçsiz = bilinç + -siz" olmalıdır.

  1. Çözüm: "Bilinç" sözcüğünün kökü "bil" değildir; "bilin-" fiil kökünden türemiştir: bilin- + -ç. Doğru çözümleme "bilinçsiz = bilinç + -siz" olmalıdır.

"Bilinç" sözcüğünün kökü "bil" değildir; "bilin-" fiil kökünden türemiştir: bilin- + -ç. Doğru çözümleme "bilinçsiz = bilinç + -siz" olmalıdır.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, yapım eki alarak tür değiştirmiştir? A) Bu işin *sonunu* merak ediyorum. B) Onun *gelişi* herkesi sevindirdi. C) *Güzel* konuşan insanlar ikna edicidir. D) Olayı *derinden* etkilenerek anlattı.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

“Gelişi” sözcüğü “gel-” fiil köküne getirilen “-iş” yapım ekiyle adlaşmıştır. Böylece fiilden isim yapılmıştır. Diğerlerinde tür değişimi yoktur ya da ek çekim ekidir.

  1. Çözüm: “Gelişi” sözcüğü “gel-” fiil köküne getirilen “-iş” yapım ekiyle adlaşmıştır. Böylece fiilden isim yapılmıştır. Diğerlerinde tür değişimi yoktur ya da ek çekim ekidir.

“Gelişi” sözcüğü “gel-” fiil köküne getirilen “-iş” yapım ekiyle adlaşmıştır. Böylece fiilden isim yapılmıştır. Diğerlerinde tür değişimi yoktur ya da ek çekim ekidir.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilen sözcüklerin İKİSİ de hem yapım eki hem çekim eki almıştır? A) anlatımlarımız, çocukluktan B) iyileştirdiler, kalemlikte C) bilgisizce, koşuyorum D) sessizleşti, evimizden

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

“İyileştirdiler”: iyi+leş (yapım) +tir (yapım) +di (çekim) +ler (çekim). “Kalemlikte”: kalem+lik (yapım) +te (çekim). Diğer seçeneklerde iki sözcüğün ikisi birden bu koşulu sağlamaz.

  1. Çözüm: “İyileştirdiler”: iyi+leş (yapım) +tir (yapım) +di (çekim) +ler (çekim). “Kalemlikte”: kalem+lik (yapım) +te (çekim). Diğer seçeneklerde iki sözcüğün ikisi birden bu koşulu sağlamaz.

“İyileştirdiler”: iyi+leş (yapım) +tir (yapım) +di (çekim) +ler (çekim). “Kalemlikte”: kalem+lik (yapım) +te (çekim). Diğer seçeneklerde iki sözcüğün ikisi birden bu koşulu sağlamaz.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde birden fazla yapım eki vardır? A) Bu konuda oldukça *duyarlı* davranıyor. B) Onunla *arkadaşlık* kurmak kolay. C) Herkes *sessizce* yerini aldı. D) Bu sözler beni *kırdı*.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

“Arkadaşlık” = arka + daş (yapım eki) + lık (yapım eki) biçiminde iki yapım eki içerir. “Duyarlı” ve “sessizce” tek yapım ekiyle kurulmuştur. “Kırdı” çekim ekleriyle çekimlenmiş fiildir.

  1. Çözüm: “Arkadaşlık” = arka + daş (yapım eki) + lık (yapım eki) biçiminde iki yapım eki içerir. “Duyarlı” ve “sessizce” tek yapım ekiyle kurulmuştur. “Kırdı” çekim ekleriyle çekimlenmiş fiildir.

“Arkadaşlık” = arka + daş (yapım eki) + lık (yapım eki) biçiminde iki yapım eki içerir. “Duyarlı” ve “sessizce” tek yapım ekiyle kurulmuştur. “Kırdı” çekim ekleriyle çekimlenmiş fiildir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki sözcüklerin hangisi birleşik yapılıdır? A) başkent B) gözlükçü C) çalışkan D) yazıcı

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

“Başkent” iki sözcüğün birleşmesiyle oluşmuş birleşik isimdir (baş + kent). “Gözlükçü, çalışkan, yazıcı” yapım ekleriyle türetilmiştir. Bu nedenle birleşik yapılı olan yalnızca A’dır.

  1. Çözüm: “Başkent” iki sözcüğün birleşmesiyle oluşmuş birleşik isimdir (baş + kent). “Gözlükçü, çalışkan, yazıcı” yapım ekleriyle türetilmiştir. Bu nedenle birleşik yapılı olan yalnızca A’dır.

“Başkent” iki sözcüğün birleşmesiyle oluşmuş birleşik isimdir (baş + kent). “Gözlükçü, çalışkan, yazıcı” yapım ekleriyle türetilmiştir. Bu nedenle birleşik yapılı olan yalnızca A’dır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde hem olumsuzluk eki hem de edilgenlik (pasif) eki vardır? A) Bu konu hiç *anlaşılmadı*. B) Kapı hızla *kapanmadı*. C) Beni kimse *aramadı*. D) Soruyu hemen *çözmedim*.

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

“Anlaşılmadı” = anla-şıl (edilgenlik) + ma (olumsuzluk) + dı (geçmiş zaman) biçimindedir. B’de olumsuzluk vardır ancak edilgenlik yoktur. C ve D’de de edilgenlik eki bulunmaz.

  1. Çözüm: “Anlaşılmadı” = anla-şıl (edilgenlik) + ma (olumsuzluk) + dı (geçmiş zaman) biçimindedir. B’de olumsuzluk vardır ancak edilgenlik yoktur. C ve D’de de edilgenlik eki bulunmaz.

“Anlaşılmadı” = anla-şıl (edilgenlik) + ma (olumsuzluk) + dı (geçmiş zaman) biçimindedir. B’de olumsuzluk vardır ancak edilgenlik yoktur. C ve D’de de edilgenlik eki bulunmaz.

Sözcükte Yapı Hakkında

Yapım eki nedir?

Sözcüğün anlamını veya türünü değiştirerek yeni sözcük oluşturan ektir.

Çekim eki sözcüğü türemiş yapar mı?

Hayır, çekim eki sözcüğü türetmez; cümlede görev kazandırır.

Türemiş sözcük nasıl anlaşılır?

Kök ya da gövdeye yapım eki gelerek yeni anlamlı bir sözcük oluşmuşsa türemiştir.