9. Sınıf Matematik

9. Sınıf Matematik Oran Orantı Testleri

Oran-Orantı konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

9. Sınıf Oran-Orantı Testleri

Oran-orantı konusu; karşılaştırma, doğru orantı, ters orantı, ölçek, karışım ve günlük yaşam problemlerinde sık kullanılır. Bu testler, oran kurma ve orantıdan bilinmeyen bulma becerisini adım adım güçlendirmek için hazırlanmıştır.

Oran-Orantı Sorularında Strateji

Soruda verilen büyüklüklerin aynı türden olup olmadığı kontrol edilmeli, ardından doğru orantı mı ters orantı mı olduğu belirlenmelidir. Birimlere dikkat etmek ve tablo kurmak özellikle problem sorularında çözümü hızlandırır.

9. Sınıf İçin Düzenli Pratik

Çözümlü testleri bitirdikten sonra yanlış yaptığın sorularda oranı yeniden kur. Böylece çarpraz çarpım, parça-bütün ilişkisi ve katsayı mantığı daha kalıcı hale gelir.

11. Test

9. Sınıf Matematik Oran Orantı Testleri

Oran-Orantı konusu 11. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Bir fabrikada üretilen miktar P, A tipi makine sayısı m ile doğru, B tipi makine sayısı n ile ters ve çalışma süresi t ile doğru orantılıdır.

m=6, n=4, t=5 iken P=120 elde ediliyor.

m=8 ve n=5 olduğunda yine P=120 elde etmek için t kaç olmalıdır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Soruda verilen orantıya göre üretim miktarı; A tipi makine sayısı ile doğru, B tipi makine sayısı ile ters ve süre ile doğru orantılıdır. P = k · m · t n İlk durumda verilenleri yerine yazalım: 120 = k · 6 · 5 4 Sağ tarafı sadeleştirelim: 120 = k · 30 4 120 = k · 15 2 Buradan sabit katsayıyı bulalım: k = 120 · 2 15 k = 16 İkinci durumda yine aynı üretim miktarı isteniyor. Yeni değerleri formüle yazalım: 120 = 16 · 8 · t 5 Denklemi çözelim: 120 = 16 · 8 · t 5 120 = 128 · t 5 Her iki tarafı 5 ile çarpalım: 120 · 5 = 128 · t Buradan t değerini bulalım: t = 120 · 5 128 t = 600 128 t = 75 16 Sonuç: Doğru seçenek B ’dir. t = 75 16

  1. Çözüm: Soruda verilen orantıya göre üretim miktarı; A tipi makine sayısı ile doğru, B tipi makine sayısı ile ters ve süre ile doğru orantılıdır. P = k · m · t n İlk durumda verilenleri yerine yazalım: 120 = k · 6 · 5 4 Sağ tarafı sadeleştirelim: 120 = k · 30 4 120 = k · 15 2 Buradan sabit katsayıyı bulalım: k = 120 · 2 15 k = 16 İkinci durumda yine aynı üretim miktarı isteniyor. Yeni değerleri formüle yazalım: 120 = 16 · 8 · t 5 Denklemi çözelim: 120 = 16 · 8 · t 5 120 = 128 · t 5 Her iki tarafı 5 ile çarpalım: 120 · 5 = 128 · t Buradan t değerini bulalım: t = 120 · 5 128 t = 600 128 t = 75 16 Sonuç: Doğru seçenek B ’dir. t = 75 16

Soruda verilen orantıya göre üretim miktarı; A tipi makine sayısı ile doğru, B tipi makine sayısı ile ters ve süre ile doğru orantılıdır.

P=k·m·tn

İlk durumda verilenleri yerine yazalım:

120=k·6·54

Sağ tarafı sadeleştirelim:

120=k·304120=k·152

Buradan sabit katsayıyı bulalım:

k=120·215k=16

İkinci durumda yine aynı üretim miktarı isteniyor. Yeni değerleri formüle yazalım:

120=16·8·t5

Denklemi çözelim:

120=16·8·t5120=128·t5

Her iki tarafı 5 ile çarpalım:

120·5=128·t

Buradan t değerini bulalım:

t=120·5128t=600128t=7516

Sonuç: Doğru seçenek B’dir.

t=7516
2. SoruÇoktan Seçmeli

A alaşımında bakır:çinko oranı 3:2, B alaşımında bakır:çinko oranı 5:1 dir.

x kg A ile 12 kg B karıştırıldığında oluşan yeni alaşımda bakır:çinko oranı 7:2 olduğuna göre x kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

1) Alaşımların bakır ve çinko oranlarını, toplamı birim kabul ederek kütle paylarına çeviriyoruz. A alaşımı: Bakır payı = 3 3 + 2 = 3 5 Çinko payı = 2 3 + 2 = 2 5 B alaşımı: Bakır payı = 5 5 + 1 = 5 6 Çinko payı = 1 5 + 1 = 1 6 2) Karışımdaki bakır ve çinko kütlelerini yazalım. Toplam bakır = x · 3 5 + 12 · 5 6 Toplam çinko = x · 2 5 + 12 · 1 6 3) Verilen yeni alaşım oranı bakır:çinko 7: 2 olduğuna göre, bakır/çinko oranı: Toplam bakır Toplam çinko = 7 2 4) Yerine koyup düzenleyelim. x · 3 5 + 12 · 5 6 x · 2 5 + 12 · 1 6 = 7 2 3 5 x + 10 2 5 x + 2 = 7 2 2 ( 3 5 x + 10 ) = 7 ( 2 5 x + 2 ) 5) Denklemi çözelim. 6 5 x + 20 = 14 5 x + 14 20 - 14 = 14 5 x - 6 5 x 6 = 8 5 x x = 6 · 5 8 = 30 8 = 15 4 6) Bulunan değer şıklarda 15 4 olduğundan doğru cevap C744’dır; yani şıkkıC771 doğrudur.

  1. Çözüm: 1) Alaşımların bakır ve çinko oranlarını, toplamı birim kabul ederek kütle paylarına çeviriyoruz. A alaşımı: Bakır payı = 3 3 + 2 = 3 5 Çinko payı = 2 3 + 2 = 2 5 B alaşımı: Bakır payı = 5 5 + 1 = 5 6 Çinko payı = 1 5 + 1 = 1 6 2) Karışımdaki bakır ve çinko kütlelerini yazalım. Toplam bakır = x · 3 5 + 12 · 5 6 Toplam çinko = x · 2 5 + 12 · 1 6 3) Verilen yeni alaşım oranı bakır:çinko 7: 2 olduğuna göre, bakır/çinko oranı: Toplam bakır Toplam çinko = 7 2 4) Yerine koyup düzenleyelim. x · 3 5 + 12 · 5 6 x · 2 5 + 12 · 1 6 = 7 2 3 5 x + 10 2 5 x + 2 = 7 2 2 ( 3 5 x + 10 ) = 7 ( 2 5 x + 2 ) 5) Denklemi çözelim. 6 5 x + 20 = 14 5 x + 14 20 - 14 = 14 5 x - 6 5 x 6 = 8 5 x x = 6 · 5 8 = 30 8 = 15 4 6) Bulunan değer şıklarda 15 4 olduğundan doğru cevap C744’dır; yani şıkkıC771 doğrudur.

1) Alaşımların bakır ve çinko oranlarını, toplamı birim kabul ederek kütle paylarına çeviriyoruz.

A alaşımı:

Bakır payı=33+2=35Çinko payı=23+2=25

B alaşımı:

Bakır payı=55+1=56Çinko payı=15+1=16

2) Karışımdaki bakır ve çinko kütlelerini yazalım.

Toplam bakır=x·35+12·56Toplam çinko=x·25+12·16

3) Verilen yeni alaşım oranı bakır:çinko

7:2

olduğuna göre, bakır/çinko oranı:

Toplam bakırToplam çinko=72

4) Yerine koyup düzenleyelim.

x·35+12·56x·25+12·16=7235x+1025x+2=722(35x+10)=7(25x+2)

5) Denklemi çözelim.

65x+20=145x+1420-14=145x-65x6=85xx=6·58=308=154

6) Bulunan değer şıklarda

154

olduğundan doğru cevap C3991’dır; yani şıkkıC4019 doğrudur.

3. SoruÇoktan Seçmeli

bcda2olacak şekilde bir orantı veriliyor.

a=3,c=4,d=6ikenb=32.

a=6,c=10,d=9ikenbkaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Verilen orantı: b ∝ c ⋅ d a 2 Orantıyı eşitliğe çevirmek için sabit katsayı kullanalım: b = k ⋅ c ⋅ d a 2 İlk durumda verilenleri yerine yazalım: 32 = k ⋅ 4 ⋅ 6 3 2 Kesri sadeleştirelim: 32 = k ⋅ 24 9 = k ⋅ 8 3 Buradan k sabitini bulalım: k = 32 ⋅ 3 8 = 12 İkinci durumda verilenleri formülde kullanalım: b = 12 ⋅ 10 ⋅ 9 6 2 Hesaplayıp sadeleştirelim: b = 12 ⋅ 90 36 = 12 ⋅ 5 2 = 30 Sonuç: b = 30 Bu nedenle doğru seçenek D499 ’dir.

  1. Çözüm: Verilen orantı: b ∝ c ⋅ d a 2 Orantıyı eşitliğe çevirmek için sabit katsayı kullanalım: b = k ⋅ c ⋅ d a 2 İlk durumda verilenleri yerine yazalım: 32 = k ⋅ 4 ⋅ 6 3 2 Kesri sadeleştirelim: 32 = k ⋅ 24 9 = k ⋅ 8 3 Buradan k sabitini bulalım: k = 32 ⋅ 3 8 = 12 İkinci durumda verilenleri formülde kullanalım: b = 12 ⋅ 10 ⋅ 9 6 2 Hesaplayıp sadeleştirelim: b = 12 ⋅ 90 36 = 12 ⋅ 5 2 = 30 Sonuç: b = 30 Bu nedenle doğru seçenek D499 ’dir.

Verilen orantı:

bcda2

Orantıyı eşitliğe çevirmek için sabit katsayı kullanalım:

b=kcda2

İlk durumda verilenleri yerine yazalım:

32=k4632

Kesri sadeleştirelim:

32=k249=k83

Buradan k sabitini bulalım:

k=3238=12

İkinci durumda verilenleri formülde kullanalım:

b=1210962

Hesaplayıp sadeleştirelim:

b=129036=1252=30

Sonuç:

b=30

Bu nedenle doğru seçenek B’dir.

4. SoruÇoktan Seçmeli

a:b=3:4, b:c=5:6 ve c:d=2:3 olduğuna göre a+d=153 iken b+c kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Verilen oranları ortak bir değişkenle ifade edelim. a b = 3 4 a = 3 k, b = 4 k İkinci oranı yazalım. b c = 5 6 b = 5 m, c = 6 m Burada b aynı olduğundan eşitleyelim. 4 k = 5 m k = 5 t, m = 4 t Buna göre a, b, c değerlerini t cinsinden yazalım. a = 3 k = 3 · 5 t = 15 t b = 4 k = 4 · 5 t = 20 t c = 6 m = 6 · 4 t = 24 t Üçüncü oranı kullanarak d 'yi bulalım. c d = 2 3 c = 2 n, d = 3 n Şimdi c değerlerini eşitleyelim. 24 t = 2 n n = 12 t d = 3 n = 3 · 12 t = 36 t Verilen koşulu kullanalım. a + d = 153 15 t + 36 t = 153 51 t = 153 t = 3 İstenen b+c değerini bulalım. b + c = 20 t + 24 t = 44 t b + c = 44 · 3 = 132 Sonuç: Doğru cevap A623 şıkkıdır.

  1. Çözüm: Verilen oranları ortak bir değişkenle ifade edelim. a b = 3 4 a = 3 k, b = 4 k İkinci oranı yazalım. b c = 5 6 b = 5 m, c = 6 m Burada b aynı olduğundan eşitleyelim. 4 k = 5 m k = 5 t, m = 4 t Buna göre a, b, c değerlerini t cinsinden yazalım. a = 3 k = 3 · 5 t = 15 t b = 4 k = 4 · 5 t = 20 t c = 6 m = 6 · 4 t = 24 t Üçüncü oranı kullanarak d 'yi bulalım. c d = 2 3 c = 2 n, d = 3 n Şimdi c değerlerini eşitleyelim. 24 t = 2 n n = 12 t d = 3 n = 3 · 12 t = 36 t Verilen koşulu kullanalım. a + d = 153 15 t + 36 t = 153 51 t = 153 t = 3 İstenen b+c değerini bulalım. b + c = 20 t + 24 t = 44 t b + c = 44 · 3 = 132 Sonuç: Doğru cevap A623 şıkkıdır.

Verilen oranları ortak bir değişkenle ifade edelim.

ab=34a=3k,b=4k

İkinci oranı yazalım.

bc=56b=5m,c=6m

Burada b aynı olduğundan eşitleyelim.

4k=5mk=5t,m=4t

Buna göre a, b, c değerlerini t cinsinden yazalım.

a=3k=3·5t=15tb=4k=4·5t=20tc=6m=6·4t=24t

Üçüncü oranı kullanarak d'yi bulalım.

cd=23c=2n,d=3n

Şimdi c değerlerini eşitleyelim.

24t=2nn=12td=3n=3·12t=36t

Verilen koşulu kullanalım.

a+d=15315t+36t=15351t=153t=3

İstenen b+c değerini bulalım.

b+c=20t+24t=44tb+c=44·3=132

Sonuç: Doğru cevap B şıkkıdır.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kapta bulunan A ve B sıvılarının karışımında, A miktarının B miktarına oranı35 tir.

Bu karışımdan 16L alınarak yerine 16L saf A eklenince yeni oran 73 oluyor.

Başlangıçtaki karışımın hacmi kaç litredir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Başlangıçta A ve B miktarları oranı: A B = 3 5 Oranı sağlayacak şekilde değişkenleştirelim: A = 3 k B = 5 k V = A + B = 8 k Karışımdan alınan hacim: 16 L Bu karışımda A oranı ve B oranı: A V = 3 8 B V = 5 8 Alınan karışımdaki A ve B miktarları: 16 × 3 8 = 6 16 × 5 8 = 10 Alma işleminden sonra kapta kalan miktarlar: A = 3 k − 6 B = 5 k − 10 Yerine saf A eklendiğinde ( A miktarı artar, B değişmez): A = ( 3 k − 6 ) + 16 = 3 k + 10 B = 5 k − 10 Yeni oran veriliyor: 3 k + 10 5 k − 10 = 7 3 Denklemi çözelim: 3 ( 3 k + 10 ) = 7 ( 5 k − 10 ) 9 k + 30 = 35 k − 70 100 = 26 k k = 100 26 = 50 13 Başlangıçtaki toplam hacim: V = 8 k = 8 × 50 13 = 400 13 L Bulunan değer şıklardan A ile aynıdır: 400 13

  1. Çözüm: Başlangıçta A ve B miktarları oranı: A B = 3 5 Oranı sağlayacak şekilde değişkenleştirelim: A = 3 k B = 5 k V = A + B = 8 k Karışımdan alınan hacim: 16 L Bu karışımda A oranı ve B oranı: A V = 3 8 B V = 5 8 Alınan karışımdaki A ve B miktarları: 16 × 3 8 = 6 16 × 5 8 = 10 Alma işleminden sonra kapta kalan miktarlar: A = 3 k − 6 B = 5 k − 10 Yerine saf A eklendiğinde ( A miktarı artar, B değişmez): A = ( 3 k − 6 ) + 16 = 3 k + 10 B = 5 k − 10 Yeni oran veriliyor: 3 k + 10 5 k − 10 = 7 3 Denklemi çözelim: 3 ( 3 k + 10 ) = 7 ( 5 k − 10 ) 9 k + 30 = 35 k − 70 100 = 26 k k = 100 26 = 50 13 Başlangıçtaki toplam hacim: V = 8 k = 8 × 50 13 = 400 13 L Bulunan değer şıklardan A ile aynıdır: 400 13

Başlangıçta A ve B miktarları oranı:

AB=35

Oranı sağlayacak şekilde değişkenleştirelim:

A=3kB=5kV=A+B=8k

Karışımdan alınan hacim:

16 L

Bu karışımda A oranı ve B oranı:

AV=38BV=58

Alınan karışımdaki A ve B miktarları:

16×38=616×58=10

Alma işleminden sonra kapta kalan miktarlar:

A=3k6B=5k10

Yerine saf A eklendiğinde (A miktarı artar, B değişmez):

A=(3k6)+16=3k+10B=5k10

Yeni oran veriliyor:

3k+105k10=73

Denklemi çözelim:

3(3k+10)=7(5k10)9k+30=35k70100=26kk=10026=5013

Başlangıçtaki toplam hacim:

V=8k=8×5013=40013 L

Bulunan değer şıklardan A ile aynıdır:

40013
6. SoruÇoktan Seçmeli

Pozitif x, y, z sayıları için x:y=3:5 ve y:z=2:7 veriliyor.

Ayrıca x+z=60 olduğuna göre y kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

1) Oranları değişkenle yazalım: x y = 3 5 x = 3 k, y = 5 k 2) Diğer oranı da benzer şekilde yazalım: y z = 2 7 y = 2 m, z = 7 m 3) Y ortak olduğu için eşitleyelim ve m 'yi k cinsinden bulalım: 5 k = 2 m m = 5 2 k 4) z 'yi k cinsinden yazalım: z = 7 m = 7 × 5 2 k = 35 2 k 5) Verilen koşulu kullanalım: x + z = 60 3 k + 35 2 k = 60 6 2 k + 35 2 k = 60 41 2 k = 60 6) Buradan k 'yi bulalım: k = 60 × 2 41 = 120 41 7) İstenen y değeri: y = 5 k = 5 × 120 41 = 600 41 8) Sonuç: Doğru cevap C494 şıkkıdır.

  1. Çözüm: 1) Oranları değişkenle yazalım: x y = 3 5 x = 3 k, y = 5 k 2) Diğer oranı da benzer şekilde yazalım: y z = 2 7 y = 2 m, z = 7 m 3) Y ortak olduğu için eşitleyelim ve m 'yi k cinsinden bulalım: 5 k = 2 m m = 5 2 k 4) z 'yi k cinsinden yazalım: z = 7 m = 7 × 5 2 k = 35 2 k 5) Verilen koşulu kullanalım: x + z = 60 3 k + 35 2 k = 60 6 2 k + 35 2 k = 60 41 2 k = 60 6) Buradan k 'yi bulalım: k = 60 × 2 41 = 120 41 7) İstenen y değeri: y = 5 k = 5 × 120 41 = 600 41 8) Sonuç: Doğru cevap C494 şıkkıdır.

1) Oranları değişkenle yazalım:

xy=35x=3k,y=5k

2) Diğer oranı da benzer şekilde yazalım:

yz=27y=2m,z=7m

3) Y ortak olduğu için eşitleyelim ve m'yi k cinsinden bulalım:

5k=2mm=52k

4) z'yi k cinsinden yazalım:

z=7m=7×52k=352k

5) Verilen koşulu kullanalım:

x+z=603k+352k=6062k+352k=60412k=60

6) Buradan k'yi bulalım:

k=60×241=12041

7) İstenen y değeri:

y=5k=5×12041=60041

8) Sonuç: Doğru cevap A şıkkıdır.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Bir atölyede üretilen parça sayısı; işçi sayısı ve çalışma süresi ile doğru, bir parçanın yapım süresi ile ters orantılıdır.

6 işçi 5 saatte, parça başına 10 dakika çalışarak 90 parça üretiyor.

Aynı atölyede 8 işçi 3 saatte, parça başına 12 dakika çalışırsa kaç parça üretir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

Üretilen parça sayısı; işçi sayısı ve çalışma süresi ile doğru, parça başına harcanan süre ile ters orantılı olduğundan: P 2 = P 1 ⋅ I 2 I 1 ⋅ S 2 S 1 ⋅ T 1 T 2 Verilenleri oran formülüne yerleştirelim: P 2 = 90 ⋅ 8 6 ⋅ 3 5 ⋅ 10 12 Kesirleri sadeleştirip çarpalım: P 2 = 90 ⋅ 4 3 ⋅ 3 5 ⋅ 5 6 Önce ortak sadeleştirmeleri yapalım: P 2 = 90 ⋅ 4 1 ⋅ 1 1 ⋅ 1 6 Sonucu bulalım: P 2 = 90 ⋅ 4 6 = 90 ⋅ 2 3 = 60 Bulunan değer şıklarda seçeneğiD524dir; yani doğru cevap D544 ’dir.

  1. Çözüm: Üretilen parça sayısı; işçi sayısı ve çalışma süresi ile doğru, parça başına harcanan süre ile ters orantılı olduğundan: P 2 = P 1 ⋅ I 2 I 1 ⋅ S 2 S 1 ⋅ T 1 T 2 Verilenleri oran formülüne yerleştirelim: P 2 = 90 ⋅ 8 6 ⋅ 3 5 ⋅ 10 12 Kesirleri sadeleştirip çarpalım: P 2 = 90 ⋅ 4 3 ⋅ 3 5 ⋅ 5 6 Önce ortak sadeleştirmeleri yapalım: P 2 = 90 ⋅ 4 1 ⋅ 1 1 ⋅ 1 6 Sonucu bulalım: P 2 = 90 ⋅ 4 6 = 90 ⋅ 2 3 = 60 Bulunan değer şıklarda seçeneğiD524dir; yani doğru cevap D544 ’dir.

Üretilen parça sayısı; işçi sayısı ve çalışma süresi ile doğru, parça başına harcanan süre ile ters orantılı olduğundan:

P2=P1I2I1S2S1T1T2

Verilenleri oran formülüne yerleştirelim:

P2=9086351012

Kesirleri sadeleştirip çarpalım:

P2=90433556

Önce ortak sadeleştirmeleri yapalım:

P2=90411116

Sonucu bulalım:

P2=9046=9023=60

Bulunan değer şıklarda B seçeneğidir; yani doğru cevap B’dir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kapta 60 litre tuzlu su vardır. Başlangıçta tuzun suya oranı 23 iken, kaptan bir miktar tuzlu su boşaltılıp aynı miktarda saf su eklenince tuzun suya oranı 14 oluyor. Kapdan kaç litre tuzlu su boşaltılmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

1) Doğru şık kontrolü: İşlem sonunda boşaltılan miktar bulununca şıklarla karşılaştıracağız. 2) Başlangıç toplam hacim: 60 (litre) 3) Başlangıçta tuzun suya oranı: 2 3 4) Tuz miktarı ve su miktarı için: Tuz: S Su: W Verilen oran ve toplam hacim: S W = 2 3 S + W = 60 5) Orandan: S = 2 3 W Bunu toplam hacimde yerine yazalım: 2 3 W + W = 60 5 3 W = 60 W = 36 Dolayısıyla: S = 60 - 36 S = 24 6) Kaptan boşaltılan tuzlu su miktarı: x (litre) 7) Karışım homojen olduğundan, boşaltılan kısımda tuz ve su aynı oranda azalır. Kalan tuz: S ′ = S ⋅ 60 - x 60 S ′ = 24 ⋅ 60 - x 60 S ′ = 24 - 2 5 x Kalan su: W ′ = W ⋅ 60 - x 60 W ′ = 36 ⋅ 60 - x 60 W ′ = 36 - 3 5 x 8) Aynı miktarda saf su eklendiği için tuz değişmez, suya ekleme yapılır. Yeni tuz: S ″ = S ′ Yeni su: W ″ = W ′ + x Açık yazalım: S ″ = 24 - 2 5 x W ″ = 36 - 3 5 x + x W ″ = 36 + 2 5 x 9) Son durumda tuzun suya oranı: S ″ W ″ = 1 4 Yerine yazalım: 24 - 2 5 x 36 + 2 5 x = 1 4 10) İçler dışlar çarpımı: 4 ⋅ ( 24 - 2 5 x ) = 36 + 2 5 x 96 - 8 5 x = 36 + 2 5 x 60 = 10 5 x 60 = 2 x x = 30 11) Sonuç: Kaptan boşaltılan tuzlu su miktarı 30 (litre) bulunur. Bu değer şıklarda seçeneğiA1267dir. Dolayısıyla doğru cevap: A1294.

  1. Çözüm: 1) Doğru şık kontrolü: İşlem sonunda boşaltılan miktar bulununca şıklarla karşılaştıracağız. 2) Başlangıç toplam hacim: 60 (litre) 3) Başlangıçta tuzun suya oranı: 2 3 4) Tuz miktarı ve su miktarı için: Tuz: S Su: W Verilen oran ve toplam hacim: S W = 2 3 S + W = 60 5) Orandan: S = 2 3 W Bunu toplam hacimde yerine yazalım: 2 3 W + W = 60 5 3 W = 60 W = 36 Dolayısıyla: S = 60 - 36 S = 24 6) Kaptan boşaltılan tuzlu su miktarı: x (litre) 7) Karışım homojen olduğundan, boşaltılan kısımda tuz ve su aynı oranda azalır. Kalan tuz: S ′ = S ⋅ 60 - x 60 S ′ = 24 ⋅ 60 - x 60 S ′ = 24 - 2 5 x Kalan su: W ′ = W ⋅ 60 - x 60 W ′ = 36 ⋅ 60 - x 60 W ′ = 36 - 3 5 x 8) Aynı miktarda saf su eklendiği için tuz değişmez, suya ekleme yapılır. Yeni tuz: S ″ = S ′ Yeni su: W ″ = W ′ + x Açık yazalım: S ″ = 24 - 2 5 x W ″ = 36 - 3 5 x + x W ″ = 36 + 2 5 x 9) Son durumda tuzun suya oranı: S ″ W ″ = 1 4 Yerine yazalım: 24 - 2 5 x 36 + 2 5 x = 1 4 10) İçler dışlar çarpımı: 4 ⋅ ( 24 - 2 5 x ) = 36 + 2 5 x 96 - 8 5 x = 36 + 2 5 x 60 = 10 5 x 60 = 2 x x = 30 11) Sonuç: Kaptan boşaltılan tuzlu su miktarı 30 (litre) bulunur. Bu değer şıklarda seçeneğiA1267dir. Dolayısıyla doğru cevap: A1294.

1) Doğru şık kontrolü: İşlem sonunda boşaltılan miktar bulununca şıklarla karşılaştıracağız.

2) Başlangıç toplam hacim:

60

(litre)

3) Başlangıçta tuzun suya oranı:

23

4) Tuz miktarı ve su miktarı için:

Tuz:

S

Su:

W

Verilen oran ve toplam hacim:

SW=23S+W=60

5) Orandan:

S=23W

Bunu toplam hacimde yerine yazalım:

23W+W=6053W=60W=36

Dolayısıyla:

S=60-36S=24

6) Kaptan boşaltılan tuzlu su miktarı:

x

(litre)

7) Karışım homojen olduğundan, boşaltılan kısımda tuz ve su aynı oranda azalır.

Kalan tuz:

S=S60-x60S=2460-x60S=24-25x

Kalan su:

W=W60-x60W=3660-x60W=36-35x

8) Aynı miktarda saf su eklendiği için tuz değişmez, suya ekleme yapılır.

Yeni tuz:

S=S

Yeni su:

W=W+x

Açık yazalım:

S=24-25xW=36-35x+xW=36+25x

9) Son durumda tuzun suya oranı:

SW=14

Yerine yazalım:

24-25x36+25x=14

10) İçler dışlar çarpımı:

4(24-25x)=36+25x96-85x=36+25x60=105x60=2xx=30

11) Sonuç: Kaptan boşaltılan tuzlu su miktarı

30

(litre) bulunur. Bu değer şıklarda

seçeneğiA4894dir.

Dolayısıyla doğru cevap: A4927.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Bir kapta A ve B sıvıları 2:5 oranında karışmıştır. Bu karışımdan 15 litre alınıp yerine 15 litre saf B eklenince karışımdaki oran 1:4 oluyor. Başlangıçta kapta toplam kaç litre karışım vardı?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Şık B’nin doğru olup olmadığını kontrol edelim. Başlangıçtaki toplam karışım miktarına V litre diyelim. Başlangıçta karışım oranı A:B = 2:5 olduğundan başlangıç miktarları: A = 2 7 V B = 5 7 V Karışımdan 15 litre alınınca, alınan kısmın içindeki A ve B miktarları da aynı oranla azalır: \ A ( alınan ) = 2 7 · 15 = 30 7 B ( alınan ) = 5 7 · 15 = 75 7 15 litre alındıktan sonraki kap içi miktarlar: A ( kalan ) = 2 7 V - 30 7 = 2 V - 30 7 B ( kalan ) = 5 7 V - 75 7 = 5 V - 75 7 Sonra yerine 15 litre saf B ekleniyor. Bu yüzden A değişmez, B artar: A ( son ) = 2 V - 30 7 B ( son ) = 5 V - 75 7 + 15 = 5 V - 75 + 105 7 = 5 V + 30 7 Son durumda oran A:B = 1:4 olduğundan: 2 V - 30 7: 5 V + 30 7 = 1: 4 Bu, B’nin A’nın 4 katı olması demektir: 5 V + 30 7 = 4 · 2 V - 30 7 Paydaları sadeleştirip denklemi çözelim: 5 V + 30 = 8 V - 120 150 = 3 V V = 50 Başlangıçta kapta toplam 50 litre karışım varmış. Dolayısıyla doğru cevap B’dir.

  1. Çözüm: Şık B’nin doğru olup olmadığını kontrol edelim. Başlangıçtaki toplam karışım miktarına V litre diyelim. Başlangıçta karışım oranı A:B = 2:5 olduğundan başlangıç miktarları: A = 2 7 V B = 5 7 V Karışımdan 15 litre alınınca, alınan kısmın içindeki A ve B miktarları da aynı oranla azalır: \ A ( alınan ) = 2 7 · 15 = 30 7 B ( alınan ) = 5 7 · 15 = 75 7 15 litre alındıktan sonraki kap içi miktarlar: A ( kalan ) = 2 7 V - 30 7 = 2 V - 30 7 B ( kalan ) = 5 7 V - 75 7 = 5 V - 75 7 Sonra yerine 15 litre saf B ekleniyor. Bu yüzden A değişmez, B artar: A ( son ) = 2 V - 30 7 B ( son ) = 5 V - 75 7 + 15 = 5 V - 75 + 105 7 = 5 V + 30 7 Son durumda oran A:B = 1:4 olduğundan: 2 V - 30 7: 5 V + 30 7 = 1: 4 Bu, B’nin A’nın 4 katı olması demektir: 5 V + 30 7 = 4 · 2 V - 30 7 Paydaları sadeleştirip denklemi çözelim: 5 V + 30 = 8 V - 120 150 = 3 V V = 50 Başlangıçta kapta toplam 50 litre karışım varmış. Dolayısıyla doğru cevap B’dir.

Şık B’nin doğru olup olmadığını kontrol edelim. Başlangıçtaki toplam karışım miktarına V litre diyelim.

Başlangıçta karışım oranı A:B = 2:5 olduğundan başlangıç miktarları:

A=27VB=57V

Karışımdan 15 litre alınınca, alınan kısmın içindeki A ve B miktarları da aynı oranla azalır:

\ A(alınan)=27·15=307B(alınan)=57·15=757

15 litre alındıktan sonraki kap içi miktarlar:

A(kalan)=27V-307=2V-307B(kalan)=57V-757=5V-757

Sonra yerine 15 litre saf B ekleniyor. Bu yüzden A değişmez, B artar:

A(son)=2V-307B(son)=5V-757+15=5V-75+1057=5V+307

Son durumda oran A:B = 1:4 olduğundan:

2V-307:5V+307=1:4

Bu, B’nin A’nın 4 katı olması demektir:

5V+307=4·2V-307

Paydaları sadeleştirip denklemi çözelim:

5V+30=8V-120150=3VV=50

Başlangıçta kapta toplam 50 litre karışım varmış. Dolayısıyla doğru cevap B’dir.

10. SoruÇoktan Seçmeli

y,x ile doğru, z nin karesi ile ters orantılıdır:

yxz2

x=8,z=2 iken y=15 olduğuna göre, x=5,z=4 iken y kaçtır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

Verilen ifade doğru orantı ve ters orantıyı birlikte içerir; bu nedenle sabitli denklem kurarız: y = k · x z 2 Verilen değerleri denklemde yerine yazalım: 15 = k · 8 2 2 Önce paydadaki kuvveti hesaplayalım: 2 2 = 4 Denklemi sadeleştirip orantı sabitini bulalım: 15 = k · 8 4 = k · 2 k = 15 2 Şimdi yeni değerler için aynı bağıntıyı kullanalım: y = k · 5 4 2 Önce paydadaki kuvveti hesaplayalım: 4 2 = 16 Yerine koyup sonucu bulalım: y = 15 2 · 5 16 = 75 32 Sonuç ve şık kontrolü: 75 32 Bu değer seçeneklerde şıkkıC508dır; dolayısıyla doğru cevap C532 olarak doğrulanır.

  1. Çözüm: Verilen ifade doğru orantı ve ters orantıyı birlikte içerir; bu nedenle sabitli denklem kurarız: y = k · x z 2 Verilen değerleri denklemde yerine yazalım: 15 = k · 8 2 2 Önce paydadaki kuvveti hesaplayalım: 2 2 = 4 Denklemi sadeleştirip orantı sabitini bulalım: 15 = k · 8 4 = k · 2 k = 15 2 Şimdi yeni değerler için aynı bağıntıyı kullanalım: y = k · 5 4 2 Önce paydadaki kuvveti hesaplayalım: 4 2 = 16 Yerine koyup sonucu bulalım: y = 15 2 · 5 16 = 75 32 Sonuç ve şık kontrolü: 75 32 Bu değer seçeneklerde şıkkıC508dır; dolayısıyla doğru cevap C532 olarak doğrulanır.
Verilen ifade doğru orantı ve ters orantıyı birlikte içerir; bu nedenle sabitli denklem kurarız:
y=k·xz2
Verilen değerleri denklemde yerine yazalım:
15=k·822
Önce paydadaki kuvveti hesaplayalım:
22=4
Denklemi sadeleştirip orantı sabitini bulalım:
15=k·84=k·2
k=152
Şimdi yeni değerler için aynı bağıntıyı kullanalım:
y=k·542
Önce paydadaki kuvveti hesaplayalım:
42=16
Yerine koyup sonucu bulalım:
y=152·516=7532
Sonuç ve şık kontrolü:
7532
Bu değer seçeneklerde A şıkkıdır; dolayısıyla doğru cevap A olarak doğrulanır.

9. Sınıf Oran-Orantı Testleri Hakkında

Doğru orantı ile ters orantı nasıl ayırt edilir?

Bir büyüklük artarken diğeri de artıyorsa doğru, biri artarken diğeri azalıyorsa ters orantı düşünülür.

Oran-orantı sorularında neden tablo kullanılır?

Tablo, verilenleri düzenli görmeyi ve hangi değerlerin çarpılacağını daha kolay belirlemeyi sağlar.

Bu testler 9. Sınıf hazırlığı için yeterli mi?

Konu tekrarı ve pratik için güçlü bir başlangıç sağlar; farklı problem türleriyle desteklemek başarıyı artırır.