Numicorn logosuNumicornÖğren, çöz, ilerle

12. Sınıf Edebiyat

12. Sınıf Edebiyat Şiir Bilgisi Testleri

Şiir Bilgisi konusundaki soruları çözümlü testlerle pekiştir.

Şiir Bilgisini yapı, ahenk ve anlamla birlikte çalış

Şiir Bilgisi, şiirin nasıl kurulduğunu ve okurda nasıl bir etki oluşturduğunu anlamayı sağlar. Nazım birimi, ölçü, kafiye, redif, ses tekrarları ve anlam ilişkileri birlikte incelenmelidir.

Bu içerik; nazım biçimi ile nazım türünü ayırmana, kafiye ve redifi doğru belirlemene, ölçü özelliklerini fark etmene ve şiirde ahenk ile anlamın nasıl birleştiğini yorumlamana yardımcı olur.

Bu konuyu çalışırken kazanacağın beceriler

  • Nazım birimi, ölçü, kafiye ve redif kavramlarını ayırt eder.
  • Kafiye örgüsünü ve nazım biçimini belirler.
  • Şiirin ses ve ritim özelliklerini yorumlar.
  • Biçim özellikleri ile tema arasındaki ilişkiyi açıklar.

Sık karıştırılan noktalar

Redif ile kafiyeyi karıştırmak ve nazım biçimini yalnızca dize sayısına bakarak belirlemek sık görülür. Önce görev ve anlamca tekrarlanan ek veya kelimeleri ayır, sonra kafiye seslerini incele.

Verimli çalışma yolu

Şiiri önce anlam bakımından oku. Daha sonra nazım birimini, ölçüyü, redifi, kafiyeyi ve kafiye örgüsünü sırayla belirle; en son nazım biçimi ve türü hakkında karar ver. Yanlış yaptığın sorularda doğru cevabı işaretlemekle yetinme; hangi bilgi veya yorum adımında zorlandığını belirle.

Test seç

12 Test
1. Test2. Test3. Test4. Test5. Test6. Test7. Test8. Test9. Test10. Test11. Test12. Test

12. Test

12. Sınıf Edebiyat Şiir Bilgisi Testleri

Şiir Bilgisi konusu 12. test.

Her soruda doğru seçeneği işaretle.

10 Soru
0/10 Soru0 %
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 10
1. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki dizelerin hangisinde ulama yapılması, anlamı bozacağı için doğru değildir? A) Bir rüzgâr esti / içimde birden B) Gördüm seni / akşam vakti C) Dönüp baktım / ardıma D) Sessizce durdu / o adam

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

A’da “esti / içimde” arasında ulama yapılırsa “estiçimde” gibi yanlış bir birleşme ve söyleyiş ortaya çıkar; ayrıca durak doğal akışı bozar. B, C ve D’de ünsüzle biten sözcükten sonra ünlüyle başlayan sözcük geldiği için ulama anlamı bozmaz.

  1. Çözüm: A’da “esti / içimde” arasında ulama yapılırsa “estiçimde” gibi yanlış bir birleşme ve söyleyiş ortaya çıkar; ayrıca durak doğal akışı bozar. B, C ve D’de ünsüzle biten sözcükten sonra ünlüyle başlayan sözcük geldiği için ulama anlamı bozmaz.

A’da “esti / içimde” arasında ulama yapılırsa “estiçimde” gibi yanlış bir birleşme ve söyleyiş ortaya çıkar; ayrıca durak doğal akışı bozar. B, C ve D’de ünsüzle biten sözcükten sonra ünlüyle başlayan sözcük geldiği için ulama anlamı bozmaz.

2. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki şiir parçalarının hangisinde ölçü “hece ölçüsü”dür? A) “Gecenin koynunda sırlar uyur / Kalbimden geçer ince bir hüzün” B) “Sana dün bir tepeden baktım aziz İstanbul / Görmedim gezmediğim, sevmediğim hiçbir yer” C) “Benim sadık yârim kara topraktır / Beyhude dolandım boşa yoruldum” D) “Ne içindeyim zamanın / Ne de büsbütün dışında”

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

C, halk şiiri geleneğinde hece ölçüsüyle (düzenli hece sayısıyla) söylenmiş bir parçadır. B aruzla yazılmıştır; D serbest ölçü örneğidir. A ise düzenli hece sayısı vermeyen, serbest söyleyişe yakındır.

  1. Çözüm: C, halk şiiri geleneğinde hece ölçüsüyle (düzenli hece sayısıyla) söylenmiş bir parçadır. B aruzla yazılmıştır; D serbest ölçü örneğidir. A ise düzenli hece sayısı vermeyen, serbest söyleyişe yakındır.

C, halk şiiri geleneğinde hece ölçüsüyle (düzenli hece sayısıyla) söylenmiş bir parçadır. B aruzla yazılmıştır; D serbest ölçü örneğidir. A ise düzenli hece sayısı vermeyen, serbest söyleyişe yakındır.

3. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki dörtlüklerin hangisinde kafiye örgüsü “çapraz uyak (abab)”tır? A) Bir selam verdim rüzgâra (a) Döndü geldi uzaklardan (b) İçimde kaldı bir yara (a) Geçti gitti duraklardan (b) B) dağlar kadar kederim var (a) Geceler kadar uzun (b) İçimde bir seferim var (a) Gözlerim kadar hüzün (b) C) Bir gün olur da dönerim (a) Kapına yüz sürerim (a) Ne desem boş, bilirim (a) İçimde seni görürüm (a) D) Yalnızlık çöker akşama (a) Sokaklar susar birden (b) İçimde kalır yaşama (a) Bir umut, incecikten (b)

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

A’da 1. ve 3. dizeler “-ara”, 2. ve 4. dizeler “-dan” sesleriyle uyaklandığı için abab düzeni vardır. C düz uyak (aaaa) örneğidir. B ve D’de de abab görünse de A’da uyaklar aynı tür ve netlikte kurulmuştur.

  1. Çözüm: A’da 1. ve 3. dizeler “-ara”, 2. ve 4. dizeler “-dan” sesleriyle uyaklandığı için abab düzeni vardır. C düz uyak (aaaa) örneğidir. B ve D’de de abab görünse de A’da uyaklar aynı tür ve netlikte kurulmuştur.

A’da 1. ve 3. dizeler “-ara”, 2. ve 4. dizeler “-dan” sesleriyle uyaklandığı için abab düzeni vardır. C düz uyak (aaaa) örneğidir. B ve D’de de abab görünse de A’da uyaklar aynı tür ve netlikte kurulmuştur.

4. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki dizelerden hangisinde hem iç kafiye hem de redif birlikte kullanılmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

“Derin mi derin / serin mi serin” yapısında “mi” rediftir; asıl ses benzerliği “-erin” kısmında kafiyedir. Ayrıca aynı dize içinde “derin mi derin” ve “serin mi serin” tekrarında iç kafiye etkisi oluşur.

  1. Çözüm: “Derin mi derin / serin mi serin” yapısında “mi” rediftir; asıl ses benzerliği “-erin” kısmında kafiyedir. Ayrıca aynı dize içinde “derin mi derin” ve “serin mi serin” tekrarında iç kafiye etkisi oluşur.

“Derin mi derin / serin mi serin” yapısında “mi” rediftir; asıl ses benzerliği “-erin” kısmında kafiyedir. Ayrıca aynı dize içinde “derin mi derin” ve “serin mi serin” tekrarında iç kafiye etkisi oluşur.

5. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki parçalardan hangisi, bir şiirin nazım birimini ve ölçüsünü birlikte doğru vermektedir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: B

Nazım birimi, dizelerin kümelenişine göre belirlenir; 2 dizelik birim beyittir. 11'li hece düzeni korunuyorsa ölçü hece ölçüsüdür.

  1. Çözüm: Nazım birimi, dizelerin kümelenişine göre belirlenir; 2 dizelik birim beyittir. 11'li hece düzeni korunuyorsa ölçü hece ölçüsüdür.

Nazım birimi, dizelerin kümelenişine göre belirlenir; 2 dizelik birim beyittir. 11'li hece düzeni korunuyorsa ölçü hece ölçüsüdür.

6. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki dizelerin hangisinde ulama yapılması ölçüyü korumak için zorunludur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

“Ne olur anla beni” ifadesinde “olur anla” arasında ünlüyle bitip ünlüyle başlayan kelimeler yan yana gelir. Ölçüde hece sayısının tutması için ulama yapılarak okunuş akıtılır.

  1. Çözüm: “Ne olur anla beni” ifadesinde “olur anla” arasında ünlüyle bitip ünlüyle başlayan kelimeler yan yana gelir. Ölçüde hece sayısının tutması için ulama yapılarak okunuş akıtılır.

“Ne olur anla beni” ifadesinde “olur anla” arasında ünlüyle bitip ünlüyle başlayan kelimeler yan yana gelir. Ölçüde hece sayısının tutması için ulama yapılarak okunuş akıtılır.

7. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki uyak türü eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: D

“Yazım / sızım” sözcüklerinde “-ım” aynı ek olarak redif değil, kökün parçası olduğundan uyak kabul edilir ve bir ünlü+bir ünsüz benzerliğiyle tam uyaktır. Diğer seçeneklerde uyak türleri yanlış verilmiştir.

  1. Çözüm: “Yazım / sızım” sözcüklerinde “-ım” aynı ek olarak redif değil, kökün parçası olduğundan uyak kabul edilir ve bir ünlü+bir ünsüz benzerliğiyle tam uyaktır. Diğer seçeneklerde uyak türleri yanlış verilmiştir.

“Yazım / sızım” sözcüklerinde “-ım” aynı ek olarak redif değil, kökün parçası olduğundan uyak kabul edilir ve bir ünlü+bir ünsüz benzerliğiyle tam uyaktır. Diğer seçeneklerde uyak türleri yanlış verilmiştir.

8. SoruÇoktan Seçmeli

Aşağıdaki dizelerin hangisinde hem aliterasyon hem de asonans belirgin biçimde birlikte kullanılmıştır?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: C

“Bir yel eser, yer yer yeşil yamaçlar uyanır” dizesinde “y” sesinin tekrarı aliterasyon oluşturur. “e” ünlüsünün yoğun tekrarı da asonansı belirginleştirir.

  1. Çözüm: “Bir yel eser, yer yer yeşil yamaçlar uyanır” dizesinde “y” sesinin tekrarı aliterasyon oluşturur. “e” ünlüsünün yoğun tekrarı da asonansı belirginleştirir.

“Bir yel eser, yer yer yeşil yamaçlar uyanır” dizesinde “y” sesinin tekrarı aliterasyon oluşturur. “e” ünlüsünün yoğun tekrarı da asonansı belirginleştirir.

9. SoruÇoktan Seçmeli

Şiirde dizelerin hece sayısının eşitliğine dayanan ölçü hangisidir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Hece ölçüsünde dizelerdeki hece sayılarının eşit olması esastır.

  1. Çözüm: Hece ölçüsünde dizelerdeki hece sayılarının eşit olması esastır.

Hece ölçüsünde dizelerdeki hece sayılarının eşit olması esastır.

10. SoruÇoktan Seçmeli

Dize sonlarında yazılışları ve görevleri aynı olan ek veya sözcük tekrarına ne denir?

Lütfen önce bir cevap seç.

Doğru cevap: A

Redif, dize sonlarında aynı görev ve anlamla tekrarlanan ek ya da sözcüklerdir.

  1. Çözüm: Redif, dize sonlarında aynı görev ve anlamla tekrarlanan ek ya da sözcüklerdir.

Redif, dize sonlarında aynı görev ve anlamla tekrarlanan ek ya da sözcüklerdir.

Şiir Bilgisi Sık Sorulan Sorular

Kafiye ve redif nasıl ayrılır?

Görev ve anlamı aynı olan ek veya kelimeler redif, rediften önceki ses benzerlikleri ise kafiye olarak değerlendirilir.

Nazım biçimi ile nazım türü arasındaki fark nedir?

Nazım biçimi şiirin kuruluşunu, nazım türü ise işlediği konu ve amacı gösterir.

Şiir çözümlemesinde neden önce anlam okunmalı?

Şiirin temasını ve söyleyişini anlamak, biçim unsurlarını doğru yorumlamayı kolaylaştırır.